Download to read offline
สำนวนไทย-สุภาษิต-คำพังเพย.docx
- 1. สำนวนไทย 1.ก บ เลื อ ก น ำ ย ห ม ำ ย ถึ ง ผู้ที่ต้องกำรเปลี่ยนผู้บังคับบัญชำอยู่เรื่อย ๆ 2.ก บ ใ น ก ะ ล ำ ค ร อ บ ห ม ำ ย ถึ ง ผู้มีควำมรู้และประสบกำรณ์น้อยแต่สำคัญตนว่ำมีควำมรู้ มำก 3.ก้มหน้ำ ก้มตำ หมำยถึง ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่ำงจำใจ 4.กรวดน้ำคว่ำขัน หมำยถึง กำรตัดขำดไม่ขอเกี่ยวข้องด้วย เลิกไม่คบหำสมำคมกันต่อไป 5.กระจอกงอกง่อย หมำยถึง ยำกจนเข็ญใจ 6.กระจัดพลัดพรำย หมำยถึง แตกฉำนซ่ำนเซ็นไป ไม่รวมอยู่ในพวกเดียวกัน 7.กระชังหน้ำใหญ่ หมำยถึง จัดจ้ำน, ออกหน้ำรับเสียเอง เช่น แม่กระชังหน้ำใหญ่ 8.ข น ท ร ำ ย เ ข้ ำ วั ด ห ม ำ ย ถึ ง ทำบุญกุศลโดยวิธีนำหรือขนทรำยไปก่อพระเจดีย์ทรำยเป็ นต้นที่วัด (สำ) หำประโยชน์ให้ส่วนรวม 9.ขมิ้นกับปูน หมำยถึง ชอบวิวำทกันอยู่เสมอเมื่ออยู่ใกล้กัน ไม่ถูกกัน 10. ขวำนฝ่ ำซำก หมำยถึง ผงผำงไม่เกรงใจใคร (ใช้แก่กริยำพูด) 11. ขี่ช้ำงจับตั๊กแตน หมำยถึง กำรทำอะไรที่มำกเกินตัว 12. คงเส้นคงวำ หมำยถึง เสมอต้นเสมอปลำย 13. ค ม ใ น ฝั ก ห ม ำ ย ถึ ง มีควำมรู้ควำมสำมำรถแต่เมื่อยังไม่ถึงเวลำก็ไม่แสดง ออกมำให้ปรำกฏ 14. งงเป็ นไก่ตำแตก หมำยถึง งงมำกจนทำอะไรไม่ถูก ไม่รู้จะทำยังไง
- 2. 15. งูๆปลำๆ หมำยถึงรู้นิด ๆ หน่อย ๆ 16. จั บ ป ล ำ ส อ ง มื อ ห ม ำ ย ถึ ง ก ำ ร ที่ ค น ๆ หนึ่งทำสิ่งใดที่ยำกพร้อม ๆ กันทำให้ล้มเหลวทั้งสองสิ่งนั้น 17. จั บ ปู ใ ส่ ก ร ะ ด้ ง ห ม ำ ย ถึ ง ก ำ ร ที่ ค น ๆ หนึ่งพยำยำมดูแลเด็กเล็ก ๆ โดยพยำยำมให้อยู่นิ่ง ๆ หรือเป็นระเบียบ แต่เด็กก็ซุกซนไม่อยู่นิ่ง 18. จั บ แ พ ะ ช น แ ก ะ ห ม ำ ย ถึ ง กำรทำกำรแก้ปัญหำเรื่องรำวหนึ่งโดยเร่งด่วนเพื่อให้เหตุ ก ำ ร ณ์ นั้ น ส ำ ม ำ ร ถ ผ่ ำ น ไ ป ไ ด้ ก่ อ น โดยกำรแก้ปัญหำนั้นจะเป็ นลักษณะแก้ปัญหำเฉพำะหน้ำ ไปก่อนไม่มีควำมสมบูรณ์นัก 19. ฉลำดแกมโกง หมำยถึง ฉลำดในทำงทุจริต 20. ชักแม่น้ำทั้งห้ำ หมำยถึง กำรพูดจำหว่ำนล้อม หำเหตุผลต่ำงๆมำอ้ำงเพื่อให้เกิดควำมน่ำเชื่อถือ และได้ในสิ่งที่ต้องกำร 21. ชักใบให้เรือเสีย หมำยถึง กำรพูดหรือกำรกระทำใด ๆ ที่ทำให้ กำรสนทนำหรือเหตุกำรณ์นั้น ๆ ต้องเขว ออกนอกเรื่อง นอกประเด็นไป 22. ชักใย หมำยถึง บงกำรอยู่เบื้องหลัง 23. ชั่ ว เ จ็ ด ที ดี เ จ็ ด ห น ห ม ำ ย ถึ ง ในช่วงชีวิตของคนเรำไม่มีอะไรเป็ นที่แน่ นอน มีทั้งสุขและทุกข์ มีทั้งดีและร้ำย สลับกันไป 24. ซื่ อ กิ น ไ ม่ ห ม ด ค ด กิ น ไ ม่ น ำ น ห ม ำ ย ถึ ง ควำมซื่อสัตย์ทำให้คนเชื่อใจ มีคนนับถือ ไม่มีวันอดตำย มี ค น ค อ ย ช่ ว ย เ ห ลื อ แ ต่ ห ำ ก มี นิ สัย ค ด โ ก ง เมื่อถูกจับได้ย่อมไม่มีใครอยำกช่วยเหลือหรือเกี่ยวข้องด้ว ย
- 3. 25. เ ฒ่ำ หั ว งู ห ม ำ ย ถึ ง คนแก่หรือคนมีอำยุมำกที่มีนิสัยเจ้ำชู้ มีเล่ห์เหลี่ยม ชอบใช้กลอุบำย หลอกล่อเด็กสำวไปบำเรอควำมสุข ในทำงกำมำรมณ์ 26. ด ำ บ ส อ ง ค ม ห ม ำ ย ถึ ง กำรกระทำที่อำจเกิดผลดีและผลร้ำยได้พอๆกัน เ ป รี ย บ ไ ด้กับ ด ำ บ ถ้ำ ด ำ บ นั้น มี ค ม ทั้ง ส อ ง ข้ำ ง มัน ก็ดีใช้ฟัน ไ ด้สะด ว ก ขึ้น แต่ใน ทำง กลับกัน ถ้ำดำบมีคมทั้งสองข้ำง เมื่อเรำใช้ดำบฟันไปข้ำงหนึ่ง คมอีกข้ำงหนึ่ง ก็อำจทำร้ำยถูกตัวเรำได้ 27. ดิ น พ อ ก ห ำ ง ห มู ห ม ำ ย ถึ ง นิ สัย ที่ ช อ บ ป ล่ อ ย ใ ห้ ก ำ ร ง ำ น คั่ ง ค้ ำ ง ส ะ ส ม ผั ด วั น ป ร ะ กั น พ รุ่ ง เ กี ย จ ค ร้ ำ น ไ ม่ ย อ ม ท ำ ใ ห้ สิ่ ง นั้ น ส ำ เ ร็ จ เ ส ร็ จ สิ้ น โ ด ย เ ร็ ว จนในที่สุดกำรงำนต่ำงก็สะสมพอกพูนขึ้นจนยำกที่จะสะส ำงให้เสร็จได้โดยง่ำย 28. เด็กอมมือ หมำยถึง คนที่ไม่รู้ประสีประสำ ไม่รู้เรื่องรู้รำวอะไร ไม่มีประสบกำรณ์ 29. ตกถังข้ำวสำร หมำยถึง ชำยที่ได้เมียรวย 30. ต ก น ร ก ทั้ ง เ ป็ น ห ม ำ ย ถึ ง ได้รับควำมลำบำกแสนสำหัส 31. เถียงคำไม่ตกฟำก หมำยถึง เถียงได้ไม่หยุดปำก มักจะใช้กับเด็กที่เถียงผู้ใหญ่อยู่เสมอ 32. ทองไม่รู้ร้อน หมำยถึง กำรกระทำที่เฉยเมย ไ ม่ ก ร ะ ตื อ รื อ ร้ น ไม่สนใจว่ำผู้อื่นจะเดือดร้อนหรือรู้สึกอย่ำงไร 33. นกสองหัว หมำยถึง คนที่ทำตัวฝักใฝ่ เข้ำด้วยทั้ง ๒ ฝ่ำยที่ไม่เป็นมิตรกันโดยหวังประโยชน์เพื่อตน
- 4. สุภำษิตไทย 1.กงเกวียนกำเกวียน หมำยถึง ทำอะไรกับใครไว้ ย่อมได้รับผลกรรมนั้น 2. ก บ ใ น ก ะ ล ำ ค ร อ บ ห ม ำ ย ถึ ง มีควำมรู้หรือประสบกำรณ์น้อยมักนึกว่ำตัวรู้มำก 3.กระดี่ได้น้ำ หมำยถึง ดีอกดีใจจนเกินงำม เนื้อตัวสั่น ทำแว้ดๆ 4.กระต่ำยขำเดียว หมำยถึง ยื น ก ร ำ น ไ ม่ ย อ ม รั บ ผิ ด ฉันไม่ได้ทำ ฉันเปล่ำนะ 5.กระต่ำยตื่นตูม หมำยถึง ตื่ น ต ก ใ จ ง่ ำ ย ยังไม่ทันหำสำเหตุให้ชัดเจนเสียก่อนแล้วโวยวำย 6.กำคำบพริก ห ม ำ ย ถึ ง คนผิวดำที่ชอบแต่งตัวด้วยเสื้อผ้ำสีแดง ๆ หรือสีแจ๋นๆ 7.กำขี้ดีกว่ำกำตด หมำยถึง ได้มำบ้ำงดีกว่ำไม่ได้อะไรเลย 8.กำแพงมีหูประตูมีช่อง / กำแพงมีหูประตูมีตำ หมำยถึง จะพูดอะไรต้องระวัง อำจมีคนรู้ได้ 9.กิ่งทองใบหยก หมำยถึง ช ำ ย ห นุ่ ม หญิงสำวเหมำะสมกันดีที่จะแต่งงำน 1 0 . กิ น น้ ำ ใ ต้ ศ อ ก ห ม ำ ย ถึ ง เมียน้อยต้องยอมรับของเหลือเดนจำกเมียหลวงตกเป็นรอ งด้ำนศักดิ์ศรี 1 1 . กิ น บ น เ รื อ น ขี้ บ น ห ลั ง ค ำ ห ม ำ ย ถึ ง คนเนรคุณอำศัยบ้ำนเขำหรือเขำให้ควำมช่วยเหลือแต่กลับทำค วำมบัดซบให้
- 5. 12.เก็บเบี้ยใต้ถุนร้ำน ห มำ ย ถึ ง เ ก็ บ เ ล็ ก ผ ส ม น้ อ ย เก็บส่วนเล็กส่วนน้อยจนเป็นรูปเป็นร่ำงเป็นกอบเป็นกำ 13.เกลือจิ้มเกลือ หมำยถึง แก้แค้นให้สำสมกับที่ทำไว้ ไม่ยอมเสียเปรียบกัน 14.เกลือเป็ นหนอน หมำยถึง คนภำยในกลุ่มของเรำ คิดทรยศไปบอกควำมลับฝ่ำยตรงข้ำม 1 5 . ไ ก่ เ ห็ น ตี น งู งู เ ห็ น น ม ไ ก่ ห ม ำ ย ถึ ง ต่ำงฝ่ำยต่ำงรู้ควำมลับของกันและกัน 16.ขวำนฝ่ำซำก หมำยถึง พูดจำตรง ๆ ไม่เกรงใจใครเลย 17.ขิงก็รำ ข่ำก็แรง หมำยถึง ต่ำงคนต่ำงอำรมณ์ร้อนพอกัน ต่ำงคนต่ำงไม่ยอมกัน 1 8 . ขี่ ช้ ำ ง จั บ ตั๊ ก แ ต น ห ม ำ ย ถึ ง ล ง ทุ น ม ำ ก แต่กลับได้ผลนิดหน่อย 1 9 . เ ข็ น ค ร ก ขึ้ น ภู เ ข ำ ห ม ำ ย ถึ ง ทำงำนที่ยำกลำบำกต้องใช้ควำมเพียรพยำยำมและอดทนมำก 20.เข้ำด้ำยเข้ำเข็ม หมำยถึง กำลังคับขันเวลำกำลังสำคัญ ถ้ำพลำดหรือมีอะไรมำขัดจังหวะจะเสียกำร 2 1 . เ ข้ ำ ต ำ ม ต ร อ ก อ อ ก ต ำ ม ป ร ะ ตู ห ม ำ ย ถึ ง ท ำ ต ำ ม ข น บ ธ ร ร ม เ นี ย ม ป ร ะ เ พ ณี ส่วนใหญ่หมำยถึงกำรแต่งงำน 22.คำงคกขึ้นวอ หมำยถึง คนจนพอได้ดีขึ้นมำ ก็ลืมตัว 23.จับ แ พ ะ ช น แ ก ะ ห ม ำ ย ถึ ง ท ำ อ ย่ ำ ง ข อ ไ ป ที ไม่ได้อย่ำงนี้ก็เอำอย่ำงนั้นเพื่อให้เสร็จๆ ไป
- 6. 2 4 .จั บ เ สื อ มื อ เ ป ล่ ำ ห ม ำ ย ถึ ง หำผลประโยชน์โดยตัวเองไม่ลงทุน 2 5 . เ ข้ ำ เ มื อ ง ต ำ ห ลิ่ ว ต้ อ ง ห ลิ่ ว ต ำ ต ำ ม ห ม ำ ย ถึ ง ทำตัวให้เหมำะกับสภำพแวดล้อมที่คนในสังคมนั้นเขำทำกัน 2 6 . เ ขี ย น เ สื อ ใ ห้ วั ว ก ลั ว ห ม ำ ย ถึ ง ห ล อ ก ขู่ ให้ฝ่ำยตรงข้ำมเสียขวัญหรือเกรงขำม 2 7 . ตี ป ล ำ ห น้ ำ ไ ซ ห ม ำ ย ถึ ง พูดหรือทำให้กิจกำรของผู้อื่นซึ่งกำลังดำเนินไปด้วยดีกลับ เสีย 2 8 . ต ำ น้ ำ พ ริ ก ล ะ ล ำ ย แ ม่ น้ ำ ห ม ำ ย ถึ ง เสียทรัพย์โดยไม่ได้รับประโยชน์อะไร 29.น้ำขึ้นให้รีบตัก หมำยถึง มีโอกำสดีก็ควรรีบทำ 30.นกสองหัว หมำยถึง ทำตัวเข้ำกับทั้ง 2 ฝ่ำยที่เขำไม่ถูกกัน โดยหวังประโยชน์เพื่อตน 31.ผักชีโรยหน้ำ หมำยถึง ทำควำมดีเพียงผิวเผิน 3 2 . ส อ น จ ร ะ เ ข้ ใ ห้ ว่ ำ ย น้ ำ ห ม ำ ย ถึ ง สอนสิ่งที่เขำรู้ดีหรือถนัดอยู่แล้ว 33.เอำหูไปนำ เอำตำไปไร่ หมำยถึง แสร้งทำเป็ นไม่รู้ไม่เห็น ไม่สนใจ 3 4 . น้ ำ ล ด ต อ ผุ ด ห ม ำ ย ถึ ง เ มื่ อ ห ม ด อ ำ น ำ จ ควำมชั่วที่ทำไว้ก็ปรำกฏ คำพังเพย
- 7. 1 . กลิ้ ง ค ร ก ขึ้ น ภู เ ข ำ ห ม ำ ย ถึ ง เ รื่ อ ง ที่ ท ำ นั้ น จ ะ ท ำ ใ ห้ ส ำ เ ร็ จ ย ำ ก ล ำ บ ำ ก ต้องใช้ควำมพยำยำมและควำมสำมำรถอย่ำงมำก 2.เก็บเบี้ยใต้ถุนร้ำน หมำยถึง กำรรู้จักเก็บเงินที่ละเล็กทีละน้อย ไ ม่ ช้ ำ ก็ เ ป็ น ก อ บ เ ป็ น ก ำ ห รื อ ก ำ ร จ ะ ท ำ เ ล็ ก ๆ หำกพยำยำมทำกำรงำนนั้นก็จะเห็นผลเป็นรูปเป็นร่ำงขึ้นมำได้ 3 . แ ก ว่ ง เ ท้ ำ ห ำ เ สี้ ย น ห ม ำ ย ถึ ง คนที่อยู่ดีไม่ว่ำดีดันเข้ำไปยุ่งเรื่องของคนอื่น ทั้ง ๆ ที่ไม่จำเป็นจนตัวเองเดือดร้อน 4 . เ ก ลื อ จิ้ม เ ก ลื อ ห ม ำ ย ถึง ไ ม่ ย อ ม เ สี ย เ ป รี ย บ กัน แก้เผ็ดให้สำสมกัน 5 . เ ก ลื อ เ ป็ น ห น อ น ห ม ำ ย ถึ ง ค น ใ ก ล้ ชิ ด คนภำยในหน่วยงำนทรยศเอำควำมลับไปบอกกับศัตรู 6.ใกล้เกลือกินด่ำง หมำยถึง มองข้ำมสิ่งใกล้ตัวที่มีค่ำมำก แต่กลับไปเอำสิ่งที่อยู่ไกลหรือหำยำกและมีคุณค่ำน้อยกว่ำ 7.ขนทรำยเข้ำวัด หมำยถึง กำรทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม 8 .ขมิ้น กับ ปู น หม ำย ถึง คน สองคน ที่ไม่ลงรอยกัน เมื่ออยู่ใกล้กันก็มักจะมีปัญหำกระทบกระทั่งหรือทะเลำะกัน 9.ข้ำงนอกสุกใส ข้ำงในเป็นโพรง หมำยถึง ข้ำงนอกอำจจะดูดี มีค่ำ แต่ข้ำงในหรือตำมควำมเป็นจริงแล้ว มิได้ดีตำมที่เห็น 10.ข้ำวใหม่ปลำมัน หมำยถึง ของใหม่ ๆ อะไรก็ดูดีไปหมด มักใช้เปรียบเทียบสำมีภรรยำที่แต่งงำนกันใหม่ ๆ 1 1 . ชั ก ใ บ ใ ห้ เ รื อ เ สี ย ห ม ำ ย ถึ ง กำรพูดหรือกำรกระทำที่ทำให้ออกนอกเรื่องในทำงที่ไม่ดี โดยไม่คิดถึงผลกระทบ
- 8. 1 2 .ต ก ก ร ะ ไ ด พ ล อ ย โ จ น ห ม ำ ย ถึ ง จำเป็นต้องยอมเข้ำไปเกี่ยวข้องกับเหตุกำรณ์ที่เกิดขึ้นแบบไม่มี ทำงเลี่ยง 1 3 . ท ำ น ำ บ น ห ลั ง ค น ห ม ำ ย ถึ ง ก ำ ร แ ส ว ง ห ำ ห ำ ผ ล ป ร ะ โ ย ช น์ จ ำ ก ผู้ อื่ น โดยใช้วิธีเบียดเบียนและขำดควำมมีมนุษยธรรม 14.น้ำกลิ้งบนใบบอน หมำยถึง ใจโลเล ใจไม่แน่นอน เปลี่ยนไปอยู่เรื่อย ๆ 1 5 . น้ ำ เ ชี่ ย ว อ ย่ ำ ข ว ำ ง เ รื อ ห ม ำ ย ถึ ง อ ย่ ำ ขั ด ข ว ำ ง ห รื อ ขั ด แ ย้ ง กั บ ผู้ มี อ ำ น ำ จ เพรำะไม่เกิดประโยชน์ใด 1 6 .ใน น้ ำมี ป ลำ ใน น ำมี ข้ำว หม ำย ถึง พื้น ที่นั้น ๆ มี ค ว ำ ม อุ ด ม ส ม บู ร ณ์ ใ น เ รื่อ ง ท รัพ ย ำ ก ร ธ ร ร ม ช ำ ติ ยำกที่จะอดตำย 1 7 . ป ล ำ ใ ห ญ่ กิ น ป ล ำ เ ล็ ก ห ม ำ ย ถึ ง ผู้มีอำนำจมำกกว่ำกดขี่ข่มเหงผู้ที่อ่อนแอกว่ำ 1 8 . ผีเ ข้ำ ผีอ อ ก ห ม ำ ย ถึง ค น ที่มี อ ำ ร ม ณ์ ขึ้น ๆ ล ง ๆ อำรมณ์แปรปรวน เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้ำย 19.ฝนทั่งให้เป็ นเข็ม หมำยถึง ควำมเพียรพยำยำม ทำให้ประสบผลสำเร็จ 2 0 . เ รื อ ล่ ม ใ น ห น อ ง แ ล้ว ท อ ง จ ะ ไ ป ไ ห น ห ม ำ ย ถึง คู่ บ่ ำ ว ส ำ ว มี ฐ ำ น ะ ทั้ ง ส อ ง ฝ่ ำ ย แ ต่ ง ง ำ น กั น ทรัพย์สินก็จะอยู่ในเครือญำติของทั้งคู่
- 9. 2 1 .วั น พ ร ะ ไ ม่ มี ห น เ ดี ย ว ห ม ำ ย ถึ ง แม้วันนี้ไม่สำมำรถกระทำได้ วันข้ำงหน้ำก็ยังมีโอกำสอีก มักใช้ในเชิงอำฆำตมำดร้ำย กำรเอำคืน กำรแก้แค้น 2 2 . วั ว สั น ห ลั ง ข ำ ด ห ม ำ ย ถึ ง ผู้ที่ทำอะไรผิดไปแล้วมีอำกำรส่อพิรุธให้เห็น 2 3 . ห ม ำ เ ห่ ำ ใ บ ต อ ง แ ห้ ง ห ม ำ ย ถึ ง ค น ที่ ท ำ ตั ว เ ห มื อ น มี ค ว ำ ม เ ก่ ง ก ล้ ำ ส ำ ม ำ ร ถ แต่ที่จริงเป็นคนที่ขี้ขลำดไม่กล้ำอย่ำงที่พูด 24.เหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่ อ หมำยถึง คนที่ทำอะไรไม่จริงจัง ไม่เอำกำรเอำงำน ทำอะไรมักไม่สำเร็จแม้กระทั่งเรื่องง่ำย ๆ 25.กระต่ำยขำเดียว หมำยถึง ยืนกรำนไม่ยอมรับ 2 6 . ก ร ะ ต่ ำ ย ตื่ น ตู ม ห ม ำ ย ถึ ง ใช้เปรียบเทียบคนที่แสดงอำกำรตื่นตกใจง่ำยโดยไม่ทันสำรวจ ให้ถ่องแท้ก่อน 27.ยกเมฆ หมำยถึง เดำเอำ,นึกคำดเอำเอง,กุเรื่องขึ้น 2 8 . รั ก ดี ห ำ ม จั่ ว รั ก ชั่ ว ห ำ ม เ ส ำ ห ม ำ ย ถึ ง ใฝ่ดีจะมีควำมสุขควำมเจริญใฝ่ชั่วจะได้รับควำมลำบำก 2 9 . มื อ ไ ม่ พ ำ ย เ อ ำ เ ท้ ำ ร ำ น้ ำ ห ม ำ ย ถึ ง ไม่ช่วยทำงำนแล้วเกะกะขัดขวำงทำให้งำนเดินไปไม่สะดวกเห มือนกับคนที่นั่งไปในเรือไม่ช่วยทำงำนแต่ยังไปเอำเท้ำไปรำ น้ำให้เรือแล่นช้ำ 3 0 . ม้ ำ ดี ด ก ร ะ โ ห ล ก ห ม ำ ย ถึ ง กริยำท่ำทำงผลุบผลับกระโดกกระเดกลุกลนมักใช้ว่ำผู้หญิงที่ไ ม่เรียบร้อยจะลุกจะนั่งจะเดินเตะนั่นโดนนี่กระทบโน่นไปรอบ ข้ำง
- 10. 31.วัวลืมตีน หมำยถึง คนที่ได้ดีแล้วลืมฐำนะเดิมของตน 32 . วั ว ห ำ ย ล้ อ ม ค อ ก ห ม ำ ย ถึ ง เกิดเรื่องเสียหำยขึ้นแล้วจึงคิดหำหนทำงป้ องกันเหมือนมีสมบัติ ไม่เก็บรักษำให้ดีพอสมบัติหำยไปแล้วจึงหำทำงสร้ำงที่เก็บสม บัติ 33.สีซอให้ควำยฟัง หมำยถึง แนะนำ หรือสั่งสอนคนปัญญำทึบ มักไม่มีประโยชน์ เสียเวลำเปล่ำ