SlideShare a Scribd company logo
1 of 17
Download to read offline
,

        De kloof tussen de gebruiksduur en de technische levensduur
        van een gebouw is nog steeds ruim twintig jaar. Bovendien
        wordt een grondige renovatie in kantoren en bedrijfspanden
        gemiddeld één maal per tien jaar uitgevoerd, want Nederland
        heefi: veel ondernemingen die een gezonde groei kennen en hun
        behuizing regelmatig moeten uitbrei-
        den. Anderzijds zijn er veel organisaties
        met juist een korrere levensduur. De
        ultieme oplossing? Tijdelijk bouwen!

        De Meeuw is producent van industriële bouwsystemen en heefi: in
        Nederland twee fabrieken, in Zwolle en Oirschot. In 1999 bestaat
        De Meeuw 70 jaar. De Meeuw is in staat om in zeer korre bouwtijd een
        volwaardig bedrijfspand neer te zetten. Aan de binnen- en buitenkant
        is vaak niet te zien dat het systeem- of unitbouw betreft, de tijdelijke
        gebouwen hebben steeds meer een permanente uitstraling. Door de gevels van
 e
..,
 '"
 ....   de units af te werken met een vlies, is de architect vrij in het ontwerpen in elke
...
 C1J
 Cl)
        vorm van gevelbekleding; steen, glas, hout, staal, alles is erop te projecteren .
~
        De Meeuw heeft letterlijk ruimte gemaakt voor veranderende eisen van
Q
 '"
 C1J    gebruikers. Een prettiger werkomgeving ten opzichte van bestaande gebouwen is
 ~
 C1J
        mogelijk door goede luchtbehandeling, klimaatbeheersing, het onzichtbaar verwerken
:z
T                                  gangpaden en meer lichtinval. Tot de vijfde verdieping
                                   wordt gewerkt met betonvloeren, waardoor de beleving van
                                    tijdelijke huisvesting ook verdwijnt.

                                    Het hergebruik van de units is bij De Meeuw tot in detail door-
                                    gevoerd. In feite in de flexibiliteit ongelimiteerd.
r                                                                                                        ,
    D e Meeuw typeert zichzelf als creatief en eigentij ds met haar snelle, flexibele en demontabele
    bouwsysteem. Een werkwijze die uitstekend past onder de noemer van het in 1998 door het ministerie
    van Economische Zaken gelanceerde concept van IFD-bouwen. W ij zijn benieuwd of u het hiermee
    eens bent. U bent van harte welkom.

    PRO G RAM MAP ROG RAM MAP ROG RAM MAP ROG RAM MA
      12:00   Gezamenlijk vertrek naar Lichtervelde
      15:00   Ontvangst
      15:15   Welkomstwoord door Prof. ir Jouke Post, voorzitter van Booosting
      15:20   Inleiding en visie op IFD-Bouwen
                    door ing. Lex Meuldijk, commercieel directeur van De Meeuw Oirschot
      16:00   'De mogelijkheden van planontwikkeling in relatie tot flexibel bouwen'
                    door ir H. Verploegh, senior manager KPMG Metrum               f.:;;:=~
      16:20   Rondleiding de fabriek
      17:30   Tegenlezing
                    door ir Eric Vreedenburgh, Archipel Ontwerpers
                    en Raad van Advieslid van Booosting
      18:00   Discussie-kwartiertje
      18:15   Borrel
      19:00   Slot
I .••.•.•,•••                0   n t wik k e 1 n 9       @)

      Productontwikkeling:
Hoe lang kun je het uitstellen?
 V elwaarlozing van de ontwikkelingsinspanning is zorgelijk. Velwaarlozen wordt voor een deel
 veroorzaakt door een 'vergrij sd' productengamma in relatie tot een steeds sneller wijzigende markt.
 Veel bouwproducten hebben een lange levenscyclus. Veel ondernemers hebben de attitude 'H et gaat
 al zo lang goed. W aarom zo u het nu plotseling anders gaan? ' H et verleden als bevesti ging van de
 toekomst. Vernieuwen is ingewikkeld, innoveren kost veel geld en uitstellen kan altijd. M aar alleen
 aan de omzethistorie van een product kun je niet zien of de levenscyclus nog lang zal duren. Als de
 noodzaak van ontwikkeling pas wordt ingezien als het productenprogran1ma sterk verouderd is, zullen
 noch de middelen noch de tijd toerijkend zijn om ongeschonden uit de strijd te komen.

 Begin 90-er jaren, toen we midden in een recessie zaten, leken verschillende sectoren in de bouw al
 op de rand van de afgrond te leven. N u, tijdens de economische bloei, ldaagt de aannemerij , met name
 het deel dat geen eigen grond en of productontwikkeling heeft, niet meer over de orderportefeuille.
 Maar de marges zijn wel uiterst krap. Ook in de industrie zijn er goede voorbeelden van bedrijven die
 onder de huidige marktsituatie wel het hoofd boven water kunnen houden, maar een rendement
 draaien dat nauwelijks kan concurreren met de bankrente. Dit zijn duidelijke signalen dat het einde
 van de levenscyclus van het product, de dienst of erger nog, het bedrijf nabij is.
 H et leven tussen de 'angst voor het nieuwe' (met bijbehorend uitstelgedrag) en de waarneming dat
 er in de omgeving veranderingen plaatsvinden, leidt tot een defensieve houding. Men z. l trachten om
                                                                                        1
 extreme ontwikkelingen inclusief nieuwe producten van opkomende concurrenten, te remmen. M en
 zal proberen capaciteitsafspraken te mal(en om de prij zen redelijk te houden. Men zoekt in een
 dergelijke positie de oorzaken voor 'het minder goed draaien' veelal buiten het bedrijf: 'De overheid
 zou de regelgeving moeten aanpassen' of ' Voor die prijs kun je nooit de gevraagde kwaliteit leveren'.
 H et is een vorm van ontkennen van de eigen positie in de levenscyclus die desastreuze gevolgen kan
 hebben. Misschien is het wat te somber, maar hoe zal de (bouw-)wereld er na een volgende recessie
 uitzien? Z ullen er nieuwe marktleiders zijn? Zijn bepaalde merken van de markt verdwenen?

 D e angst bestaat dat veel bedrijven pas in actie zullen komen als de nood erg hoog is. M aar kan het
 dan nog? W ant tegen die tijd wil natuurlijk iedereen veranderen en vernieuwen. Zijn er dan nog
 middelen? Is er dan nog tijd? Innovatie biedt geen garanties, maar zeker is dat diegenen die na de
 volgende chaos komen boven drijven, achteraf de innovators van nu blijken te zijn. Be one of them!

 Jos Lichtenberg
 Bestuurslid Booosting
 Directeur A+ Bureau voor bouwproductontwikkeling
_~t.m·h         ..ilo_.--___n_i_e.:....:...w-..s_ _- .
                                                                            u_



                           Internationale studie
                             Gerontechnologie
              Het Instituut voor Gerontechnologie van de TU Eindhoven is uitgenodigd om deel te nemen aan
              de voorbereiding van een Deens consortium, onder leiding van KONE (lifi:fabrikant), over het
              toegankelijk maken van bestaande appartementen-gebouwen. Uitgangsp unt vormen de user
              requirements van oudere bewoners.
              Het project valt onder Vijfde Kaderprogram ma van de Europese Unie, afhankelijk van aard en aantal
              van de studies stelt zij 4 tot 6 miljoen ECU beschikbaar. De geplande projectduur loopt van 1 januari
              2000 tot 1 januari 2004. Andere deelnemers aan dit project zijn O.a. bouwers, huiseigenaren en
              vertegenwoordigers van de industrie.

              ?
              TUE, Instituur voor Gerontechnologie, Jan Rietsema
              T: 040-2474658
              E: J.Rietsema@tue.nl




    NAM!



    BEORJjF

  I I I
  ADRES


    POSTCODE                  WOONPL>ATS


  TELEFOON




o Komt op woensdag 18 mei 1999 naar De Meeuw in Oirschot
    van 15.00 tot 19.00 uur met             personen. (AVA)                           Booosting
o Komt op woensdag 2 juni 1999 naar de 'Nieuwe Ledenpresentatie' in Leiden            Postbus 596
    van 16.00 tot 19.00 uur met             personen. (AVA)
                                                                                      2600 AN Delft
o Wil graag aansluiten op het Internet-netwerk van Booosting (AVA)
     (www.OOO.n l/booosting) Dit geldt Alleen voor Aangeslotenen van Booosting.

o Ontvangt graag informatie over participatie bij Booosting.
o Bestelt hèt boek 'Booosting in bedrijf (1992)       Participanten: f 25,00      )
                                                    ( Niet-participanten: f 39,50
o Bestelt de reader' 10 jaar Booosting' (1998)
L                                                                                                                     .J
• (AVA)                                                                                                                  ,

~
                        Nieuwe Leden
V>    +-'
+-'    c
       Ol
'"
'"     E
    =>
Il     '-
-'" +-'
 '- V>
Ol     C
~
C     +-'
0      Ol
0      Ol
~      E
+-'   V>
0
+-'   ';;;
E     V>
0      C
0      Ol
'-     E
~
0      Ol
..c::: "0
V>
              In 1998 heeft zich een aantal kleine organisaties bij Booosting aangesloten. Op woensdag 2 juni stellen
0
+-'
=>
              zich vijf van deze ovelwegend eenpersoons- ondernemingen aan u voor. D e bijeenkomst zal
'"            plaatsvinden op een bijzondere locatie. Gastheer Herbert van Hoogdalem, een van de medewerkers van
c
'"
>             de facu lteit Bouwkunde van de TU te Delft, heeft een voormalige autoshowroom omgebouwd tot
              zijn woonhuis en zal deze middag het verloop van deze metamorfose uit de doeken doen. Eerder
              berichtte hij hierover in de rubriek mOOOi van N ieuwsbrief 45 van mei 1998 en Nieuwsbrief 46
              van juli 1998 onder de titel 'The Taming of the glassbox' . In de pauze en borreltijd is er ruim tijd de
              bijzondere woning te bekijken.


             CEen in dru k van de representanten:
             ~.----------------~----------------------------~
                                                             )

              o Advies- en architectenbureau Archi-konsult           uit Breda is opgericht door Hein van Merkom.
              Het bureau is actief als kleinschalig architectenbureau en verricht advieswerk ten behoeve van de
              roeleveringsindustrie in de bouw.

                        gebogen dakelement        ~




                                               Leylandi Consultancy adviseert overheid, bedrijfsleven en
                                           particulieren over milieu- en energiebesparende constructies en uit
                                           staalplaat vervaardigde geëmailleerde panelen. Math Groneschild is de
                                           contactpersoon, Leylandi is gevestigd in Beek.

                                            ~   ema i 11 e p1 aquette W F. He rmans van Fri ts W
                                                                       .                        oud stra



L                                                                                                                        .J
r                                                                                                                                                       ,
    o 1;f!li4im      uit Rotterdam is een adviesbureau voor product- en
     materiaalontwikkeling. Els Zijlstra is gespecialiseerd in de (inter-
     nationale) selectie van opmerkelijke architectonische producten en
     materialen. Deze werkwij ze maakt de weg vrij voor specifieke
     projectgebonden productontwikkeling.
             ' Er zijn w swaa r w inig m
                          eli         e       ense n die gevond en hebben
    wat zij zoc ht en m r de m t en ge lov en dat zij zochten wat
                          aa      ees
                    zij hebben ge vond en' (Han s Krail s heimer 1888) • • • •lIIiII.iIII




                                                                     o M ure r
                                                                        a           En ineerin Architecture and Media
                                                                     uit Eindhoven is gebaseerd op de samenwerking van
                                                                     ir M arc M aurel" en ir N icole Maurer-Lemmens, beiden
                                                                     bouwkundig ingenieur en geïnteresseerd in de
                                                                     combinatie de ontwerpgebieden architectuurtheorie en
                                                                     bouwproductietechnologie.

                                                                     ~   'Ouck Loop Jr.' Kunsthal Rotterdam 1998




    o  Erwin Deibel is Robin       Hood Produkties buro voor
    productontwikkeling in de architectuur, gestart. Vanuit Amsterdam
    ontwikkelt hij, tegen de dictatuur van vaste maten in, specifieke
    producten voor een project van een architect, steeds in samenwerking
    met alle betrokken partijen.

                            W a rmatuur I cht us Ho ges chool Rotterdam
                             and                                                                      ~




      16:00    Ontvangst
      16:15   (presentatie 0 Els Zijlstravan Materia                                                                                                )
      16:30   (presentatie f) Hein van Merkom van Archi-Konsult                                                                                     )
      16:45   (presentatie 0 Marc en Nicole MaU1'ervan Maurer Engineering Architecture and Media)
      17:00    Pauze
      17:30                                                     C:-ro-n-e-sc""'h"'i""U""v-an--:Ley:--""'an-di
              C""p-r-es-e-n"'-ta""'t""'ie-'O::::--CM.=-=-a-'th:--:::                                      :-:·...,C:::-o-n-s-ul-:-tan-cy----------..)
      17:45 (presentatie Ct Erwin Deibe/van Robin Hood Produkties                                                                                  )
      18:00 Borrel                                                                                                                                           /
      19:00 Einde

    Wilt u kennis nemen van de veelzijdigheid van deze nieuwe leden en deelnemen aan deze activiteit?
    E r is plaats voor max imaal 25 personen. (AV A) Alleen Voor Aangeslotenen bij Booosting.


L        Geïnteresseerd in deelname? Inschrijving via de antwoordkaart.                                                                                 .J
•                                                                                                                ,
            Verslag van het bedrijfsbezoek bij Octatube Spa ce Structures
                            op woensdag 24 februari 1999


               Het onmogelijke bouwen
             Van       f    ets spa ken               tot       v i s bek spa n ten
    Mick Eekhout, directeur van Octatube Space Structures, is in 1973
    begonnen als architect. Toen bleek dat hij niemand vond die in
    staat was zijn ingewikkelde ontwerpen te realiseren besloot hij
    ze zelf te gaan maken . Dat doet hij nog steeds en het liefst zo
    ingewikkeld mogelijk .

    Voorbeelden van talloze projecten van glazen
    gevels, daken en concertzalen passeren de
    revue, steeds zijn ze een beetje moeilijker
    geworden. Het startsysteem van holle bollen,
    staven en glas en binnen- en buitenspaken (het
    proefmodel van het fietswiel uit de studietijd
    staat nog steeds in de showroom) is ontwikkeld tot specifieke rvs gegoten knopen, (de Quattro's). Maar
    ook toepassing van steeds grotere glazen oppervlakken. Van vierkante glasplaten naar
    trapeziumvormige of gebogen platen. Van 'eenvoudige' knopen naar aardbeving-bestendige en
    deelbare quattro's. Van fietsspaken naar visbekspanten. Nationaal wordt internationaal. Octatube
    maakt bouwdelen en is steeds op zoek naar het verbeteren van het constructieve systeem, de
    koppelingen van verschillende materialen en de detailleringen, bijvoorbeeld de reflecterende folie-
    plakrand en architectonische elementen als dakornamenten, glasstenen in liggers. Hét Octatube-
    product bestaat niet. Producten worden steeds gedifferentieerd en aangepast aan de nieuwe eisen die
    gesteld worden aan maatvoering, materiaalkeuze en vorm. Een enkele keer worden de specifieke
    producten omgezet in systeemproducten. Octatube heeft geen kant en klare systemen. Niks
    industrieel bouwen.

    Eekhout haalt kracht uit de materialen zelf en de connecties die de verschillende materialen onderling
    aangaan. Hij leeft op de intellectuele uitdaging: 'Op standaard blijf je hangen'. Octatube trekt haar
    eigen spoor en maakt haar eigen normen. Ze ontwikkelt haar systemen continue en daar ligt ook de
    kracht, bij die zelfkritiek en die nieuwsgierigheid. Eekhout heeft de onontbeerlijke karakter-
    eigenschappen van een innovator: doorzettingsvermogen, vastberadenheid en naïviteit.

    De architect als componenten-ontwerper
    Aanvullend een verrassing voor de aanwezige architecten: Mieke Oostra, promovendus van Eekhout,
    geeft een lezing over 'De architect als componenten-ontwerper'. Eîndelijk een vrouw die de architect
    begrijpt. Uit onderzoek van Priest uit 1995 haalt zij twee opvallende resultaten: '87% van de
    producenten en 0% (!) van de architecten innoveert. Innovaties door producenten komen veelal voort
                                                                                                             T

L                                                                                                                .J
,
                                                     uit technologische mogelijkheden en niet zozeer
                                                     uit de markt. 'Innovatie is vaak procesinnovatie
                                                     en geen productinnovatie. Het blijken ook vaak
                                                     kleine innovaties te zijn, waarbij er 'iets' wijzigt
                                                     aan de technologie en 'iets' verandert aan                    +-'
                                                                                                                    '-
                                                     de samenstelling van de componenten. De                        0
                                                                                                                    0
                                                                                                                   '+-
                                                     producent heeft ook een heel ander idee over een              V)
                                                                                                                    '-
                                                                                                                    (])
                                                     nieuw product: het moet met name in zijn                       E
                                                                                                                   «       V)
                                                     productieproces passen'.                                      -'"    '-
                                                                                                                    e     (lJ
                                                                                                                           <::
                                                                                                                          ....,
                                                     Projectgebonden innovaties blijken bij de                      '"
                                                                                                                   .J:>
                                                                                                                          '-
                                                     architect te liggen (die 0% klopte gelukkig niet).            e.!)
                                                                                                                   :z:    '"
                                                                                                                          Cl.

        Voortkomend uit het ontwerpen van gebouwen, is de architect een componentenontwerper, als                  -'"    ""
+-'
:::>
 o      zodanig is hij ongebonden aan technologie of aan materialen en kan hij makkelijk tot integratie van        '"
                                                                                                                   "0     '"
                                                                                                                          '"
                                                                                                                          Ct:
.c                                                                                                                 e
'-      verschillende componenten komen.                                                                           (])     ..
(])                                                                                                                N      +-'
E                                                                                                                         U
E       De rol van de architect in het productontwikkelingsproces schetst Oostra als volgt:                       '"
                                                                                                                  (;
                                                                                                                          (])
(])                                                                                                                       +-'
        Q) Initiator (De architect onderschat zelf ook zijn rol als productontwikkelaar.) (2) Product-champion.     ..    .c
                                                                                                                          u
'"                                                                                                                 =>
                                                                                                                   :z:    '-
'"
:r:     Hij moet de aannemer, de opdrachtgever en de producent overtuigen van de pluspunten van het idee           T      '"
(])
"-
        @Voorschrijver ® Procesbewaker
(])
o
-'"
-'"
(])     De architect treft erg veel menselijke hindernissen aan. Als hij
 N
 :::>   de andere belangen, risico's en doelen van bijvoorbeeld
:>:
        gebruiker, producent, financier, verzekeraar, aannemer, de
a::
WJ
e.!)    politiek, collega-architecten onderkent en hierop inspeelt,
WJ
o       vergroot dit de kans van slagen van een nieuw product. Hij
a::
:>
        moet zoeken naar iets waar alle schakels van het bouwproces
        mee kunnen omgaan. Hij moet hun taal spreken en zijn idee
        goed vertalen. Bovendien is in elke mens, onafhankelijk van
        zijn functie, een angst voor verandering waarneembaar,
        waarmee ook de architect rekening moet houden.
        Oostra stelt dat vanaf nu elke architect per project minimaal
        een nieuwe component moet ontwikkelen. De bedenker van
        de meest spectaculaire nieuwe bouwcomponent krijgt
        vervolgens jaarlijks de Ego-boooster uitgereikt.

                                                                           Het slotdevies voor product-
                                                                           ontwikkeling van Eekhout luidt:
                                                                           blijf je nek uitsteken, blijf na-
                                                                           denken. Het is niet zo moeilijk,
                                                                           maar je moet het wel een keer
                                                                           doen.
                                                                           En dan is 'Mick's Time' helaas op.

                                                                           Jolanda Steenhouwer
                                                                           Secretariaat Booosting

                                                                    ... LATER: Engi neeri ng Olympi sch Stadi on
                                                                    Tunis. Tunesië (i .s.m.      Arcadis)               .J
•                                                                                                               ,
    Booosting en Detail In Architectuur werken samen. Het DIA-thema van nummer 4, de editie van
    mei 1999 is Toegankelijkheid. Eén van de interessante bijdragen van Booosting-aangeslotenen aan
    deze uitgave is van Prof. ir Maarten Wijk, hoogleraar Toegankelijkheid aan de TU Delft, faculteit
    Bouwkunde. Zijn interessante visie op het onderwerp treft u ook hierbij aan.



    over     de    kloof

    Ongemak. Je glijdt uit over een gepolijste vloer,
    bent een halfuur op zoek naar het toilet. Je blijft
    met je mouw achter de trapleuning hangen, stoot
    met beslagen bril je kop aan een luifel, breekt je
    nek op de trap. Anderen gaan met een kinder-
    wagen, lopen met een mitella, zitten in een
    rolstoel. Dan is onze gebouwde omgeving
    structureel onvriendelijk. Hoe komt het dat we
    die dagelijkse ongemakken accepteren? Hoe is
    die kloof tussen onze fYsieke omgeving en onze
    mogelijkheden en beperkingen ontstaan? Weten
    we te weinig van het menselijk functioneren of
    zijn we eigenlijk niet zo geïnteresseerd?

    Categorale Benadering. Sinds een jaar of 35                                                            ~
    gebruiken we het woord Toegankelijkheid als we                                           8§.§~kJ ~
                                                         Ä Hoofd kantoor AZl Pensioenfonds te
    het hebben over het dichten van de kloof tussen      Heerlen : de func t ie van een helling is
    mens en omgeving. Aanvankelijk dachten we            doo r een fraaie vormvo ndst volkomen te
    daarbij louter aan de behoeften van gehandicap-      ni et gedaan . Architect : Wiel Arets , 1995
    ten, alsof alleen voor die groep toegankelijkheid
    van belang was. In feite werd er impliciet ontworpen voor 'gewone mensen' en - in het gunstigste geval
    - een aantal voorzieningen toegevoegd voor de rolstoeler en blinde, zoals een invalidenliftje bij de
    achteringang en witte ribbeltegels tussen de HEMA en V&D.

    Integrale Benadering. Alhoewel de bouwwereld vaak nog steeds zo tegen toegankelijkheid aankijkt,
    is medio jaren tachtig begonnen met het ontwikkelen van de integrale toegankelijkheidsbenadering.
    Deze benadering gaat er vanuit, dat meer gebruikerscategorieën profiteren van goede toegankelijkheid,
    zoals lange en kleine mensen, ouderen en kinderen. Dit nieuwe inzicht resulteerde onder meer in het
    woningbouwconcept Aanpasbaar Bouwen, de integrale toegankelijkheidsaanpak van de
    Rijksgebouwendienst en de ontwikkeling van het Handboek voor Toegankelijkheid (voorheen
    Geboden Toegang) .

    De Volgende Stap. Echter, welbeschouwd gaat de integrale benadering, net als het bouwen voor
    gehandicapten, voorbij aan de essentie van toegankelijkheid. Immers, toegankelijkheid is niet voor
                                                                                                            T

L                                                                                                               .J
r                                                                                                           ,
    categorieën, maar voor ieder mens. En mensen zijn allemaal anders. En natuurlijk willen we allemaal
    functioneren in de omgeving, dus kunnen waarnemen wat moet worden waargenomen, kunnen
    begrijpen wat moet worden begrepen, kunnen handelen en daar bovendien gezond bij blijven. In al
    deze facetten van het menselijk functioneren verschillen mensen en zullen we op zoek moeten naar
    de criteria die op ieders mogelijkheden zijn afgestemd. Kennis over menselijke verscheidenheid binnen
    alle facetten van het functioneren is grotendeels aanwezig. Ze is echter nauwelijks toegesneden op de
    bouwpraktijk en het bouwkunde onderwijs. De leerstoel Toegankelijkheid van de Bouwkunde
    faculteit in Delft brengt hierin verandering.

    Vorm Op Zijn Retour. De inspiratie daarvoor wordt ironisch genoeg geleverd door de hedendaagse
    architectonische hoogvliegers. Zij maken de kloof alleen maar groter met hun ijspaleizen, getordeerde
    vloeren, hellingbanen die in de lucht hangen, gekleurde plexiglas balkonnetjes waardoorheen de
    omgeving verwordt tot iets onbestemds. Niemand is meer veilig voor de kloof. Natuurlijk, om tot een
    consistente vorm te komen moet de functie soms even op de achtergrond worden geplaatst. Vorm kent
    zijn eigen autonome wetten. Maar architectuur die zich letterlijk verheft boven menselijk gebruik is
    decadent. De gebruikers beseffen dit in toenemende mate en hun verzet hangt in de lucht. Het
    volgende millennium is voor de consument.

    ?   Info: Prof ir Maarten Wijk, telefoon: 078- 633 0736


                                  Booosting                    nieuws

         Nationale Geveldag                                                 24 juni 1999

    Op donderdag 24 juni a.s. organiseren de BDA-groep en ten Hagen & Stam (business unit Bouw)
    de Nationale Geveldag.
    Het ochtendprogramma heeft als onderwerp 'Hightech gevels'.
    Het middagprogramma staat in het teken van Industrieel, Flexibel en Demontabel Bouwen (IFD)
    Verschillende inleiders zullen ingaan op gerealiseerde gebouwen, huidige ontwikkelingen, toekomstige
    mogelijkheden, spanningsvelden en oplossingen.
    ? Info: BDA Groep, telefoon: 0183 - 669690 [Op 4 november is de Nationale Dakendag gepland]
    -----------------------
      Masterclass xxn                                                 4-9 juli 1999

    Onder het motto gebruiksduur = levensduur organiseert de TU Eindhoven, faculteit Bouwkunde
    (capaciteitsgroep Bouwtechniek) op initiatief van Prof ir Jouke Post, in samenwerking met de
    Hogeschool Limburg, faculteit Techniek, de masterclass x:xn .
    Het doel van de masterclass is tot kennisverdieping te komen en hiermee middelen aan te reiken
    waarmee woon-werklocaties met een eindige levensduur gerealiseerd kunnen worden.
    De masterclasss is bestemd voor jonge veelbelovende bouwkundigen met HBO- of universitaire
    achtergrond die zijn afgestudeerd in 1997 of 1998, dan wel afstuderen in 1999.
    ? Info: Wendy Kusters, Hogeschool Limburg, telefoon: 045 - 400 6708
•
                                                "




                             _ini.i.Wiiif,_                     agenda            I
                             Activiteiten 1999
            dinsdag 18 meiDe Meeuw Oirschot te Oirschot (AVA) (zie pagina 01-02)
           woensdag 2 juniNieuwe ledenpresentatie te Leiden (AVA) (zie pagina 05-06)
    donderdag 16 septemberHoesch Bouwsystemen in Duitsland (hele dag reserveren)
        dinsdag 12 oktoberVan Campen Aluminium te Lelystad
       zondag 14 november 2 e Raad van Advies-sessie
                          met Eric Vreedenburgh en Marcel Vroom te Den Bosch
      woensdag 8 december BDA-Groep te Gorinchem


                             (AVA) staat voor Alleen Voor Aangeslotenen




• •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
                       In mei 1988 is de Stichting Industrieel Bouwen Nederland,
booosting
     stichting
                                                  Booosting, opgericht vanuit een gecom bineerd initiatief van
                                                  industrie, ontwerpers en architecten, De voornaamste doelstelling
     industrieel          van Booosting is het bevorderen van het ontwerpen, ontwikkelen, onderzoeken en
     bouwen               toepassen van industrieel te vervaardigen bouwptoducten en gebouwdelen, ter verhoging
     nederland            van de kwaliteit van de gebouwde omgeving, Op de antwoordkaart kunt u aangeven of
• •••••••••               u geïnteresseerd bent in meer informatie over de activiteiten van Booosting,



        :   ...                    Booosting                   colofon
                        Delftechpark 22 Postbus 596 2600 AN Delft
                         telefoon 0152702770 telefax 015 2702771 E-mail booosting@ooo.nl
                         homepage http://www.OOO.nl/booosting
                         Contactpersoon: Joumda Steenhouwer,
                         bereikbaar: di en wo van 9.00 tot 17.00 uur en op do van 9.00 tot 13.00 uur
                         Redactie: Jolanda Steenhouwer
                        Vormgeving: Patricia B1"Ouwer Design
                         Druk: Drukkerij Hans T1uijen
                         Met dank aan: Herbert van Hoogdalem, Albert van den Hout, Jos Lichtenberg,
                         Lex Meuldijk, Prido van Nieuwamerongen, Pieter de Mos, Eelke Pouwer,

        ..              Joyce Smaling, Maarten Wijk
                         Voorzitter
                         Secretaris
                                             Jouke Post
                                             Jan van der Woord
                                                                      Post T'er Avest Architecten
                                                                      TU Delft
                         Penningmeester Johan Riezebos                CVK Kalkzandsteen
                         Lid                 Harm Boomsma             Axys Innovations
                         Lid                 Jos Lichtenberg          BuroA+
                         Lid                 NicoNoort                Koninklijke Hoogovens
                        'Lid                 Els Zijlstra             Materia
                                                                                                           ....
L                                                                                                                 .J
                                                     f1il
•                                                                                                                          ,
                                _~J.m.W"i(._                     parti ei panten


                    Nieuwe participanten I
    Oskomera                                                      Co ntactpe rsoon : L. J .A.M . van Osch
                                                                                    Comme rcieel m anager

                                    DeOskomera G roep is een internationaal opererende onderneming met
    Industr i eweg 19            hoofdves tiging in Deurne en nevenvestigingen in Engeland, Duitsland,
    Deurne                       Portugal en de Nederlandse Antillen. De kernactiviteiten liggen in de
    Post bus 5                   gevel technologie, gevelconstructie en staal bouwconstructie. De belang-
    5750 AA Deurne               rijkste werkmaatschappijen zijn Oskomera Gevelbouw (gevelprojecten
    T 0493 - 329 111             utili teitsbo uw), Oskomera Staalbouw (stalen draagstrucruren, i.c.m.
    F 0493 - 319 076             Gevelbouw), Renomera (aluminium raan1-deurconstructies particuliere
    E in fo@os komera.nl         markt), D.R.L. Benelux (vliesgevelsysteem), Emdee en Axall (flexibel
    H w . oskome r a . nl
       ww                        bouwsysteem) . Oskomera werkt volgens ISO 9001 en VCA-normen en
                                 beschikt over een eigen actieve R & D -afdeling.
        Van aangeslotenschap bij Booosting velwacht Oskomera dat dit waarde kan toevoegen aan de
        onrwikkeling van haar producten groepen en verschillende producten, alsmede impulsen kan geven
        aan de R & D - afdeling en vice versa.


    ot                        ; •          Holec Laagspanning                       EGM Architecten
    A+ Bureau voor                         Hunter Douglas                           Hubert-Jan Henket Architecten
       Bouwproduktontwikkeling             Koninklijke Hoogovens                    Maurer Engineering
    ABT Adviesbureau voor Bouwtechniek     Koninklijke Saint-Roch Veromco              Architecture and Media
    Aldus ontwerp+ontwikkeling+onderzoek  II Krens                                  José asorio Lobato
    BlesgraafBureau voor Bouwen & milieu Krupe Bomatex                              ir Daan Peters
    BDA Groep                              Limburg Kozijnen                         Jan Timmers
    CD20 Bouwsystemen                    • MBIBeton                                  7jïèn Design
    Corsmit Raadgevend Ingenieursbureau    De Meeuw Oirschot                         7uns + Horsting Architekten
    D3BN Den Haag                          Octatube Space Structures                 Verburg Hoogendijk Architekten
    ing. Karel H. Dekker                   Oskomera                                  Van Waes, Buro voor Architektuur
    dgmr raadgevende ingenieurs            Pieterman Hardglas                       XX architecten Jan Brouwer Associates
    Façade Consulting & Engineering        Plastica Plaat                           XX architecten Post Ter A vest Architecten
    GeNie Consult                          Polyblock                                Atelier Zeinstra, van der Pol
    Goudstikker - de Vries/ACN             Polynorm
    Hiensch Engineering                    Rewa Budel                               axys innovations
    Leylandi Consultancy                   RCSystem                                 VanBerloStudio s
    Materia                                Reynolds Architectuursystemen            Koning Industrial Design
    RGD, Directie Ontwerp & Techniek       Rockwool                                 Landmark Design & Technology
     T.G.M. Technisch                      Somfj Nederland                          Neonis Industrial Design
       Gevelbouwmanagement                 Trespa International                     Robin Hood Produkties
    H. de Wit Consultancy                  Ubbink Nederland                         TNO Industrie
    Ingenieursbureau Zonneveld             Unicom Nederland                                  GJl,·lif.l·1lEl1D
    • ti                 ,  •              Wentzei & Zoon                           Aedes, vereniging van woningcorporaties
    Alliance Europe                        Wolvega Panelen                          ENCJ
    Ballast Nedam IGB, Utrecht             Zoontjens Beton                          SbI, Stoalbouw Instituut
                                                           ..
                                                                                    .,
    Bik Bouwprodukten                                   :                           St. Aluminium Centrum
    BRS Stoalwerken                        Archi-Konsult                            VKG
    Bruynzeel Keukens en Kasten            Archipel Ontwerpers
    Van Campen Bendings                    Architectenbureau Böhtlingk              Hogeschool Enschede
    CVK Kalkzandsteen                      Het Architecten Consort                  Hogeschool Brabant
    H. Van Dam Fabriek van Plaatwerken     Arconiko Architecten                     TU Delft, vakgroep Bouwtechnologie
    Enitor                                 Bullhorst Architecten en Stedenbouwers   TU Eindhoven, faculteit Bouwkunde
    Hoesch Bouwsystemen Nederland          CEPEZED
L                                                                                                                          .J
•                                                                                                                      ,
                    '.,                   mOOOi

                mOOOi industrieel bouwen
                                                                    Men zegt wel eens 'echte schoonheid komt
                                                                    van binnenuit'. In het algemeen betreft het
                                                                    hier de innerlijke schoonheid van mensen,
                                                                    maar hoe zit het met de innerlijke schoon-
                                                                    heid van gebouwen? Of: hoe zit het met de
                                                                    kwaliteit van de bouwende omgeving ten
                                                                    opzichte van de gebouwde omgeving?
                                                                    De kwaliteit van de gebouwde omgeving
                                                                    wordt in het algemeen beoordeeld op
                                                                    aspecten als uiterlijk, materiaalgebruik,
... Ee n i ndustr i eel gebouw i n aanbouw. Moooi toch?
T Het uitzicht vanuit mijn raam op een                              functionaliteit, locatie, inpassing in de
traditionele bouwput. Niet Moooi . ..                               omgeving en dergelijke. Kortom: het
                                                                    resultaat van het bouwproces telt.
                                                                    Bij het nadenken over dit stukj e proza, kijk
                                                                    ik echter onwillekeurig naar buiten en
                                                                    dat er op dit bedrijvenpark zolang ik hier zit
                                                                    al wordt gebouwd. Als ik om me heen kijk
                                                                    zie ik bouwputten, modder, mensen die in
                                                                      de regen wapening lassen en bulldozers die
                                                                      drainage leidingen opgraven die een week
                                                                      geleden met zorg zijn ingegraven. Het
                                                                      geheel straalt niet de efficiëntie uit die bij
                                                                      deze tijd past, en is zeker niet moooi.
       Steeds vaker valt mij op hoezeer gebouwen in aanbouw aanwezig zijn in het stadsbeeld. Het centrum
       van een stad als Den Haag wordt gedomineerd door enorme bouwprojecten. In de levenscyclus van
       een gebouw wordt een aanzienlijk deel ingenomen door het bouwen zelf. Voordat het gebouw af is
       en -als het goed is- bijdraagt aan de kwal iteit van de gebouwde omgeving, kan het vaak een jaar
       langer) slechts bijdragen aan de kwaliteit van de bouwende omgeving. Dit pleidooi voor de innerlijke
       schoonheid van gebouwen is dan ook eigenlijk een pleidooi voor een moooier bouwproces.
       Sommige gebouwen zijn al wèl moooi als ze gebouwd worden. Deze gebouwen stralen vernuft en
       efficiëntie uit en zijn een lust voor het oog, ook -of vaak juist- als ze in aanbouw zijn. Het betreft hier
       vaak gebouwen die industrieel gebouwd worden. Het industriële bouwproces heeft dan ook een
       innerlijke schoonheid, los van het uiteindelijke resultaat: moooie, op elkaar afgestemde componenten,
       die zo uit de fabriek rollen en intelligentie en efficiëntie uitstralen. Het industriële bouwen draagt door
       zij n in nerlij ke schoonheid bij aan de kwaliteit van de bouwende omgeving.
       Vanuit deze optiek is het zelfs denkbaar dat bij de ontwikkeling van bouwsystemen specifiek wordt
       stilgestaan bij het beeld van het bouwproces zelf. Ook zijn er wellicht producten te bedenken die de
       traditionele bouwput een aantrekkelijker uitstraling geven. Niet alleen het resultaat draagt immers bij
       aan de kwaliteit van onze omgeving, ook het bouwen zelf moet moooi zijn. En dat kan met industrieel



L                                                                                                                      .J
                                                          11
•                                                                                                                   ,
                                _Mm~iiiil'_                    parti ei panten


                 Nieuwe participanten I I
                                                               Contact persoon: ir P. J.          van Bergen
                                                                                                     Adviseur

                                  Sinds 1980 geeft een team van raadgevende ingenieurs en gespecialiseerde
                                  medewerkers van dgmr raadgevende ingenieurs praktische adviezen op het
    Brugstraat 16                 gebied van o.a. akoestiek, bouwfYsica, energiebeheersing, trillingstechniek en
    Arnhem                        milieufYsica.Voor de bouw kan dat aanbevelingen betreffen over warmte,
    Postbus 153                   vocht, licht, geluid, energie, brand, arbo en duurzaam bouwen. Voor onder
    6800 AD Arnhem                andere deze ondelwerpen onrwikkelt dgmr raadgevende ingenieurs ook de
    T 026 - 351 2141              sofrware. Het zwaartepunt in de adviezen is het grensgebied tussen
    F 026 - 443 5836              betaalbaar en maakbaar in relatie tot de eis of de gewenste eindsituatie.
    E i nfo@dgmr.nl             Een greep uit de talloze en diverse projecten: onderzoek naar thermische
    H www . dgmr . nl           isolatie van gevels, projectadvisering Penitentiaire Inrichting Ter Apel en villa
                                VPRO Hilversum, Hogeschool Limburg in Heerlen), Gelredome Arnhem
        (brandpreventie), Voorbeeldprojecten Utiliteitsbouw Duurzaam Bouwen (in opdracht van Novem).
        Reden om aan te sluiten bij Booosting: wederzijdse kennisoverdracht.




               Nieuw adres secretariaat
                      Booosting
        H et secretariaat van Booosting, Stichting Industrieel Bouwen Nederland heeft een nieuwe werkplek
        in het nieuwe pand van XX architecten. Het adres is als volgt:

                                  Bewekadres:       Delftec~park 22, 2628 XH Delft
                                  Postadres:        Postbus 596, 2600 AN Delft

                                                 T 015 - 270.2770
                                                 F 015 - 270.2771
                                              E booosting@OOO.nl
                                         H http://www.OOO.nl/booosting

        Het secretariaat is bereikbaar op dinsdag en woensdag van 9.00 tot 17.00 uur en op donderdag van
        9.00 - 13.00 uur. Op overige tijden kunt u een bericht inspreken op het anrwoordapparaat, Jolanda
        Steenhouwer neemt daarna zo snel mogel ijk contact met u op.
•                                                                                                                  ,
    Subsidieprogramma Industrieel ,
     Flexibel en Demontabel bouwen
    Een nieuw Programma dat onder het Besluit              van het Besluit Subsidies Energieprogramma's
    milieusubsidies van kracht is geworden, is het         bekend gemaakt. Voor Booosting-Ieden zijn een
    Subsidieprogramma Industrieel Flexibel en Demontabel   aantal programma's relevant:
    bouwen (IFD). Het programma heeft als doel het         • Het Programma Bouwmaterialen-, keramiek- en
    bevorderen van het gebruik van industrieel               ghsindustrie (Bkg) ondersteunt projecten gericht op
    vervaardigde bestanddelen welke technisch zodanig        onder meer de verbetering van de energie-
    zijn ontwikkeld, dat het daaruit samen te stellen        huishouding in bedrijven (energiebeheer en
    bouwwerk flexibel kan worden aangepast aan               procesintegratie), het ontwikkelen van nieuwe
    veranderde eisen van een gebruiker van het               energiebesparende technologieën binnen de
    bouwwerk.                                                branche, etc.
    Voor subsidie komen in aanmerking demonstratie-        • Het Programma Loreen is gericht op de uitvoering
    projecten inzake de mogelijkheden van nieuwe             van het gemeentelijk energiebeleid en nieuw-
    toepasbare IFD-technologieën in utiliteits- en           bouwwoningen. Projecten die onder het onder-
    woningbouw. Zowel nieuwbouw- als renovatie- en           deel Nieuwbouwwoningen worden gesubsidieerd,
    herontwikkelingsprojecten waarbij technieken van         betreffen haalbaarheids- en kennisoverdracht-
    industrieel, flexibel en demontabel bouwen op een        projecten ten behoeve van mogelijke opties voor de
    vernieuwende wijze worden toegepast, komen in            optimale energieinfrasttuctuur bij (grote) bouw-
    aanmerking voor de demonstratiestatus. Een voor-         locaties.
    waarde voor deelname is dat op moment van              Voor de meeste energieprogramma's sluit de
    indiening de bouwwerkzaamheden nog niet gestart        indieningsdatum eind november 1999.
    zijn. Ook mogen er nog geen verplichtingen zijn
    aangegaan met betrekking tot de bestanddelen van       TENDEM
    het bouwwerk die verband houden met het IFD-           Het Besluit tenders industriële energiebesparing
    bouwen.                                                (BTIEB) zal dit jaar worden voortgezet onder het
    De subsidie bedraagt 10% van de kosten die zijn toe    Besluit subsidies Energieprogramma's onder het
    te rekenen aan het IFD-bouwen, voorzover de            Programma TENDEM De regeling is momenteel
    kosten niet meer bedragen dan f 500.000,- en 5%        nog in voorbereiding. In het kader van de
    voor de kosten die meer bedragen van f 500.000,-.      TENDEM-regeling kunnen marktintroductie,- en
    Tevens zullen alle voor de demonstratiestatus          demonstratieprojecten gericht op industriële energie-
    aangemelde projecten landelijke aandacht krijgen om    besparing voor subsidie in aanmerking komen.
    andere partijen te stimuleren en te inspireren.        Studies die voorheen onder de BTIEB voor subsidie
    Tot 1 juli a.s. kunnen projectvoorstellen worden       in aanmerking konden komen, zullen onder
    ingediend bij de Stichting Stuurgroep Experimenten     TENDEM niet meer worden gesubsidieerd.
    Volkshuisvesting (SEV) te Rotterdam. Voor 1999 is
    een budget beschikbaar van f 6 miljoen.                             ?
                                                             Voor meer informatie
    Eerste tranche energieprogramma's 1999                  kunt u contact opnemen
    Het Ministerie van Economische Zaken heeft de            met Pouwer & Stevers
    eerste tranche energieprogramma 5voor 1999 op basis        010 - 45211 22.
                                                                                                                   .J
Ontwikkeling nieuw vloersysteem
    door drie Booostingleden
      In juni a.s. opent architectenbureau Cepezedhaar nieuwe kantoorgebouw in Delft, waarin een nieuw
      vloersysteem wordt toegepast. Het systeem is ontwikkeld door Cepezed en Fabriek van Plaatwerken
      Van Dam uit Ridderkerk. Later is Koninklijke Hoogovens uit Ijmuiden als partner betrokken geraakt
      bij de industrialisatie van het systeem. Met de ontwikkeling van een transparante coating voor het staal
      voldoet Hoogovens aan de wens van Cepezed: de natuurlijke glanslaag van zink blijft behouden en
      de uitstraling heeft een 'metal-look'. (Voorgelakt staal kan overigens in elke gewenste kleur geleverd
      worden). De draagconstructie is een staalskelet. Op de onderflens van de a-symmetrische liggers rust
      de verdiepingsvloer. Dit protorype van een nieuwe vloer voor utiliteitsgebouwen bestaat uit stalen U-
      vormige bakken, waarop op eenvoudige wijze geprofileerde staalplaten ten behoeve van de
      afwerkvloer worden gelegd. Naast een laag gewicht (110 kg/m') heeft de vloer een totaalhoogte van
      slechts 300 mm, waardoor vijf in plaats van vier bouwlagen binnen de maximale bouwhoogte konden
      worden gerealiseerd bij dit project. De holle ruimten in de vloer worden gebruikt voor ventilatie en
      bieden plaats aan alle leidingen.




Ä Bovenaanzi cht open vloer met        Ä Bovenaanzi cht vloer met de             Ä Detail werkplek-aansluiting .
stalen U-bakken voor isolatie -        geprofileerde staalplaat waarop           Het luikje is op elke gewenste
materiaal, leidingen en lucht -        1 ater anhydri et gestort wordt.          pl ek aan te brengen .      .....
kanal en. Ook zi chtbaar rubber
strips tegen geluidsoverdracht.

More Related Content

What's hot

Bouwen in het Oosten KTN
Bouwen in het Oosten KTNBouwen in het Oosten KTN
Bouwen in het Oosten KTN
Rik Nijhof
 
CV Gert met bijlage projecten
CV Gert met bijlage projectenCV Gert met bijlage projecten
CV Gert met bijlage projecten
Gert van der Ent
 

What's hot (20)

SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 32
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 32SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 32
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 32
 
Interview met Jouke Post in de Innovatie Catalogus 2019
Interview met Jouke Post in de Innovatie Catalogus 2019Interview met Jouke Post in de Innovatie Catalogus 2019
Interview met Jouke Post in de Innovatie Catalogus 2019
 
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 30
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 30SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 30
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 30
 
Booosting nieuwsbrief 40 (Jul 1997)
Booosting nieuwsbrief 40 (Jul 1997)Booosting nieuwsbrief 40 (Jul 1997)
Booosting nieuwsbrief 40 (Jul 1997)
 
Raam en Deur 2014 - gevel van de toekomst 5 - elma durmisevic
Raam en Deur 2014 - gevel van de toekomst 5 - elma durmisevicRaam en Deur 2014 - gevel van de toekomst 5 - elma durmisevic
Raam en Deur 2014 - gevel van de toekomst 5 - elma durmisevic
 
Booosting nieuwsbrief 62 (Jun 2001)
Booosting nieuwsbrief 62 (Jun 2001)Booosting nieuwsbrief 62 (Jun 2001)
Booosting nieuwsbrief 62 (Jun 2001)
 
Steeds beter en steeds sneller bouwen 2010
Steeds beter en steeds sneller bouwen 2010Steeds beter en steeds sneller bouwen 2010
Steeds beter en steeds sneller bouwen 2010
 
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31
SGS INTRON BULLETIN – NUMMER 31
 
Booosting nieuwsbrief 84 (Mrt 2006)
Booosting nieuwsbrief 84 (Mrt 2006)Booosting nieuwsbrief 84 (Mrt 2006)
Booosting nieuwsbrief 84 (Mrt 2006)
 
Samen_Bouwen_mei_2013
Samen_Bouwen_mei_2013Samen_Bouwen_mei_2013
Samen_Bouwen_mei_2013
 
Booosting uitnodiging UniTwente 16 juni 2010
Booosting uitnodiging UniTwente 16 juni 2010Booosting uitnodiging UniTwente 16 juni 2010
Booosting uitnodiging UniTwente 16 juni 2010
 
Booosting nieuwsbrief 53 (Okt 1999)
Booosting nieuwsbrief 53 (Okt 1999)Booosting nieuwsbrief 53 (Okt 1999)
Booosting nieuwsbrief 53 (Okt 1999)
 
Booosting bouwen in de bovenstad april 2007
Booosting bouwen in de bovenstad april 2007Booosting bouwen in de bovenstad april 2007
Booosting bouwen in de bovenstad april 2007
 
Renovatie is niet zaligmakend 2014
Renovatie is niet zaligmakend 2014Renovatie is niet zaligmakend 2014
Renovatie is niet zaligmakend 2014
 
De woningbouw industrialiseert 090118
De woningbouw industrialiseert 090118De woningbouw industrialiseert 090118
De woningbouw industrialiseert 090118
 
Magazine Het Ondernemersbelang Leiden 05 2011
Magazine Het Ondernemersbelang Leiden 05 2011Magazine Het Ondernemersbelang Leiden 05 2011
Magazine Het Ondernemersbelang Leiden 05 2011
 
Bouwen in het Oosten KTN
Bouwen in het Oosten KTNBouwen in het Oosten KTN
Bouwen in het Oosten KTN
 
CV Gert met bijlage projecten
CV Gert met bijlage projectenCV Gert met bijlage projecten
CV Gert met bijlage projecten
 
Booosting nieuwsbrief 20
Booosting nieuwsbrief 20Booosting nieuwsbrief 20
Booosting nieuwsbrief 20
 
2016-SRO1-10-11-Niemans
2016-SRO1-10-11-Niemans2016-SRO1-10-11-Niemans
2016-SRO1-10-11-Niemans
 

Similar to Booosting nieuwsbrief 51 (Mei 1999)

Similar to Booosting nieuwsbrief 51 (Mei 1999) (20)

Booosting nieuwsbrief 47 (Sep 1998)
Booosting nieuwsbrief 47 (Sep 1998)Booosting nieuwsbrief 47 (Sep 1998)
Booosting nieuwsbrief 47 (Sep 1998)
 
Booosting nieuwsbrief 60 (Jan 2001)
Booosting nieuwsbrief 60 (Jan 2001)Booosting nieuwsbrief 60 (Jan 2001)
Booosting nieuwsbrief 60 (Jan 2001)
 
Booosting nieuwsbrief 61 (Apr 2001)
Booosting nieuwsbrief 61 (Apr 2001)Booosting nieuwsbrief 61 (Apr 2001)
Booosting nieuwsbrief 61 (Apr 2001)
 
Booosting nieuwsbrief 65 (Jan 2002)
Booosting nieuwsbrief 65 (Jan 2002)Booosting nieuwsbrief 65 (Jan 2002)
Booosting nieuwsbrief 65 (Jan 2002)
 
Booosting nieuwsbrief #21
Booosting nieuwsbrief  #21Booosting nieuwsbrief  #21
Booosting nieuwsbrief #21
 
Booosting nieuwsbrief 56 (Apr 2000)
Booosting nieuwsbrief 56 (Apr 2000)Booosting nieuwsbrief 56 (Apr 2000)
Booosting nieuwsbrief 56 (Apr 2000)
 
Booosting nieuwsbrief #7
Booosting nieuwsbrief #7Booosting nieuwsbrief #7
Booosting nieuwsbrief #7
 
Booosting nieuwsbrief 70 (Jan 2003)
Booosting nieuwsbrief 70 (Jan 2003)Booosting nieuwsbrief 70 (Jan 2003)
Booosting nieuwsbrief 70 (Jan 2003)
 
Booosting nieuwsbrief #9
Booosting nieuwsbrief #9Booosting nieuwsbrief #9
Booosting nieuwsbrief #9
 
Booosting nieuwsbrief 011
Booosting nieuwsbrief 011Booosting nieuwsbrief 011
Booosting nieuwsbrief 011
 
Booosting nieuwsbrief 64 (Nov 2001)
Booosting nieuwsbrief 64 (Nov 2001)Booosting nieuwsbrief 64 (Nov 2001)
Booosting nieuwsbrief 64 (Nov 2001)
 
Booosting nieuwsbrief 71 (Mrt 2003)
Booosting nieuwsbrief 71 (Mrt 2003)Booosting nieuwsbrief 71 (Mrt 2003)
Booosting nieuwsbrief 71 (Mrt 2003)
 
Booosting nieuwsbrief 43 (Jan 1998)
Booosting nieuwsbrief 43 (Jan 1998)Booosting nieuwsbrief 43 (Jan 1998)
Booosting nieuwsbrief 43 (Jan 1998)
 
Booosting nieuwsbrief #10
Booosting nieuwsbrief  #10Booosting nieuwsbrief  #10
Booosting nieuwsbrief #10
 
Booosting nieuwsbrief 88 (Mrt 2007)
Booosting nieuwsbrief 88 (Mrt 2007)Booosting nieuwsbrief 88 (Mrt 2007)
Booosting nieuwsbrief 88 (Mrt 2007)
 
Booosting nieuwsbrief 71 (Mrt 2003)
Booosting nieuwsbrief 71 (Mrt 2003)Booosting nieuwsbrief 71 (Mrt 2003)
Booosting nieuwsbrief 71 (Mrt 2003)
 
BRIQS | Fit-Out research and examples
BRIQS | Fit-Out research and examplesBRIQS | Fit-Out research and examples
BRIQS | Fit-Out research and examples
 
Booosting toekomstplannen harmboomsma_21februari2005
Booosting toekomstplannen harmboomsma_21februari2005Booosting toekomstplannen harmboomsma_21februari2005
Booosting toekomstplannen harmboomsma_21februari2005
 
Booosting nieuwsbrief 46 (Jul 1998)
Booosting nieuwsbrief 46 (Jul 1998)Booosting nieuwsbrief 46 (Jul 1998)
Booosting nieuwsbrief 46 (Jul 1998)
 
Booosting nieuwsbrief #6
Booosting nieuwsbrief #6Booosting nieuwsbrief #6
Booosting nieuwsbrief #6
 

More from Booosting platform voor koplopers in bouwinnovatie

More from Booosting platform voor koplopers in bouwinnovatie (20)

Interview Rutger Snoek Circulair Isolatieglas
Interview Rutger Snoek Circulair IsolatieglasInterview Rutger Snoek Circulair Isolatieglas
Interview Rutger Snoek Circulair Isolatieglas
 
200305 Booosting Goood Woood - Pieters Bouwtechniek Delft Rob Doomen
200305 Booosting Goood Woood - Pieters Bouwtechniek Delft Rob Doomen200305 Booosting Goood Woood - Pieters Bouwtechniek Delft Rob Doomen
200305 Booosting Goood Woood - Pieters Bouwtechniek Delft Rob Doomen
 
200305 Booosting Goood Woood - cepezedbouwteam Jan Houtekamer
200305 Booosting Goood Woood - cepezedbouwteam Jan Houtekamer200305 Booosting Goood Woood - cepezedbouwteam Jan Houtekamer
200305 Booosting Goood Woood - cepezedbouwteam Jan Houtekamer
 
200305 Booosting Goood Woood - MetsäWood Bas Meeuwissen
200305 Booosting Goood Woood - MetsäWood Bas Meeuwissen200305 Booosting Goood Woood - MetsäWood Bas Meeuwissen
200305 Booosting Goood Woood - MetsäWood Bas Meeuwissen
 
200305 Booosting Goood Woood - cepezedprojects Menno Rubbens
200305 Booosting Goood Woood - cepezedprojects Menno Rubbens200305 Booosting Goood Woood - cepezedprojects Menno Rubbens
200305 Booosting Goood Woood - cepezedprojects Menno Rubbens
 
20200305 Booosting Goood Woood - Mathew Vola Arup
20200305 Booosting Goood Woood - Mathew Vola Arup20200305 Booosting Goood Woood - Mathew Vola Arup
20200305 Booosting Goood Woood - Mathew Vola Arup
 
200207 Cobouw-artikel over het glazen Co-Creation Centre
200207 Cobouw-artikel over het glazen Co-Creation Centre 200207 Cobouw-artikel over het glazen Co-Creation Centre
200207 Cobouw-artikel over het glazen Co-Creation Centre
 
200130 Second life - Thijs Asselbergs TUD - Gevel2020
200130 Second life - Thijs Asselbergs TUD - Gevel2020200130 Second life - Thijs Asselbergs TUD - Gevel2020
200130 Second life - Thijs Asselbergs TUD - Gevel2020
 
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Tegenlezing
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Tegenlezing200211 Booosting @Co-Creation Centre - Tegenlezing
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Tegenlezing
 
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Dow Silicones
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Dow Silicones200211 Booosting @Co-Creation Centre - Dow Silicones
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Dow Silicones
 
200211 Booosting @Co-Creation Centre - ABT
200211 Booosting @Co-Creation Centre - ABT200211 Booosting @Co-Creation Centre - ABT
200211 Booosting @Co-Creation Centre - ABT
 
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Si-X
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Si-X200211 Booosting @Co-Creation Centre - Si-X
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Si-X
 
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Mecanoo
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Mecanoo200211 Booosting @Co-Creation Centre - Mecanoo
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Mecanoo
 
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Welkomstwoord van The Green Village
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Welkomstwoord van The Green Village200211 Booosting @Co-Creation Centre - Welkomstwoord van The Green Village
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Welkomstwoord van The Green Village
 
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Introductie
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Introductie200211 Booosting @Co-Creation Centre - Introductie
200211 Booosting @Co-Creation Centre - Introductie
 
200116 Bouwtex eindevent - Clemens Bernardt Hanze HS
200116 Bouwtex eindevent - Clemens Bernardt Hanze HS200116 Bouwtex eindevent - Clemens Bernardt Hanze HS
200116 Bouwtex eindevent - Clemens Bernardt Hanze HS
 
200115 Bouwtex Eindpresentatie - Aldus Bouwinnovatie Texflex
200115 Bouwtex Eindpresentatie - Aldus Bouwinnovatie Texflex 200115 Bouwtex Eindpresentatie - Aldus Bouwinnovatie Texflex
200115 Bouwtex Eindpresentatie - Aldus Bouwinnovatie Texflex
 
200115 Bouwtex Eindevent - Christian Struck
200115 Bouwtex Eindevent - Christian Struck200115 Bouwtex Eindevent - Christian Struck
200115 Bouwtex Eindevent - Christian Struck
 
200115 Bouwtex Eindpresentatie - Internal roomdivider
200115 Bouwtex Eindpresentatie - Internal roomdivider200115 Bouwtex Eindpresentatie - Internal roomdivider
200115 Bouwtex Eindpresentatie - Internal roomdivider
 
200115 Bouwtex Eindevent - Flexitex presentatie
200115 Bouwtex Eindevent - Flexitex presentatie200115 Bouwtex Eindevent - Flexitex presentatie
200115 Bouwtex Eindevent - Flexitex presentatie
 

Booosting nieuwsbrief 51 (Mei 1999)

  • 1.
  • 2. , De kloof tussen de gebruiksduur en de technische levensduur van een gebouw is nog steeds ruim twintig jaar. Bovendien wordt een grondige renovatie in kantoren en bedrijfspanden gemiddeld één maal per tien jaar uitgevoerd, want Nederland heefi: veel ondernemingen die een gezonde groei kennen en hun behuizing regelmatig moeten uitbrei- den. Anderzijds zijn er veel organisaties met juist een korrere levensduur. De ultieme oplossing? Tijdelijk bouwen! De Meeuw is producent van industriële bouwsystemen en heefi: in Nederland twee fabrieken, in Zwolle en Oirschot. In 1999 bestaat De Meeuw 70 jaar. De Meeuw is in staat om in zeer korre bouwtijd een volwaardig bedrijfspand neer te zetten. Aan de binnen- en buitenkant is vaak niet te zien dat het systeem- of unitbouw betreft, de tijdelijke gebouwen hebben steeds meer een permanente uitstraling. Door de gevels van e .., '" .... de units af te werken met een vlies, is de architect vrij in het ontwerpen in elke ... C1J Cl) vorm van gevelbekleding; steen, glas, hout, staal, alles is erop te projecteren . ~ De Meeuw heeft letterlijk ruimte gemaakt voor veranderende eisen van Q '" C1J gebruikers. Een prettiger werkomgeving ten opzichte van bestaande gebouwen is ~ C1J mogelijk door goede luchtbehandeling, klimaatbeheersing, het onzichtbaar verwerken :z T gangpaden en meer lichtinval. Tot de vijfde verdieping wordt gewerkt met betonvloeren, waardoor de beleving van tijdelijke huisvesting ook verdwijnt. Het hergebruik van de units is bij De Meeuw tot in detail door- gevoerd. In feite in de flexibiliteit ongelimiteerd.
  • 3. r , D e Meeuw typeert zichzelf als creatief en eigentij ds met haar snelle, flexibele en demontabele bouwsysteem. Een werkwijze die uitstekend past onder de noemer van het in 1998 door het ministerie van Economische Zaken gelanceerde concept van IFD-bouwen. W ij zijn benieuwd of u het hiermee eens bent. U bent van harte welkom. PRO G RAM MAP ROG RAM MAP ROG RAM MAP ROG RAM MA 12:00 Gezamenlijk vertrek naar Lichtervelde 15:00 Ontvangst 15:15 Welkomstwoord door Prof. ir Jouke Post, voorzitter van Booosting 15:20 Inleiding en visie op IFD-Bouwen door ing. Lex Meuldijk, commercieel directeur van De Meeuw Oirschot 16:00 'De mogelijkheden van planontwikkeling in relatie tot flexibel bouwen' door ir H. Verploegh, senior manager KPMG Metrum f.:;;:=~ 16:20 Rondleiding de fabriek 17:30 Tegenlezing door ir Eric Vreedenburgh, Archipel Ontwerpers en Raad van Advieslid van Booosting 18:00 Discussie-kwartiertje 18:15 Borrel 19:00 Slot
  • 4. I .••.•.•,••• 0 n t wik k e 1 n 9 @) Productontwikkeling: Hoe lang kun je het uitstellen? V elwaarlozing van de ontwikkelingsinspanning is zorgelijk. Velwaarlozen wordt voor een deel veroorzaakt door een 'vergrij sd' productengamma in relatie tot een steeds sneller wijzigende markt. Veel bouwproducten hebben een lange levenscyclus. Veel ondernemers hebben de attitude 'H et gaat al zo lang goed. W aarom zo u het nu plotseling anders gaan? ' H et verleden als bevesti ging van de toekomst. Vernieuwen is ingewikkeld, innoveren kost veel geld en uitstellen kan altijd. M aar alleen aan de omzethistorie van een product kun je niet zien of de levenscyclus nog lang zal duren. Als de noodzaak van ontwikkeling pas wordt ingezien als het productenprogran1ma sterk verouderd is, zullen noch de middelen noch de tijd toerijkend zijn om ongeschonden uit de strijd te komen. Begin 90-er jaren, toen we midden in een recessie zaten, leken verschillende sectoren in de bouw al op de rand van de afgrond te leven. N u, tijdens de economische bloei, ldaagt de aannemerij , met name het deel dat geen eigen grond en of productontwikkeling heeft, niet meer over de orderportefeuille. Maar de marges zijn wel uiterst krap. Ook in de industrie zijn er goede voorbeelden van bedrijven die onder de huidige marktsituatie wel het hoofd boven water kunnen houden, maar een rendement draaien dat nauwelijks kan concurreren met de bankrente. Dit zijn duidelijke signalen dat het einde van de levenscyclus van het product, de dienst of erger nog, het bedrijf nabij is. H et leven tussen de 'angst voor het nieuwe' (met bijbehorend uitstelgedrag) en de waarneming dat er in de omgeving veranderingen plaatsvinden, leidt tot een defensieve houding. Men z. l trachten om 1 extreme ontwikkelingen inclusief nieuwe producten van opkomende concurrenten, te remmen. M en zal proberen capaciteitsafspraken te mal(en om de prij zen redelijk te houden. Men zoekt in een dergelijke positie de oorzaken voor 'het minder goed draaien' veelal buiten het bedrijf: 'De overheid zou de regelgeving moeten aanpassen' of ' Voor die prijs kun je nooit de gevraagde kwaliteit leveren'. H et is een vorm van ontkennen van de eigen positie in de levenscyclus die desastreuze gevolgen kan hebben. Misschien is het wat te somber, maar hoe zal de (bouw-)wereld er na een volgende recessie uitzien? Z ullen er nieuwe marktleiders zijn? Zijn bepaalde merken van de markt verdwenen? D e angst bestaat dat veel bedrijven pas in actie zullen komen als de nood erg hoog is. M aar kan het dan nog? W ant tegen die tijd wil natuurlijk iedereen veranderen en vernieuwen. Zijn er dan nog middelen? Is er dan nog tijd? Innovatie biedt geen garanties, maar zeker is dat diegenen die na de volgende chaos komen boven drijven, achteraf de innovators van nu blijken te zijn. Be one of them! Jos Lichtenberg Bestuurslid Booosting Directeur A+ Bureau voor bouwproductontwikkeling
  • 5. _~t.m·h ..ilo_.--___n_i_e.:....:...w-..s_ _- . u_ Internationale studie Gerontechnologie Het Instituut voor Gerontechnologie van de TU Eindhoven is uitgenodigd om deel te nemen aan de voorbereiding van een Deens consortium, onder leiding van KONE (lifi:fabrikant), over het toegankelijk maken van bestaande appartementen-gebouwen. Uitgangsp unt vormen de user requirements van oudere bewoners. Het project valt onder Vijfde Kaderprogram ma van de Europese Unie, afhankelijk van aard en aantal van de studies stelt zij 4 tot 6 miljoen ECU beschikbaar. De geplande projectduur loopt van 1 januari 2000 tot 1 januari 2004. Andere deelnemers aan dit project zijn O.a. bouwers, huiseigenaren en vertegenwoordigers van de industrie. ? TUE, Instituur voor Gerontechnologie, Jan Rietsema T: 040-2474658 E: J.Rietsema@tue.nl NAM! BEORJjF I I I ADRES POSTCODE WOONPL>ATS TELEFOON o Komt op woensdag 18 mei 1999 naar De Meeuw in Oirschot van 15.00 tot 19.00 uur met personen. (AVA) Booosting o Komt op woensdag 2 juni 1999 naar de 'Nieuwe Ledenpresentatie' in Leiden Postbus 596 van 16.00 tot 19.00 uur met personen. (AVA) 2600 AN Delft o Wil graag aansluiten op het Internet-netwerk van Booosting (AVA) (www.OOO.n l/booosting) Dit geldt Alleen voor Aangeslotenen van Booosting. o Ontvangt graag informatie over participatie bij Booosting. o Bestelt hèt boek 'Booosting in bedrijf (1992) Participanten: f 25,00 ) ( Niet-participanten: f 39,50 o Bestelt de reader' 10 jaar Booosting' (1998) L .J
  • 6. • (AVA) , ~ Nieuwe Leden V> +-' +-' c Ol '" '" E => Il '- -'" +-' '- V> Ol C ~ C +-' 0 Ol 0 Ol ~ E +-' V> 0 +-' ';;; E V> 0 C 0 Ol '- E ~ 0 Ol ..c::: "0 V> In 1998 heeft zich een aantal kleine organisaties bij Booosting aangesloten. Op woensdag 2 juni stellen 0 +-' => zich vijf van deze ovelwegend eenpersoons- ondernemingen aan u voor. D e bijeenkomst zal '" plaatsvinden op een bijzondere locatie. Gastheer Herbert van Hoogdalem, een van de medewerkers van c '" > de facu lteit Bouwkunde van de TU te Delft, heeft een voormalige autoshowroom omgebouwd tot zijn woonhuis en zal deze middag het verloop van deze metamorfose uit de doeken doen. Eerder berichtte hij hierover in de rubriek mOOOi van N ieuwsbrief 45 van mei 1998 en Nieuwsbrief 46 van juli 1998 onder de titel 'The Taming of the glassbox' . In de pauze en borreltijd is er ruim tijd de bijzondere woning te bekijken. CEen in dru k van de representanten: ~.----------------~----------------------------~ ) o Advies- en architectenbureau Archi-konsult uit Breda is opgericht door Hein van Merkom. Het bureau is actief als kleinschalig architectenbureau en verricht advieswerk ten behoeve van de roeleveringsindustrie in de bouw. gebogen dakelement ~ Leylandi Consultancy adviseert overheid, bedrijfsleven en particulieren over milieu- en energiebesparende constructies en uit staalplaat vervaardigde geëmailleerde panelen. Math Groneschild is de contactpersoon, Leylandi is gevestigd in Beek. ~ ema i 11 e p1 aquette W F. He rmans van Fri ts W . oud stra L .J
  • 7. r , o 1;f!li4im uit Rotterdam is een adviesbureau voor product- en materiaalontwikkeling. Els Zijlstra is gespecialiseerd in de (inter- nationale) selectie van opmerkelijke architectonische producten en materialen. Deze werkwij ze maakt de weg vrij voor specifieke projectgebonden productontwikkeling. ' Er zijn w swaa r w inig m eli e ense n die gevond en hebben wat zij zoc ht en m r de m t en ge lov en dat zij zochten wat aa ees zij hebben ge vond en' (Han s Krail s heimer 1888) • • • •lIIiII.iIII o M ure r a En ineerin Architecture and Media uit Eindhoven is gebaseerd op de samenwerking van ir M arc M aurel" en ir N icole Maurer-Lemmens, beiden bouwkundig ingenieur en geïnteresseerd in de combinatie de ontwerpgebieden architectuurtheorie en bouwproductietechnologie. ~ 'Ouck Loop Jr.' Kunsthal Rotterdam 1998 o Erwin Deibel is Robin Hood Produkties buro voor productontwikkeling in de architectuur, gestart. Vanuit Amsterdam ontwikkelt hij, tegen de dictatuur van vaste maten in, specifieke producten voor een project van een architect, steeds in samenwerking met alle betrokken partijen. W a rmatuur I cht us Ho ges chool Rotterdam and ~ 16:00 Ontvangst 16:15 (presentatie 0 Els Zijlstravan Materia ) 16:30 (presentatie f) Hein van Merkom van Archi-Konsult ) 16:45 (presentatie 0 Marc en Nicole MaU1'ervan Maurer Engineering Architecture and Media) 17:00 Pauze 17:30 C:-ro-n-e-sc""'h"'i""U""v-an--:Ley:--""'an-di C""p-r-es-e-n"'-ta""'t""'ie-'O::::--CM.=-=-a-'th:--::: :-:·...,C:::-o-n-s-ul-:-tan-cy----------..) 17:45 (presentatie Ct Erwin Deibe/van Robin Hood Produkties ) 18:00 Borrel / 19:00 Einde Wilt u kennis nemen van de veelzijdigheid van deze nieuwe leden en deelnemen aan deze activiteit? E r is plaats voor max imaal 25 personen. (AV A) Alleen Voor Aangeslotenen bij Booosting. L Geïnteresseerd in deelname? Inschrijving via de antwoordkaart. .J
  • 8. , Verslag van het bedrijfsbezoek bij Octatube Spa ce Structures op woensdag 24 februari 1999 Het onmogelijke bouwen Van f ets spa ken tot v i s bek spa n ten Mick Eekhout, directeur van Octatube Space Structures, is in 1973 begonnen als architect. Toen bleek dat hij niemand vond die in staat was zijn ingewikkelde ontwerpen te realiseren besloot hij ze zelf te gaan maken . Dat doet hij nog steeds en het liefst zo ingewikkeld mogelijk . Voorbeelden van talloze projecten van glazen gevels, daken en concertzalen passeren de revue, steeds zijn ze een beetje moeilijker geworden. Het startsysteem van holle bollen, staven en glas en binnen- en buitenspaken (het proefmodel van het fietswiel uit de studietijd staat nog steeds in de showroom) is ontwikkeld tot specifieke rvs gegoten knopen, (de Quattro's). Maar ook toepassing van steeds grotere glazen oppervlakken. Van vierkante glasplaten naar trapeziumvormige of gebogen platen. Van 'eenvoudige' knopen naar aardbeving-bestendige en deelbare quattro's. Van fietsspaken naar visbekspanten. Nationaal wordt internationaal. Octatube maakt bouwdelen en is steeds op zoek naar het verbeteren van het constructieve systeem, de koppelingen van verschillende materialen en de detailleringen, bijvoorbeeld de reflecterende folie- plakrand en architectonische elementen als dakornamenten, glasstenen in liggers. Hét Octatube- product bestaat niet. Producten worden steeds gedifferentieerd en aangepast aan de nieuwe eisen die gesteld worden aan maatvoering, materiaalkeuze en vorm. Een enkele keer worden de specifieke producten omgezet in systeemproducten. Octatube heeft geen kant en klare systemen. Niks industrieel bouwen. Eekhout haalt kracht uit de materialen zelf en de connecties die de verschillende materialen onderling aangaan. Hij leeft op de intellectuele uitdaging: 'Op standaard blijf je hangen'. Octatube trekt haar eigen spoor en maakt haar eigen normen. Ze ontwikkelt haar systemen continue en daar ligt ook de kracht, bij die zelfkritiek en die nieuwsgierigheid. Eekhout heeft de onontbeerlijke karakter- eigenschappen van een innovator: doorzettingsvermogen, vastberadenheid en naïviteit. De architect als componenten-ontwerper Aanvullend een verrassing voor de aanwezige architecten: Mieke Oostra, promovendus van Eekhout, geeft een lezing over 'De architect als componenten-ontwerper'. Eîndelijk een vrouw die de architect begrijpt. Uit onderzoek van Priest uit 1995 haalt zij twee opvallende resultaten: '87% van de producenten en 0% (!) van de architecten innoveert. Innovaties door producenten komen veelal voort T L .J
  • 9. , uit technologische mogelijkheden en niet zozeer uit de markt. 'Innovatie is vaak procesinnovatie en geen productinnovatie. Het blijken ook vaak kleine innovaties te zijn, waarbij er 'iets' wijzigt aan de technologie en 'iets' verandert aan +-' '- de samenstelling van de componenten. De 0 0 '+- producent heeft ook een heel ander idee over een V) '- (]) nieuw product: het moet met name in zijn E « V) productieproces passen'. -'" '- e (lJ <:: ...., Projectgebonden innovaties blijken bij de '" .J:> '- architect te liggen (die 0% klopte gelukkig niet). e.!) :z: '" Cl. Voortkomend uit het ontwerpen van gebouwen, is de architect een componentenontwerper, als -'" "" +-' :::> o zodanig is hij ongebonden aan technologie of aan materialen en kan hij makkelijk tot integratie van '" "0 '" '" Ct: .c e '- verschillende componenten komen. (]) .. (]) N +-' E U E De rol van de architect in het productontwikkelingsproces schetst Oostra als volgt: '" (; (]) (]) +-' Q) Initiator (De architect onderschat zelf ook zijn rol als productontwikkelaar.) (2) Product-champion. .. .c u '" => :z: '- '" :r: Hij moet de aannemer, de opdrachtgever en de producent overtuigen van de pluspunten van het idee T '" (]) "- @Voorschrijver ® Procesbewaker (]) o -'" -'" (]) De architect treft erg veel menselijke hindernissen aan. Als hij N :::> de andere belangen, risico's en doelen van bijvoorbeeld :>: gebruiker, producent, financier, verzekeraar, aannemer, de a:: WJ e.!) politiek, collega-architecten onderkent en hierop inspeelt, WJ o vergroot dit de kans van slagen van een nieuw product. Hij a:: :> moet zoeken naar iets waar alle schakels van het bouwproces mee kunnen omgaan. Hij moet hun taal spreken en zijn idee goed vertalen. Bovendien is in elke mens, onafhankelijk van zijn functie, een angst voor verandering waarneembaar, waarmee ook de architect rekening moet houden. Oostra stelt dat vanaf nu elke architect per project minimaal een nieuwe component moet ontwikkelen. De bedenker van de meest spectaculaire nieuwe bouwcomponent krijgt vervolgens jaarlijks de Ego-boooster uitgereikt. Het slotdevies voor product- ontwikkeling van Eekhout luidt: blijf je nek uitsteken, blijf na- denken. Het is niet zo moeilijk, maar je moet het wel een keer doen. En dan is 'Mick's Time' helaas op. Jolanda Steenhouwer Secretariaat Booosting ... LATER: Engi neeri ng Olympi sch Stadi on Tunis. Tunesië (i .s.m. Arcadis) .J
  • 10. , Booosting en Detail In Architectuur werken samen. Het DIA-thema van nummer 4, de editie van mei 1999 is Toegankelijkheid. Eén van de interessante bijdragen van Booosting-aangeslotenen aan deze uitgave is van Prof. ir Maarten Wijk, hoogleraar Toegankelijkheid aan de TU Delft, faculteit Bouwkunde. Zijn interessante visie op het onderwerp treft u ook hierbij aan. over de kloof Ongemak. Je glijdt uit over een gepolijste vloer, bent een halfuur op zoek naar het toilet. Je blijft met je mouw achter de trapleuning hangen, stoot met beslagen bril je kop aan een luifel, breekt je nek op de trap. Anderen gaan met een kinder- wagen, lopen met een mitella, zitten in een rolstoel. Dan is onze gebouwde omgeving structureel onvriendelijk. Hoe komt het dat we die dagelijkse ongemakken accepteren? Hoe is die kloof tussen onze fYsieke omgeving en onze mogelijkheden en beperkingen ontstaan? Weten we te weinig van het menselijk functioneren of zijn we eigenlijk niet zo geïnteresseerd? Categorale Benadering. Sinds een jaar of 35 ~ gebruiken we het woord Toegankelijkheid als we 8§.§~kJ ~ Ä Hoofd kantoor AZl Pensioenfonds te het hebben over het dichten van de kloof tussen Heerlen : de func t ie van een helling is mens en omgeving. Aanvankelijk dachten we doo r een fraaie vormvo ndst volkomen te daarbij louter aan de behoeften van gehandicap- ni et gedaan . Architect : Wiel Arets , 1995 ten, alsof alleen voor die groep toegankelijkheid van belang was. In feite werd er impliciet ontworpen voor 'gewone mensen' en - in het gunstigste geval - een aantal voorzieningen toegevoegd voor de rolstoeler en blinde, zoals een invalidenliftje bij de achteringang en witte ribbeltegels tussen de HEMA en V&D. Integrale Benadering. Alhoewel de bouwwereld vaak nog steeds zo tegen toegankelijkheid aankijkt, is medio jaren tachtig begonnen met het ontwikkelen van de integrale toegankelijkheidsbenadering. Deze benadering gaat er vanuit, dat meer gebruikerscategorieën profiteren van goede toegankelijkheid, zoals lange en kleine mensen, ouderen en kinderen. Dit nieuwe inzicht resulteerde onder meer in het woningbouwconcept Aanpasbaar Bouwen, de integrale toegankelijkheidsaanpak van de Rijksgebouwendienst en de ontwikkeling van het Handboek voor Toegankelijkheid (voorheen Geboden Toegang) . De Volgende Stap. Echter, welbeschouwd gaat de integrale benadering, net als het bouwen voor gehandicapten, voorbij aan de essentie van toegankelijkheid. Immers, toegankelijkheid is niet voor T L .J
  • 11. r , categorieën, maar voor ieder mens. En mensen zijn allemaal anders. En natuurlijk willen we allemaal functioneren in de omgeving, dus kunnen waarnemen wat moet worden waargenomen, kunnen begrijpen wat moet worden begrepen, kunnen handelen en daar bovendien gezond bij blijven. In al deze facetten van het menselijk functioneren verschillen mensen en zullen we op zoek moeten naar de criteria die op ieders mogelijkheden zijn afgestemd. Kennis over menselijke verscheidenheid binnen alle facetten van het functioneren is grotendeels aanwezig. Ze is echter nauwelijks toegesneden op de bouwpraktijk en het bouwkunde onderwijs. De leerstoel Toegankelijkheid van de Bouwkunde faculteit in Delft brengt hierin verandering. Vorm Op Zijn Retour. De inspiratie daarvoor wordt ironisch genoeg geleverd door de hedendaagse architectonische hoogvliegers. Zij maken de kloof alleen maar groter met hun ijspaleizen, getordeerde vloeren, hellingbanen die in de lucht hangen, gekleurde plexiglas balkonnetjes waardoorheen de omgeving verwordt tot iets onbestemds. Niemand is meer veilig voor de kloof. Natuurlijk, om tot een consistente vorm te komen moet de functie soms even op de achtergrond worden geplaatst. Vorm kent zijn eigen autonome wetten. Maar architectuur die zich letterlijk verheft boven menselijk gebruik is decadent. De gebruikers beseffen dit in toenemende mate en hun verzet hangt in de lucht. Het volgende millennium is voor de consument. ? Info: Prof ir Maarten Wijk, telefoon: 078- 633 0736 Booosting nieuws Nationale Geveldag 24 juni 1999 Op donderdag 24 juni a.s. organiseren de BDA-groep en ten Hagen & Stam (business unit Bouw) de Nationale Geveldag. Het ochtendprogramma heeft als onderwerp 'Hightech gevels'. Het middagprogramma staat in het teken van Industrieel, Flexibel en Demontabel Bouwen (IFD) Verschillende inleiders zullen ingaan op gerealiseerde gebouwen, huidige ontwikkelingen, toekomstige mogelijkheden, spanningsvelden en oplossingen. ? Info: BDA Groep, telefoon: 0183 - 669690 [Op 4 november is de Nationale Dakendag gepland] ----------------------- Masterclass xxn 4-9 juli 1999 Onder het motto gebruiksduur = levensduur organiseert de TU Eindhoven, faculteit Bouwkunde (capaciteitsgroep Bouwtechniek) op initiatief van Prof ir Jouke Post, in samenwerking met de Hogeschool Limburg, faculteit Techniek, de masterclass x:xn . Het doel van de masterclass is tot kennisverdieping te komen en hiermee middelen aan te reiken waarmee woon-werklocaties met een eindige levensduur gerealiseerd kunnen worden. De masterclasss is bestemd voor jonge veelbelovende bouwkundigen met HBO- of universitaire achtergrond die zijn afgestudeerd in 1997 of 1998, dan wel afstuderen in 1999. ? Info: Wendy Kusters, Hogeschool Limburg, telefoon: 045 - 400 6708
  • 12. " _ini.i.Wiiif,_ agenda I Activiteiten 1999 dinsdag 18 meiDe Meeuw Oirschot te Oirschot (AVA) (zie pagina 01-02) woensdag 2 juniNieuwe ledenpresentatie te Leiden (AVA) (zie pagina 05-06) donderdag 16 septemberHoesch Bouwsystemen in Duitsland (hele dag reserveren) dinsdag 12 oktoberVan Campen Aluminium te Lelystad zondag 14 november 2 e Raad van Advies-sessie met Eric Vreedenburgh en Marcel Vroom te Den Bosch woensdag 8 december BDA-Groep te Gorinchem (AVA) staat voor Alleen Voor Aangeslotenen • ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• In mei 1988 is de Stichting Industrieel Bouwen Nederland, booosting stichting Booosting, opgericht vanuit een gecom bineerd initiatief van industrie, ontwerpers en architecten, De voornaamste doelstelling industrieel van Booosting is het bevorderen van het ontwerpen, ontwikkelen, onderzoeken en bouwen toepassen van industrieel te vervaardigen bouwptoducten en gebouwdelen, ter verhoging nederland van de kwaliteit van de gebouwde omgeving, Op de antwoordkaart kunt u aangeven of • ••••••••• u geïnteresseerd bent in meer informatie over de activiteiten van Booosting, : ... Booosting colofon Delftechpark 22 Postbus 596 2600 AN Delft telefoon 0152702770 telefax 015 2702771 E-mail booosting@ooo.nl homepage http://www.OOO.nl/booosting Contactpersoon: Joumda Steenhouwer, bereikbaar: di en wo van 9.00 tot 17.00 uur en op do van 9.00 tot 13.00 uur Redactie: Jolanda Steenhouwer Vormgeving: Patricia B1"Ouwer Design Druk: Drukkerij Hans T1uijen Met dank aan: Herbert van Hoogdalem, Albert van den Hout, Jos Lichtenberg, Lex Meuldijk, Prido van Nieuwamerongen, Pieter de Mos, Eelke Pouwer, .. Joyce Smaling, Maarten Wijk Voorzitter Secretaris Jouke Post Jan van der Woord Post T'er Avest Architecten TU Delft Penningmeester Johan Riezebos CVK Kalkzandsteen Lid Harm Boomsma Axys Innovations Lid Jos Lichtenberg BuroA+ Lid NicoNoort Koninklijke Hoogovens 'Lid Els Zijlstra Materia .... L .J f1il
  • 13. , _~J.m.W"i(._ parti ei panten Nieuwe participanten I Oskomera Co ntactpe rsoon : L. J .A.M . van Osch Comme rcieel m anager DeOskomera G roep is een internationaal opererende onderneming met Industr i eweg 19 hoofdves tiging in Deurne en nevenvestigingen in Engeland, Duitsland, Deurne Portugal en de Nederlandse Antillen. De kernactiviteiten liggen in de Post bus 5 gevel technologie, gevelconstructie en staal bouwconstructie. De belang- 5750 AA Deurne rijkste werkmaatschappijen zijn Oskomera Gevelbouw (gevelprojecten T 0493 - 329 111 utili teitsbo uw), Oskomera Staalbouw (stalen draagstrucruren, i.c.m. F 0493 - 319 076 Gevelbouw), Renomera (aluminium raan1-deurconstructies particuliere E in fo@os komera.nl markt), D.R.L. Benelux (vliesgevelsysteem), Emdee en Axall (flexibel H w . oskome r a . nl ww bouwsysteem) . Oskomera werkt volgens ISO 9001 en VCA-normen en beschikt over een eigen actieve R & D -afdeling. Van aangeslotenschap bij Booosting velwacht Oskomera dat dit waarde kan toevoegen aan de onrwikkeling van haar producten groepen en verschillende producten, alsmede impulsen kan geven aan de R & D - afdeling en vice versa. ot ; • Holec Laagspanning EGM Architecten A+ Bureau voor Hunter Douglas Hubert-Jan Henket Architecten Bouwproduktontwikkeling Koninklijke Hoogovens Maurer Engineering ABT Adviesbureau voor Bouwtechniek Koninklijke Saint-Roch Veromco Architecture and Media Aldus ontwerp+ontwikkeling+onderzoek II Krens José asorio Lobato BlesgraafBureau voor Bouwen & milieu Krupe Bomatex ir Daan Peters BDA Groep Limburg Kozijnen Jan Timmers CD20 Bouwsystemen • MBIBeton 7jïèn Design Corsmit Raadgevend Ingenieursbureau De Meeuw Oirschot 7uns + Horsting Architekten D3BN Den Haag Octatube Space Structures Verburg Hoogendijk Architekten ing. Karel H. Dekker Oskomera Van Waes, Buro voor Architektuur dgmr raadgevende ingenieurs Pieterman Hardglas XX architecten Jan Brouwer Associates Façade Consulting & Engineering Plastica Plaat XX architecten Post Ter A vest Architecten GeNie Consult Polyblock Atelier Zeinstra, van der Pol Goudstikker - de Vries/ACN Polynorm Hiensch Engineering Rewa Budel axys innovations Leylandi Consultancy RCSystem VanBerloStudio s Materia Reynolds Architectuursystemen Koning Industrial Design RGD, Directie Ontwerp & Techniek Rockwool Landmark Design & Technology T.G.M. Technisch Somfj Nederland Neonis Industrial Design Gevelbouwmanagement Trespa International Robin Hood Produkties H. de Wit Consultancy Ubbink Nederland TNO Industrie Ingenieursbureau Zonneveld Unicom Nederland GJl,·lif.l·1lEl1D • ti , • Wentzei & Zoon Aedes, vereniging van woningcorporaties Alliance Europe Wolvega Panelen ENCJ Ballast Nedam IGB, Utrecht Zoontjens Beton SbI, Stoalbouw Instituut .. ., Bik Bouwprodukten : St. Aluminium Centrum BRS Stoalwerken Archi-Konsult VKG Bruynzeel Keukens en Kasten Archipel Ontwerpers Van Campen Bendings Architectenbureau Böhtlingk Hogeschool Enschede CVK Kalkzandsteen Het Architecten Consort Hogeschool Brabant H. Van Dam Fabriek van Plaatwerken Arconiko Architecten TU Delft, vakgroep Bouwtechnologie Enitor Bullhorst Architecten en Stedenbouwers TU Eindhoven, faculteit Bouwkunde Hoesch Bouwsystemen Nederland CEPEZED L .J
  • 14. , '., mOOOi mOOOi industrieel bouwen Men zegt wel eens 'echte schoonheid komt van binnenuit'. In het algemeen betreft het hier de innerlijke schoonheid van mensen, maar hoe zit het met de innerlijke schoon- heid van gebouwen? Of: hoe zit het met de kwaliteit van de bouwende omgeving ten opzichte van de gebouwde omgeving? De kwaliteit van de gebouwde omgeving wordt in het algemeen beoordeeld op aspecten als uiterlijk, materiaalgebruik, ... Ee n i ndustr i eel gebouw i n aanbouw. Moooi toch? T Het uitzicht vanuit mijn raam op een functionaliteit, locatie, inpassing in de traditionele bouwput. Niet Moooi . .. omgeving en dergelijke. Kortom: het resultaat van het bouwproces telt. Bij het nadenken over dit stukj e proza, kijk ik echter onwillekeurig naar buiten en dat er op dit bedrijvenpark zolang ik hier zit al wordt gebouwd. Als ik om me heen kijk zie ik bouwputten, modder, mensen die in de regen wapening lassen en bulldozers die drainage leidingen opgraven die een week geleden met zorg zijn ingegraven. Het geheel straalt niet de efficiëntie uit die bij deze tijd past, en is zeker niet moooi. Steeds vaker valt mij op hoezeer gebouwen in aanbouw aanwezig zijn in het stadsbeeld. Het centrum van een stad als Den Haag wordt gedomineerd door enorme bouwprojecten. In de levenscyclus van een gebouw wordt een aanzienlijk deel ingenomen door het bouwen zelf. Voordat het gebouw af is en -als het goed is- bijdraagt aan de kwal iteit van de gebouwde omgeving, kan het vaak een jaar langer) slechts bijdragen aan de kwaliteit van de bouwende omgeving. Dit pleidooi voor de innerlijke schoonheid van gebouwen is dan ook eigenlijk een pleidooi voor een moooier bouwproces. Sommige gebouwen zijn al wèl moooi als ze gebouwd worden. Deze gebouwen stralen vernuft en efficiëntie uit en zijn een lust voor het oog, ook -of vaak juist- als ze in aanbouw zijn. Het betreft hier vaak gebouwen die industrieel gebouwd worden. Het industriële bouwproces heeft dan ook een innerlijke schoonheid, los van het uiteindelijke resultaat: moooie, op elkaar afgestemde componenten, die zo uit de fabriek rollen en intelligentie en efficiëntie uitstralen. Het industriële bouwen draagt door zij n in nerlij ke schoonheid bij aan de kwaliteit van de bouwende omgeving. Vanuit deze optiek is het zelfs denkbaar dat bij de ontwikkeling van bouwsystemen specifiek wordt stilgestaan bij het beeld van het bouwproces zelf. Ook zijn er wellicht producten te bedenken die de traditionele bouwput een aantrekkelijker uitstraling geven. Niet alleen het resultaat draagt immers bij aan de kwaliteit van onze omgeving, ook het bouwen zelf moet moooi zijn. En dat kan met industrieel L .J 11
  • 15. , _Mm~iiiil'_ parti ei panten Nieuwe participanten I I Contact persoon: ir P. J. van Bergen Adviseur Sinds 1980 geeft een team van raadgevende ingenieurs en gespecialiseerde medewerkers van dgmr raadgevende ingenieurs praktische adviezen op het Brugstraat 16 gebied van o.a. akoestiek, bouwfYsica, energiebeheersing, trillingstechniek en Arnhem milieufYsica.Voor de bouw kan dat aanbevelingen betreffen over warmte, Postbus 153 vocht, licht, geluid, energie, brand, arbo en duurzaam bouwen. Voor onder 6800 AD Arnhem andere deze ondelwerpen onrwikkelt dgmr raadgevende ingenieurs ook de T 026 - 351 2141 sofrware. Het zwaartepunt in de adviezen is het grensgebied tussen F 026 - 443 5836 betaalbaar en maakbaar in relatie tot de eis of de gewenste eindsituatie. E i nfo@dgmr.nl Een greep uit de talloze en diverse projecten: onderzoek naar thermische H www . dgmr . nl isolatie van gevels, projectadvisering Penitentiaire Inrichting Ter Apel en villa VPRO Hilversum, Hogeschool Limburg in Heerlen), Gelredome Arnhem (brandpreventie), Voorbeeldprojecten Utiliteitsbouw Duurzaam Bouwen (in opdracht van Novem). Reden om aan te sluiten bij Booosting: wederzijdse kennisoverdracht. Nieuw adres secretariaat Booosting H et secretariaat van Booosting, Stichting Industrieel Bouwen Nederland heeft een nieuwe werkplek in het nieuwe pand van XX architecten. Het adres is als volgt: Bewekadres: Delftec~park 22, 2628 XH Delft Postadres: Postbus 596, 2600 AN Delft T 015 - 270.2770 F 015 - 270.2771 E booosting@OOO.nl H http://www.OOO.nl/booosting Het secretariaat is bereikbaar op dinsdag en woensdag van 9.00 tot 17.00 uur en op donderdag van 9.00 - 13.00 uur. Op overige tijden kunt u een bericht inspreken op het anrwoordapparaat, Jolanda Steenhouwer neemt daarna zo snel mogel ijk contact met u op.
  • 16. , Subsidieprogramma Industrieel , Flexibel en Demontabel bouwen Een nieuw Programma dat onder het Besluit van het Besluit Subsidies Energieprogramma's milieusubsidies van kracht is geworden, is het bekend gemaakt. Voor Booosting-Ieden zijn een Subsidieprogramma Industrieel Flexibel en Demontabel aantal programma's relevant: bouwen (IFD). Het programma heeft als doel het • Het Programma Bouwmaterialen-, keramiek- en bevorderen van het gebruik van industrieel ghsindustrie (Bkg) ondersteunt projecten gericht op vervaardigde bestanddelen welke technisch zodanig onder meer de verbetering van de energie- zijn ontwikkeld, dat het daaruit samen te stellen huishouding in bedrijven (energiebeheer en bouwwerk flexibel kan worden aangepast aan procesintegratie), het ontwikkelen van nieuwe veranderde eisen van een gebruiker van het energiebesparende technologieën binnen de bouwwerk. branche, etc. Voor subsidie komen in aanmerking demonstratie- • Het Programma Loreen is gericht op de uitvoering projecten inzake de mogelijkheden van nieuwe van het gemeentelijk energiebeleid en nieuw- toepasbare IFD-technologieën in utiliteits- en bouwwoningen. Projecten die onder het onder- woningbouw. Zowel nieuwbouw- als renovatie- en deel Nieuwbouwwoningen worden gesubsidieerd, herontwikkelingsprojecten waarbij technieken van betreffen haalbaarheids- en kennisoverdracht- industrieel, flexibel en demontabel bouwen op een projecten ten behoeve van mogelijke opties voor de vernieuwende wijze worden toegepast, komen in optimale energieinfrasttuctuur bij (grote) bouw- aanmerking voor de demonstratiestatus. Een voor- locaties. waarde voor deelname is dat op moment van Voor de meeste energieprogramma's sluit de indiening de bouwwerkzaamheden nog niet gestart indieningsdatum eind november 1999. zijn. Ook mogen er nog geen verplichtingen zijn aangegaan met betrekking tot de bestanddelen van TENDEM het bouwwerk die verband houden met het IFD- Het Besluit tenders industriële energiebesparing bouwen. (BTIEB) zal dit jaar worden voortgezet onder het De subsidie bedraagt 10% van de kosten die zijn toe Besluit subsidies Energieprogramma's onder het te rekenen aan het IFD-bouwen, voorzover de Programma TENDEM De regeling is momenteel kosten niet meer bedragen dan f 500.000,- en 5% nog in voorbereiding. In het kader van de voor de kosten die meer bedragen van f 500.000,-. TENDEM-regeling kunnen marktintroductie,- en Tevens zullen alle voor de demonstratiestatus demonstratieprojecten gericht op industriële energie- aangemelde projecten landelijke aandacht krijgen om besparing voor subsidie in aanmerking komen. andere partijen te stimuleren en te inspireren. Studies die voorheen onder de BTIEB voor subsidie Tot 1 juli a.s. kunnen projectvoorstellen worden in aanmerking konden komen, zullen onder ingediend bij de Stichting Stuurgroep Experimenten TENDEM niet meer worden gesubsidieerd. Volkshuisvesting (SEV) te Rotterdam. Voor 1999 is een budget beschikbaar van f 6 miljoen. ? Voor meer informatie Eerste tranche energieprogramma's 1999 kunt u contact opnemen Het Ministerie van Economische Zaken heeft de met Pouwer & Stevers eerste tranche energieprogramma 5voor 1999 op basis 010 - 45211 22. .J
  • 17. Ontwikkeling nieuw vloersysteem door drie Booostingleden In juni a.s. opent architectenbureau Cepezedhaar nieuwe kantoorgebouw in Delft, waarin een nieuw vloersysteem wordt toegepast. Het systeem is ontwikkeld door Cepezed en Fabriek van Plaatwerken Van Dam uit Ridderkerk. Later is Koninklijke Hoogovens uit Ijmuiden als partner betrokken geraakt bij de industrialisatie van het systeem. Met de ontwikkeling van een transparante coating voor het staal voldoet Hoogovens aan de wens van Cepezed: de natuurlijke glanslaag van zink blijft behouden en de uitstraling heeft een 'metal-look'. (Voorgelakt staal kan overigens in elke gewenste kleur geleverd worden). De draagconstructie is een staalskelet. Op de onderflens van de a-symmetrische liggers rust de verdiepingsvloer. Dit protorype van een nieuwe vloer voor utiliteitsgebouwen bestaat uit stalen U- vormige bakken, waarop op eenvoudige wijze geprofileerde staalplaten ten behoeve van de afwerkvloer worden gelegd. Naast een laag gewicht (110 kg/m') heeft de vloer een totaalhoogte van slechts 300 mm, waardoor vijf in plaats van vier bouwlagen binnen de maximale bouwhoogte konden worden gerealiseerd bij dit project. De holle ruimten in de vloer worden gebruikt voor ventilatie en bieden plaats aan alle leidingen. Ä Bovenaanzi cht open vloer met Ä Bovenaanzi cht vloer met de Ä Detail werkplek-aansluiting . stalen U-bakken voor isolatie - geprofileerde staalplaat waarop Het luikje is op elke gewenste materiaal, leidingen en lucht - 1 ater anhydri et gestort wordt. pl ek aan te brengen . ..... kanal en. Ook zi chtbaar rubber strips tegen geluidsoverdracht.