Booosting nieuwsbrief 63 (Aug 2001)

638 views

Published on

In deze nieuwsbrief:

AANKONDIGING
01 naar nel
05 hout leeft

VERSLAG
07 nieuwjaarsbhijeenkomst bij Duvedec

NIEUWS
03 produtontontwikkeling: techniek + marketing
04 bouwen in japan
09 componentenontwerpen
13 moooi: schoonheidservaringen
14 ifd eens anders
15 scaffold001

BOOOSTING
04 antwoordkaart
11 agenda, colofon
12 participanten

Voor meer nieuws: www.booosting.nl

Published in: Technology, Travel, Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
638
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
8
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Booosting nieuwsbrief 63 (Aug 2001)

  1. 1. augustus 2001 L
  2. 2. r §] In juni 2000 zijn de verbouw en de 1e fase van d e verhuur gestart. , Eind van dit jaar zal de helft van het totaal verhuurbare oppervlak (ca: 60.000 m 2 kantoorbestemming) van de tabak-, koffie- en thee- fabrieken gereed zijn. Vanaf 2002 worden de overige gebouw- delen onder handen genomen. Er is ook mogelijkheid voor nieuw- bouw achter het complex. Het lezingenaanbod van deze A VA -bijeenkomst zal weer gevarieerd zijn. Zie onderstaandprogramma. Zie ook: www.ontwerpfobriek.nl Ontvangst 15:15 Remco OverdAm, projectmanager Kondor Wessels Ontwerpfabriek, introductie 15:30 Film over de bouw van de Van Nelle fabriek 16:00 Wessel de Jonge, projectarchitect over de restauratie en het karakter van het 16:15 KlaasJan Nobel, technisch installatieadviseur bij eDe over de klimaatgevels 16:30 Leon van Osch, directeur van Oskomera over het stalen gevelprofiel 16:45 Rondleiding door de fabriekshallen 17:45 Tegenlezing door Prof. Pierre Leijendeckers, TUle 18:00 Discussie- en borreltijd Slot AVA (Alleen Voor
  3. 3. I .••.•.•!• • • 0 n t wik k eli n 9 I ~ Productontwikkeling in de industrie Techniek + Marketing Wi e vult dat in? H et is heel erg Booosting om ontwerpen en maken met elkaar in verband te brengen. De ontwerper die direct met de makers wil communiceren en de maker die de ontwerpers (architecten, adviseurs, etc.) als essentieel deel van zijn markt, beter wil begrijpen. Mick Eekhout spreekt van 'bridging the gap'. H et slechte nieuws is echter dat die gap nog erg groot is. Architecten hebben wel toenemende belangstelling voor techniek. D e opleidingen in Eindhoven en Delft spelen daar ook op in. Eindhoven is ontstaan vanuit een integratiegedachte en Delft kent Bouwtechnologie als invulling van deze behoefte. Beide leiden 'zich voor techniek interesserende ontwerpers en bouwers' op. Maar hoe zit het met de 'zich voor ontwerpen en bouwen interesserende producenten'? Helaas. D e industrie kan niet terugvallen op afstudeerders die in de industrie de brugfun ctie kunnen vervullen. O f zouden dezelfde on twerpers ook bereid zijn om in de industrie te werken? H et is interessant om te bedenken hoe het zo u zijn als de industrie archi tecten in di enst zou nemen om in de markt beter te kunnen communiceren met architecten. Om sam en met architecten te werken aan de realisatie van on twerpen, maar ook om signalen op te vangen en deze te vertalen naar zinvolle oplossingen en naar productontwikkelingen. D e huidige representanten van de industrie blijken hiertoe niet in staat. Z ij zijn opgeleid met de gedachte dat bouwen 'handel ' is. Om op de vraag terug te komen of ontwerpers bereid zouden zijn om die fun cti e in te vullen is het antwoord: 'Nee'. Net opgeleide architecten willen voor alles ontwerper zijn en een co mmerciële hll1ctie in de industrie staat voor de kersverse archi tect haaks op die ambitie. D e functie in de industrie is een soort vrij e rol, iets wat tegen projectmanagement en product- ontwikkeling aanligt. D it moet inhoud krij gen door ingeni eurs op te leiden die een grondige training in marketingtheo rie en marketingtechnieken hebben ondergaan. Een ingenieur die zich voldoende kan inleven in de drij fVeren va n de architect, een behoorlijke generalistische technische bagage heeft, maar vooral ook in marketing is getraind. H et netwerk naar de markt leidt dan weer als vanzelf tot prikkels voor producto ntwikkeling. H et vertalen naa r producten vereist dan weer opnieuw een mix van marktkennis maar zeker ook van technologie. Een nieuw soort in genieur, die zowel marketing als techniek in de bagage heeft, past in de zich snel wijzigende bouwmarkt. W ellicht dat een dergelijke invulling ook de slui pende devaluatie van het ingenieursberoep, zoals dat al ca. 30 jaar aan de gang lijkt te zijn, een halt kan toeroepen. O f verbeeld ik me die devaluatie maar? Overigens is deze behoefte ook buiten de bouw gesignaleerd. In zijn afscheidscollege hoor ik Prof H. van der H art (TUle, faculteit technologie management) over de Ingenieur in technology business spreken. Naast technologie is zo'n ingenieur getraind om veel co ntacten in de markt met afnemers te hebben en zich te verplaatsen in de positie en behoeften va n de klant. D e nieuwe ingenieur, die technologie en 'customer value' aan elkaar kan koppelen en tegelijkertijd ook intern door de technische kerncompetentie wo rdt geaccepteerd. Jos Lichtenberg, Voorzitter Booosting I D irecteur A+ Bureau voor bouwproductontwikkeling
  4. 4. • , _Mn.~i,i,(..' ____n_i_e_uws__-----, __ . Bouwen 1n Japan D e bouwsector in Japan behoort tot de meest innovatieve te wereld. Hoge grondpr ij zen, aardbevingsgevóel igheid en economische omstandigheden dwingen de sector om uiterst slim te bouwen. Japanners zijn meesters in efficiënt, doordacht bouwen en ook co nsu mentgericht bouwen. Grote bouwbedrijven in Japa n reserveren 0,9 procent van hun omzet voor research & development. Stedebouw en Architectuur heeft, ter gelegen- heid van 400 jaar betrekkingen tussen Japan en Nederland het boek Bouwen in Japan uitgegeven. De bijdragen zijn geschreven door wetenschappers en Japandeskundigen als Arjan van B/okland (TWA Tokio), Jouke Post en Frans van Gassel (TUE), Karel Dekker (TNO Bouw), Geerhard Hannink (Cenuum O ndergronds Bouwen) . D eze bijdragen worden onderbroken door commentaren, visies en lessen uit de Japanse bouw in de vorm van interviews met Wim Bakens, Herman Hertzberger, Ham Hesen, ir Riet Kristimson-Reitsema en Jon Kristimson, Age van Randen, Flits Scheublin en Jan Stuip. Samenstelling: Wijnand Beemster. ISBN-nummer: 90-72047-71-0. Kosten: f 49,-. ? info en bestellen T 030-605.1090 I www.arko.n l NAAM BEDR')F I I ADRES I I POSTCODE WOONPlAATS TELEFOON o komt op donderdag september naar de Van Nelle Ontwerpfubriek te Rotterdam van 15.00 tot 19.00 uur met personen. (zie pag. 01-02) Booosting o komt op woensdag 19 september naar Centrum Hout in Berganlbacht Postbus 596 van 15.00 tot 18.30 uur met personen .. (zie pag. 05-06) 2600 AN Delft o wil graag aansluiten op het Internet-netwerk van Booosting (AVA) (www.OOO.nllbooosting). o ontvangt graag informatie ovcr parricipatie bij Booosting. o bestelt het boek 'Booosting in bedrijf (! 992) Participanten: f 25.00 ) o bestelt de reader' 10 jaar Booosting' (1998) ( Niet-participallten: f 39,50 A VA staat voor ALLEEN VOOR AANGESLOTENEN L .J
  5. 5. • , Aankondiging van de bijeenkomst met Centrum Hout op woensdag 19 september 2001 van 15 tot 18.30 uur te Bergambacht Vroeger werd veel meer van hout gemaakt dan tegenwoordig: van de kleinste gebruiksvoorwerpen tot en met complete gebouwen en infrastructurele werken. Door de jaren heen zijn er voor veel toepassingen alternatieven op de markt gebracht die trachten hout te verdringen. Toch zien we de laatste jaren weer een opleving in het houtgebruik en ook het aantal IFD-voorbeeldprojecten met hout is opvallend. Komt dit door de kwaliteit van de houtproducten, door de drang om duurzaam te bouwen en het milieuvriendelijke karakter van hout of zijn natuurlijke materialen gewoon een trend in de architecruur? W at zijn recente onrwikkelingen in de houtbouw en kan hout blijven concurreren? Na een beschouwing over hout in de architectuur door architecruurpublicist Ids Haagsma, zal Jan Willem van de Kuiten (docent Houtconstructies Faculteit Civiele Techniek T UD) ingaan op de recente ontwikkelingen in de houtbouw in binnen- en buitenland. Vervolgens wordt ingezoomd op houten gevelelementen. Jan Douma van de Nederlandse Bond voor Timmerfàbrikanten gaat in op de wensen die verschillende partij en tegenwoordig hebben en hoe daaraan vanuit de timmerindustrie invulling gegeven wordt. Een voorbeeld van een recente ontwikkeling is het Kapla® - kozijn. Een kant-en-klaar, afgeschilderd en beglaasd houten kozijn dat in de bouwfase, nog na het voegen, wordt ingehesen en gemonteerd. .J 11
  6. 6. r , D it maakt een einde aan de ontberingen waaraan geveltimmelwerk soms maandenlang in de ruwbouw blootstaat. En dat ve rhoogt niet alleen de kwaliteit en de duu rzaamheid van het gevelelement, maar verbetert ook de arbeidso mstandigheden op de bouwplaats en versterkt het industrieel en demontabel bouwen. Inmiddels is het kozijn in diverse proefproj ecten geplaatst. T immerfabriek Adriaan van Erk is een van de fabrikanten die het Kapla® -kozijn produceert. 15:00 Ontvangst en introductie 15:15 Rondleiding in de fabriek 16:00 'Hout in de architectuur' door Ids HlUlgsma, architect 16:15 'Ontwikkelingen in de houtbouw' door dr ir Jan Willem van der Kuikn, TUD 16:30 'Gevelelementen: productie, kwaliteit en ontwerpvrijheid' door Jan Douma, NBvT 16:45 'Ontwikkeling van het Kapla® -kozijn en ervaringen uit proefprojecten' door D. van der Kooij, architect BNA 17:00 Pauze 17:15 'Kwaliteitszorg vs nieuwe productontwikkelingen', tegenlezing door Henk van Laarhoven, H.]. Henket architecten, lid Raad van Advies Booosting 17:30 Tijd voor discussie en een borrel 18:30 Afronding U bent van harte welkom! L Geïnteresseerd in deelname? Inschrijving via de antwoordkaart. .J
  7. 7. • , Verslag van de nieuwjaarsbijeenkomst op 18 januari 2001 bij Duvedec te Veldhoven Een op een vraa is niet altijd de plossing het probleem Duvedec is in 1983 opgezet door Ham Botz en in 1998 partner in de T rento-groep geworden. In deze groep worden o.a. de machines gemaakt om de door Duvedec ontwikkelde voertuigen te maken. Duvedec staat voor productontwikkeling. Trento voor de ontwikkeling van het productieproces. Ham Beumer, manager styling department, vertelt hoe gedreven Duvedec is in het maken van een goede vertaalslag van de basisgegevens over vormgeving van een klant, via een CAD-programma naar een eindproduct. 'Heel belangrijk is een geïntegreerde oplossing. En klant heeft een vraag, maar een antwoord op een vraag is niet altijd de oplossing van het probleem. Wat is het werkelijke probleem? Wat is het eigenlijke, maar ook oneigenlijke gebruik? Wat kan je met een nieuw product?' Het designproces is dus een proces van continue communiceren. De communicatie dient open en helder te zijn. Teneinde de wensen van de klant te achterhalen, te begrijpen en goed te vertalen in een nieuw product. Creativiteit en expertise zijn hierbij onontbeerlijke randvoorwaarden. Steeds opletten en bijblijven. T v.l.n.r.: Jouke Post. Jan Westra en Jos Lichtenberg in de Phileas-mockup ... De vervorming van de oppervlakte van het kleimodel is heel fijn aan te geven. Er is zo snel een 3D-vorm aan de klant te presenteren. want vormen moet je zien en voelen. L
  8. 8. r , H et producrontwikkelingsteam van Duvedec bestaat uit vijf man. Beumer als manager, de anderen zijn stylist c.q. ontwerper. Ze staan voor concep tdesign (bijvoorbeeld brainstormsessies bij leveranciers), inhousestyling-supporr, productdesign intern en extern, visualisatie (de virtuele mock/up wordt steeds belangrijker). Pluspunt is dat de engineering parallel kan oplopen met het design als men zich aan deze hardpoints houdt. Omdat er geen interne vertaalslag meer gemaakt hoeft te worden is er geen informatieverlies. Het ontwerpteam wordt ondersteund door Caria 5, een geavanceerd en gebruiksvriendelijk computerprogramma. ",yAltra '" Phileas Enkele projectvoorbeelden uit het enorme aanbod. Lagevl oercabi ne Mercedes (com- ple e t product voor seriefabricage); cab ines voor Siemens, Alusprinter Merce- des. De Philea s , een dubbel geleide - voertui g van 24 meter 1 ang . Komt ei nd 2001 op de markt, kan zelfstandig zijn weg vinden op drie cm nauwkeurig. Een voertuig met he e l veel innovaties. Let op het rookraampje, de klant/de rokende bestuurder kreeg zijn zin in de rookvrije bus. De 'Altra ' , een stadsdis- tributievoertuig voor Daimler Chrysler. Jos Lichtenberg, huidige voorzitter van Booosting, tracht de zaken te keren in zijn tegenlezing 'De bouw als inspiratie voor de auto-industrie'. Hij doelt op de kennis van comfort in de bouw. Het industriële bouwen zou ook veel meer consumentgericht moeten opereren. Jan Westra, een van zijn voorgangers vult aan: 'In de bouw zeggen wij wat je hebt, hier bij Duvedec vragen ze zich af wat je met een nieuw product kan. Dat zo uden wij ook moeten doen'. Het is gebruikelijk dat de voorzitter tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst even stil staat bij het voorbije en komende jaar. In het kort komt het er op neer dat Booosting de BV-activiteiten zoals deze, voortzet. BrancheVreemde bijeenkomsten hebben als doel te zoeken naar nieuwe ontwikkelingen aan de randen van de bouw, in veelal voor de bouw onbekende branches. Tot slot benadrukt de voorzitter dat Booosting niet het bestuur is, maar dat de aangeslotenen Booosting zijn! Jolanda Steenhouwer, Secretariaat Booosting L .J
  9. 9. Componentenontwerpen De rol van architecten in productinnovatie Aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft wordt binnenkort het promotieonderzoek afgerond van Mieke Oostra. Het onderzoek begon met een inventarisatie van allerlei soorten van productinnovaties bij producenten. Hierbij werd onder andere gebruik gemaakt van informatie en contacten afkomstig van Booosting-bijeenkomsten. Bij het reconstrueren van diverse product- ontwikkelingsprocessen bleek dat hierbij vaak architecten betrokken waren. Dit was in tegenspraak met de bevindingen uit de productinnovatieliteratuur, die aan architecten in dergelijke processen geen rol toebedeelt. Besloten werd om het onderzoek op de rol van architecten in deze processen te focussen. Het ontwerpen en ontwikkelen van nieuwe bouwproducten, of de bijdrage hieraan van de betrokken architect, noemen we componentontwerpen. >. t:: Hiertoe is een analyses gemaakt van productinnovatieprocessen waarin architecten betrokken waren <lJ !- '" ? ..., '- in een vijftal casestudy's te onderzoeken: (a) een gevel met Lignostone kolommen, (b) sandwich- -i-> <lJ <IJ .<: .Q panelen die een hoge geluidswerendheid moesten hebben, (c) een geprefabriceerde kromme " s:: :t: '" ::l ligger, (d) een speciaal vormgegeven vangrail en (e) een nieuw vloersysteem. Door de analyse van E ..c: <.J > V) '- '" s:: <lJ <lJ deze cases werd geprobeerd antwoord te vinden op de vragen: 0 wat voor rol spelen architecten in .~ E '" E '- 0 ::l .0 s:: productontwikkelingsprocessen en e op welke manier proberen architecten dergelijke processen te sturen. ~ ~ -i->« a ..., <lJ Om de algemene geldigheid van de resultaten uit deze cases te vergroten is informatie vergaard door ~ .::; "'" ..., <lJ U <lJ extra interviews te houden en uitspraken te verzamelen van architecten, productontwikkelaars en t:: s:: ..., .<: 0 V) u andere partijen in de bouw die te maken kunnen krijgen met productinnoverende architecten. '- ..., '" '- E; 0 0 '- a <lJ s:: 0> '" Tot slot zijn de conclusies getoetst door deze voor te leggen aan enkele experts. <: E '- -' 0 0 De bouw wordt vaak gezien als een bedrijfstak waar weinig aan innovatie wordt gedaan. "Cl <lJ "Cl Toeleveranciers worden beschouwd als de partij die het merendeel van het karige aantal product- innovaties voor hun rekening neemt. De betrokkenheid van producenten bij innovatie is over het s:: s:: 0> <lJ o ::r: <lJ algemeen ook vaker een publiek gegeven, dan de bijdrage van architecten of adviseurs. Producenten s:: van standaard- en systeemproducten hebben er immers belang bij om dergelijke innovaties via de "Cl .<: <lJ '" 0-~ > u media zo breed mogelijk bekend te maken aan hun doelgroep. Architecten hebben er gezien hun <lJ :< 0> .~ "Cl opdrachten meer belang bij zich bij hun public relations te richten op het totale gebouwen minder r;: ~ V) op de specifieke onderdelen. Als gevolg hiervan blijven door hen geïnitieerde componenten .0 onderbelicht. Dit versterkt het beeld van de producent als innovator.
  10. 10. ~ E , Q) ...., Q) V) >, V) .,;, E V) ...., Q) .c: Cl. 0 Q) V) '- '" '" " '- o (d) (e) :S '- o De eisen die worden gesteld aan gebouwontwerpen nemen toe. Dit maal<t productinnovatie ~ noodzakelijk. Opdrachtgevers en gebruikers worden steeds mondiger, terwijl ook de eisen op het ~ gebied van mi lieu, arbeidsomstandigheden en veiligheid strenger worden. Om alle kennisgebieden in .:!i: het onrwerp te incorporeren wordt er steeds vaker in teams samengewerkt, wat het onrwerpproces ; complexer maakt. Onderwijl neemt de tijd af die over het algemeen beschikbaar is om tot een ontwerp .g te komen. Dit leidt rot de noodzaak van een efficiënt ontwerpproces. Meer inzicht in ontwerp- " Q) methoden voor het gehele ontwerpproces, waaronder ook voor processen van componentontwerpen, -" -" is dus gewenst. Met dergelijke kennis wordt het mogelijk de toenemende complexiteit binnen een E c: korte tijd te kunnen verwerken op een professioneel niveau. Hierdoor nemen ook de mogelijkheden 0 '- toe om adequaat uitgewerkte en specifieke bouwcomponenten te gebruiken waarmee het g; gebouwconcept op bevredigende wijze is te realiseren. '- o o Als representant van de opdrachtgever en gebruikers heeft de architect een verantwoordelijkheid om ~ > 4- Q) eisen en wensen van opdrachtgevers te vertalen in specificaties waaraan bouwproducten moeten c: ...., voldoen, en deze te communiceren naar producenten. Door dit te doen kunnen kwalitatief betere -;;; u '" ...., '- bouwwerken worden opgeleverd op het gebied van gebruikswaarde, culturele waarde en toekomst- V) c: waarde. Ook kan de architect zijn eigen wensen voorleggen aan de industrie. Door te formuleren wat o u voor soort producten wenselijk zouden zijn, fungeren architecten als trekker voor dat beter bij de eigen '" '- Q) ontwerpvisie aansluit. " Q) Q) Dit onderzoek heeft als doel te verduidelijken hoe architecten aan productinnovatie bijdragen. Voor Ol architecten wordt verduidelijkt wat voor mogelijkheden er zijn voor het componentontwerpen. Door meer bekendheid hieraan te geven bij de diverse betrokkenen in het bouwproces wordt gezorgd voor meer begrip voor componentontwerpende architecten. Tevens kunnen door deze kennis nieuwe manieren worden gevonden om innovatie in de bouw te stimuleren. Door de heersende opvarring dat toeleveranciers de initiatoren van productinnovatie zijn, blijven mogelijkheden tot vraaggestuurde innovaties onderbenut. Met deze publicatie worden handvaten gegeven aan architecten en andere betrokkenen om hierin verandering te brengen. De verdediging van het proefschrift zal plaatsvinden op 18 september a.s. om half 11 in de senaatszaal van de Aula op het TU terrein in Delft. Het inleidende praatje van de promovenda begint om 10 uur. Belangstellenden zijn welkom om de plechtigheid bij te wonen. ? info Mieke Oostra, Slavenburg's Bouwbedrijven T 010-2665934 E mieke.oostra@slavenburg.nl
  11. 11. • , _~J.""Wiillo_,- __ --,a.:..:g,,-e,---n..:.d..:.a_ _- , Activiteiten 2001 donderdag 6 september Van Nelle Ontwerpfabriek in Rotterdam (AVA) (zie pagina 01-02) woensdag 19 september Centrum Hout in Bergambacht (zie pagina 05-06) (AVA) staat voor Alleen Voor Aangeslotenen • ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• booosting In mei 1988 is de Stichting Industrieel Bouwen Nederland, Booosting, opgericht vanuit een geco mbineerd initiatief van stichting industrie, ontwerpers en architecten. De voornaamste doelstelling industrieel van Booosting is het bevorderen van het ontwerpen, ontwikkelen, onderzoeken en bouwen toepassen van industrieel te vervaardigen bouwptoducten en gebouwdelen, ter verhoging nederland van de kwaliteit van de gebouwde omgeving. Op de antwoordkaart kunt u aangeven of • ••••••••• u geïnteresseerd bent in meer informatie over de activiteiten van Booosting. ~ ... Booosting colofon Delftechpark 22 Postbus 596 2600 AN Delft telefoon 0152702770 telefax 0152702771 E-mail booosting@ooo.nl homepage www.booosting.nl Contactpersoon: Jouznda Steenhouwer bereikbaar ma en di van 9. 00 tot 17. 00 uur en op wo van 9. 00 tot 13. 00 uur Redactie: Jolanda Steenhouwer Vormgeving: Patricia Brouwer Design Druk: Drukkerij Hans Truijen Met dank aan: Arie van den Akker, Marc Maurer, Jeroen Mensink, Arie Mooiman, Mieke Oostra, Daniëlle Timmer, Henny van Vliet .. Voorzitter Vice Voorzitter Jos Lichtenberg Els Zijlstra A+ Materia Secretaris Jan van der Woord TU Delft Penningmeester André Roelofien Neonis Designers Lid Eduard Böhtlingk Architectenbureau Böhtlingk Lid Harm Boomsma Axys Innovations Lid NicoNoort Corus Colors L. ..J
  12. 12. • 11 , Nieuwe participanten Henny Boesten - Van Vliet buro voor architectu ur & inter i eur contactpersoon : mw Henny van V/iet bni bna Bureau Boesten - van V1i~t is een bureau met jarenlange etvaring op het gebied van arch itectuur en interieur. D it heeft geresulteerd in een Nieuwkoopseweg 24 gevarieerd opdrachtenbestand met ontwerpen voor won ingen, scholen, 2641 PB Pijnacker zorginstellingen, winkels, banken en kantoren. kleinschalige nieuwbouw T 015-361 0927 en grote interieuropd rachten behoren tot onze dagel ijkse praktijk. F 015 361 0928 Bureau Boesten - van Vliet is opgericht in 1968 en heeft sinds ko rt een E he 1 . boes ten@wxs . n1 samenwerki ngsverband met een architecten kantoor en landschaps- tref.nl/pijnacker architect te D el ft. Reden om aan te sluiten bij Booosting: 'De combinatie van ontwerp en ui tvoering houdt mij altijd bezig. Ik verbaas m ij over de traagheid van vern ieuwing in de bouw en de moeite die het kost om iets wat niet standaard is uitgevoerd te krij gen . Comm unicatie tussen d iverse partijen is de belangrij kste schakel en in Booosting zie ik een poging tot gel ijkwaardigheid waardoor er nieuwe producten kunnen omstaan. ' A + Bureau voor Limelight CEPEZED Bouwproduktontwikkeling MBi EGM Architecten ABT Adviesbureau voor Bouwtechniek De Meeuw Oirschot HomanlOsorio Lobato Architecten Aldus bouwinnovatie Octatube Space Stntctures Hubert-Jan Henket Architecten BDA Groep , Optifoor JMDS Corsmit Raadgevend Ingenieursbureau Oskomera MUA, Maurer United Architects D3BNCJ. Plastica Plaat RPHS architecten dgmr raadgevende ingenieurs Polyblock Snelder . Vola. Petit Architecten ing. Karel H. Dekker Polynorm Bruynzeel Jan Timmers Mrsserblesgraaf RCSystem Tuns + Horsting Architecten Façade Comulting 6- Engineering Reynolds Architectuursystemen Verburg Hoogendijk Architecten GeNie Comult en Parmers Rockwool Van Waes, Buro /JOOl' Architektuur Kettlitz Adviezen Saint-Gobain Glass XX architecten Leyktndi Consultancy SBM Nederland Atelier Zeimtl"ll, van der Pol Materia • Slaom burgs' Bouwbedrijvm RGD, Directie Ontwerp 6- Techniek Somjj Nederland 1l'>"J'S innovations Schoonderbeek 6- Parmers Advies Trespa International Koning Industrial Design H. de Wit Comultancy Ubbink Nederland Neonis Iud Design 6- Corporate Graphics Ingenieursbureau Zonneveld Unicom Nederland Robin Hood Produkties VEBO Beton 6- Staal TNO i ndustrie Bik Bouwprodukten Wb Accommodatieservice Wel! Design BRS Staa/werken Wentzei Bruynzeel Keukem en Kasten Wolvega Panelen Aedes, /Jereniging /Jan woningcorporaties 'BSN Ytong Nederland Bouwen met Staal c: CVK Kalkzandsteen Z~0;tfem Bet: on, Centrum Hout 1:l Corus Colors I I ' -§; H. Van Dam Fabriek van Ploanverken Archi-Komult Hogeschool Emchede ~ Hoesch Bouwsystemen NederlLZnd Archipel Ontwerpers Hogeschool Brabant ~ Holec Laagspanning Architectenbureau Boesten-van Vliet TU Delft, vakgroep Bouwtechnologie ~ Holonite Architectenbureau Böhtlingk , TU Delft, Faculteit Lucht- en ."" 'ë Hunter Douglas Limburg Kozijnen Limburgia Deuren Het Architecten Consort Arconiko Architecten Bullhorst Architecten en Stedenbouwers ruimtevaarttechniek TU Eindhoven, foculteit Bouwkunde .J
  13. 13. • , mOOOi Schoonheidservaringen In 1790 publiceert Immanuel Kant zijn 'Kritik der Urteilskraft'. Daarin opgenomen is de 'Ondedi ngsleer van het Schone'. Kant maakt daarin onderscheid russen twee categorieën van esthetische etvaring. Hij spreekt van 'das Schöne' en 'das Erhabene't . In de esthetische ervaring speelt zich het volgende af: een gegeven object treft de zintuigen en mobiliseert de verbeelding, die op haar beurt de zintuiglijke gegevens vetwerkt en waarbij zij het verstand het unificatiewerk laat verrichten. In de ervari ng van 'das Schöne', of het schone zijn de verbeelding en het verstand in volledige harmo nie met elkaar, de waarnem ing is te bevatten. Karakteristiek van 'das Erhabene', in het Nederlands 'het verhevene' of'het sublieme', is dat in het spel van de vermogens rede en verbeelding helemaal niet in harmonische overeenstemming kunnen worden gebracht, omdat het bovenzinnelijke altijd de zintuiglijkheid zal rranscenderen2 . Een voorbeeld van schoonheid volgens de eerste categorie is Casa del Fascio van Giuseppe T erragni in Como uit 1932 - 1936. De verbeelding die het gebouw oproept, appelleert aan het verstand. De harmonie spat er van af, alles 'klopt', alles staat in relatie tot elkaar. Aan dit gebouw is aflees- baar dat overal over is nagedachr. Van het totale bouwvolume, de gevelopen ingen, tot en met de bevestigingsmiddelen aan toe, is het gebouw rationeel vormgegeven. Alles voldoet aan de wetten van perfecte harmonische verhoudingen, met wiskundige precisie bepaald . De Cenotaaf voor Newton van Etien ne Boullée is een bewuste poging tot het oproepen van het 'mathematisch sublieme'3; Boullée was op de hoogte van het werk van Kant en Burke. Tech nisch was het gigantische monument in 1785 nog niet realiseerbaar, maar wat een verbluffend effect zou dat zijn om door een heel klein deurtje die onmetelijk grote hal binnen te stappen, waar ook nog eens dag en nacht terstond omkeren. Techniek uitsluitend gebruiken om schoon heid va n de eerste categorie te realiseren zou de principes van 'polyrechnique' inzetten volgens 'beaux-arrs' ideeën en technisch vernuft reduceren tot decoratie. Dit is een pleidooi voor de mogelijkheden van 0+0+0 in het realiseren van de tweede categorie. Het effect van moooi moet verbluffend zijn, het moet de ervaring overdonderen, daarin zal het verschillen van mooi. 3 Het mathematisch sublieme is slechts één van de subcategorieën van 'Das Erhabene', te weten die waarin Jeroen Mensink, ]MDS Arch itecten grootsheid oorzaak is van de ovetweldigende ervaring. L 11
  14. 14. nieuws In het kader van ' 100 jaar Woningwet' heeft Brains-Unlimited (Amsterdam ) een voor een breed publiek toegankelijke tentoo nstelling bedacht. Er is gekozen voor een buitenexpositie die voorbijga ngers direct confronteert met door kunstenaars in beeld gebrachte extrapolaties van heden- daagse ontwikkelingen in het woongedrag binnen de Nederlandse samenleving. V oor de selectie en boeking va n de kunstenaars is Showroom Mama (Rotterdam) benaderd, di e een vijftal creatieve teams wisten in te zetten op de invulling van de buiten- expositie bestaande uit vijfentwintig door de stad reizende kijkdozen. Architectenbureau M aurer United Architects (MUA) is benaderd voor het ontwerp van deze kijkdozen. H et bureau koos voor metershoge driedimensionale ui tvoeringen van blokken gerelateerd aan het bekende Tetris computer- spel. Deze vormen zijn als famili e van el kaar herkenbaar en vallen door hun felle kleuren op in elk straatbeeld. De elementen reizen vier dagen door de stad, waarna ze samenkomen op een plein (Spaarndammerplantsoen, Amsterdam) en naadloos in el kaar passend een architectonisch bouwwerk vo rmen, dat voor de volgende weken als buitenexpositie paviljoen blijft fungeren. D e exposerende kunstenaars van het U RBANTETRIS project zijn: Arno Coenen, Hans Kievit, Frank de Bruijn, Crash Comfort en het architectenduo Marc en Nicole Maurer. 'H et is uiteindelijk een zeer interessant project geworden. D e elementen doken opeens gedurende de nacht van 17 op 18 mei op in het straatbeeld. M en zou de elementen kunnen vergelijken met een brievenbus, telefooncel of glasbak. D e elementen zijn ook in die kleuren uitgevoerd. H et bijzondere aan de kijkdoos-elementen is echter dat zij bewegen. Gedurende 4 dagen n okken zij als een tram of metro door de stad om uiteindelijk op het plein bij elkaar te komen in een architectonisch bouwwerk, dat doet denken aan de 'Rubik's cube'. Zo veranderde het project voortdurend van aard. ' Aldus het architectenduo M arc en Nicole M aurer. Voor een soortgelijke tentoonstelling 111 Rotterdam bedachten zij een meer dan 10 meter hoge variant bestaande uit dezelfde bouwblok- achtige U RBANTETRIS-elementen. ? info MVA, M aurer U nited Architects Marc en Nicole Maurer T 040-2 11 61 88 E maurer@ooo. nl
  15. 15. ScaffoldOOl Sinds de eerste keer dat we berichtten over het Ni euwe Stylos Pavil j oen Scaffo 1dOOl i s er veel gebeurd. Het project dat voor en door studenten van de Faculteit Bouwkunde (TUD) wordt gebouwd heeft inmiddels vaste vormen aangenomen. Vanaf 30 oktober '00 is een groep enthousiaste studenten aan de slag gegaan met de bouw van ScafFold. Destijds is begonnen met het bouwen van een steigerhulpconstructie. Deze diende om de stabiliteit van de eigenlijke draag- constructie tijdens de bouw te waarborgen. Het dak van deze draagconstructie bestaat uit een 1,22 meter hoog 3D-vakwerk welke 9 meter overspant en is gemaakt van steigerbuizen. Het dak heeft een overstek waaraan de hellingbaan hangt, die naar het dakterras leidt. Hierna werden achtereenvolgens de kozijnen en de 9 meter lange polycarbonaatplaten ingehangen in de constructie. De houten delen van de hellingbaan en de constructie van het zaaltje volgden. Het plaatsen van de dak-, vloer-, en wandelementen zijn de laatste afgeronde onderdelen van ScafFold. De vlonder functioneert als plein. De binnen- constructie staat los van de hoofddraagconstructie en dient uitsluitend om de vloeren te dragen. De toiletunit, de bar en de trappen zijn daarna gevormd. De vloerverwarming is verwerkt in de vloer van het zaaltje, de elektra is aangelegd en ook de klimaatinstallaties werden langzaamaan zichtbaar.
  16. 16. Twee grote onderdelen, het dakterras en de fold (gevouwen wand van steigerplanken) zijn als laatste nog buiten gebouwd. 22 Juni was het zover: de oplevering. Gezien de status 'Voorbeeldproject Industrieel Flexibel en Demontabel bouwen', die ons is toebedeeld door de SEV (Stuurgroep Experimentele Volkshuisvesting), organiseerde deze instantie mede onze opening, welke werd vooraf gegaan door een symposium over 'Tijdelijkheid en IFD-bouwen'. ? info Stylos/TUD Daniëlle Timmer E danielle@ricardis.tudelft.nl

×