Balik-aral
PANUTO: Buuin ang web map sa
ibaba batay sa iyong pang-unawa
sa ating nakaraang aralin.
Gawain 1
PANUTO: Tukuyin kung ano
ang puno’t dulo ng kwento sa
komiks.
Proseson
g Tanong:
1. Ano kaya ang simula ng
kwento?
2. Bakit kaya naisipan ng
lola na magpaopera ng
mukha?
3. Ano ang papel ng
tsuper at ni Lord sa
kwento?
Proseson
g Tanong:
4. Bakit nasagasaan ang
lola kahit may kasunduan
na sila ng Panginoon?
5. Ano ang masasabi mo
sa pagkakasalaysay ng
mga pangyayari sa
anyong komiks?
Tekstong
Naratibo
Ang tekstong naratibo ay
pagsasalaysay o
pagkukuwento ng mga
pangyayari sa isang tao o
mga tauhan, nangyari sa
isang lugar at panahon o sa
isang tagpuan na may maayos
na pagkasunod-sunod mula sa
simula hanggang katapusan.
MGA LAYUNIN NG
TEKSTONG
NARATIBO:
1. Magsalaysay ng dugtong-
dugtong at magkakaugnay na
pangyayari.
2. Makapagsalaysay ng mga
pangyayaring nakalilibang o
nakapagbibigay-aliw at saya.
3. Makapagturo ng kabutihang
asal at mahahalagang aral.
9
MGA HALIMBAWA
NG TEKSTONG
NARATIBO:
1. Maikling kuwento
2. Nobela
3. Kuwentong-bayan
4. Mitolohiya
5. Alamat
6. Tulang pasalaysay tulad ng epiko,
dula, mga kuwento ng kababalaghan,
anekdota, parabula, science fiction. 10
PANGKALAHATANG
KATANGIANG TAGLAY
NG BAWAT URI NG
TEKSTONG
NARATIBO
A. May Iba’t
Ibang Pananaw
O Punto De
Vista (Point Of
View) sa
Tekstong
Naratibo
1. Unang Panauhan
2. Ikalawang Panauhan
3. Ikatlong Panauhan
4. Kombinasyong Pananaw
o Paningin
A. May Iba’t
Ibang Pananaw
O Punto De
Vista (Point Of
View) sa
Tekstong
Naratibo
1. Unang Panauhan- isa sa
mga tauhan ang
nagsasalaysay ng mga bagay
na kaniyang nararanasan,
naaalala, o naririnig kaya
gumagamit ng panghalip na
ako.
A. May Iba’t
Ibang Pananaw
O Punto De
Vista (Point Of
View) sa
Tekstong
Naratibo
2. Ikalawang Panauhan- dito
mistulang kinakausap ng
manunulat ang tauhang
pinagagalaw niya sa kuwento
kaya’t gumagamit siya ng mga
panghalip na ka o ikaw.
A. May Iba’t
Ibang Pananaw
O Punto De
Vista (Point Of
View) sa
Tekstong
Naratibo
3. Ikatlong Panauhan- ang
mga pangyayari sa pananaw
na ito ay isinasalaysay ng
isang taong walang relasyon
sa tauhan kaya ang panghalip
na ginagamit niya sa
pagsasalaysay ay siya.
May tatlong
uri ng
pananaw ang
Ikatlong
Panauhan:
1. MALADIYOS NA PANAUHAN
2. LIMITADONG PANAUHAN
3. TAGAPAG-OBSERBANG
PANAUHAN
May tatlong
uri ng
pananaw ang
Ikatlong
Panauhan:
1. MALADIYOS NA
PANAUHAN- nababatid niya
ang galaw at iniisip ng lahat ng
mga tauhan.
May tatlong
uri ng
pananaw ang
Ikatlong
Panauhan:
2. LIMITADONG PANAUHAN-
nababatid niya ang iniisip at
ikinikilos ng isa sa mga tauhan
subalit hindi ang sa iba pang
tauhan
May tatlong
uri ng
pananaw ang
Ikatlong
Panauhan:
3. TAGAPAG-OBSERBANG
PANAUHAN- hindi niya
napapasok o nababatid ang
nilalaman ng isip at damdamin ng
mga tauhan.
A. May Iba’t
Ibang Pananaw
O Punto De
Vista (Point Of
View) sa
Tekstong
Naratibo
4. Kombinasyong Pananaw o
Paningin- dito ay hindi lang
iisa ang tagapagsalaysay
kaya’t iba’t ibang pananaw o
paningin ang nagagamit sa
pagsasalaysay.
B.May Paraan ng
Pagpapahayag o
Paglalahad ng
mga Tauhan sa
Kanilang
Diyalogo,
Saloobin, at
Damdamin sa
Tekstong
Naratibo
1. DIREKTA O TUWIRANG
PAGPAPAHAYAG
2. DI-DIREKTA O DI-TUWIRANG
PAGPAPAHAYAG
B.May Paraan ng
Pagpapahayag o
Paglalahad ng
mga Tauhan sa
Kanilang
Diyalogo,
Saloobin, at
Damdamin sa
Tekstong
Naratibo
1. DIREKTA O TUWIRANG
PAGPAPAHAYAG- ang tauhan ay
direkta o tuwirang nagsasaad o
nagsasabi ng kanyang diyalogo,
saloobin, o damdamin. Ito ay
ginagamitan ng panipi.
B.May Paraan ng
Pagpapahayag o
Paglalahad ng
mga Tauhan sa
Kanilang
Diyalogo,
Saloobin, at
Damdamin sa
Tekstong
Naratibo
Halimbawa:
“Donato, kakain na ,Anak,”
tawag ni Aling Guada sa anak
na noo’y abalang-abala sa
ginagawa at hindi halos
napansing nakalapit na pala ang
ina sa kanyang kinalalagyan,
“Aba’y kayganda naman nireng
ginagawa mo, Anak! Ay ano ba
talaga ang balak mo, ha? ”
B.May Paraan ng
Pagpapahayag o
Paglalahad ng
mga Tauhan sa
Kanilang
Diyalogo,
Saloobin, at
Damdamin sa
Tekstong
Naratibo
2. DI-DIREKTA O DI-
TUWIRANG PAGPAPAHAYAG
– ang tagapagsalaysay ang
naglalahad sa sinasabi, iniisip, o
nararamdaman ng tauhan sa
ganitong uri ng pagpapahayag.
Hindi na ito ginagamitan ng
panipi.
B.May Paraan ng
Pagpapahayag o
Paglalahad ng
mga Tauhan sa
Kanilang
Diyalogo,
Saloobin, at
Damdamin sa
Tekstong
Naratibo
Halimbawa:
Tinatawag ni Aling Guada ang
anak dahil kakain habang ito’y
abalang-abala sa ginagawa at
hindi halos napansing nakalapit na
pala ang ina sa kanyang
kinalalagyan. Sinabi niyang
kayganda ng ginagawa ng anak at
tinanong din niya kung ano ba
talaga ang balak niya.
C. Elemento
ng mga
Tekstong
Naratibo
1. TAUHAN
2. TAGPUAN AT PANAHON
3. BANGHAY
4. PAKSA O TEMA
C. Elemento
ng mga
Tekstong
Naratibo
TAUHAN ang bilang ng
tauhang magpapagalaw sa
tekstong naratibo ang
pangangailangan lamang ang
maaaring magtakda nito.
Paraan Sa
Pagpapakilala
ng Tauhan
 EXPOSITORY – ang
tagapagsalaysay ang
magpapakilala o
maglalarawan sa pagkatao
ng tauhan.
 DRAMATIKO - kusang
mabubunyag ang karakter
dahil sa kaniyang pagkilos o
pagpapahayag
Karaniwang
Tauhan
 Pangunahing Tauhan
 Kasamang Tauhan
 Katunggaling Tauhan
 Ang May-akda
Dalawang
Uri ng
Tauhan ayon
kay E. M.,
Froster
Tauhang Bilog (Round
Character)- Isang tauhang may
multi-dimensiyonal o maraming
saklaw ang personalidad.
Tauhang Lapad (Flat
Character) – tauhang
nagtataglay ng iisa o dadalawang
katangiang madaling matukoy o
predictable.
C. Elemento
ng mga
Tekstong
Naratibo
TAGPUAN AT PANAHON tumutukoy sa
lugar kung saan naganap ng mga
pangyayari sa akda o sa panahon
(oras, petsa, taon) at maging sa
damdaming umiiral sa kapaligiran
nang maganap ang mga pangyayari
tulad ng kasayahang dala ng
pagdiriwang, takot, romantikong paligid,
matinding pagod, kalungkutan at iba pa.
C. Elemento
ng mga
Tekstong
Naratibo
BANGHAY maayos na daloy o
pagkasunod-sunod ng mga
pangyayari sa mga tekstong
naratibo upang mabigyang-linaw
ang temang taglay ng akda.
Karaniwan
g Banghay
o
Balangkas
ng isang
Naratibo
SIMULA
SAGLIT NA
KASIGLAHAN
TUNGGALIAN
KASUKDULA
N
KAKALASAN
WAKAS
Anachrony o
Mga
Pagsasalaysay
Na Hindi
Nakaayos sa
Tamang
Pagkakasunod-
sunod
 Analepsis (Flashback) - ipinapasok
ang mga pangyayaring naganap sa
nakalipas.
 Prolepsis (Flash-forward) -
ipinapasok ang mga pangyayaring
magaganap pa lang sa hinaharap.
 Ellipsis- may mga nagpapakitang
may bahagi sa pagsasalaysay na
tinanggal o hindi isinama.
C. Elemento
ng mga
Tekstong
Naratibo
PAKSA O TEMA - sentral na
ideya kung saan umiikot ang mga
pangyayari sa tekstong naratibo.
Gawain
2
PANUTO: Isa sa mga katangian ng
tekstong naratibo ay ang
pagkakaroon ng maayos
nabanghay na magpapakita sa
pagkakasunod-sunod ng mga
pangyayari. Gamitin ang
SAGUTANG PAPEL at sundin ang
proseso sa ibaba ng mga
pangyayaring bubuo sa banghay sa
isang akdang iyong nabasa sa aklat
o napanood na pelikula o teleserye.
Tukuyin ang pamagat at kilalanin
ang may-akda.
PANGKATANG
GAWAIN
PANUTO: Babasahin ang Mabangis
na Lungsod ni Efren R. Abueg.
Sasagutan ang mga sumusunod na
mga katanungan. Buuin ang graphic
organizer at tukuyin kung anong
katangian at elemento ng tekstong
naratibo ang ginamit sa tekstong
binasa.
Isa,
dalawa
tatlo! Ano
ito?
Ma
gbi
gay
ng:
1. Isang salita na tumatak sayong ipisan
sa ating aralin na ito.
2. Dalawang mahalagang bagay na iyong
natutuhan sa ating aralin na maari mong
maibahagi sayong kaibigan.
3. Tatlong butil na kaalaman na napulot
mo sa ating aralin na maibabahagi mo
sayong pamilya.

Aralin-5.pptx

  • 1.
    Balik-aral PANUTO: Buuin angweb map sa ibaba batay sa iyong pang-unawa sa ating nakaraang aralin.
  • 3.
    Gawain 1 PANUTO: Tukuyinkung ano ang puno’t dulo ng kwento sa komiks.
  • 5.
    Proseson g Tanong: 1. Anokaya ang simula ng kwento? 2. Bakit kaya naisipan ng lola na magpaopera ng mukha? 3. Ano ang papel ng tsuper at ni Lord sa kwento?
  • 6.
    Proseson g Tanong: 4. Bakitnasagasaan ang lola kahit may kasunduan na sila ng Panginoon? 5. Ano ang masasabi mo sa pagkakasalaysay ng mga pangyayari sa anyong komiks?
  • 7.
  • 8.
    Ang tekstong naratiboay pagsasalaysay o pagkukuwento ng mga pangyayari sa isang tao o mga tauhan, nangyari sa isang lugar at panahon o sa isang tagpuan na may maayos na pagkasunod-sunod mula sa simula hanggang katapusan.
  • 9.
    MGA LAYUNIN NG TEKSTONG NARATIBO: 1.Magsalaysay ng dugtong- dugtong at magkakaugnay na pangyayari. 2. Makapagsalaysay ng mga pangyayaring nakalilibang o nakapagbibigay-aliw at saya. 3. Makapagturo ng kabutihang asal at mahahalagang aral. 9
  • 10.
    MGA HALIMBAWA NG TEKSTONG NARATIBO: 1.Maikling kuwento 2. Nobela 3. Kuwentong-bayan 4. Mitolohiya 5. Alamat 6. Tulang pasalaysay tulad ng epiko, dula, mga kuwento ng kababalaghan, anekdota, parabula, science fiction. 10
  • 11.
  • 12.
    A. May Iba’t IbangPananaw O Punto De Vista (Point Of View) sa Tekstong Naratibo 1. Unang Panauhan 2. Ikalawang Panauhan 3. Ikatlong Panauhan 4. Kombinasyong Pananaw o Paningin
  • 13.
    A. May Iba’t IbangPananaw O Punto De Vista (Point Of View) sa Tekstong Naratibo 1. Unang Panauhan- isa sa mga tauhan ang nagsasalaysay ng mga bagay na kaniyang nararanasan, naaalala, o naririnig kaya gumagamit ng panghalip na ako.
  • 14.
    A. May Iba’t IbangPananaw O Punto De Vista (Point Of View) sa Tekstong Naratibo 2. Ikalawang Panauhan- dito mistulang kinakausap ng manunulat ang tauhang pinagagalaw niya sa kuwento kaya’t gumagamit siya ng mga panghalip na ka o ikaw.
  • 15.
    A. May Iba’t IbangPananaw O Punto De Vista (Point Of View) sa Tekstong Naratibo 3. Ikatlong Panauhan- ang mga pangyayari sa pananaw na ito ay isinasalaysay ng isang taong walang relasyon sa tauhan kaya ang panghalip na ginagamit niya sa pagsasalaysay ay siya.
  • 16.
    May tatlong uri ng pananawang Ikatlong Panauhan: 1. MALADIYOS NA PANAUHAN 2. LIMITADONG PANAUHAN 3. TAGAPAG-OBSERBANG PANAUHAN
  • 17.
    May tatlong uri ng pananawang Ikatlong Panauhan: 1. MALADIYOS NA PANAUHAN- nababatid niya ang galaw at iniisip ng lahat ng mga tauhan.
  • 18.
    May tatlong uri ng pananawang Ikatlong Panauhan: 2. LIMITADONG PANAUHAN- nababatid niya ang iniisip at ikinikilos ng isa sa mga tauhan subalit hindi ang sa iba pang tauhan
  • 19.
    May tatlong uri ng pananawang Ikatlong Panauhan: 3. TAGAPAG-OBSERBANG PANAUHAN- hindi niya napapasok o nababatid ang nilalaman ng isip at damdamin ng mga tauhan.
  • 20.
    A. May Iba’t IbangPananaw O Punto De Vista (Point Of View) sa Tekstong Naratibo 4. Kombinasyong Pananaw o Paningin- dito ay hindi lang iisa ang tagapagsalaysay kaya’t iba’t ibang pananaw o paningin ang nagagamit sa pagsasalaysay.
  • 21.
    B.May Paraan ng Pagpapahayago Paglalahad ng mga Tauhan sa Kanilang Diyalogo, Saloobin, at Damdamin sa Tekstong Naratibo 1. DIREKTA O TUWIRANG PAGPAPAHAYAG 2. DI-DIREKTA O DI-TUWIRANG PAGPAPAHAYAG
  • 22.
    B.May Paraan ng Pagpapahayago Paglalahad ng mga Tauhan sa Kanilang Diyalogo, Saloobin, at Damdamin sa Tekstong Naratibo 1. DIREKTA O TUWIRANG PAGPAPAHAYAG- ang tauhan ay direkta o tuwirang nagsasaad o nagsasabi ng kanyang diyalogo, saloobin, o damdamin. Ito ay ginagamitan ng panipi.
  • 23.
    B.May Paraan ng Pagpapahayago Paglalahad ng mga Tauhan sa Kanilang Diyalogo, Saloobin, at Damdamin sa Tekstong Naratibo Halimbawa: “Donato, kakain na ,Anak,” tawag ni Aling Guada sa anak na noo’y abalang-abala sa ginagawa at hindi halos napansing nakalapit na pala ang ina sa kanyang kinalalagyan, “Aba’y kayganda naman nireng ginagawa mo, Anak! Ay ano ba talaga ang balak mo, ha? ”
  • 24.
    B.May Paraan ng Pagpapahayago Paglalahad ng mga Tauhan sa Kanilang Diyalogo, Saloobin, at Damdamin sa Tekstong Naratibo 2. DI-DIREKTA O DI- TUWIRANG PAGPAPAHAYAG – ang tagapagsalaysay ang naglalahad sa sinasabi, iniisip, o nararamdaman ng tauhan sa ganitong uri ng pagpapahayag. Hindi na ito ginagamitan ng panipi.
  • 25.
    B.May Paraan ng Pagpapahayago Paglalahad ng mga Tauhan sa Kanilang Diyalogo, Saloobin, at Damdamin sa Tekstong Naratibo Halimbawa: Tinatawag ni Aling Guada ang anak dahil kakain habang ito’y abalang-abala sa ginagawa at hindi halos napansing nakalapit na pala ang ina sa kanyang kinalalagyan. Sinabi niyang kayganda ng ginagawa ng anak at tinanong din niya kung ano ba talaga ang balak niya.
  • 26.
    C. Elemento ng mga Tekstong Naratibo 1.TAUHAN 2. TAGPUAN AT PANAHON 3. BANGHAY 4. PAKSA O TEMA
  • 27.
    C. Elemento ng mga Tekstong Naratibo TAUHANang bilang ng tauhang magpapagalaw sa tekstong naratibo ang pangangailangan lamang ang maaaring magtakda nito.
  • 28.
    Paraan Sa Pagpapakilala ng Tauhan EXPOSITORY – ang tagapagsalaysay ang magpapakilala o maglalarawan sa pagkatao ng tauhan.  DRAMATIKO - kusang mabubunyag ang karakter dahil sa kaniyang pagkilos o pagpapahayag
  • 29.
    Karaniwang Tauhan  Pangunahing Tauhan Kasamang Tauhan  Katunggaling Tauhan  Ang May-akda
  • 30.
    Dalawang Uri ng Tauhan ayon kayE. M., Froster Tauhang Bilog (Round Character)- Isang tauhang may multi-dimensiyonal o maraming saklaw ang personalidad. Tauhang Lapad (Flat Character) – tauhang nagtataglay ng iisa o dadalawang katangiang madaling matukoy o predictable.
  • 31.
    C. Elemento ng mga Tekstong Naratibo TAGPUANAT PANAHON tumutukoy sa lugar kung saan naganap ng mga pangyayari sa akda o sa panahon (oras, petsa, taon) at maging sa damdaming umiiral sa kapaligiran nang maganap ang mga pangyayari tulad ng kasayahang dala ng pagdiriwang, takot, romantikong paligid, matinding pagod, kalungkutan at iba pa.
  • 32.
    C. Elemento ng mga Tekstong Naratibo BANGHAYmaayos na daloy o pagkasunod-sunod ng mga pangyayari sa mga tekstong naratibo upang mabigyang-linaw ang temang taglay ng akda.
  • 33.
    Karaniwan g Banghay o Balangkas ng isang Naratibo SIMULA SAGLITNA KASIGLAHAN TUNGGALIAN KASUKDULA N KAKALASAN WAKAS
  • 34.
    Anachrony o Mga Pagsasalaysay Na Hindi Nakaayossa Tamang Pagkakasunod- sunod  Analepsis (Flashback) - ipinapasok ang mga pangyayaring naganap sa nakalipas.  Prolepsis (Flash-forward) - ipinapasok ang mga pangyayaring magaganap pa lang sa hinaharap.  Ellipsis- may mga nagpapakitang may bahagi sa pagsasalaysay na tinanggal o hindi isinama.
  • 35.
    C. Elemento ng mga Tekstong Naratibo PAKSAO TEMA - sentral na ideya kung saan umiikot ang mga pangyayari sa tekstong naratibo.
  • 36.
    Gawain 2 PANUTO: Isa samga katangian ng tekstong naratibo ay ang pagkakaroon ng maayos nabanghay na magpapakita sa pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari. Gamitin ang SAGUTANG PAPEL at sundin ang proseso sa ibaba ng mga pangyayaring bubuo sa banghay sa isang akdang iyong nabasa sa aklat o napanood na pelikula o teleserye. Tukuyin ang pamagat at kilalanin ang may-akda.
  • 37.
    PANGKATANG GAWAIN PANUTO: Babasahin angMabangis na Lungsod ni Efren R. Abueg. Sasagutan ang mga sumusunod na mga katanungan. Buuin ang graphic organizer at tukuyin kung anong katangian at elemento ng tekstong naratibo ang ginamit sa tekstong binasa.
  • 39.
    Isa, dalawa tatlo! Ano ito? Ma gbi gay ng: 1. Isangsalita na tumatak sayong ipisan sa ating aralin na ito. 2. Dalawang mahalagang bagay na iyong natutuhan sa ating aralin na maari mong maibahagi sayong kaibigan. 3. Tatlong butil na kaalaman na napulot mo sa ating aralin na maibabahagi mo sayong pamilya.

Editor's Notes

  • #15 Subalit tulad ng unang nasabi, hindi ito gaanong ginagamit ng mga manunulat sa kanilang pagsasalaysay.
  • #16 Ang tagapagsalaysay ay taga-obserba lang at nasa labas siya sa mga pangyayari.
  • #17 Napapasok niya ang isipan ng bawat tauhan at naihahayag niya ang iniisip, damdamin, at paniniwala ng mga ito sa mga mambabasa.
  • #18 Napapasok niya ang isipan ng bawat tauhan at naihahayag niya ang iniisip, damdamin, at paniniwala ng mga ito sa mga mambabasa.
  • #20 Tanging ang mga nakikita o naririnig niyang pangyayari, kilos, o sinasabi lang ang kaniyang isinalaysay.
  • #21 Karaniwan itong nangyayari sa isang nobela kung saan ang mga pangyayari ay sumasakop ng mas mahabang panahon at mas maraming tauhan ang naipakikilala sa bawat kabanata.
  • #30 Pangunahing Tauhan – bida; umiikot ang mga pangayayari sa kuwento simula hanggang sa katapusan Kasamang Tauhan - karaniwang kasama o kasangga ng pangunahing tauhan Katunggaling Tauhan – kontrabida; siyang sumasalungat o kalaban ng pangunahing tauhan Ang May-akda - sa likod ay laging nakasubaybay ang kamalayan ng makapangyarihang awtor.
  • #34 • Pagkakaroon ng isang epektibong simula kung saan maipakilala ang mga tauhan, tagpuan, at tema (orientation or introduction) • Pagkakaroon ng saglit ng kasiglahang hahantong sa pagpapakita ng aksiyong gagawin ng tauhan tungo sa paglutas sa suliranin (rising action) • Pagpapakilala sa suliraning ihahanap ng kalutasan ng mga tauhan partikular na ang pangunahing tauhan (problem) • Patuloy sa pagtaas ang pangyayaring humantong sa isang kasukdulan (climax) • Pababang pangyayari na humantong sa isang resolusyon o kakalasan (falling action) • Pagkakaroon ng isang makabuluhang wakas (ending)