Download to read offline
More Related Content
Similar to Aralin-3-naratibo.pptx pagbasa at pagsusuri
Aralin-3-naratibo.pptx pagbasa at pagsusuri
- 1.
- 2. Ang maiklingkwento, pabula, alamat, at nobela ay ilan sa mga halimbawa ng tekstong naratibo. Ang lahat din ng ito ay mga akdang piksiyon subalit hindi lahat ng naratibo ay piksiyon. Mayroon ding naratibong di piksiyon. Halimbawa, kapag nagsulat ka ng kasaysayan ng iyong buhay o ng iyong pansariling talambuhay, hindi kalang basta babanggit ng ilang totoong impormasyon tungkol sa iyo tulad ng kung sino ang magulang mo, saan ka isinilang at lumaki, saan ka nag-aral at iba pa. Sa halip, tiyak na magkukwento ka tungkol sa iyong kabataan, gayundin ng mga pangyayari habang ika’y lumalaki, hanggang sa kasalukuyan. Hindi maiiwasang magdagdag ka ng mga tauhan, mga pangyayaring humubog sa iyong pagkatong maaaring malulungkot o masasaya, mga aral na natutuhan sa buhay, maging ng iyong mga tagumpay at kabiguan. Hindi mo namamalayang nagkukuwento ka na pala at bumubuo ng isang tekstong naratibong hango sa mga totoong pangyayari sa iyong buhay.
- 3. Isa samga layunin ng naratibong di piksyon ang mang-aliw o manlibang sa mga mambabasa kaya naman kahit ito’y nakabase sa katotohanan ay higit itong nakatuon sa katotohanang may kaugnayan sa emosyonal at moral na anggulo sa halip na sa paghahanap ng katotohanan sa lahat ng detalye na kailangan pang gamitan ng pananaliksik na siya naming taglay ng isang tekstong impormatibo. Sa pagsulat ng naratibong di piksiyon ay lumulutang ang mga elemento ng isang kuwento. Mula rito’y masasalamin ang estilo at pagkatao ng manunulat. Ang mga elementong ito’y masasalamin ang estilo at pagkatao ng manunulat. Ang mga elementong ito’y hindi makikita sa isang brochure o sa isang balita kaya naman bagama’t parehong di piksiyon ay kitangkita pa rin ang pagkakaiba ng tekstong naratibo sa tekstong impormatibo.
- 4. Ang Tekstong Naratibo Sabawat araw sa buhay ng isang tao ay laging may mga pangyayaring naibabahagi o naikukuwento niya sa iba. Maaaring mga simpleng pangyayaring nasaksihan sa kanyang pagpasok o kaya nama’y ang mga ipinagpapalagay niyang pinakamahalaga o pinakamalalaking pangyayari sa kanyang maghapon. Ang pagsasalaysay o pagkukuwento ay karaniwang nangyayari kapag nagkita-kita o nagsalo na ang mag-anak o maging magkakaibigan subalit minsan, ang salaysay ay hindi lang basta naibabahagi nang pasalita. Sa halip, naitatala rin sa mga pahina ng isang talaarawan. Hindi halos nararamdaman ng nagsusulat na siya’y bumubuo na pala ng isang kuwento, ang kanyang sariling kuwentong bahagi ng isang uri ng teksto, ang tekstong naratibo.
- 5. Ang Tekstong Naratibo Angtekstong naratibo ay pagsasalaysay o pagkukuwento ng mga pangyayari sa isang tao o mga tauhan, nangyari sa isang lugar at panahon o sa isang tagpuan nang may maayos na pagkakasunod-sunod mula simula hanggang katapusan. Pangunahing layunin ng ganitong uri ng teksto ang makapagsasalaysay ng mga pangyayaring nakapanlilibang o nakapagbibigay-aliw o saya. Gayundin naman, ang naratibo ay nakapagtuturo ng kabutihang-asal, mahahalagang aral, at mga pagpapahalagang pangkatauhan tulad ng kahalagahan ng pagiging mabuti at tapat, na ang kasamaan ay hindi nagtatagumpay laban sa kabutihan, ang kasipagan at pagtitiyaga ay nagdudulot ng tagumpay, at iba pa.
- 6. Ang Tekstong Naratibo Angmga mambabasa ay direktang isinasama ng manunulat ng isang tekstong naratibo at nagiging saksi sa mga pangyayaring kanyang isinasalaysay. May iba’t ibang uri ng naratibo tulad ng maikling kwento, nobela, kwentong-bayan, mitolihiya, alamat, tulang pasalaysay tulad ng epiko, dula, mga kwento ng kabablaghan, anekdota, parabola, science fiction, at iba pa. Iba’t ibang uri subalit may iisang pagkakapareho: ang bawat isa’y nagkukuwento.
- 7. Katangian ng Tekstong Naratibo Ang bawat uri ng tekstong ito ay may kanya-kanyang taglay na katangian subalit ang mababasa mo sa susunod na slide ay pangkalahatang katangiang taglay ng bawat uri ng tekstong naratibo.
- 8. May Iba’t IbangPananaw o Punto de Vista (Point of View) sa Tekstong Naratibo Sa pagsasalaysay o pagkukuwento ay may mga matang tumutunghay sa mga pangyayari. Ito ang ginagamit ng manunulat na paningin o pananaw sa pagsasalaysay. Ang pinakakaraniwang ginagamit para sa naratibo ay ang una at ikatlong panauhan. Bihirang-bihirang magamit ang ikalawang panuhan. Sa mas mahabang naratibo tulad ng nobela ay maaaring hindi lang iisa kundi nagbabago-bago ang ginagamit na pananaw.
- 9. May Iba’t IbangPananaw o Punto de Vista (Point of View) sa Tekstong Naratibo 1. Unang Panauhan Sa pananaw na ito, isa sa mga tauhan ang nagsasalaysay ng mga bagay na kanyang nararanasan, naaalala, o naririnig kaya gumagamit ng panghalip na ako.
- 10. May Iba’t IbangPananaw o Punto de Vista (Point of View) sa Tekstong Naratibo 2. Ikalawang Panauhan Dito mistulang kinakausap ng manunulat ang tauhang pinapagalaw niya sa kuwento kaya’t gumagamit siya ng mga panghalip na ka o ikaw subalit tulad ng unang nasabi, hindi ito gaanong ginagamit ng mga manunulat sa kanilang pagsasalaysay.
- 11. May Iba’t IbangPananaw o Punto de Vista (Point of View) sa Tekstong Naratibo 3. Ikatlong Panauhan Ang mga pangyayari sa pananaw na ito ay isinasalaysay ng isang taong walang relasyon sa tauhan kaya ang panghalip na ginagamit niya sa pagsasalaysay ay siya. Ang tagapagsalay ay tagapag-obserba lang at nasa labas siya ng mga pangyayari. May tatlong uri ang ganitong uri ng pananaw.
- 12. May Iba’t IbangPananaw o Punto de Vista (Point of View) sa Tekstong Naratibo Maladiyos na pauhan—Nababatid niya ang galaw at iniisip ng lahat ng mga tauhan. Napapasok niya ang isipan ng bawat tauhan at naihahayag niya ang iniisip, damdamin, at paniniwala ng mga ito sa mga mambabasa.
- 13. May Iba’t IbangPananaw o Punto de Vista (Point of View) sa Tekstong Naratibo Limitadong Panauhan—Nababtid niya ang iniisip at ikinikilos ng isa sa mga tauhan subalit hindi ang sa iba pang tauhan.
- 14. May Iba’t IbangPananaw o Punto de Vista (Point of View) sa Tekstong Naratibo Tagapag-obserbang panauhan—Hindi niya napapasok o nababatid ang nilalaman ng isip at damdamin ng mga tauhan. Tanging ang mga nakikita o naririnig niyang mga pangyayari, kilos, o sinasabi lang ang kanyang isisnasalaysay.
- 15. May Iba’t IbangPananaw o Punto de Vista (Point of View) sa Tekstong Naratibo 4. Kombinasyong Pananaw o Paningin Dito ay hindi lang iisa ang tagapagsalaysay kaya’t iba’t ibang pananaw o paningin ang nagagamit sa pagsasalaysay. Karaniwan itong nangyayari sa isang nobela kung saan ang mga pangyayari ay sumasakop sa mas mahabang panahon at mas maraming tauhan ang naipakikilala sa bawat kabanata.
- 16. May Paraan ng Pagpapahayagng Diyalogo, Saloobin, o Damdamin sa Tekstong Naratibo May dalawang paraan kung paano inilalahad o ipinapahayag ng mga tauhan ang kanilang diyalogo, saloobin, at damdamin:
- 17. Direkta o Tuwirang Pagpapahayag Sa ganitong uri ng pagpapahayag, ang tauhan ay direkta o tuwirang nagsasaad o nagsasabi ng kanyang diyalogo, saloobin, o damdamin. Ito ay natural at lalong lumulutang ang katangiang taglay ng mga tauhan. Higit din nitong naaakit ang mga mambabasa sapagkat nagiging mas malinaw sa kanya ang eksaktong mensahe o sinabi ng tauhan at ang paraan ng pagkakasabi’y naghuhudyat din sa uri ng damdaming taglay kaysa kung lalagumin o hindi direktang sasabihin ng tagapagsalaysay.
- 18. Halimbawa: “Donato, kakain na,Anak,” tawag ni Aling Guada sa anak na noo’y abalang-abala sa ginagawa at hindi halos napansing nakalapit na pala ang ina sa kanyang kinalalagyan. “Aba’y kayganda naman nireng ginagawa mo, Anak! Ay ano ba talaga ang balak mo, ha?” Natatawang inakbayan ni Donato ang ina at inakay papasok sa munti nilang kusina. -Mula sa “Ang Kariton ni Donato”
- 19. Di direkta oDi Tuwirang Pagpapahayag o Ang tagapagsalay ang naglalahad sa sinasabi, iniisip o nararamdaman ng tauhan sa ganitong uri ng pagpapahayag. Hindi na ito ginagamitan ng panipi.
- 20. Halimbawa: Tinawag ni AlingGuada ang anak dahil kakain na habang ito’y abalang-abala sa ginagawa at hindi halos napansing nakalapit na pala ang ina sa kanyang kinalalagyan. Sinabi niyang kayganda ng ginagawa ng anak at tinanong din niya kung ano ba talaga ang balak niya. Natawang inakbayan ni Donato ang ina at inakay papasok sa munti nilang kusina.
- 21. May mga Elementoang mga Tekstong Naratibo Isang katangiang taglay ng lahat ng tekstong naratibo ay ang pagkukuwento kaya naman taglay ng mga ito ang mahahalagang elementong lalong magbibigay daan sa nakalilobang, nakaaaliw, at nakapagbibigay-aral na pagsasalaysay. Sa mga elementong ito rin makikita kung paano naihahabi o pumapasok ang mga tekstong deskriptibo.
- 22. 1. Tauhan Lahatng tekstong naratibo ay nagtataglay ng mga tauhan. Ang dami o bilang ng tauhan ay dapat umayon sa pangangailangan. Mahirap itakda ang bilang ng tauhang magpapagalaw sa tekstong naratibo ang pangangailangan lamang ang maaaring magtakda nito.
- 23. 1. Tauhan Maydalawang paraan sa pagpapakilala ng tauhan—ang expository at dramatiko. Expository kung ang tagapagsalaysay ang magpapakilala o maglalarawan sa pagkatao ng tauhan at dramatiko naman kung kusang mabubunyag ang karakter dahil sa kanyang pagkilos o pagpapahayag.
- 24. Ang karaniwang tauhan samga akdang naratibo ay ang sumusunod: a. Pangunahing Tauhan Sa pangunahing tauhan o bida umiikot ang mga pangyayari sa kuwento mula simula hanggang sa katapusan. Karaniwang iisa lamang ang pangunahing tauhan. Ang kanyang mga katangian ay ibinabatay sa tungkulin o papel na kanyang gagampanan sa kabuoan ng akda.
- 25. Ang karaniwang tauhan samga akdang naratibo ay ang sumusunod: b. Katunggaling Tauhan Katunggaling tauhan o kontrabida ay siyang sumasalungat o kalaban ng pangunahing tauhan. Mahalaga ang papel ng tauhang ito sapagkat sa mga tunggaling nangyayari sa pagitan nila, nabubuhay ang mga pangyayari sa kuwento at higit na napatitingkad ang mga katangian ng pangunahing tauhan.
- 26. Ang karaniwang tauhan samga akdang naratibo ay ang sumusunod: c. Kasamang Tauhan Gaya ng ipinahihiwatig ng katawagan, ang kasamang tauhan ay karaniwang kasama o kasangga pangunahing tauhan. Ang pangunahing papel o tungkulin niya ay sumuporta, magsilbing hingahan, o kapalagayang-loob ng pangunahing tauhan.
- 27. Ang karaniwang tauhan samga akdang naratibo ay ang sumusunod: d. Ang May-akda Sinasabing ang pangunahing tauhan at ang may-akda ay lagi nang magkasama sa kabuoan ng akda. Bagama’t ang namamayani lamang ay ang kilos at tinig ng tauhan, sa likod ay laging nakasubaybay ang kamalayan ng makapangyarihang awtor.
- 28. Ayon kay E.M.Forster, isang Ingles na manunulat, may dalawang uri ng tauhan ang maaaring Makita sa tekstong naratibo tulad ng:
- 29. a. Tauhang Bilog(Round Character) Isang tauhang may multidimensiyonal o maraming saklaw ang personalidad. Tulad ng isang tunay na katauhan, nagbabago ang kanyang pananaw, katangian, at damdamin ayon sa pangangailangan. Ang isang tahimik at mapagtimping tauhan, halimbawa, ay maaaring magalit at sumambulat kapag hinihingi ng sitwasyon o pangyayari sa kuwento at pangangailangang magbago ang taglay niyang katangian at lumutang ang nararapat na emosyon.
- 30. b. Tauhang Lapad(Flat Character) Ito ang tauhang nagtataglay ng iisa o dadalawang katangiang madaling matukoy o predictable. Madaling mahulaan at maiugnay sa kanyang katauhan ang kanyang mga ikinikilos at maituturing na stereotype tulad ng mapang-aping madrasta, mapagmahal na ina, tin-edyer na hindi sumusunod sa magulang, at iba pa. Karaniwang hindi nagbabago o nag-iiba ang katangian ng tauhang lapad sa kabuoan ng kwento.