ท่องทั่วไทย 77 จังหวัด

1. ท่องทั่วไทย 77 จังหวัด
ท่องทั่วไทย 77 จังหวัดนำเสนอประวัติคำขวัญวัฒนธรรมวังวัดธรรมชำติ
และของดีของจังหวัดต่ำงๆแยกตำมภำคเพื่อใช้เป็นข้อมูลพื้นฐำนเบื้องต้นของจังหวัดนั้นๆ
ภาคกลาง
1.กรุงเทพฯ ก่อนที่จะตระเวนไปในภำคต่ำงๆ ควรจะเริ่มต้นที่กรุงเทพฯเมืองหลวงของประเทศไทย
ประวัติ
กรุงเทพฯหรือบำงกอก เมืองหลวงของประเทศไทย
เริ่มก่อตั้งภำยหลังจำกที่พระบำทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้ ำจุฬำโลกมหำรำชทรงครองรำชย์ปรำบดำภิเษกเป็นปฐมกษัตริย์แห่
งรำชจักรีวงศ์เมื่อวันเสำร์ ที่6 เมษำยนเดือน5 แรม9 ค่ำ ปีขำลพ.ศ. 2325 พระองค์ได้โปรดเกล้ำฯ
ให้สร้ำงพระรำชวังทำงคุ้งแม่น้ำเจ้ำพระยำฟำกตะวันออก
เนื่องจำกเป็นชัยภูมิที่ดีกว่ำกรุงธนบุรีเพรำะมีแม่น้ำเจ้ำพระยำเป็นแนวคูเมืองทำงด้ำนตะวันตก
และด้ำนใต้อำณำเขตของกรุงเทพฯในขั้นแรกถือเอำแนวคูเมืองเดิมฝั่งตะวันออกของกรุงธนบุรี คือแนวคลองหลอด
ตั้งแต่ปำกคลองตลำดจนออกสู่แม่น้ำเจ้ำพระยำบริเวณสะพำนพระปิ่นเกล้ำเป็นบริเวณเกำะรัตนโกสินทร์ มีพื้นที่ประมำณ
1.8 ตำรำงกิโลเมตร บริเวณที่สร้ำงพระรำชวังนั้นเดิมเป็นที่อยู่อำศัยของพระยำรำชเศรษฐีและชำวจีนซึ่งได้โปรดเกล้ำฯ
ให้ย้ำยไปอยู่ที่สำเพ็งในกำรก่อสร้ำงพระรำชวังโปรดเกล้ำฯให้พระยำธรรมำธิบดี
กับพระยำวิจิตรนำวีเป็นแม่กองคุมกำรก่อสร้ำงได้ตั้งพิธียกเสำหลักเมืองเมื่อวันอำทิตย์เดือน6 ขึ้น 10 ค่ำ ย่ำรุ่งแล้ว54
นำที (21 เมษำยน2325)พระรำชวังแล้วเสร็จเมื่อพ.ศ.2328จึงได้จัดให้มีพิธีบรมรำชำภิเษกตำมแบบแผน
รวมทั้งงำนฉลองพระนครโดยพระรำชทำนนำมพระนครใหม่ว่ำ “กรุงเทพมหำนครบวรรัตนโกสินทร์ มหินทรำยุธยำ
มหำดิลกภพนพรัตน์รำชธำนีบุรีรมย์อุดมรำชนิเวศน์มหำสถำนอมรพิมำนอวตำรสถิตสักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์”
ต่อมำในสมัยพระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวทรงเปลี่ยนคำว่ำ “บวรรัตนโกสินทร์”เป็น“อมรรัตนโกสินทร์”
และในสมัยจอมพลถนอมกิตติขจรเป็นนำยกรัฐมนตรีได้รวมจังหวัดธนบุรีเข้ำไว้ด้วยกันกับกรุงเทพฯแล้วเปลี่ยนชื่อเป็น
“กรุงเทพมหำนคร” เมื่อวันที่14 ธันวำคมพ.ศ.2514
คำขวัญ“กรุงเทพฯดุจเทพสร้ำง เมืองศูนย์กลำงกำรปกครอง วัดวังงำมเรืองรอง เมืองหลวงของประเทศไทย”
วัฒนธรรม
สนามหลวง หรือทุ่งพระเมรุ อยู่บนถนนรำชดำเนิน สมัยแรกเป็นที่ทำนำและตั้งพระเมรุสำหรับเจ้ำนำย
ยกเลิกในสมัยพระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว(รัชกำลที่4)และโปรดให้เรียกว่ำ”ท้องสนำมหลวง”
ศาลหลักเมือง อยู่ใกล้ท้องสนำมหลวงพระบำทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้ ำจุฬำโลก(รัชกำลที่1)
ทรงโปรดเกล้ำฯให้จัดพิธีฝังเสำหลักเมือง โดยบรรจุดวงชะตำกรุงเทพฯไว้ภำยใน

2. พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ พระนครอยู่บนถนนหน้ำพระธำตุประกอบด้วยพระที่นั่งสำคัญได้แก่
พระที่นั่งพุทไธสวรรย์พระที่นั่งศิวโมกขพิมำนพระที่นั่งอิศรำวินิจฉัย ปัจจุบันเป็นที่เก็บรวบรวมโบรำณวัตถุที่สำคัญ
-2-
พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี
เป็นอู่เก็บเรือที่ใช้ในพระรำชพิธีต่ำงๆตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรีจนถึงกรุงรัตนโกสินทร์ ตั้งอยู่ริมคลองบำงกอกน้อย
พิพิธภัณฑ์พระที่นั่งวิมานเมฆ สร้ำงด้วยไม้สักทองทั้งหลังประกอบด้วยห้องต่ำงๆ81ห้อง มีคลองล้อมรอบ
ภำยในร่มรื่นสวยงำมอยู่ด้ำนหลังพระที่นั่งอนันตสมำคม
พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ หอศิลป์ ถนนเจ้าฟ้ า เป็นที่จัดแสดงผลงำนจิตรกรรมประติมำกรรมและงำนศิลปะต่ำงๆ
นอกจำกสถำปัตยกรรมของอำคำรเก่ำแก่ที่ได้รับกำรอนุรักษ์ไว้อย่ำงสมบูรณ์แล้ว ยังมีศิลปวัตถุที่เก็บรักษำไว้
เพื่อบอกเล่ำพัฒนำกำรของวงกำรทัศนศิลป์ ไทย อยู่ตรงข้ำมท้องสนำมหลวงเชิงสะพำนพระปิ่นเกล้ำฝั่งพระนคร
นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ เรื่องรำวตำนำนกำรสร้ำงกรุงเทพฯและวิถีไทยในอดีตที่ไม่น่ำเบื่อ
ภำยในอำคำรแสดงนิทรรศกำรด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย อยู่ที่ถนนรำชดำเนินกลำงก่อนถึงสี่แยกคอกวัว
นิทรรศน์รัตนโกสินทร์ พิพิธภัณฑ์พระที่นั่งวิมำนเมฆ พิพิธภัณฑ์สถำนแห่งชำติพระนคร
พระบรมรูปทรงม้า ประดิษฐำนอยู่หน้ำพระที่นั่งอนันตสมำคมด้ำนถนนรำชดำเนินนอก
สร้ำงในสมัยพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว(รัชกำลที่5)ด้วยเงินที่ประชำชนเรี่ยไรถวำย
ชมวังเที่ยววัด
พระบรมมหาราชวัง อยู่ข้ำงท้องสนำมหลวงสร้ำงโดยพระบำทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้ ำจุฬำโลก(รัชกำลที่1)
หลังจำกย้ำยรำชธำนีจำกกรุงธนบุรีมำอยู่ที่กรุงเทพฯประกอบด้วยพระมหำปรำสำทพระรำชมณเฑียรสถำน
และวัคพระศรีรัตนศำสดำรำมในรัชกำลต่อๆมำได้มีกำรสร้ำงพระที่นั่งต่ำงๆขึ้นอีกหลำยองค์ที่สำคัญได้แก่
พระที่นั่งดุสิตมหำปรำสำทพระที่นั่งอำภรณ์พิโมกข์ปรำสำทพระที่นั่งพิมำนรัตยำพระที่นั่งจักรีมหำปรำสำท

3. วัดพระศรีรัตนศาสดาราม เป็นที่ประดิษฐำนพระพุทธมหำมณีรัตนปฏิมำกรหรือที่นิยมเรียกว่ำ”พระแก้วมรกต”
ภำยในอุโบสถงดงำมมำกระเบียงรอบอุโบสถมีภำพเขียนฝำผนังสวยงำม
-3-
วัดบวรนิเวศวิหารอยู่ที่ถนนพระสุเมรุ สิ่งที่น่ำชมคือพระพุทธชินสีห์จิตรกรรมฝำผนังฝืมือขรัวอินโข่ง
วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม หรือที่เรียกว่ำ“วัดโพธิ์”อยู่ข้ำงพระบรมมหำรำชวัง สร้ำงสมัยรัชกำลที่1
บูรณะใหม่สมัยพระบำทสมเด็จพระนั่งเกล้ำเจ้ำอยู่หัว(รัชกำลที่3)พร้อมทั้งสร้ำงพระพุทธไสยำสน์
และจำรึกตำรำวิชำกำรต่ำงๆไว้รอบวัด ถือได้ว่ำเป็นมหำวิทยำลัยแห่งแรกของไทย
วัดอรุณราชวรารามวรมหาวิหาร ตั้งอยู่บนถนนอรุณอัมรินทร์ ริมแม่น้ำเจ้ำพระยำจุดที่น่ำสนใจคือ
พระปรำงค์ใหญ่สวยเด่นเป็นสง่ำยำมที่ต้องแสงไฟ
พระบรมมหำรำชวัง
วัดพระศรีรัตนศำสดำรำม วัดอรุณรำชวรำรำมวรมหำวิหำร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลำรำม

4. วัดราชนัดดารามวรมหาวิหารตั้งอยู่ถนนมหำไชยเป็นวัดที่มีโลหะปรำสำทที่เหลือแห่งเดียวในโลก
เนื่องจำกโลหะปรำสำทที่อินเดียและศรีลังกำปรักหักพังไปหมดแล้ว
-4-
วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ตั้งอยู่ที่ถนนเฟื่องนคร บำนประตูและหน้ำต่ำงพระอุโบสถ
เป็นลำยประดับมุกรูปตรำเครื่องรำชอิสริยำภรณ์ต่ำงๆงดงำมมำก
วัดสุทัศน์เทพวราราม ตั้งอยู่ข้ำงเสำชิงช้ำสิ่งที่น่ำสนใจคือพระศรีศำกยมุนีและบำนประตูพระวิหำร
เป็นศิลปกรรมชั้นเยี่ยมด้ำนแกะสลักในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์
วัดสระเกศ(ภูเขาทอง) อยู่ริมคลองมหำนำคจุดเด่นของวัดคือเจดีย์ภูเขำทองนำมว่ำบรมบรรพต
บนยอดบรรจุพระบรมสำรีริกธำตุ
วัดเบญจมบพิตร อยู่ที่ถนนศรีอยุธยำมีสิ่งที่น่ำชมคือพระอุโบสถสร้ำงด้วยหินอ่อน
วัดเบญจมบพิตร วัดรำชนัดดำรำมวรมหำวิหำร

5. วัดสระเกศ(ภูเขำทอง) วัดสุทัศน์เทพวรำรำม
-5-
ธรรมชำติ
สวนหลวง ร.9 เป็นสวนสำธำรณะและสวนพฤกษศำสตร์ที่ใหญ่ที่สุดในกรุงเทพฯ
เข้ำได้ทั้งเส้นทำงถนนศรีนครินทร์และถนนอุดมสุขถ้ำอยำกชมดอกไม้สวยๆงดงำมตระกำรตำในเมืองกรุง
ช่วงปลำยปีจะมีกำรจัดงำน “พรรณไม้งำมอร่ำมสวนหลวง ร.9”ขึ้นเป็นประจำ
สวนสัตว์ดุสิต (เขาดินวนา) ใกล้พระที่นั่งอนันตสมำคมเป็นสวนสัตว์ขนำดใหญ่ มีสัตว์นำนำนชนิด
และยังเป็นสวนสำธำรณะที่เหมำะแก่กำรพักผ่อนหย่อนใจ

6. สวนหลวงร.9 สวนสัตว์ดุสิต
ของดี
ตลาดนัดสวนจตุจักรเป็นแหล่งสินค้ำมำกมำยหลำยประเภท
อีกทั้งได้จัดบริเวณสำหรับพรรณไม้ดอกไม้ประดับชนิดต่ำงๆที่ใหญ่แห่งหนึ่ง
-6-
เอเชียทีค เดอะรีเวอร์ฟร้อนท์ ตั้งอยู่ถนนเจริญกรุงซอย72-76และอยู่ติดแม่น้ำเจ้ำพระยำ
สถำนที่แห่งนี้ดัดแปลงมำจำกโกดังสินค้ำในศตวรรษที่18 เป็นแหล่งช้อปปิ้ง
ร้ำนอำหำรและควำมบันเทิงริมน้ำรูปแบบใหม่ที่ใหญ่ที่สุดในเอเซีย
พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งมาดามทุสโซกรุงเทพฯชั้น6 ศูนย์กำรค้ำสยำมดิสคัฟเวอรี่กระทบไหล่หุ่นคนดังระดับโลก
ไม่ว่ำจะเป็นสมเด็จพระรำชินีนำถเอลิซำเบธที่2ประธำธิบดีบำรัคโอบำมำ เวย์นรูนีย์ จำ-พนมยีรัมย์ มำริโอ้ เมำเร่อ
แพนเค้ก-เขมนิจจำมิกรณ์ ประวัติควำมเป็นมำของมำดำมทุสโซและวิธีกำรปั้นหุ่นที่จำลองให้ดูในพิพิธภัณฑ์อีกด้วย

7. ศูนย์การค้า มีมำกมำยหลำกหลำยให้เลือกอำทิเช่นย่ำนสุขุมวิทสีลมรำชประสงค์สยำมสแควร์ ฯลฯ
นักท่องเที่ยวสำมำรถเลือกสรรหำซื้อของดีที่ถูกใจได้มำกมำย
เอเชียทีค เดอะรีเวอร์ฟร้อนท์ ตลำดนัดสวนจตุจักร พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งมำดำมทุสโซ
-------------------------------------------------------------------------
-7-
2.กาญจนบุรี จังหวัดที่อุดมไปด้วยทรัพยำกรกำรท่องเที่ยวทั้งธรรมชำติและประวัติศำสตร์มำกมำย
แม้ในอดีตเป็นดินแดนที่เกิดควำมขัดแย้งเพรำะสงครำม
ประวัติ
กำญจนบุรีคือดินแดนแห่งธรรมชำติอันอุดมสมบูรณ์ด้วยผืนป่ำพรรณไม้ โถงถ้ำน้ำตก
และประเพณีวัฒนธรรมอันหลำกหลำยของผู้คนหลำกเชื้อชำติที่อำศัยอยู่ร่วมกันอย่ำงเอื้ออำรี ทั้งไทยพม่ำมอญ ปำกะญอ
(กะเหรี่ยง)ฯลฯยิ่งไปกว่ำนั้นกำญจนบุรียังเต็มไปด้วยเรื่องรำวทำงประวัติศำสตร์
โดยเฉพำะเหตุกำรณ์ในสมัยสงครำมโลกครั้งที่2ซึ่งมีอนุสรณ์สถำนหลำยแห่งปรำกฏให้เห็นเป็นหลักฐำนเช่น
สะพำนข้ำมแม่น้ำแควสุสำนทหำรสัมพันธมิตรพิพิธภัณฑ์ช่องเขำขำดฯลฯ

8. ด้วยควำมหลำกหลำยของพื้นที่และเรื่องรำวที่สั่งสมอยู่ในจังหวัดชำยแดนตะวันตกแห่งนี้
กำญจนบุรีจึงเป็นจุดหมำยปลำยทำงที่เหมำะสำหรับนักท่องเที่ยวทุกสไตล์ทุกวัยและทุกฤดูกำล
จังหวัดกำญจนบุรีมีเนื้อที่ประมำณ12ล้ำนไร่ หรือ19,483 ตำรำงกิโลเมตร
ถือว่ำเป็นจังหวัดที่มีขนำดใหญ่เป็นอันดับ3ของประเทศ รองจำกจังหวัดนครรำชสีมำและจังหวัดเชียงใหม่
พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่ำและเทือกเขำสูงโดยมีแม่น้ำสำยหลัก2สำยคือแม่น้ำแควใหญ่และแม่น้ำแควน้อย
ที่ไหลขนำนลงมำบรรจบกันเป็นแม่น้ำแม่กลองที่ตัวเมืองกำญจนบุรี
ควำมเป็นมำของกำญจนบุรีเท่ำที่มีกำรค้นพบหลักฐำนนั้นย้อนไปได้ถึงสมัยก่อนประวัติศำสตร์
เมื่อมีกำรค้นพบเครื่องมือหินในบริเวณบ้ำนเก่ำอำเภอเมือง ล่วงมำถึงสมัยทวำรวดี
ซึ่งมีหลักฐำนคือซำกโบรำณสถำนที่ตำบลปรังเผลอำเภอสังขละบุรี
เป็นเจดีย์ลักษณะเดียวกับจุลประโทนเจดีย์ที่จังหวัดนครปฐมบ้ำนคูบัวจังหวัดรำชบุรี และเมืองอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
รวมทั้งค้นพบโบรำณวัตถุเช่นพระพิมพ์สมัยทวำรวดีจำนวนมำกสืบเนื่องต่อมำถึงสมัยพุทธศตวรรษที่16-18
หลักฐำนทำงประวัติศำสตร์ที่ค้นพบคือปรำสำทเมืองสิงห์ซึ่งมีรูปแบบศิลปะแบบขอม
สมัยบำยนควำมเป็นมำของกำญจนบุรียังปรำกฏในพงศำวดำรเหนือว่ำ
กำญจนบุรีเป็นเมืองขึ้นของสุพรรณบุรีในสมัยสุโขทัยครั้นมำถึงสมัยอยุธยำ
กำญจนบุรีก็มีฐำนะเป็นเมืองหน้ำด่ำนสำคัญจนกระทั่งถึงสมัยกรุงธนบุรีและรัตนโกสินทร์ต่อมำในสมัยรัชกำลที่5
เมื่อมีกำรจัดรูปแบบกำรปกครองเป็นมณฑลเทศำภิบำลกำญจนบุรีถูกโอนมำขึ้นกับมณฑลรำชบุรี
และยกฐำนะเป็นจังหวัดกำญจนบุรีในปี พ.ศ.2467เหตุกำรณ์ที่ทำให้กำญจนบุรีมีชื่อเสียงไปทั่วโลก
คือช่วงสงครำมโลกครั้งที่2เมื่อญี่ปุ่นตัดสินใจสร้ำงทำงรถไฟสำยยุทธศำสตร์ จำกชุมทำงหนองปลำดุกในประเทศไทย
ไปยังเมืองทันบีอูซำยัตในพม่ำโดยเกณฑ์เชลยศึกและแรงงำนจำนวนมำกมำเร่งสร้ำงทำงรถไฟอย่ำงหำมรุ่งหำมค่ำ
จนทำให้มีผู้คนล้มตำยเป็นจำนวนมำกทั้งจำกควำมเป็นอยู่ที่ยำกแค้นและโรคภัยไข้เจ็บที่รุมเร้ำ
ซึ่งภำพและเรื่องรำวของควำมโหดร้ำยในช่วงสงครำมโลกครั้งที่2ปรำกฏอยู่ในพิพิธภัณฑ์หลำยแห่งในกำญจนบุรี
จังหวัดกำญจนบุรีแบ่งเขตกำรปกครองออกเป็น13อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองกำญจนบุรี อำเภอบ่อพลอย อำเภอเลำขวัญ
อำเภอพนมทวนอำเภอไทรโยคอำเภอสังขละบุรี อำเภอศรีสวัสดิ์อำเภอท่ำมะกำอำเภอท่ำม่วงอำเภอทองผำภูมิ
อำเภอด่ำนมะขำมเตี้ยอำเภอหนองปรือและอำเภอห้วยกระเจำ
คำขวัญ“แคว้นโบรำณด่ำนเจดีย์มณีเมืองกำญจน์สะพำนข้ำมแม่น้ำแควแหล่งแร่ น้ำตก”
-8-
วัฒนธรรม
สะพานข้ามแม่น้าแคว หรือรถไฟสายมรณะ อยู่ในเขตอำเภอเมือง
เป็นสถำนที่ทำงประวัติศำสตร์ที่สำคัญในสมัยสงครำมโลกครั้งที่2

9. กองทัพญี่ปุ่นเกณฑ์เชลยศึกพันธมิตรสร้ำงทำงรถไฟสำยยุทธศำสตร์ผ่ำนไปยังพม่ำเชลยศึกนับหมื่นต้องเสียชีวิตลง
เพรำะทำงรถไฟตัดผ่ำนป่ำดงดิบที่มีทั้งสัตว์ร้ำยและไข้ป่ำ
สถานีรถไฟน้าตก เป็นสถำนีปลำยทำงรถไฟท่องเที่ยวบนทำงรถไฟสำยมรณะต้นทำงเริ่มที่สถำนีกำญจนบุรี
ทิวทัศน์ตลอดทำงสวยงำมมำกโดยเฉพำะถ้ำกระแช จุดที่ทำงลัดเลำะเชิงผำเลียบริมน้ำแควน้อย
สะพำนข้ำมแม่น้ำแคว สุสำนทหำรพันธมิตร
สุสานทหารสัมพันธมิตร มี2แห่ง คือสุสำนกำญจนบุรี (ดอนรัก)อยู่หลังสถำนีรถไฟกำญจนบุรี
สวยงำมและเงียบสงบบรรจุศพ6,982หลุมและสุสำนเขำปูน(ช่องไก่)บรรจุศพ1,750 หลุม
อยู่ห่ำงตัวเมืองไปทำงแม่น้ำแควน้อย2กิโลเมตร
พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติบ้านเก่า
ขุดพบหลักฐำนทำงโบรำณคดีเกี่ยวกับมนุษย์สมัยหินยุคก่อนประวัติศำสตร์เป็นแห่งแรกในไทย
อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์โบรำณสถำนยุคลพบุรีตอนปลำยช่วงศตวรรษ16-18ล้อมรอบด้วยกำแพงศิลำแลง
มีคูน้ำและคันดินเป็นชั้นๆคล้ำยกำแพงโบรำณ
ด่านเจดีย์สามองค์ เดิมเรียกว่า “หินสามกอง”เป็นเส้นพรมแดนระหว่ำงประเทศไทยและเมียนมำร์
เป็นช่องเขำของเทือกเขำตะนำวศรีริมตะเข็บชำยแดน
สมัยอยุธยำและรัตนโกสินทร์ตอนต้นที่แห่งนี้เคยเป็นเส้นทำงยุทธศำสตร์ทำงทหำรปัจจุบันเป็นตลำดพรมแดนที่คึกคักเรียก
ว่ำ”ตลำดพญำตองซู”
สะพานไม้สังขละบุรีหรือสะพานอุตตมานุสรณ์หรือเรียกว่า สะพานมอญ เป็นสะพำนไม้ที่ยำวที่สุดในไทย
มีควำมยำวกว่ำ900เมตร ยำวเป็นอันดับ2 ของโลกทอดข้ำมลำน้ำซองกำเลียท่ำมกลำงทิวทัศน์ที่งดงำม
-9-

10. อุทยำนประวัติศำสตร์เมืองสิงห์ สะพำนมอญ ด่ำนเจดีย์สำมองค์
เที่ยววัด
วัดวังก์วิเวการาม ประดิษฐำนพระพุทธรูปหินอ่อนอันงดงำม
และเป็นที่จำพรรษำของหลวงพ่ออุตตมะเมื่อยังไม่ละสังขำรซึ่งชำวไทยชำวมอญ
กะเหรี่ยงและพม่ำในบริเวณนั้นเคำรพนับถือ
วัดถ้ามังกรทอง มีถ้ำเล็กๆอยู่บนยอดเขำรำวบันไดทั้ง2ข้ำงสร้ำงเป็นรูปมังกร2ตัวขนำดใหญ่ ขนำนกันไปสุด
ทำงที่ปำกถ้ำ
วัดวังก์วิเวกำรำม วัดถ้ำมังกรทอง
ธรรมชาติ
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร อยู่ในอำเภอสังขละบุรี
ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกรวมกับห้วยขำแข้งที่อยู่ติดกันภูมิประเทศเป็นเขำสลับซับซ้อนเป็นต้นน้ำลำธำรหลำยสำย
อุดมด้วยป่ำไม้และสัตว์ป่ำ
อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์ อยู่ในพื้นที่3 อำเภอคือ อำเภอศรีสวัสดิ์อำเภอทองผำภูมิและอำเภอไทรโยค
สภำพป่ำสมบูรณ์ มีเนินเขำสลับซับซ้อนสัตว์ป่ำชุกชุมมีน้ำตกห้วยแม่ขมิ้น น้ำพุร้อนถ้ำและทะเลสำบ
เป็นแหล่งท่องเที่ยวทำงธรรมชำติที่สำคัญ

11. -10-
อุทยานแห่งชาติไทรโยค มีน้ำตกไทรโยคใหญ่หรือน้ำตกโจนเป็นน้ำตกที่ไหลจำกหน้ำผำสูงสู่แม่น้ำแควน้อย
มีน้ำตลอดปี นอกจำกนี้ยังมีน้ำตกไทรโยคน้อยหรือน้ำตกเขำพังมีขนำดเล็กกว่ำแต่สวยงำมไม่แพ้กัน
อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ เป็นเทือกเขำสลับซับซ้อนที่เป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขำตะนำวศรี
มีสัตว์ป่ำและพันธุ์ไม้หำยำกมีน้ำตกขนำดใหญ่ที่สวยงำมน้ำตกเขำใหญ่ น้ำตกเขำดิบใหญ่
น้ำตกจ๊อกกระดิ่งและน้ำตกบิเต้
อุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์หรือถ้าธารลอดมีน้ำตกขนำดย่อมอยู่คือน้ำตกธำรเงินน้ำตกธำรทอง
และน้ำตกไตรตรึงษ์
อุทยำนแห่งชำติไทรโยค ถ้ำธำรลอด อุทยำนแห่งชำติทองผำภูมิ
น้าตกผาตาด เป็นน้ำตกขนำดใหญ่ของอำเภอทองผำภูมิ สำยน้ำตกจำกหน้ำผำสูง
ไหลลดหลั่นตำมชั้นหินปูนที่มีต้นไม้ให้ร่มเงำเกิดทัศนียภำพงดงำม
น้าตกเกริงกระเวียไหลลดหลั่นตำมชั้นหินปูน ต้นไม้ขึ้นหนำแน่นกระแสน้ำไหลแผ่กระจำยเป็นวงกว้ำง
น้าตกทุ่งนางครวญเป็นน้ำตกขนำดใหญ่ คงควำมเป็นธรรมชำติที่สมบูรณ์ ต้นไม้ใหญ่ปกคลุมทั่วบริเวณมีทั้งสิ้น7
ชั้น
น้าตกตะเคียนทอง ปกคลุมด้วยป่ำไผ่ดงหวำยดงเฟิร์นแต่ละชั้นสวยงำมแปลกตำน้ำตกไหลผ่ำนกระจำย
น้าตกเอราวัณ เป็นน้ำตกหินปูนขนำดใหญ่และสวยงำม มี7 ชั้น แต่ละชั้นงดงำมแตกต่ำงกันไป

12. ถ้าเสาหินอยู่ในอุทยำนแห่งชำติลำคลองงูอำเภอทองผำภูมิมีสภำพป่ำไม้ที่อุดมสมบูรณ์ มีทั้งน้ำตก
และถ้ำที่สวยงำมโดยเฉพำะถ้ำเสำหินเสำหินธรรมชำติที่สูงที่สุดในโลก
ถ้ำเสำหินเป็นถ้ำที่มีลำห้วยลำคลองงูไหลผ่ำนบริเวณกลำงถ้ำ
-11-
น้ำตกเอรำวัณ น้ำตกผำตำด ถ้ำเสำหิน
ของดี
พลอยไพลินนิล บุษราคัม เป็นอัญมณีที่มีชื่อเสียงของจังหวัด ขุดพบมำกที่อำเภอบ่อพลำย
วุ้นเส้นท่าเรือเป็นที่รู้จักกันดีในคุณภำพอยู่ถนนแสงชูโตแต่ถัดมำที่ตำบลท่ำเรือ
พลอยกำญจนบุรี วุ้นเส้นท่ำเรือ
-----------------------------------------------------

13. -12-
3.ฉะเชิงเทรา หรือที่มักเรียกว่ำเมืองแปดริ้วเป็นจังหวัดใกล้กรุงเทพฯที่ยังดกดื่นร่มรื่นไปด้วยสวนผลไม้
โดยเฉพำะมะม่วงพันธุ์ดีโดดเด่นด้วยกำรเป็นเมืองเก่ำริมแม่น้ำบำงปะกงมีวัดหลวงพ่อโสธรเป็นศูนย์รวมจิตใจ
ประวัติ
ฉะเชิงเทรำหรือที่หลำยคนมักเรียกว่ำเมืองแปดริ้วคือจังหวัดใกล้กรุงที่ยังดกดื่นร่มรื่นด้วยสวนผลไม้
โดยเฉพำะมะม่วงพันธุ์ดีนอกจำกนี้ยังโดดเด่นด้วยกำรเป็นเมืองเก่ำแก่ริมน้ำบำงปะกงซึ่งมีวัดหลวงพ่อโสธร
หรือวัดโสธรวรำรำมวรวิหำรเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชำชนแหล่งธรรมชำติในฉะเชิงเทรำนั้น
นับว่ำอุดมด้วยสรรพชีวิตไม่น้อยหน้ำใครผืนป่ำสำคัญของที่นี่คือเขตรักษำพันธุ์สัตว์ป่ำเขำอ่ำงฤำไน
ซึ่งเป็นแหล่งอำศัยสุดท้ำยของจระเข้น้ำจืดในเมืองไทยส่วนในแม่น้ำบำงปะกงช่วงปำกอ่ำว
ก็เป็นแหล่งชมโลมำหลำยสำยพันธุ์ที่ว่ำยเวียนเข้ำมำทุกปีในช่วงเดือนพฤศจิกำยน-มกรำคมด้วยเหตุนี้
ฉะเชิงเทรำซึ่งอยู่ห่ำงจำกกรุงเทพฯไม่ถึง100กิโลเมตรจึงเป็นอีกจังหวัดที่น่ำเที่ยวน่ำชม
เพรำะที่นี่ยังมีของดีซุกซ่อนอยู่มำกมำยชนิดที่หลำยคนก็คำดไม่ถึง
ฉะเชิงเทรำเป็นจังหวัดหนึ่งในภำคกลำงมีพื้นที่ประมำณ5,351ตำรำงกิโลเมตร
เป็นดินแดนเก่ำแก่ซึ่งไม่ปรำกฏหลักฐำนชัดเจนว่ำถือกำเนิดขึ้นเมื่อไร
แต่จำกกำรสำรวจและขุดค้นตำมแหล่งอำรยธรรมสำคัญโดยนักโบรำณคดี
ทำให้รู้ว่ำพื้นที่นี้เคยเป็นที่อยู่ของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศำสตร์ในช่วงหลำยพันปีที่ผ่ำนมำสันนิษฐำนว่ำในยุคนั้น
ฉะเชิงเทรำเป็นดินแดนสำคัญแห่งหนึ่งทำงด้ำนชำยฝั่งทะเลตะวันตะวันออก
ชื่อฉะเชิงเทรำปรำกฏเป็นครั้งแรกในพระรำชพงศำวดำรสมัยกรุงศรีอยุธยำ
โดยเป็นเมืองเก่ำแก่ตั้งแต่รัชสมัยของสมเด็จพระบรมไตรโลกนำถมีฐำนะเป็นเมืองจัตวำหรือหัวเมืองชั้นใน
จนถึงรัชสมัยของสมเด็จพระนเรศวรมหำรำชพระองค์ทรงใช้ฉะเชิงเทรำเป็นที่รวบรวมไพร่พล
นอกจำกนี้ยังทรงใช้เป็นเมืองหน้ำด่ำนอีกด้วยครั้นล่วงมำถึงสมัยรัตนโกสินทร์
ฉะเชิงเทรำก็เป็นเมืองที่ขึ้นอยู่ในสังกัดกรมพระกลำโหมและย้ำยมำอยู่ในสังกัดกรมมหำดไทย
จนกระทั่งถึงรัชสมัยของพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวมีกำรเปลี่ยนแปลงระบบกำรปกครองแผ่นดิน
ฉะเชิงเทรำจึงเปลี่ยนฐำนะเป็นเมืองเมืองหนึ่งในมณฑลปรำจีนบุรี ร่วมกับเมืองนครนำยกพนมสำรคำมพนัสนิคมชลบุรี
และบำงละมุงจนถึงพ.ศ. 2459 ก็ได้ยกรับกำรฐำนะขึ้นเป็นจังหวัด จำกยุคก่อนประวัติศำสตร์ล่วงเลยมำจนถึงทุกวันนี้
ฉะเชิงเทรำนับว่ำเป็นดินแดนแห่งกำรเพำะปลูกเพรำะมีดินตะกอนอันสมบูรณ์ด้วยแร่ธำตุรวมทั้งอุดมด้วยแหล่งน้ำ
โดยมีแม่น้ำบำงปะกงเป็นดั่งเส้นเลือดใหญ่ของจังหวัด
ชำวบ้ำนส่วนใหญ่ตั้งบ้ำนเรือนอยู่ริมแม่น้ำและริมลำคลองสำขำย่อยโดยประกอบอำชีพเกษตรกรรมเป็นส่วนใหญ่
สำหรับชื่อ“ฉะเชิงเทรำ”นั้นสันนิษฐำนว่ำเพี้ยนมำจำกภำษำเขมร

14. ซึ่งเคยมีอำนำจกำรปกครองในพื้นที่นี้ในช่วงอำณำจักรลพบุรี โดยมำจำกคำว่ำ “สตรึงเตรำ”แปลว่ำ“คลองลึก”
แต่ก็มีข้อสันนิษฐำนอื่นว่ำน่ำจะมำจำกชื่อเมือง“แสงเซรำ”หรือ“แซงเซำ”
ที่สมเด็จพระบรมรำชำธิรำชแห่งอำณำจักรอยุธยำ
เสด็จไปตีเมืองได้ตำมที่ปรำกฏในพระรำชพงศำวดำรฉบับหลวงประเสริฐ ส่วนชื่อ“แปดริ้ว”
คำดว่ำน่ำจะมำจำกขนำดตัวอันใหญ่โตของปลำช่อนที่เมื่อนำมำแล่แล้วได้จำนวนถึง8ริ้ว
มำกกว่ำปลำช่อนในพื้นที่อื่นที่แล่ได้แค่4-6ริ้วเท่ำนั้นอีกที่มำหนึ่งเล่ำว่ำชื่อแปดริ้วได้มำจำกนิทำนพื้นบ้ำนเรื่อง“พระรถ-
เมรี” ที่ยักษ์ฆ่ำนำงสิบสองแล้วชำแหละศพเป็นชิ้นๆรวม8 ริ้วก่อนนำไปทิ้งในลำน้ำท่ำลำด
จังหวัดฉะเชิงเทรำแบ่งกำรปกครองออกเป็น11อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมือง.
-13-
ฉะเชิงเทรำอำเภอบำงคล้ำอำเภอบำงน้ำเปรี้ยวอำเภอบำงปะกงอำเภอบ้ำนโพธิ์อำเภอพนมสำรคำม
อำเภอสนำมชัยเขตอำเภอแปลงยำวอำเภอรำชสำส์นอำเภอท่ำตะเกียบและอำเภอคลองเขื่อน
คาขวัญ “แม่น้ำบำงปะกงแหล่งชีวิตพระศักดิ์สิทธิ์หลวงพ่อโสธรพระยำศรีสุนทรปรำชญ์ภำษำไทย อ่ำงฤำไนป่ำสมบูรณ์”
วัฒนธรรม
แม่น้าบางปะกงมีต้นกำเนิดจำกทิวเขำสันกำแพงบนที่รำบสูงโครำช ไหลผ่ำนจังหวัดปรำจีนบุรี
(เรียกว่ำแม่น้ำปรำจีนบุรี)ผ่ำนอำเภอบำงน้ำเปรี้ยว(เรียกว่ำแม่น้ำแปดริ้ว)ผ่ำนอำเภอบำงคล้ำอำเภอเมืองฉะเชิงเทรำ
และออกสู่อ่ำวไทยที่อำเภอบำงปะกงระยะทำง230กิโลเมตรกำรท่องเที่ยวทำงเรือในลำน้ำบำงปะกง
เริ่มจำกตัวเมืองฉะเชิงเทรำเพื่อชมธรรมชำติสองฝั่งน้ำชมบ้ำนเรือนซึ่งยังคงสภำพควำมเป็นอยู่อย่ำงไทย
สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ฉะเชิงเทรา ตั้งอยู่หน้ำศำลำกลำงจังหวัดริมแม่น้ำบำงปะกง
เป็นสวนสำธำรณะที่มีสระน้ำขนำดใหญ่อยู่กลำงสวน มีทำงเดินโดยรอบสระและต้นไม้ขึ้นร่มรื่น
เหมำะเป็นสถำนที่พักผ่อนหย่อนใจ
ป้ อมเมืองฉะเชิงเทรา อยู่ที่ถนนมรุพงษ์สร้ำงในสมัยรัชกำลที่3ในปีพ.ศ. 2337 เพื่อป้ องกันข้ำศึกศัตรูมำรุกรำน
ในสมัยรัชกำลที่5ใช้เป็นที่ตั้งมั่นกองทัพในกำรปรำบกบฏอั้งยี่
ซึ่งเป็นพ่อค้ำฝิ่นเถื่อนชำวจีนที่ก่อควำมวุ่นวำยปล้นสะดมชำวเมืองบริเวณหน้ำป้ อมจัดเป็นสวนสำธำรณะ
สำหรับพักผ่อนหย่อนใจชมทิวทัศน์แม่น้ำบำงปะกงมีปืนใหญ่ตั้งอยู่ตำมกำแพงเมือง
ศาลมณฑลปราจีนบุรี ตั้งอยู่ที่ถนนมรุพงษ์ใกล้กับศำลำกลำงจังหวัดหลังเก่ำ
ในอดีตเป็นที่ตั้งของศำลมณฑลปรำจีน

15. พระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวอำนันทมหิดลและพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหำรำช
ขณะทรงเป็นสมเด็จพระเจ้ำน้องยำเธอฯได้เสด็จประทับเป็นองค์ประธำนคณะผู้พิพำกษำ เมื่อวันที่24พฤษภำคมพ.ศ.
2489ปัจจุบันใช้เป็นอำคำรพุทธมณฑลฉะเชิงเทรำ โดยกรมศิลปำกรประกำศขึ้นทะเบียนเป็นโบรำณสถำนแห่งชำติ
สวนสมเด็จพระศรีฯฉะเชิงเทรำ ป้ อมเมืองฉะเชิงเทรำ แม่น้ำบำงปะกง
-14-
พระสถูปเจดีย์พระเจ้าตากสินมหาราช
ในสมัยกรุงศรีอยุธยำถูกพม่ำโอบล้อมเมืองไว้ ก่อนที่จะเสียกรุงพระเจ้ำตำกสินได้ตีฝ่ ำวงล้อมของพม่ำออกมำจนมำถึงบริเ
วณที่เรียกว่ำปำกน้ำโจโล้ กองทัพพม่ำมีกำลังเหนือกว่ำตำมตีกองกำลังของพระเจ้ำตำกสินเกิดปะทะและสู้รบกันบริเวณพื้
นที่ตำบลปำกน้ำโจ้โล้
ในขณะที่พักทัพอยู่ได้สั่งให้สร้ำงพระเจดีย์เพื่อเป็นอนุสรณ์ในกำรสู้รบกับพม่ำจนมีชัยชนะตรงบริเวณปำกน้ำโจ้โล้ (คลองท่
ำลำด) ต่อเหนือจำกบริเวณดังกล่ำวเป็นแหลมที่มีกระแสน้ำจำกคลองท่ำลำดไหลบรรจบกับแม่น้ำบำงปะกง ทำให้กระแ
สน้ำกัดเซำะจนบริเวณแหลมปำกน้ำที่พระเจดีย์พระเจ้ำตำกสินตั้งอยู่พังทลำยเมื่อประมำณ พ.ศ.
2491 และได้ดำเนินกำรก่อสร้ำงพระสถูปเจดีย์พระเจ้ำตำกสินขึ้นมำบริเวณเดิมแล้วเสร็จเมื่อพ.ศ.2542
อนุสาวรีย์พระยาศรีสุนทรโวหาร(น้อย อาจารยางกูร) ตั้งอยู่บริเวณสำมแยกถนนศรีโสธรตัดใหม่
สร้ำงขึ้นเพื่อยกย่องปูชนียบุคคลด้ำนภำษำไทยเป็นปรำชญ์ชำวฉะเชิงเทรำที่มีชื่อเสียงในสมัยรัชกำลที่ 5
เป็นผู้มีควำมรู้แตกฉำนทั้งภำษำไทยภำษำขอมบำลีสันสฤต และกำรแต่งคำประพันธ์ฉันทลักษณ์เป็นอย่ำงดี
ผลงำนสำคัญที่เป็นคุณเอนกอนันต์แก่ประเทศชำติคือท่ำนได้แต่งแบบเรียนภำษำไทยไว้หลำยเล่มได้แก่ มูลบทบรรพกิจ
วำหนิติ์นิกรอักษรประโยคสังโยคพิธำนไวพจน์พิจำรณ์ พิศำลกำรันต์อนันตวิภำคเขมรำกษมำลำ ปกีรณพจนำดถ์
พรรณพฤกษำสัตวำภิธำนและนิติสำรสำธกสมเด็จพระเทพรัตนรำชสุดำฯสยำมบรมรำชกุมำรี
ได้เสด็จพระรำชดำเนินประกอบพิธีเปิดอนุสำวรีย์เมื่อวันที่ 9มิถุนำยนพ.ศ. 2542
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดาริ
ศูนย์แห่งนี้ได้รับสถำปนำจำกพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวฯเมื่อวันที่ 8สิงหำคม พ.ศ.2522

16. เนื่องมำจำกพื้นที่บริเวณดังกล่ำวมีสภำพเสื่อมโทรมดินขำดควำมอุดมสมบูรณ์ เนื้อดินเป็นทรำย
มีกำรชะล้ำงพังทลำยของดินสูง ในหลวงได้ทรงพัฒนำพื้นที่สภำพแวดล้อมและระบบนิเวศน์บริเวณศูนย์ทั้งแหล่งน้ำ
ฟื้นฟูสภำพป่ำกำรพัฒนำดินกำรวำงแผนกำรปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์
ด้วยวิธีกำรเกษตรแผนใหม่ตำมปรัชญำเศรษฐกิจพอเพียง
รวมทั้งมีกำรจัดเป็นพิพิธภัณฑ์ธรรมชำติที่มีชีวิตและเป็นศูนย์รวมกำรพัฒนำแบบเบ็ดเสร็จเพื่อให้เป็นต้นแบบแนวทำงและ
ตัวอย่ำงกำรพัฒนำให้แก่พื้นที่อื่น
ศูนย์พัฒนำเขำหินซ้อน อนุสำวรีย์พระศรีสุนทรโวหำร พระสถูปเจดีย์พระเจ้ำตำกสินมหำรำช
-15-
มหกรรมปั้นทรายโลกประติมำกรรมทรำยในร่มที่ใหญ่ที่สุดในโลกและแห่งเดียวในประเทศไทยบนพื้นที่กว่ำ12ไร่
ในรูปแบบต่ำงๆที่ถูกนำมำร้อยเรียงเป็นเรื่องรำวได้อย่ำงน่ำอัศจรรย์
ตลาดบ้านใหม่ หรือตลาดร้อยปีบ้านใหม่ในอดีตมีชุมชนชำวไทย-จีนอำศัยอยู่บริเวณนี้
และทุกคนอยู่กันแบบถ้อยทีถ้อยอำศัยซึ่งกันและกันตลอดสองฝั่งริมแม่น้ำบำงปะกง จำกอดีตจนถึงปัจจุบัน
ที่แห่งนี้มีประวัติศำสตร์มำยำวนำนกว่ำ100ปี
ตลาดคลองสวน 100 ปี ตั้งอยู่ อำเภอบ้ำนโพธิ์ถือเป็นตลำดเก่ำแก่ที่เปิดบริกำรมำอย่ำงยำวนำน
เป็นสถำนที่ผสมผสำนวิถีชีวิตของชำวคลองสวนทั้งชำวไทยจีน,ชำวไทยพุทธ,ชำยไทยมุสลิม
ผสมผสำนวัฒนธรรมและกำรดำรงชีวิตประจำวันชมของเก่ำและสถำปัตยกรรมรวมทั้งยังมีกิจกรรมล่องเรือเที่ยว
คุ้มวิมานดินเป็นแหล่งผลิตงำนปั้นดินเผำในรูปแบบกำรปั้นมือล้วนๆแล้ว
ยังมีกำรเปิดโอกำสให้นักท่องเที่ยวได้เข้ำมำร่วมทำกิจกรรมกำรปั้นดินด้วยตัวเอง,กำรชมบ้ำนดิน
พร้อมทั้งเรียนรู้กำรเกษตรแนวธรรมชำติ

17. ตลำดบ้ำนใหม่ มหกรรมปั้นทรำยโลก คุ้มวิมำนดิน
ชมวัด
วัดโสธรวรำรำมวรวิหำรเดิมชื่อว่ำวัดหงษ์สร้ำงในสมัยกรุงศรีอยุธยำตอนปลำย
ปัจจุบันเป็นสถำนที่ประดิษฐำนของพระพุทธรูปคู่บ้ำนคู่เมืองที่มีชื่อเสียงของฉะเชิงเทรำ คือ"หลวงพ่อพุทธโสธร"
พระพุทธรูปปูนปั้นปำงสมำธิภำยในพระอุโบสถประกอบด้วยศิลปะภำพจิตรกรรมฝำผนังโดยรอบนับตั้งแต่พื้นพระอุโบสถ
เสำผนัง และเพดำนที่บรรจุเรื่องรำวให้เป็นแดนแห่งทิพย์เป็นเรื่องรำวของสีทันดรมหำสมุทรจตุโลกบำล
สวรรค์ชั้นดำวดึงส์พรหมโลกดวงดำว และจักรวำล
สำหรับสถำนที่ประดิษฐำนหลวงพ่อโสธรจะเปิดให้เข้ำชมเฉพำะในส่วนของวิหำรจำลอง
เนื่องจำกทำงคณะกรรมกำรวัดมีมติให้รื้อพระอุโบสถหลังเก่ำ ซึ่งมีสภำพทรุดโทรมและคับแคบ
แล้วสร้ำงพระอุโบสถหลังใหม่พร้อมกับ
-16-
อัญเชิญพระพุทธโสธรองค์จำลองไปประดิษฐำนไว้เพื่อเปิดให้ประชำชนได้นมัสกำร
วัดโพธิ์บางคล้า ตั้งอยู่อำเภอบำงคล้ำสันนิษฐำนว่ำสร้ำงขึ้นปี พ.ศ. 2310-2325สมัยพระเจ้ำตำกสินมหำรำช
เนื่องจำกตัววัดเป็นศิลปะอยุธยำกับรัตนโกสินทร์ พระวิหำรจตุรมุขก่ออิฐฉำบปูน
หลังคำทรงจั่วมุงกระเบื้องเกล็ดเต่ำทำจำกดินเผำ
ส่วนภำยในวิหำรประดิษฐำนพระพุทธรูปปำงไสยำสน์ บริเวณวัดจะเห็นค้ำงคำวแม่ไก่เกำะอยู่ตำมต้นไม้
ซึ่งเป็นค้ำงคำวสำยพันธุ์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก
วัดจีนประชาสโมสร (วัดเล่งฮกยี่)ห่ำงจำกศำลำกลำงจังหวัด1กิโลเมตร
เป็นวัดจีนในพุทธศำสนำฝ่ ำยมหำยำนที่ขยำยมำจำกวัดเล่งเน่ยยี่ในกรุงเทพฯ สร้ำงในสมัยรัชกำลที่
5 ภำยในวัดจีนประชำสโมสรมีสิ่งที่น่ำสนใจมำกมำยนอกจำกนี้ยังมีวิหำรศักดิ์สิทธิ์ต่ำงๆ

18. วัดสมานรัตนารามตั้งอยู่ริมแม่น้ำบำงปะกงเป็นอีกหนึ่งสถำนที่ท่องเที่ยวที่มีองค์พระพิฆเนศวรปำงนอนเสวยสุข
ซึ่งถือเป็นปำงนอนที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยใกล้กับโครงกำรเขื่อนทดน้ำบำงปะกง ซึ่งบริเวณใกล้ ๆกันมี
องค์พระพิฆเนศวรปำงยืนสร้ำงที่ริมแม่น้ำบำงปะกงตำบลบำงตลำดจังหวัดฉะเชิงเทรำและใกล้ ๆ
กันยังเป็นที่ตั้งขององค์พระพิฆเนศวรปำงนั่งสร้ำงณเชิงภูเขำวัดเขำแดง ตำบลสำลิกำจังหวัดนครนำยก
ให้ได้ไปกรำบไหว้อีกด้วย
วัดหงษ์ทองตั้งอยู่อำเภอบำงปะกงมีกำรสร้ำงเจดีย์ที่บรรจุพระธำตุในทะเลใช้ชื่อว่ำ
พระธำตุคงคำมหำเจดีย์ปรีชำประภำกรณ์ปรำชญ์ศรนิลอนุสรณ์
เป็นที่บรรจุพระธำตุอรหันต์ในทะเลซึ่งเป็นแห่งแรกของโลก
วัดปากน้าโจ้โล้ตั้งอยู่อ.บำงคล้ำชมพระอุโบสถหนึ่งเดียวในประเทศไทยที่ทำสีทองทั้งหลัง ไม่ว่ำจะเป็น
ภำยในหรือหรือนอกตัวอุโบสถ์ ที่งดงำมตระกำรตำเป็นอย่ำงมำก และภำยนอกวัดก็มีเรือโบรำณในสมัยก่อนที่อยู่ในยุค
สมเด็จพระจ้ำตำกสินโชว์ไว้อีกด้วยนอกจำกนี้ภำยในอุโบสถ
ยังสำมำรถลอดใต้ฐำนพระประธำนได้เพื่อควำมเป็นสิริมงคล
อีกด้วย ปัจจุบันได้มีกำรสร้ำงอุโบสถหลังใหม่เป็นสีทองทั้งหลัง
วัดปำกน้ำโจ้โล้ วัดโสธรวรำรำมวรวิหำร วัดหงษ์ทอง
-17-
ธรรมชำติ
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน อยู่ที่ตำบลสนำมชัยเขต
มีลักษณะเป็นภูเขำสลับซับซ้อนมีพื้นที่รำบบ้ำงบำงส่วน มีอำกำศชุ่มชื้นตลอดทั้งปี สภำพป่ำเป็นป่ำดงดิบ
พรรณไม้ที่ขึ้นอยู่เป็นไม้ชนิดต่ำงๆที่มีค่ำทำงเศรษฐกิจเช่นไม้มะค่ำโมงไม้ยำง ไม้ตะแบก ไม้นนทรี และหวำยชนิดต่ำงๆ
สัตว์ป่ำมีมำกมำยหลำยชนิดเช่นช้ำง กระทิงวัวแดงเลียงผำกวำงป่ำเก้งเสือชนิดต่ำงๆหมูป่ำ ฯลฯ
และยังมีนกชนิดต่ำงๆเช่นนกขุนทอง นกเหยี่ยวนกเขำนกในวงศ์นกเงือกฯลฯ

19. นอกจำกจะมีสภำพป่ำที่สมบูรณ์และสัตว์ป่ำชุกชุมแล้ว
ยังมีน้ำตกที่สวยงำมแห่งหนึ่งอยู่บริเวณหน่วยพิทักษ์ป่ำน้ำตกบ่อทอง ซึ่งห่ำงจำกที่ทำกำรเขตประมำณ12กม.
อ่างเก็บน้าลาดกระทิง สำหรับกักเก็บน้ำไว้ใช้ในกำรเกษตรทัศนียภำพรอบๆอ่ำงเก็บน้ำ
จะมีต้นไม้น้อยใหญ่ขึ้นอยู่รอบๆบริเวณอ่ำงอ่ำงเก็บน้ำลำดกระทิงนี้จัดเป็นสถำนที่เหมำะสำหรับเป็นที่พักผ่อน
และเป็นแหล่งท่องเที่ยวทำงธรรมชำติแห่งหนึ่งของอำเภอสนำมชัยเขต
น้ำตกบ่อทอง เขตรักษำพันธุสัตว์ป่ำเขำอ่ำงฤำไน อ่ำงเก็บน้ำลำดกระทิง
ของดี
มะม่วงฉะเชิงเทรำเป็นจังหวัดที่มีกำรปลูกมะม่วงมำกที่สุดของประเทศมีพื้นที่ประมำณ 86,000ไร่
อำเภอที่ปลูกมำกที่สุดคืออำเภอบำงคล้ำ งำนวันมะม่วงและของดีเมืองแปดริ้ว จะจัดขึ้นประมำณเดือนมีนำคม-
เมษำยนของทุกปี เป็นช่วงที่มะม่วงให้ผลผลิตงำนจัดขึ้นบริเวณโรงเรียนพุทธโสธรอำเภอเมืองฉะเชิงเทรำ
ในงำนมีกำรออกร้ำนจำหน่ำยมะม่วงและผลิตผลทำงกำรเกษตร กำรประกวดผลิตผลทำงกำรเกษตร
และนิทรรศกำรด้ำนกำรเกษตร
ขนมเปี๊ยะ “ตั้งเซ่งจั้ว”มีหลำกหลำยผลิตภัณฑ์ให้ลูกค้ำเลือกสรรและมีกำรขยำยออกไป6สำขำ
ในจังหวัดฉะเชิงเทรำบรรยำกำศในร้ำนสำขำถนน304มีกำรแบ่งออกเป็น3 โซน โซนแรกเป็นโซนร้ำนของเล่น
โซนกลำงเป็นโซนร้ำนของฝำกและโซนขวำมือเป็นโซนร้ำนกำแฟเหมำะกับกำรถ่ำยรูปและนั่งสบำยๆเป็นอย่ำงมำก
ใครแวะเวียนมำฉะเชิงเทรำก็อย่ำลืมขนมเปี๊ยะ “ตั้งเซ่งจั้ว”ของดีเมืองบำงคล้ำ
-18-

20. มะม่วง ขนมเปี๊ยะ มะม่วง
--------------------------------------------------------
-19-
4.ชัยนาท “ชัยชนะที่มีเสียงบันลือ”นั่นคือควำมหมำยของชัยนำทจังหวัดเล็กๆของภำคกลำงที่อิงแอบแม่น้ำเจ้ำพระยำ
ดูเหมือนจะเงียบเชียบแต่มีสิ่งที่น่ำสนใจไม่ว่ำจะเป็นเขื่อนเจ้ำพระยำ สวนนกและมหกรรมหุ่นฟำงนก

21. ประวัติ
ชัยนำทเป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่บริเวณภำคกลำงตอนบนมีแม่น้ำหลำยสำยไหลพำดผ่ำน
ทำให้เมืองนี้มีควำมอุดมสมบูรณ์มำกอีกทั้งเป็นเมืองที่มีประวัติศำสตร์มำยำวนำนตั้งแต่สมัยสุโขทัย
จึงมีสถำนที่สำคัญทำงประวัติศำสตร์ให้เห็นอยู่เป็นจำนวนมำก ปัจจุบันชัยนำทมีชื่อเสียงและมีสินค้ำด้ำนหัตถกรรม
กำรจักสำนกำรปั้นกำรทอกำรทำเครื่องเบญจรงค์ที่มีฝีมือประณีตรูปแบบทันสมัยรำคำย่อมเยำ
มีตลำดจำหน่ำยทั้งในประเทศและต่ำงประเทศโดยฝีมือของชำวบ้ำนกลุ่มต่ำงๆอีกด้วย
ชัยนำทแปลตำมศัพท์มีควำมหมำยว่ำชัยชนะที่มีเสียงบันลือเป็นเมืองโบรำณเมืองหนึ่ง
สร้ำงในสมัยพญำเลอไทแห่งกรุงสุโขทัยระหว่ำงพ.ศ.1860-1879ตั้งขึ้นหลังเมืองพันธุมวดี(สุพรรณบุรี)
โดยเป็นเมืองหน้ำด่ำนของกรุงสุโขทัย
และมีฐำนะเป็นเมืองหน้ำด่ำนทำงใต้ตัวเมืองเดิมอยู่บริเวณฝั่งขวำแม่น้ำเจ้ำพระยำที่ปำกคลองแพรกศรีรำชำ
ใต้ปำกลำน้ำเก่ำจึงได้ชื่อว่ำเมืองแพรกหรือเมืองสรรค์เมื่อกรุงสุโขทัยเสื่อมอำนำจลง
เมืองแพรกกลำยเป็นเมืองหน้ำด่ำนทำงตอนเหนือของกรุงศรีอยุธยำต่อมำได้เกิดชุมชนใหม่ไม่ไกลจำกเมืองสรรค์
มีเจ้ำสำมพระยำ(ซึ่งต่อมำคือสมเด็จพระบรมรำชำธิรำชที่2แห่งกรุงศรีอยุธยำ)เป็นผู้ครองเมือง
เมืองที่เกิดขึ้นใหม่นี้เป็นเมืองใหญ่ มีชื่อว่ำชัยนำทที่ได้ชื่อเช่นนี้ก็เพรำะชัยนำทเป็นเมืองยุทธศำสตร์ที่สำคัญ
เคยใช้เป็นที่ตั้งทัพรับศึกพม่ำหลำยครั้งและมีชัยทุกครั้งไปในสมัยพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
ได้ทรงย้ำยตัวเมืองจำกบริเวณแหลมยำงมำตั้งตรงฝั่งซ้ำยแม่น้ำเจ้ำพระยำส่วนเมืองสรรค์นั้นเสื่อมลงเรื่อยๆ
เพรำะผู้คนส่วนใหญ่อพยพไปอยู่ที่ชัยนำท
จนในที่สุดก็กลำยเป็นเพียงอำเภอหนึ่งของชัยนำทจังหวัดชัยนำทมีเนื้อที่ประมำณ1,543,591ไร่ หรือประมำณ2,469.74
ตำรำงกิโลเมตรหรือเท่ำกับร้อยละ15.5ของพื้นที่ภำคกลำงตอนบนพื้นที่โดยรวมของจังหวัดเป็นพื้นที่รำบลุ่ม
มีแม่น้ำเจ้ำพระยำแม่น้ำท่ำจีนแม่น้ำน้อยไหลผ่ำนพื้นที่ต่ำงๆทั่วทุกอำเภอจังหวัดชัยนำทแบ่งเขตกำรปกครองออกเป็น8
อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองชัยนำทอำเภอหันคำ อำเภอมโนรมย์อำเภอสรรคบุรี อำเภอสรรพยำอำเภอวัดสิงห์
อำเภอหนองมะโมง และอำเภอเนินขำม
คาขวัญ “หลวงปู่ศุขลือชำ เขื่อนเจ้ำพระยำลือชื่อนำมระบือสวนนก ส้มโอดกขำวแตงกวำ”
วัฒนธรรม
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชัยนาทมุนีตั้งขึ้นด้วยควำมสนใจของพระชัยนำทมุนี(นวมสุทัตโต)
อดีตเจ้ำคณะจังหวัดชัยนำทและอดีตเจ้ำอำวำสวัดพระบรมธำตุวรวิหำรเป็นหน่วยงำนที่รวบรวมเก็บรักษำอนุรักษ์
และจัดแสดงโบรำณวัตถุศิลปวัตถุที่เป็นมรดกทำงศิลปวัฒนธรรมของชำติ
และเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดชัยนำทตั้งอยู่ภำยในบริเวณวัดพระบรมธำตุ
กำรจัดแสดงแบ่งกำรจัดแสดงเป็น2ชั้น
-20-

22. ชั้นล่ำง จัดแสดงเรื่องรำวด้ำนประวัติศำสตร์ โบรำณคดีของจังหวัดชัยนำท
อีกส่วนหนึ่งจัดแสดงโบรำณวัตถุที่สร้ำงขึ้น เพื่อถวำยเป็นพุทธบูชำ
ชั้นบน จัดแสดงพระพิมพ์ที่ได้จำกกำรดำเนินงำนทำงโบรำณคดีในประเทศไทย ในห้องจัดแสดงชั้นบนนี้
มีโบรำณวัตถุชิ้นสำคัญของชำติคือพระพุทธรูปปำงมำรวิชัยศิลปะล้ำนนำอิทธิพลสุโขทัยพุทธศตวรรษที่20-21
เป็นโบรำณวัตถุที่เป็นสมบัติชิ้นสำคัญของชำติพระพุทธรูปโบรำณลักษณะนี้มีอยู่เพียงชิ้นเดียวในประเทศ
อนุสาวรีย์ขุนสรรค์ ตั้งอยู่หน้ำที่ว่ำกำรอำเภอสรรคบุรี ขุนสรรค์“วีรบุรุษแห่งลุ่มน้ำน้อย”
เป็นหนึ่งในผู้นำชำวบ้ำนบำงระจันที่ต่อสู้กับพม่ำด้วยควำมกล้ำหำญ เพื่อรักษำแผ่นดินไทยรบชนะพม่ำถึง7ครั้ง
ขุนสรรค์เป็นไทยอำสำสมัครป้ องกันชำติคนแรกของอำเภอสรรคบุรี ทำพิธีเปิดอนุสำวรีย์เมื่อวันที่19มกรำคม2526
จึงถือให้วันดังกล่ำวเป็นวันทำพิธีบวงสรวงเป็นประจำทุกปี
พิพิธภัณฑ์สถำนแห่งชำติชัยนำทมุนี อนุสำวรีย์ขุนสรรค์
ชมวัด
1.วัดพระบรมธาตุวรวิหาร เป็นพระอำรำมหลวงชั้นโทเป็นวัดเก่ำแก่คู่บ้ำนคู่เมืองมำตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยำตอนต้น
ภำยในวัดนี้มีเจดีย์พระบรมธำตุรูปแบบสถำปัตยกรรมอู่ทองบรรจุพระบรมสำรีริกธำตุของพระพุทธเจ้ำ
เป็นที่เคำรพนับถือของประชำชนในจังหวัดชัยนำทและจังหวัดใกล้เคียง
2. วัดปากคลองมะขามเฒ่า(วัดหลวงปู่ศุข) เป็นวัดเก่ำแก่มีทิวทัศน์ที่สวยงำมน่ำรื่นรมย์
และมีชื่อเสียงด้ำนพระเครื่อง ด้วยหลวงปู่ศุขแห่งวัดปำกคลองมะขำมเฒ่ำ
เป็นเกจิอำจำรย์ที่ประชำชนทั่วไปต่ำงเลื่อมใสศรัทธำท่ำนในด้ำนวำมศักดิ์สิทธิ์เรื่องของวิชำอำคมและเครื่องรำงของขลัง
ควำมนิยมในพระเครื่องหลวงปู่ศุขวัดปำกคลองมะขำมเฒ่ำยังมีอยู่

23. -21-
สูงมำกในปัจจุบัน แม้ว่ำท่ำนจะมรณภำพไปแล้ว
3. วัดกรุณาเป็นวัดที่อยู่ใกล้เขื่อนเจ้ำพระยำตรงข้ำมบ้ำนรับรองเขื่อนเจ้ำพระยำ
ประดิษฐำนพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่ชำวชัยนำทเคำรพนับถือมำกคือพระพุทธมหำศิลำหรือหลวงพ่อหินใหญ่
เป็นพระพุทธรูปศิลำทรำยขนำดใหญ่ที่สุดของจังหวัดชัยนำท
4. วัดไกลกังวล หำกยืนอยู่บนยอดเขำแห่งนี้จะเห็นทัศนียภำพธรรมชำติที่สวยงำม
ทุกปีช่วงหลังออกพรรษำจะมีงำนประเพณีตักบำตรเทโว
5. วัดเขาท่าพระ อยู่ในอำเภอเมืองชัยนำทตั้งอยู่เชิงเขำท่ำพระมีพระพุทธบำทจำลองอยู่บนยอดเขำแห่งนี้
ทำงวัดจัดให้มีงำนสมโภชปิดทองพระพุทธบำทในวันเพ็ญเดือนสำมซึ่งตรงกับวันมำฆบูชำทุกปี
วัดปำกคลองมะขำมเฒ่ำ วัดกรุุณำ วัดพระบรมธำตุวรมหำวิหำร
ธรรมชำติ
สวนนก เป็นสถำนที่ท่องเที่ยวที่ได้ริเริ่มขึ้นเมื่อต้นปี พ.ศ.2526 ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขำพลองริมถนนพหลโยธิน
ก่อนถึงตัวเมือง4 กิโลเมตร โดยกำรสร้ำงสวนนกชัยนำทแห่งนี้มีต้นแบบมำจำกสวนนกจู่ร่ง
ประเทศสิงคโปร์ ขณะนี้มีพื้นที่ 248
ไร่เศษและเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำมำรถสร้ำงรำยได้และชื่อเสียงแก่จังหวัดชัยนำทเป็นอย่ำงมำก
เพรำะมีองค์ประกอบที่ได้สร้ำงขึ้นให้มีสภำพเป็นธรรมชำติและสิ่งก่อสร้ำงที่น่ำสนใจอีกมำกมำยเช่น
กรงนกใหญ่ที่สุดในเอเชียศูนย์วิทยำศำสตร์ท้องฟ้ ำจำลองฯพิพิธภัณฑ์ปลำพิพิธภัณฑ์ไข่นก
อำคำรแสดงพันธุ์ปลำลุ่มแม่น้ำเจ้ำพระยำฯน้ำตกจำลองวิหำรหลวงปู่ศุข ศูนย์จำหน่ำยสินค้ำพื้นเมืองโอทอป
สำหรับของดีคู่บ้ำนคู่เมืองชัยนำทอีกอย่ำงที่คนทั่วไปรู้จักกันดีนั่นก็คือ “หุ่นฟางนก”
จะมีให้ชมจำนวนมำกในสวนนกชัยนำทแล้ว หุ่นฟำงนกทำจำกจำกฝีมืออันประณีตของชำวบ้ำน
ปัจจุบันงำนฝีมือชนิดนี้ส่งขำยต่ำงประเทศ
ที่มีกำลังซื้อเข้ำมำอย่ำงไม่ขำยสำย เดิมทีกำรทำหุ่นจำกฟำงข้ำวนั้นจะคุ้นเคยกันกับหุ่นไล่กำ
ซึ่งชำวชัยนำทเองก็ได้ปรับเปลี่ยนและพัฒนำรูปแบบจนมำลงตัวที่หุ่นฟำงนก อย่ำงทุกวันนี้

24. นอกจำกจะเป็นกำรใช้เวลำว่ำงจำกกำรทำไร่ทำนำให้เกิดประโยชน์แล้ว ยังเป็นกำรนำวัสดุที่เหลือใช้อย่ำงฟำง
มำทำให้เกิดมูลค่ำสร้ำงรำยได้ในชุมชน ต้องมีกำรศึกษำและสังเกต
-22-
โครงสร้ำงของนกแต่ละชนิดให้ละเอียดก่อนและค่อยๆบรรจงทำแต่ละส่วนตั้งแต่ตัวหัวปีกซึ่งกว่ำจะเสร็จ1ตัว
ก็ใช้เวลำไปถึง1สัปดำห์ แต่รำคำก็คุ้มค่ำกับกำรลงแรง
เขื่อนเจ้าพระยา เป็นเขื่อนขนำดใหญ่สร้ำงเป็นแห่งแรกของประเทศตั้งอยู่ที่บริเวณคุ้งบำงกระเบียน
ลักษณะของเขื่อนมีควำมยำว237.50เมตรสูง 14 เมตร เขื่อนมีช่องระบำย16 ช่อง มีประตูเรือติดกับเขื่อนด้ำนขวำกว้ำง
14 เมตร ให้เรือขนำดใหญ่ผ่ำนเข้ำออกได้ บริเวณเขื่อนมีควำมสวยงำมตำมธรรมชำติโดยเฉพำะ
อย่ำงยิ่งในเดือนกุมภำพันธ์ซึ่งเป็นช่วงฤดูร้อนของทุกๆปี จะมีฝูงนกเป็ดน้ำเป็นจำนวนหมื่นๆตัว
อำศัยหำกินอยู่ในแม่น้ำบริเวณเหนือเขื่อนเขื่อนนี้สร้ำงเสร็จพ.ศ.2499ใช้ประโยชน์ทำงด้ำนกำรชลประทำน
โดยระบำยน้ำจำกแม่น้ำในภำคเหนือสู่ภำคกลำงและอ่ำวไทยและผลิต ไฟฟ้ ำใช้ในจังหวัดด้วย
เขื่อนเจ้ำพระยำ สวนนก หุ่นฟำงนก
ของดี
ผลิตภัณฑ์จากงานหัตถกรรมพื้นบ้าน เป็นผลิตภัณฑ์ที่ผลิตด้วยมือชำวบ้ำนเป็นหลัก
มีรูปแบบและเอกลักษณ์ของท้องถิ่นเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงคุณภำพดีและรำคำย่อมเยำว์
ในแต่ละอำเภอจะมีผลิตภัณฑ์ที่แตกต่ำงกัน เช่น
-อำเภอเมือง มีเครื่องเบญจรงค์เซรำมิคที่นอนยัดนุ่น ส้มโอขำวแตงกวำ
-อำเภอมโนรมย์ มีผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจำกกกและไม้ไผ่เป็นเครื่องจักสำนแบบต่ำงๆที่มีควำมสวยงำม ส้มโอขำวแตงกวำ
-อำเภอสรรพยำมีผลิตภัณฑ์จำกผักตบชวำเป็นกำรนำวัสดุท้องถิ่นมำประดิษฐ์เป็นสิ่งของเครื่องใช้
ของประดับตกแต่งบ้ำนแชมพูสมุนไพร หุ่นฟำงนกเล็ก
-อำเภอสรรคบุรี เครื่องปั้นดินเผำที่มีคุณภำพคงทนถำวรรูปแบบทันสมัยข้ำวซ้อมมือ ต้นไม้และดอกไม้ประดิษฐ์

25. -อำเภอเนินขำม ผลิตภัณฑ์ผ้ำทอที่แม่บ้ำนใช้เวลำที่เหลือจำกกำรทำไร่มำทอผ้ำคือผ้ำซิ่นไหมตีนจก
ซึ่งได้รับอิทธิพลจำกบรรพบุรุษเชื้อสำยลำวที่อพยพเข้ำมำอยู่ที่ชัยนำท
-23-
5.นครนายกฉำยำแหล่งรวยธรรมชำติที่มีหมู่มวลภูเขำงำมน้ำตกสวยหลั่งไหลโปรยปรำยสำยน้ำ
มีกิจกรรมท้ำทำยผู้ที่รักกำรผจญภัยและโลดโผน
ประวัติ นครนำยกเป็นเมืองที่มีขนำดไม่ใหญ่ เงียบสงบเหมำะกับกำรอยู่อำศัยและท่องเที่ยวพักผ่อน
เป็นเมืองในฝันใกล้กรุงซึ่งมีแหล่งท่องเที่ยวมำกมำยทั้งทำงธรรมชำติและวัฒนธรรม
รวมถึงมีกิจกรรมที่สำมำรถทำได้ทั้งครอบครัว
นครนำยกเป็นจังหวัดในภำคกลำงสันนิษฐำนว่ำเคยเป็นเมืองโบรำณสมัยทวำรำวดีมีหลักฐำนแนวกำแพงเนินดิน
และสันคูอยู่ที่ตำบลดงละครจังหวัดนครนำยกเดิมชื่อบ้ำนนำ
ปรำกฏหลักฐำนในสมัยกรุงอยุธยำว่ำเป็นเมืองหน้ำด่ำนทำงทิศตะวันออกในสมัยพระเจ้ำอู่ทองแห่งกรุงศรีอยุธยำ
ดินแดนของนครนำยกเป็นป่ำรกชัฏทำกำรเพำะปลูกไม่ค่อยได้ผลมีไข้ป่ำชุกชุม
ผู้คนจึงพำกันอพยพไปอยู่ที่อื่นจนเมืองกลำยเป็นเมืองร้ำงต่อมำพระมหำกษัตริย์ทรงทรำบควำมเดือดร้อนของชำวเมือง
จึงโปรดให้ยกเลิกภำษีค่ำนำเพื่อจูงใจให้ชำวเมืองอยู่ที่เดิมทำให้มีผู้คนอพยพมำอยู่เพิ่มมำกขึ้นจนเป็นชุมชนใหญ่
และเรียกเมืองนี้กันติดปำกว่ำเมืองนำ-ยกภำยหลังกลำยเป็นนครนำยกจนทุกวันนี้ ในปี พ.ศ.2437
พระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวรัชกำลที่5ทรงจัดลักษณะกำรปกครองโดยแบ่งเป็นมณฑล
นครนำยกได้เข้ำไปอยู่ในเขตมณฑลปรำจีนบุรี จนเมื่อพ.ศ.2445 ทรงเลิกธรรมเนียมกำรมีเจ้ำครองเมือง
และให้มีตำแหน่งผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดขึ้นแทนและในช่วงพ.ศ.2486-2489
นครนำยกได้ถูกโอนไปรวมกับจังหวัดปรำจีนบุรีและสระบุรี หลังจำกนั้นจึงแยกเป็นจังหวัดอิสระ
จังหวัดนครนำยกมีเนื้อที่ประมำณ2,122ตำรำงกิโลเมตรหรือประมำณ1,326,250ไร่
สภำพพื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่รำบอยู่ในหุบเขำตอนเหนือทำงตะวันออกเป็นเนินสูงและป่ำเขำติดต่อกับเขำดงพญำเย็น
ส่วนทำงตอนกลำงและตอนใต้เป็นที่รำบลุ่มภูเขำที่สำคัญคือเขำใหญ่ เขำเขียวเขำชะโงกและเขำนำงรองเป็นต้น
ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำลำธำรและน้ำตกที่สวยงำมหลำยแห่ง จังหวัดนครนำยกแบ่งเขตกำรปกครองออกเป็น4อำเภอได้แก่
อำเภอเมืองนครนำยกอำเภอบ้ำนนำอำเภอองครักษ์ และอำเภอปำกพลี
คาขวัญ “นครนำยกเมืองในฝันที่ใกล้กรุงภูเขำงำมน้ำตกสวยรวยธรรมชำติปรำศจำกมลพิษ”
วัฒนธรรม
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านไทยพวนวัดฝั่งคลอง พิพิธภัณฑ์พื้นบ้ำนแห่งนี้ตั้งอยู่ที่อำเภอปำกหวำยภำยในวัดฝั่งคลอง
ซึ่งตั้งอยู่ริมถนนสำยนครนำยก-ปรำจีนบุรี เป็นวัดสังกัดมหำนิกำยเดิมเรียกกันว่ำ “วัดฮิมคลอง”ซึ่งเป็นสำเนียงไทยพวน

26. ได้พัฒนำวัดให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชนทั้งด้ำนศำสนำศิลปะวัฒนธรรมและปัจจุบัน
ได้พัฒนำให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวทำงวัฒนธรรมเพื่อให้ประชำชนนักเรียนนักศึกษำมำศึกษำหำควำมรู้
โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งวัฒนธรรมไทยพวน
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้ำนแห่งนี้เป็นสถำนที่รวบรวมข้ำวของเครื่องใช้ของชำวไทยพวน
หรือชำวไทยเชื้อสำยจีนในมณฑลยูนำนที่อพยพเข้ำมำตั้งรกรำกในประเทศไทยตั้งแต่ในอดีตกว่ำ200ปีที่แล้ว
พิพิธภัณฑ์แห่งนี้จะเป็นสถำนที่รวบรวมลักษณะทำงวัฒนธรรมและกำรดำรงชีวิตของชำวไทยกลุ่มนี้จำกสิ่งของเครื่องใช้
เครื่องแต่งกำยได้แก่ ผ้ำซิ่นไทยพวนโม่หินถังต้มกำแฟโบรำณอุปกรณ์ในกำรทำกำรเกษตรเครื่องมือทอผ้ำเป็นต้น
-24-
อุทยานพระพิฆเนศ พระพิฆเนศเทพเจ้ำแห่งควำมสำเร็จขนำดที่ใหญ่ที่สุดของเมืองไทย
เป็นสถำนทีท่องเที่ยวทำงวัฒนธรรมแห่งใหม่มีพิพิธภัณฑ์พระพิฆเนศ108ปำงให้ชมและสักกำระ
มีพระบรมสำรีริกธำตุจำก9ประเทศและเป็นแหล่งปฏิบัติธรรมเพื่อบำรุงศำสนำให้เจริญรุ่งเรืองสืบไป
โบราณสถานบ้านดงละคร เดิมเรียกว่ำ“เมืองลับแล”เป็นสถำนที่ตั้งเมืองโบรำณสมัยขอมเรืองอำนำจ
มีแนวกำแพงเป็นเนินดินและคูเมืองล้อมรอบ4ด้ำนภำยในบริเวณมีกำรขุดค้นพบภำชนะดินเผำลูกปัด
พระพิมพ์และซำกสิ่งก่อสร้ำงต่ำงๆมำกมำยซึ่งเป็นหลักฐำนแสดงควำมเป็นมำของสถำนที่แห่งนี้ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่14-
16
ศาลเจ้าพ่อองครักษ์ มีเรื่องเล่ำว่ำเมื่อพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
เสด็จประพำสผ่ำนมำตำมแม่น้ำนครนำยกและได้มำประทับแรมต่อมำนำยทหำรรำชองครักษ์ป่วยและเสียชีวิตลง
จึงมีพระรำชประสงค์ให้สร้ำงศำลขึ้นเป็นอนุสรณ์ ภำยหลังจึงเรียกว่ำ“ศำลเจ้ำพ่อองครักษ์”
และใช้เป็นชื่ออำเภอองครักษ์ในเวลำต่อมำ
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้ำนไทยพวน อุทยำนพระพิฆเนศ
ชมวัด

27. วัดประสิทธิเวชวัดเก่ำแก่อำยุร่วม300ปี อยู่ที่คลอง 15 อำเภอองครักษ์โดยมี พระพิมลศีลำจำรหรือหลวงพ่ออุดม
สุทฺธสีโลเป็นเจ้ำอำวำสที่คอยเป็นผู้สงเครำะห์ธรรมะและประกอบพิธีกรรม
เรียกขวัญกำลังใจของบรรดำประชำชนที่ต้องเผชิญกับควำมทุกข์ให้กลับแช่มชื่นอีกครั้ง
วัดพราหมมณี (หลวงพ่อปากแดง)พระพุทธรูปปำงสมำธิสร้ำงด้วยโลหะสัมฤทธิ์เป็นศิลปะสมัยล้ำนช้ำง
จีวรเป็นลำยดอกพิกุลพระโอษฐ์แย้มทำสีแดงเห็นชัด ผู้เฒ่ำผู้แก่ยืนยันว่ำหลวงพ่อมีปำกสีแดงมำนับร้อยปี
โดยไม่มีใครนำสีไปทำแต่อย่ำงใด
วัดถ้าสาริกา วัดตั้งอยู่บนภูเขำต้องเดินขึ้นบันไดไปอุโบสถอยู่ชั้นบนสุดซึ่งสร้ำงอยู่ท่ำมกลำงธรรมชำติ
มีภูเขำและต้นไม้ที่สดชื่นภำยในอุโบสถมีพระประธำนปำงสมำธิ แต่ที่สะดุดตำคือประติมำกรรมฝำผนัง
ซึ่งวำดได้อ่อนช้อยและงดงำมมำก
-25-
วัดหลวงพ่อปำกแดง วัดประสิทธิเวช วัดถ้ำสำริกำ
พุทธอุทยานมาฆบูชาอนุสรณ์ ตั้งอยู่บนพื้นที่53 ไร่ แวดล้อมด้วยภูเขำมีสำยน้ำไหลผ่ำน
เมื่อเข้ำไปในสถำนที่แห่งนี้ จะได้เห็นพระพุทธรูปปำงแสดงโอวำทปำติโมกข์ขนำดใหญ่เด่นเป็นสง่ำ หน้ำตัก9เมตรสูง
13.5 เมตร เป็นตัวแทนองค์พระสัมมำสัมพุทธเจ้ำ บริเวณโดยรอบมีกำรสร้ำงพระพุทธรูปขนำดหน้ำตัก 90ซม.อีก 1,250
องค์ เป็นตัวแทน พุทธสำวก แสดงถึงเหตุกำรณ์สำคัญเมื่อครั้งพุทธกำล

28. พุทธอุทยำนมำฆะบูชำอนุสรณ์
ธรรมชำติ
ศูนย์ภูมิรักษ์ธรรมชาติ ก่อตั้งบนที่ดินส่วนพระองค์ของพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัว
ตั้งอยู่หลังเขื่อนขุนด่ำนปรำกำรชลบ้ำนท่ำด่ำนต.หินตั้งอ.เมือง จ.นครนำยก
สมำคมนักเรียนเก่ำวชิรำวุธวิทยำลัยในพระบรมรำชูปถัมภ์สนับสนุนงบประมำณ
เพื่อทำกำรพัฒนำให้เกิดประโยชน์แก่ประชำชนทั่วไป
-26-
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า(ชื่อย่อจ.ป.ร) เป็นสถำบันกำรศึกษำทำงทหำรในระดับอุดมศึกษำ
สังกัดกองทัพบก ตั้งอยู่ที่อำเภอเมือง นครนำยกเป็นแหล่งผลิตนำยทหำรหลักของกองทัพบกออกมำรับใช้ประเทศชำติ
เป็นระยะเวลำอันยำวนำนกว่ำ100ปี
หำกเข้ำมำเยือนในรั้วของโรงเรียนแห่งนี้แล้วควรแวะไปสักกำระ “ศาลเจ้าพ่อขุนด่าน”
ซึ่งเป็นศำลศักดิ์สิทธิ์ที่ชำวจังหวัดนครนำยกให้ควำมนับถือเป็นอย่ำงมำก โดยประวัติกล่ำวไว้ว่ำ
ท่ำนขุนด่ำนเป็นนำยด่ำนจังหวัดนครนำยกในสมัยกรุงศรีอยุธยำ ในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหำรำช
ขณะนั้นไทยมีศึกติดพันกับพม่ำ มีทหำรเขมรเข้ำมำกวำดต้อนผู้คนและยึดเมืองนครนำยก
ท่ำนขุนด่ำนจึงรวบรวมกองกำลังและขับไล่เขมรออกไปจนสำเร็จ วีรกรรมครั้งนั้นจึงได้รับกำรสรรเสริญสืบต่อมำถึงปัจจุบัน

29. ศำลเจ้ำพ่อขุนด่ำน โรงเรียนนำยร้อยพระจุลจอมเกล้ำ ศูนย์ภูมิรักษ์ธรรมชำติ
เขื่อนขุนด่านปราการชล ตั้งอยู่ตำบลหินตั้งอำเภอเมือง
โดยเป็นเขื่อนที่ถูกสร้ำงขึ้นด้วยคอนกรีตอัดบดยำวที่สุดในประเทศไทย
เพื่อบรรเทำควำมทุกข์ในเรื่องกำรจัดสรรทรัพยำกรน้ำของชำวนครนำยก โครงสร้ำงของเขื่อนนั้นมีควำมสูง 93 เมตรและยำว
2,593 เมตรอีกทั้งยังสำมำรถขึ้นไปชมวิวทิวทัศน์บนสันเขื่อนได้อีกด้วย
ทัศนียภำพด้ำนบนนั้นนับได้ว่ำสวยงำมเป็นอย่ำงมำก โดยอีกด้ำนหนึ่งสำมำรถที่จะเห็นผืนน้ำทะเลสำบใหญ่
และอีกด้ำนหนึ่งก็สำมำรถชมวิวทิวทัศน์ของจังหวัดนครนำยกได้อย่ำงกว้ำงไกล
เขื่อนขุนด่ำนปรำกำรชล
-27-
น้าตกสาริกาเป็นน้ำตกขนำดใหญ่ สำยน้ำไหลตกจำกหน้ำผำเป็นทอดๆถึง9 ชั้นแต่เที่ยวได้แค่ชั้นที่1-4
เท่ำนั้นควำมโดดเด่นของน้ำตกสำริกำเป็นน้ำตกที่ค่อนข้ำงสูงและสำยน้ำทิ้งตัวลงมำสู่เบื้องล่ำงอย่ำงสวยงำมมำก
ผำที่สูงที่สุดประมำณ200เมตรแต่ละชั้นมีอ่ำงรับน้ำและมีน้ำมำกในฤดูฝน
ซึ่งชั้นที่เหมำะแก่กำรเล่นน้ำและนั่งริมน้ำตกก็คือชั้นที่1ส่วนฤดูแล้งน้ำแห้ง
น้าตกนางรองอยู่ในเขตอุทยำนแห่งชำติเขำใหญ่ มีควำมสวยงำมเป็นธรรมชำติ
มีชื่อเสียงเคียงคู่กันมำเลยกับน้ำตกสำริกำแม้น้ำตกนำงรองจะไม่สูงเท่ำน้ำตกสำริกำ แต่ก็มีควำมสวยงำมไม่น้อยหน้ำกัน

30. เพรำะมีสำยน้ำไหลลดหลั่นผ่ำนชั้นหินลงมำเป็นชั้นๆและมีแอ่งให้ลงเล่นน้ำกันอย่ำงสนุกสนำน
ในช่วงฤดูฝนกระแสน้ำจำกน้ำตกนำงรองจะไหลเชี่ยวมำกกำรจัดบริเวณภำยในเป็นระเบียบสะอำดตำ
อุทยานวังตะไคร้ อยู่ในอำเภอเมืองเป็นสถำนที่พักผ่อนอยู่ในควำมดูแลของมูลนิธิจุมภฏ-พันธุ์ทิพย์บริพัตร
ภำยในตกแต่งด้วยดอกไม้นำนำพันธุ์และไม้ประดับต่ำงๆภำยในเนื้อที่ 1,400 ไร่ มีธำรน้ำที่ไหลมำจำกซอกซอน
ผ่ำนโขดหินน้อยใหญ่ เหมำะในกำรเล่นน้ำ ซึ่งเกิดจำกกำรรวมตัวของลำธำร2ลำธำร
ลำธำรหนึ่งชื่อคลองมะเดื่อจำกน้ำตกเหวกระถินกับอีกลำธำรหนึ่งชื่อคลองตะเคียนจำกน้ำตกแม่ปล้องลำธำรทั้ง2
นี้ไหลมำบรรจบกันเป็นธำรเดียวมีแอ่งน้ำขังเป็นวังน้ำอยู่เป็นตอนๆไหลลงสู่แม่น้ำนครนำยกและมีต้นตะไคร้
น้ำตะไคร้หำงนำคนับเป็นพันธุ์ไม้น้ำที่ชอบขึ้นอยู่ตำมห้วยลำธำรทั่วไปเป็นต้นไม้ที่เหนียวมำก
มีก้ำนสีดำและมีดอกสีชมพูน่ำรักมำก
ภำยในอุทยำนแห่งนี้จะออกดอกสะพรั่งตัดกับท้องฟ้ ำสีน้ำเงิน ทำให้เกิดทัศนียภำพงดงำมทุกฤดูกำลโดยเฉพำะในฤดูฝน
และเนื่องจำกวังตะไคร้นี้เป็นด้ำนที่รับลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ระหว่ำงเดือนกรกฎำคมถึงเดือนตุลำคม
จึงทำให้มีฝนตกชุก หุบเขำบริเวณนี้จึงมีพรรณไม้ใหญ่น้อยมำกมำยลำธำรน้ำจะมีน้ำเต็มฝั่งไหลเชี่ยวจัด
จึงเป็นที่เล่นกีฬำล่องแก่งด้วยแพยำงหรือชูชีพกันอย่ำงสนุกสนำน
ล่องแก่งลาน้านครนายก ท่องเที่ยวได้ทั้งปีที่นครนำยกลำน้ำนครนำยก
เป็นที่หนึ่งสำหรับจัดกิจกรรมล่องแก่งแม้จะมีควำมยำกง่ำยของสำยน้ำระดับ1-3
แต่ลำน้ำนครนำยกมีมนต์เสน่ห์เฉพำะตัวระหว่ำงเส้นทำงนักท่องเที่ยวมีโอกำสได้ใกล้ชิดกับธรรมชำติ
ที่มีพรรณไม้นำนำชนิดกำรพำยเรือแคนูเรือคยัคหรือเรือยำงได้อย่ำงสนุกสนำนและปลอดภัย
เนื่องจำกลักษณะของลำน้ำในแต่ละช่วงเวลำและระยะทำงมีควำมแตกต่ำงกันลำน้ำคดเคี้ยว ลดเลี้ยวตลอดเส้นทำง
บำงช่วงจึงต้องใช้ทักษะในกำรพำยบังคับเรือให้เลี้ยวซ้ำย–ขวำต้องฝ่ ำอุปสรรคที่ผู้ล่องเรือต้องใช้ควำมพยำยำมในกำรพำย
พอสมควรหลำยจุดเป็นแก่งหินที่ทำให้กระแสน้ำคดเคี้ยวไหลลดหลั่นกันลงมำคล้ำยขั้นบันไดเช่นแก่งสำมชั้น
แก่งโขดคุ้งเกำะแก่งเป็นจุดที่สร้ำงควำมตื่นเต้นเร้ำใจให้ผู้ที่อยู่บนเรือเป็นอย่ำงมำก
ล่องแก่งลำน้ำนครนำยก วังตะไคร้
-28-

31. น้ำตกนำงรอง น้ำตกสำริกำ
ของดี
มีทั้งที่เป็นของกิน ของใช้ และตลอดจนผลิตภัณฑ์พืชผักผลไม้ที่ขึ้นชื่อนำนำชนิดอำทิ
มะปรำงหวำนส้มโอทุเรียนส้มเขียวหวำนหน่อไม้หวำนมะนำวฯลฯและสินค้ำประเภทศิลป
หัตถกรรมได้แก่
มะปรางเป็นผลไม้ที่ชึ้นชื่อที่สุดของจังหวัดนครนำยก(มะปรำงคือผลไม้ที่มีรสหวำน ในขณะที่ผลไม้
สำยพันธุ์เดียวกันแต่มีรสเปรี้ยวเรียกว่ำมะยงชิด)มะปรำงจะออกผลผลิตช่วงเดือนกุมภำพันธุ์-มีนำคม
มีหลำยสวนที่ปลูกตำมเส้นทำงนครนำยก-น้ำตกสำริกำหำกไปในฤดูออกผลพอดีและไปซื้อที่สวนได้
ดอกดาหลา มีเกษตรกรที่ทำสวนดอกดำหลำอยู่สิบกว่ำรำย ฤดูออกดอกของดอกไม้ชนิดนี้อยู่ระหว่ำงเดือน
พฤศจิกำยน-พฤษภำคม
ผลิตภัณฑ์หินอ่อน แหล่งผลิตอยู่ใกล้โรงพยำบำลนครนำยกอำเภอเมือง
และที่ทำงแยกเข้ำโรงเรียนนำยร้อยจปร.สินค้ำที่ผลิตได้แก่ แจกันกำน้ำนำฬิกำกำไลโคมไฟป้ ำยชื่อเป็นต้น
ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่ มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลสำริกำอำเภอเมืองทำเป็นเรือใบนกยูง รูปหน้ำคน
มีขำยบริเวณน้ำตกสำริกำนำงรองและวังตะไคร้
ไม้กวาด มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลสำริกำอำเภอเมืองตำบลนำหินลำดตำบลโคกกรวด ตำบลหนองแสง
อำเภอปำกพลีไม้กวำดนี้ทำด้วยหญ้ำพงช้ำงด้ำมทำด้วยไม้โมกและไม้ไผ่หิน หำซื้อได้ตำมร้ำนค้ำทั่วไป
ในจังหวัดนครนำยก
พรมทอจากเศษผ้า มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลเขำเพิ่มอำเภอบ้ำนนำทำเป็นพรมเช็ดเท้ำพรมปูที่นอน
มีหลำยขนำดหำซื้อได้ตำมร้ำนเฟอร์นิเจอร์ในตลำดบ้ำนนำ และอำเภอเมืองนครนำยก

32. -29-
ขนมเปี๊ยะ แหล่งทำอยู่ที่ตลำดบ้ำนนำอำเภอบ้ำนนำเป็นขนมเปี๊ยะเชลล์ชวนชิม"หำซื้อได้ตำมร้ำนค้ำในจังหวัด
กล้วยฉาบมันฉาบเผือกฉาบ มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลสำริกำอำเภอเมืองมีขำยที่บริเวณน้ำตกสำริกำ
และน้ำตกนำงรองผลไม้แช่อิ่มได้แก่ มะเฟือง มะดันมะขำมมะม่วงกระท้อนมะนำว มะกรูดเป็นต้น
มีวำงขำยอยู่บริเวณทำงแยกบ้ำนใหญ่ อำเภอเมืองนครนำยก
ผลไม้แช่อิ่ม ได้แก่ มะเฟือง มะดัน มะขำมมะม่วงกระท้อนมะนำวมะกรูดเป็นต้น
มีวำงขำยอยู่บริเวณทำงแยกบ้ำนใหญ่ อ.เมือง หรือที่กลุ่มแม่บ้ำนบ้ำนดงโชคดีที่บ้ำนดง ต.สำริกำอ.เมือง
ใช้ผลไม้ที่เก็บได้ ในฤดูจำกสวนของสมำชิกในกลุ่มที่แบ่งส่วนหนึ่งขำยสดและนำมำแปรรูปส่วนหนึ่ง
แต่ละฤดูกำลผลผลิตจะผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันไปเช่นมะม่วงดอง ขนุนเชื่อมแห้ง สับปะรดเชื่อมแห้ง
มะเฟืองเชื่อมแห้ง มะขำมแช่อิ่ม มะดันเชื่อมแห้ง เป็นต้น
ส้มโอ มะปรำง มะปรำง
--------------------------------------------------------------

33. -30-
7.นครปฐม เป็นเมืองที่มีประวัติศำสตร์ยำวนำน นับเป็นเมืองที่เก่ำแก่อีกแห่งหนึ่งของไทย
นครปฐมเป็นจังหวัดเล็กๆในเขตชำนเมืองกรุงเทพฯเป็นพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์
เหมำะสำหรับประกอบอำชีพเกษตรกรรรมโดยเฉพำะกำรปลูกส้มโอซึ่งนำชื่อเสียงมำสู่จังหวัดจนได้ชื่อว่ำเป็น
“เมืองส้มโอหวำน”นอกจำกนี้ยังอุดมสมบูรณ์ไปด้วยผลไม้อื่นๆและอำหำรขึ้นชื่อนำนำชนิด
นครปฐมเป็นเมืองที่มีประวัติศำสตร์ยำวนำนโดยมีกำรค้นพบหลักฐำนทำงประวัติศำสตร์และโบรำณคดีจำนวนมำก
ที่บ่งบอกว่ำบริเวณนี้เคยเป็นที่ตั้งของเมืองหลวงในสมัยทวำรวดีมี ปูชนียสถำนเก่ำแก่ที่สำคัญคือ“พระปฐมเจดีย์”
ซึ่งนับเป็นร่องรอยของกำรเผยแผ่พระพุทธศำสนำและอำรยธรรมจำกประเทศอินเดียเข้ำมำในประเทศไทยในยุคแรกๆ
จังหวัดนครปฐมมีเนื้อที่ประมำณ2,168.327ตำรำงกิโลเมตรหรือประมำณ1,355,204ไร่
เป็นจังหวัดที่มีขนำดใหญ่เป็นอันดับที่65 ของประเทศไทย ตั้งอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำท่ำจีนพื้นที่ทั่วไปเป็นที่รำบลุ่มไม่มีภูเขำ
มีที่ดอนเฉพำะทำงตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอเมืองฯและอำเภอกำแพงแสนส่วนพื้นที่รำบลุ่มบริเวณลุ่มแม่น้ำท่ำจีน
หรือแม่น้ำนครชัยศรี ได้แก่ ท้องที่ในเขตอำเภอนครชัยศรี อำเภอสำมพรำนและอำเภอบำงเลน
เมืองนครปฐมเดิมตั้งอยู่ริมทะเลและเป็นศูนย์กลำงกำรค้ำและกำรคมนำคมที่เจริญรุ่งเรืองแห่งหนึ่งจึงมีชนชำติต่ำงๆ
อพยพเข้ำมำตั้งถิ่นฐำนอยู่เป็นจำนวนมำกต่อมำเกิดภำวะแห้งแล้งเพรำะกระแสน้ำที่ไหลผ่ำนตัวเมืองเปลี่ยนทิศทำงไป
ประชำชนจึงอพยพไปตั้งหลักแหล่งอยู่ริมแม่น้ำบริเวณใกล้เคียงและสร้ำงเมืองใหม่ขึ้นชื่อว่ำ “นครชัยศรี”หรือ“ศิริชัย”
เมืองนครปฐมจึงถูกปล่อยทิ้งร้ำงนับแต่นั้นมำเป็นเวลำหลำยร้อยปี ในสมัยของพระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
รัชกำลที่4 ในขณะที่ยังผนวชอยู่ได้ทรงธุดงค์ไปพบพระปฐมเจดีย์เมื่อพระองค์เสด็จขึ้นครองรำชย์
จึงโปรดให้ก่อเจดีย์แบบลังกำครอบเจดีย์องค์เดิมไว้ ทรงปฏิสังขรณ์บริเวณรอบองค์พระปฐมเจดีย์ให้มีสภำพดี
และโปรดให้ขุดคลองเจดีย์บูชำขึ้น เพื่ออำนวยควำมสะดวกด้ำนกำรคมนำคมต่อมำในสมัยรัชกำลที่5
ได้มีกำรก่อสร้ำงทำงรถไฟสำยใต้ผ่ำนไปยังเมืองนครปฐม
พระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวจึงโปรดให้ย้ำยเมืองจำกตำบลท่ำนำอำเภอนครชัยศรี
มำตั้งที่บริเวณพระปฐมเจดีย์เหมือนเช่นสมัยโบรำณต่อมำในรัชสมัยของพระบำทสมเด็จพระมงกุฎเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
ก็ได้โปรดให้สร้ำงพระรำชวังสนำมจันทร์ขึ้นสำหรับเป็นที่เสด็จแปรพระรำชฐำนและโปรดให้ตัดถนนเพิ่มขึ้นอีกหลำยสำย
รวมทั้งสร้ำงสะพำนใหญ่ข้ำมคลองเจดีย์บูชำแล้วทรงพระรำชทำนนำมว่ำ“สะพำนเจริญศรัทธำ”
และได้โปรดให้เปลี่ยนชื่อจำกเมือง“นครชัยศรี”เป็น“นครปฐม”แต่ชื่อมณฑลยังคงเรียกว่ำ“มณฑลนครชัยศรี”อยู่
จนกระทั่งยกเลิกไปในสมัยพระบำทสมเด็จพระปกเกล้ำเจ้ำอยู่หัว ปัจจุบันจังหวัดนครปฐมแบ่งกำรปกครองออกเป็น7
อำเภอ คืออำเภอเมืองนครปฐม อำเภอกำแพงแสนอำเภอนครชัยศรี อำเภอดอนตูมอำเภอบำงเลนอำเภอสำมพรำน
และอำเภอพุทธมณฑล
คาขวัญ “ ส้มโอหวำนข้ำวสำรขำวลูกสำวงำมข้ำวหลำมหวำนมันสนำมจันทร์งำมล้นพุทธมณฑลคู่ธำนี
พระปฐมเจดีย์เสียดฟ้ ำสวยงำมตำแม่น้ำท่ำจีน”

34. วัฒนธรรม
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระปฐมเจดีย์ ตั้งอยู่ภำยในบริเวณวัดพระปฐมเจดีย์รำชวรมหำวิหำร ตำบลในเมือง
อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐมเป็นอำคำรทรงไทยประยุกต์ 2 ชั้นอยู่ทำงทิศใต้ขององค์พระปฐมเจดีย์ ใช้เป็นที่รวบรวม
-31-
และเก็บรักษำโบรำณวัตถุหำยำกตั้งแต่สมัยทวำรำวดีรำวพุทธศตวรรษที่12-16ซึ่งเดิมเก็บรวบรวมไว้ที่ระเบียงคตรอบ
องค์พระปฐมเจดีย์จนกระทั่งพ .ศ. 2454 ได้ย้ำยโบรำณวัตถุเหล่ำนี้ไปเก็บรักษำไว้ในวิหำรตรงข้ำมพระอุโบสถ
ซึ่งต่อมำเรียกว่ำพระปฐมเจดีย์พิพิธภัณฑสถำนปัจจุบันยังคงเป็นพิพิธภัณฑสถำนในควำมดูแลของวัดพระปฐมเจดีย์
และในพ.ศ. 2477ได้ยกฐำนะเป็นพิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติในควำมดูแลของกรมศิลปำกร
ต่อมำเมื่อจำนวนโบรำณวัตถุเพิ่มมำกขึ้นทำให้อำคำรพิพิธภัณฑสถำนหลังเดิมคับแคบในพ.ศ.2510
กรมศิลปำกรจึงได้รับงบประมำณให้สร้ำงอำคำรพิพิธภัณฑสถำนแห่งใหม่ภำยหลังแล้วเสร็จ
จึงเคลื่อนย้ำยโบรำณวัตถุจำกพิพิธภัณฑสถำนหลังเดิมมำจัดแสดงไว้ที่ อำคำรทรงไทยประยุกต์หลังปัจจุบัน
โดยโบรำณวัตถุส่วนใหญ่เป็นหลักฐำนในวัฒนธรรมทวำรวดีซึ่งเป็นช่วงอดีตรุ่งเรืองของดินแดนนครปฐม
ภำยในแบ่งกำรจัดแสดงออกเป็น3ส่วนดังนี้
ส่วนที่ 1 แนะนำลักษณ ะทั่วไปของจังหวัดนครปฐม ประวัติควำม เป็ นมำของดินแดนแห่งนี้
ก ำ ร ตั้ ง ถิ่ น ฐ ำ น ข อ ง ชุ ม ช น ตั่ ง แ ต่ ส มั ย ก่ อ น ป ร ะ วั ติ ศ ำ ส ต ร์
กำรติดต่อรับพุทธศำสนำและวัฒนธรรมจำกอินเดียเข้ำมำผสมผสำนกั บควำมเชื่อและวัฒนธรรมท้องถิ่ น
ภำพปูนปั้นรูปชำวต่ำงประเทศ ศิลำจำรึกที่พบบริเวณเมืองโบรำณนครปฐม
ส่ ว น ที่
2 เสนอเรื่องรำวด้ำนศำสนำและควำมเชื่อของชุมชนทวำรวดีในนครปฐมสะท้อนผ่ำนงำนศิลปกรรมประเภทต่ำงๆ
โบรำณวัตถุที่จัดแสดงในส่วนนี้ประกอบด้วย ชิ้นส่วนสถำปัตยกรรมและประติมำกรรมประเภทต่ำงๆ เช่นพระพุทธรูป
ภำพสลักเล่ำเรื่องพุทธประวัติ ภำพปูนปั้นเรื่องชำดกประดับฐำนเจดีย์และธรรมจักร
ส่วนที่3 เรื่องรำวของนครปฐมหลังควำมรุ่งเรืองสมัยทวำรวดี
จนถึงสมัยที่พระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวโปรดเกล้ำให้ปฏิสังขรณ์องค์พระปฐมเจดีย์และเป็นงำนสำคัญที่สืบเนื่อ
งต่อมำในรัชกำลพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
ซึ่งเป็นช่วงที่นครปฐมได้รับกำรยกฐำนะขึ้นเป็นมณฑลนครชัยศรี และในสมัยพระบำทสมเด็จพระมงกุฎเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
โปรดเกล้ำฯให้ก่อสร้ำงพระรำชวังสนำมจันทร์ขึ้นเมืองนครปฐมได้รับกำรพัฒนำเรื่อยมำ

35. ปั จ จุ บั น พิ พิ ธ ภั ณ ฑ ส ถ ำ น แ ห่ ง ช ำ ติ พ ร ะ ป ฐ ม เ จ ดี ย์
มีบทบำทในก ำรเก็ บรั กษ ำมรด ก อันมี คุ ณ ค่ ำทั้งด้ ำ นประ วั ติ ศ ำ สต ร์ แล ะวั ฒ นธรร มของ ชำ ติ
เพื่อประโยชน์ในกำรศึกษำของประชำชนโดยทั่วไป
พิพิธภัณฑ์ศิลปะนกฮูกอำเภออนครชัยศรี เป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องรำวระหว่ำงมนุษย์กับนกฮูก(Owl)
ซึ่งมีที่มำจำกกำรเล่ำนิทำนก่อนนอนเคล้ำคลอกับเสียงของนกฮูกในยำมค่ำคืน
เป็นแรงบันดำลใจของกำรเริ่มต้นสะสมผลงำนศิลปะกำรออกแบบที่ได้จำกนกฮูกในรูปแบบต่ำงๆ
จำกทั่วภูมิภำคของไทยและนำนำประเทศโดยมีกำรจัดวำงติดตั้งชิ้นงำนไว้อย่ำงน่ำชมชมและศึกษำตั้งอยู่ที่10/3ม.1
ต.ไทยำวำสอ.นครชัยศรี จ.นครปฐมเปิดให้ชมทุกวัน
พิพิธภัณฑ์รถเก่าเจษฎา ก่อตั้งขึ้นโดยคุณเจษฎำเดชสกุลฤทธิ์
ซึ่งเป็นคนที่สนใจเกี่ยวกับเครื่องยนต์กลไกอยู่แล้ว เทคนิค มิวเซียม อยู่ที่อำเภอนครชัยศรี
ซึ่งเป็นแห่งเดียวในประเทศไทยที่น่ำจะมีรถมำกที่สุดในประเทศและคุณ
-32-
เจษฎำได้เห็นรถเก่ำๆและรถหำยำกจำกหลำยประเทศจึงเริ่มซื้อและสะสมอย่ำงจริงจัง โดยภำยในจะจัดแบ่งเป็นโซนๆ
เช่นโซนรถมอเตอร์ไซค์เก่ำๆแต่คลำสสิกอย่ำงเวสป้ ำ รถกำร์ตูนหรือที่เรียกว่ำBubbleCar
โดยรถแบบนี้เป็นที่นิยมกันในช่วงหลังสงครำมโลกครั้งที่2 รถยนต์ขนำดเล็กอย่ำงเช่นminiสุดคลำสสิกก็มี
พิพิธภัณฑ์ภาพยนตร์ไทยตั้งอยู่ในสถำบันศิลปกรรมกรมศิลปำกรถนนพุทธมณฑลสำย5นครปฐม
ในอำคำรซึ่งเป็นโรงถ่ำยภำพยนตร์จำลองจัดแสดงประวัติศำสตร์ภำพยนตร์ไทยขบวนกำรผลิตภำพยนตร์ไทย
อุปกรณ์ประกอบฉำกมีกำรจัดแสดงหุ่นบุคคลสำคัญในวงกำรหนังไทย ทั้งดำรำและผู้สร้ำงหนัง
เพื่อยกย่องผู้ร่วมบุกเบิกสร้ำงสรรค์วงกำรหนังไทยเช่นหุ่นมิตรชัยบัญชำ นักแสดงที่อยู่ในควำมทรงจำของทุกคน
โต๊ะทำงำนของปยุตเงำกระจ่ำงผู้สร้ำงภำพยนตร์กำร์ตูนเรื่องแรกของไทยคือเรื่องสุดสำคร

36. พิพิธภัณฑ์ศิลปะนกฮูก พิพิธภัณฑ์รถเก่ำเจษฎำ พิพิธภัณฑ์สถำนฯพระปฐมเจดีย์
พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งไทยเกิดจำกแรงบันดำลใจของผู้สร้ำงสรรค์กลุ่มหนึ่งนำโดยอำจำรย์ดวงแก้วพิทยำกรศิลป์
ที่สนใจกำรสร้ำงหุ่นขี้ผึ้งและศึกษำค้นคว้ำทดลองเป็นเวลำนำนกว่ำ 10ปี จึงประสบควำมสำเร็จสำมำรถสร้ำงหุ่น
ขี้ผึ้งยุคใหม่จำกไฟเบอร์กลำสที่มีควำมคงทนประณีตงดงำมเหมือนคนจริงที่สุดจนคณะผู้ร่วมงำนเห็นสมควรที่
จะสนับสนุนให้ก้ำวหน้ำต่อไปเพื่อสร้ำงชื่อเสียงให้แก่ประเทศชำติและศิลปินไทยจึงเริ่มโครงกำรก่อตั้งพิพิธ
ภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งไทยไทยในปี พ.ศ. 2525 สำหรับเป็นสถำนที่สร้ำงและจัดแสดงหุ่นขี้ผึ้งไฟเบอร์กลำสเพื่อกำรอนุรักษ์
ส่งเสริมเผยแพร่ ศิลปะวัฒนธรรมประเพณีไทย อันจะเป็นประโยชน์ในกำรศึกษำค้นคว้ำของเยำวชน
โดยปัจจุบันมีหุ่นไฟเบอร์กลำสทั้งหมด120รูปอำคำรพิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งไทยนี้เป็นอำคำรสองชั้นโดยมีกำรจัดแสดง
ด้วยกันสองชั้นคือชั้นล่ำงจัดแสดงหุ่นชุดต่ำงๆเช่น ชุดพระบรมรูปอดีตพระมหำกษัตริย์รำชวงค์จักรี,
พระบรมรูปสมเด็จพระศรีนครินทรำบรมรำชชนนี,ชุดพระอริยสงฆ์,ชุดมุมหนึ่งของชีวิตเป็นต้น
-33-
พระปฐมเจดีย์ เป็นปูชนียสถำนอันสำคัญของประเทศไทยอยู่ภำยในวัดพระปฐมเจดีย์รำชวรมหำวิหำร
เป็นพระมหำเจดีย์ที่ใหญ่ ที่สุดของประเทศไทยกำรที่ได้ชื่อว่ำพระปฐมเจดีย์นั้น พระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำฯ
ทรงสันนิษฐำนว่ำน่ำจะเป็นพระเจดีย์เก่ำกว่ำพระเจดีย์อื่นๆในประเทศสยำมสันนิษฐำนว่ำสร้ำงสมัยทวำรำวดี
ตั้งอยู่ที่เมืองนครไชยศรีในสมัยก่อนปัจจุบันอยู่ในอำเภอเมืองนครปฐม องค์พระปฐมเจดีย์เป็นพระเจดีย์ใหญ่
รูประฆังคว่ำปำกผำยมหึมำโครงสร้ำงเป็นไม้ซุงรัดด้วยโซ่เส้นมหึมำก่ออิฐถือปูนประดับด้วยกระเบื้องปูทับ
ประกอบด้วยวิหำร4ทิศกำแพงแก้ว2ชั้นเป็นที่ประดิษฐำนพระบรมสำรีริกธำตุของพระพุทธเจ้ำ
เป็นที่เคำรพสักกำรบูชำของบรรดำพุทธศำสนิกชนทั่วโลกทำงวัดกำหนดให้มีงำนเทศกำลนมัสกำรองค์พระปฐมเจดีย์
ในวันขึ้น 12 ค่ำ เดือน 12 ถึง วันแรม5 ค่ำเดือน 12 รวม9 วัน9 คืนเป็น ประจำทุกปี

37. พระปฐมเจดีย์ พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งไทย
พิพิธภัณฑ์วิถีชีวิตชาวนาไทยตั้งอยู่เลขที่9/1หมู่ 4 บ้ำนลำนแหลมถนนนครชัยศรี-ดอนตูมกิโลเมตรที่14–15
ตำบลวัดละมุดในบริเวณบ้ำนของอำจำรย์เริงชัยและคุณป้ ำพยอมแจ่มนิยมซึ่งใช้บ้ำนของท่ำนเป็นที่เก็บรวบรวม
และจัดแสดงเครื่องมือเครื่องใช้ของชำวนำไทยตั้งแต่ปี พ.ศ.2542
เพื่อสนองพระรำชดำรัสของพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงและเล่ำขำนตำนำนวิถีชำวนำไทย
ตัวอำคำรเป็นเรือนไทยเครื่องผูก2ห้อง จัดแสดงวิถีชีวิตชำวนำย้อนไปเมื่อประมำณ 40ปีก่อน
เครื่องมือเครื่องใช้กำรเกษตรเครื่องมือจับปลำเครื่องมือก่อสร้ำงบ้ำนเรือนผู้สนใจสำมำรถชมกำรเกษตรแบบดั้งเดิม
กำรเกษตรแบบพอเพียงสำธิตกำรผลิตข้ำวกล้องข้ำวซ้อมมือกำรหุงข้ำวด้วยหม้อดิน
กำรผลิตหัตถกรรมจักสำนผักตบชวำของอำเภอนครชัยศรี
เมืองเก่ากาแพงแสนตั้งอยู่หมู่ที่5 ตำบลทุ่งขวำงเป็นเมืองโบรำณสมัยทวำรวดีมีอำยุเท่ำกับเมืองนครชัยศรี
แต่มีขนำดเล็กกว่ำอยู่ห่ำงจำกอำเภอเมืองไปทำงทิศเหนือประมำณ 24กิโลเมตรตำมถนนมำลัยแมน
ปัจจุบันใช้เป็นค่ำยลูกเสือของจังหวัดเมืองเก่ำกำแพงแสนสันนิษฐำนว่ำ สร้ำงขึ้นโดยเมืองนครชัยศรี
เพื่อควบคุมเส้นทำงกำรค้ำตำมคูคลอง
เพื่อส่งเสริมกำรเป็นเมืองท่ำศูนย์กลำงกำรค้ำทำงทะเลของเมืองนครชัยศรีดังนั้นควำมเจริญ
และควำมเสื่อมของเมืองกำแพงแสนจึงน่ำจะเป็นไปพร้อมๆกับเมืองนครชัยศรี กำรเที่ยวชมโบรำณสถำนแห่งนี้
จะเน้นไปในลักษณะของคูน้ำและคันดินที่ยังคงสภำพเดิมไว้อย่ำงชัดเจนโดยไม่มีซำกโบรำณสถำนใดๆ
สภำพภำยในตัวเมืองมีเนินดินสระน้ำต้นไม้ใหญ่ และเป็นที่อยู่อำศัยของนกนำนำพันธุ์
-34-
พระราชวังสนามจันทร์ มีพื้นที่ประมำณ888ไร่ 3 งำน 24 ตำรำงวำใช้พระรำชทรัพย์ส่วนพระองค์
ซื้อจำกชำวบ้ำนในรำคำสูงเดิมที่นี้สมัยโบรำณเรียกว่ำ"เนินปรำสำท"เคยเป็นที่ตั้งของวังโบรำณ
และยังมีสระน้ำที่อยู่ด้ำนหน้ำและปัจจุบันก็ยังอยู่คือ"สระน้ำจันทร์"ซึ่งเป็นที่มำของชื่อพระรำชวังสนำมจันทร์
เริ่มก่อสร้ำงในปี พ.ศ.2450 โดยหลวงพิทักษ์มำนพ(น้อยศิลปี)ซึ่งต่อมำเลื่อนยศเป็นพระยำศิลป์ ประสิทธิ์
เป็นผู้ดำเนินกำรก่อสร้ำงและโปรดเกล้ำฯให้สร้ำงพระที่นั่งพระตำหนัก
ซึ่งได้พระรำชทำนนำมไว้อย่ำงไพเรำะคล้องจองกันคือพระที่นั่งพิมานปฐม พระที่นั่งอภิรมย์ฤดี

38. เป็นพระที่นั่งเมื่อแรกสร้ำง 2พระที่นั่งพระรำชทำนนำมตำมประกำศลงวันที่27สิงหำคมพ.ศ.2454 พระที่นั่งวัชรีรมยา
พระที่นั่งสามัคคีมุขมาตย์ ได้ทรงพระกรุณำโปรดเกล้ำฯ
ให้ทำพิธียกพระมหำเศวตฉัตรขึ้นประดิษฐำนเหนือพระแท่นรัตนสิงหำสน์ ภำยในพระที่นั่งสำมัคคีมุขมำตย์เมื่อวันที่7
มิถุนำยนพ.ศ. 2466ปราสาทศรีวิไชย(ไม่ได้สร้ำง) เทวาลัยคเณศร์ ศาลาธรรมุเทศน์โอฬาร (ไม่ได้สร้าง)
พระที่นั่งปาฏิหาริย์ทัศไนย พระตาหนักชาลีมงคลอาสน์ พระตาหนักมารีราชรัตบัลลังก์ พระตาหนักทับแก้ว
และตาหนักทับขวัญ
นอกจำกนี้ยังทรงพระกรุณำโปรดเกล้ำฯให้สร้ำงสะพำนโยงแห่งแรกขึ้นณที่นี้ด้วย คือ
สะพานจักรียาตราและสะพานรามประเวศน์และยังมีสะพำนคอนกรีตอีกสองสะพำนได้แก่
สะพานนเรศวรจรลีและสะพานสุนทรถวาย นอกจำกนั้นยังมีเรือนข้ำรำชบริพำรอีกหลำยเรือนเช่นเรือนพระนนทิการ
เรือนพระธเนศวร และเรือนทับเจริญเป็นต้น
อำคำรและสิ่งก่อสร้ำงในพระรำชวังสนำมจันทร์ดังกล่ำวล้วนมีควำมงดงำมและมี
ลักษณะเฉพำะตัวที่น่ำสนใจซึ่งทำให้พระรำชวังสนำมจันทร์เป็นพระรำชวังที่มี ควำมงดงำมทำงสถำปัตยกรรมอย่ำงยิ่ง
ทั้งนี้นอกจำกจะใช้เป็นที่แปรพระรำชฐำนแล้ว ยังทรงใช้เป็นที่ว่ำรำชกำร
เลี้ยงรับรองพระรำชอำคันตุกะอย่ำงเป็นทำงกำรทั้งชำวไทยและชำวต่ำงประเทศ
และยังมีพระรำชประสงค์ที่จะทรงใช้พระรำชวังแห่งนี้เป็นค่ำยหลวงเพื่อซ้อมรบเสือป่ำและฝึกหัดพลเมืองให้รู้จักกำรรักษำป้
องกันประเทศด้วยและยังเป็นสถำนที่ที่ทรงพระรำชนิพนธ์วรรณกรรมหลำยเรื่อง
ในปัจจุบันอยู่ในควำมดูแลของสำนักพระรำชวังซึ่งได้เปิดให้เข้ำชม
พระที่นั่งพิมำนปฐมและห้องพระเจ้ำภำยในพระที่นั่งพิมำนปฐมพระที่นั่งสำมัคคีมุขมำตย์เทวำลัยคเณศร์
พระตำหนักชำลีมงคลอำสน์พระตำหนักมำรีรำชรัตบัลลังก์ พระตำหนักทับขวัญและอนุสำวรีย์ย่ำเหล
พระรำชวังสนำมจันทร์ เมืองเก่ำกำแพงแสน พิพิธภัณฑ์วิถีชีวิตชำวนำไทย
-35-
ชมวัด

39. วัดพระปฐมเจดีย์ราชวรมหาวิหาร พระปฐมเจดีย์ เป็นที่ประดิษฐำนพระบรมสำรีริกธำตุ
ส่วนทันตธำตุขององค์พระสัมมำสัมพุทธเจ้ำเป็นปูชนียสถำนสำคัญที่ยิ่งใหญ่ โดดเด่นมองเห็นแต่ไกล
คู่บ้ำนคู่เมืองไทยและเมืองนครปฐมมำนำนตั้งอยู่ที่วัดพระปฐมเจดีย์รำชวรวิหำรพระอำรำมหลวงชั้นเอก
ชนิดรำชวรมหำวิหำรตำบลพระปฐมเจดีย์อำเภอเมืองนครปฐม เป็นพระสถูปเจดีย์ที่มีขนำดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย
มีควำมเก่ำแก่มำกจัดเป็นพุทธสถำนรุ่นแรกๆที่พบในประเทศไทย
องค์พระเจดีย์องค์เดิมเป็นรูปทรงโอสำหรับตักน้ำหรือบำตรคว่ำมีส่วนสูง 18วำ2 ศอก
ต่อมำได้มีผู้ศรัทธำปฏิสังขรณ์เพิ่มเติมเป็นระยะๆจนกลำยเป็นพุทธเจดีย์ขนำดใหญ่ รูปทรงบำตรคว่ำยอดปรำงค์สูง40
วำ2 ศอก กำรบูรณปฏิสังขรณ์องค์พระปฐมเจดีย์ครั้งใหญ่ เริ่มดำเนินกำรในปี พ.ศ.2396
ในรัชสมัยพระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวจนถึงปีที่เสด็จสวรรคต
พ.ศ.2411ได้เปลี่ยนรูปทรงใหม่เป็นพระเจดีย์แบบสถำปัตยกรรมไทยรูประฆังคว่ำยอดแหลมปำกผำย โครงสร้ำงเป็นไม้ซุง
รัดด้วยโซ่เส้นมหึมำก่ออิฐถือปูนประดับกระเบื้องเคลือบครอบพระมหำสถูปรูปทรงบำตรคว่ำยอดปรำงค์องค์เดิมไว้
มีพระวิหำร4ทิศ และพระวิหำรคดระเบียงจำรึกคำถำธรรม(ธรรมเจดีย์)ล้อมรอบองค์พระมหำสถูป"พระปฐมเจดีย์"
พร้อมด้วยซุ้มระฆังจำนวน24หลังและทรงโปรดเกล้ำฯให้สร้ำงพระอุโบสถพระวิหำรโรงธรรม
พร้อมด้วยกุฏิสงฆ์ประจำวัดอีกจำนวน24หลังต่อมำรัชกำลที่5 โปรดให้ปฏิสังขรณ์จัดสร้ำงหอระฆัง
และประดับกระเบื้องจนสำเร็จเมื่อถึงรัชกำลที่6ปฏิสังขรณ์พระวิหำรหลวงเขียนภำพพระเจดีย์องค์เดิมและภำพต่ำงๆ
ไว้ที่ ผนัง รื้อมุขวิหำรด้ำนทิศเหนือสร้ำงใหม่เพื่อประดิษฐำนพระร่วงโรจนฤทธิ์ศรีอินทรำทิตย์ธรรโมภำส
มหำวชิรำวุธรำชปูชนียบพิตรมีควำมสูง12ศอก4 นิ้ว แล้วนำไปประดิษฐำนที่ซุ้มพระปฐมเจดีย์เมื่อวันที่2 พฤศจิกำยน
พ.ศ. 2458และถือว่ำวัดพระปฐมเจดีย์เป็นวัดประจำรัชกำลที่6และต่อมำรัชกำลที่7โปรดให้สร้ำงพระอุโบสถใหม่
เมื่อปี พ.ศ.2509 ทำงวัดพบว่ำตัวองค์พระปฐมเจดีย์มีรอยแตกร้ำวหลำยแห่ง
กระเบื้องที่ประดับหลุดร่วงลงมำจึงได้แจ้งให้ทำงกำรทรำบจำกกำรสำรวจพบว่ำองค์พระมีควำมชำรุดเสียหำยมำก
รัฐบำลจึงได้อนุมัติงบประมำณและให้กรมโยธำธิกำรและกรมศิลปำกรได้ลงมือทำกำรซ่อมแซมบูรณะมำตั้งแต่วันที่ 7
เมษำยน2518 สิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 3 พฤษภำคม2524เป็นองค์พระปฐมเจดีย์ที่ปรำกฏอยู่ทุกวันนี้
วัดพระประโทณมีพระประโทณเจดีย์เป็นปูชนียสถำนที่เก่ำแก่และใหญ่โตเป็นที่สองรองจำกพระปฐมเจดีย์
ตั้งอยู่ที่วัดประโทณริมถนนเพชรเกษมห่ำงจำกองค์พระปฐมเจดีย์ไปทำงทิศตะวันออกประมำณ5กม.
ถือกันว่ำเป็นที่บรรจุทะนำนทองที่ใช้ตวงพระบรมสำรีริกธำตุของพระพุทธเจ้ำ
เดิมเป็นเจดีย์เก่ำแก่และได้ปฏิสังขรณ์ใหม่ในรัชกำลที่4โบรำณวัตถุที่ขุดพบในบริเวณนี้มีหลำยอย่ำงเช่นพระพุทธรูป
ลูกประคำพระพิมพ์ดินเผำสมัยทวำรำวดีนอกจำกนี้ขุดพบครุฑโลหะสัมฤทธิ์ขนำดใหญ่อีกด้วย
วัดไร่ขิง ตั้งอยู่ที่ตำบลไร่ขิงบนฝั่งแม่น้ำท่ำจีนหรือแม่น้ำนครชัยศรี วัดไร่ขิงนี้สมเด็จพระมหำสมณเจ้ำ
กรมพระยำวชิรญำณวโรรสวัดบวรนิเวศวิหำรกรุงเทพฯ ทรงพระรำชทำนนำมว่ำ"วัดมงคลจินดาราม(ไร่ขิง)"
แต่ชำวบ้ำนเรียกกันเต็มๆว่ำ" วัดมงคลจินดารามไร่ขิง"จนกระทั่งเหลือแต่ชื่อวัดไร่ขิงอำณำเขตวัดแบ่งออกเป็น2ส่วน
คือ เขต
-36-

40. ศำสนสถำนและเขตสำธำรณสถำนซึ่งเป็นพื้นที่ของโรงเรียนและโรงพยำบำล มีถนนตัดผ่ำนกลำงวัดนี้เป็นวัดรำษฎร์
ยังไม่มีหลักฐำนแน่ชัดว่ำสร้ำงเมื่อใดอำศัยจำกคำบอกเล่ำว่ำสร้ำงตั้งแต่พ.ศ.2394สมัยสมเด็จพระพุฒำจำรย์(พุก)
รัชกำลที่4 เป็นต้นมำ เมื่อสร้ำงวัดเสร็จได้อัญเชิญพระพุทธรูปมำจำกวัดศำลำปูน
(ซึ่งสันนิษฐำนว่ำเป็นฝีมือช่ำงสมัยไทยล้ำนนำและล้ำนช้ำงตำมตำนำนเล่ำว่ำลอยน้ำมำและอัญเชิญขึ้นไว้ที่วัดศำลำปูน)
ตำบลหอรัตนไชยอำเภอพระนครศรีอยุธยำจังหวัดพระนครศรีอยุธยำมำประดิษฐำนไว้เป็นพระประธำนวัด
ชำวบ้ำนเรียกว่ำ”หลวงพ่อวัดไร่ขิง”เป็นพระพุทธรูปเนื้อทองสัมฤทธิ์ปำงมำรวิชัยแบบประยุกต์ พระอุโบสถ
เป็นทรงโรงศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นฝำผนังก่ออิฐถือปูนหน้ำบันเป็นลำยพุดตำล ติดช่อฟ้ ำใบระกำหำงหงส์
หลังคำมุงด้วยกระเบื้องเคลือบสลับสีซุ้มประตูเป็นลำยปูนปั้นเครือเถำบำนประตูด้ำนนอก
เป็นลำยรดน้ำรูปท้ำวจัตุโลกบำลด้ำนในเป็นภำพสีรูปอสูรยักษ์เขี้ยวกำง
บำนหน้ำต่ำงเป็นลำยรดน้ำรูปต้นไม้พร้อมด้วยสิงสำรำสัตว์ ด้ำนในเป็นภำพเขียนสีรูปดอกไม้
ส่วนซุ้มหน้ำต่ำงเป็นรูปปูนปั้นลำยเครือเถำ รอบพระอุโบสถมีวิหำรประจำทิศต่ำงๆทั้งสี่ทิศ
หน้ำบันใช้ปูนปั้นเป็นลำยเทพพนมไม่มีซุ้มประตูหน้ำต่ำงศำลำจตุรมุข
ตั้งอยู่ด้ำนหน้ำและด้ำนหลังของอุโบสถเป็นศำลำทรงไทย 4มุข หน้ำบันทั้งสี่ด้ำนมีภำพปูนปั้น
เป็นเรื่องรำวพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติจนถึงปรินิพพำนและกำรแบ่งพระบรมสำรีริกธำตุ ขอบล่ำงเป็นรูปปั้นรำหูอมจันทร์
ปลำยเสำทุกต้นมีบัวหงำยมณฑปกลำงสระน้ำเป็นที่ประดิษฐำนรอยพระพุทธบำทจำลอง
ตั้งอยู่ด้ำนทิศตะวันตกของอุโบสถ วัดไร่ขิงเป็นวัดที่พุทธศำสนิกชนรู้จักกันดี
นิยมเดินทำงไปนมัสกำรหลวงพ่อวัดไร่ขิงกันอยู่เสมอทุกวันศุกร์และเช้ำอำทิตย์จะมีตลำดนัดอำหำรและผลไม้จำหน่ำย
ที่บริเวณริมแม่น้ำหน้ำวัดเป็นเขตอภัยทำนร่มรื่นมีปลำสวำยตัวโตนับพันอำศัยอยู่
วัดศรีมหาโพธิ์ เข้ำอำเภอนครชัยศรี ไป 15 กม.ระหว่ำงทำงจะมีป้ ำยบอกทำงเป็นระยะจนถึงตัววัดสถำนที่น่ำสนใจ
อันดับแรก คือ วิหำรหลวงพ่อแดงมีพระนอน(ชำวบ้ำนเรียกกันว่ำหลวงพ่อแดง)หลวงพ่อแดงนี้ศักดิ์สิทธิ์มำก
นับแต่สมัยพระเจ้ำเอกำทศรถประมำณ 392ปี เห็นจะได้ มีพระลอยทวนลำน้ำมำ
ชำวบ้ำนจึงอัญเชิญมำประดิษฐำนไว้ที่วัด มีปำฏิหำรย์ต่ำงๆให้เห็นอยู่เสมอ
บำงครั้งจะมีแสงสีทองออกมำจำกองค์พระ นอกจำกนี้บริเวณวัดยังมีรูปปั้นขนำดใหญ่เจ้ำแม่กวนอิน
และวิหำรเก่ำตั้งอยู่ด้ำนหน้ำวิหำรหลวงพ่อแดง
วัดพระปฐมเจดีย์รำชวรมหำวิหำร วัดพระประโทณ วัดไร่ขิง

41. -37-
วัดพระงามเนินวัดพระงำมเนินนี้อยู่ที่วัดพระงำมตำบลนครปฐมห่ำงจำกพระปฐมเจดีย์ไปเล็กน้อย
เป็นซำกพระเจดีย์ที่มีขนำดสูงใหญ่วัดหนึ่งในสมัยทวำรำวดีเช่นเดียวกับองค์พระปฐมเจดีย์เพรำะโบรำณวัตถุที่ขุดค้นพบใน
บริเวณนี้ล้วนแต่เป็นของเก่ำแก่ฝีมือสมัยทวำรำวดีทั้งสิ้นเช่นเดียวกันกับที่ขุดได้ในบริเวณองค์พระปฐมเจดีย์
มีพระพุทธรูปศิลำหักพังพระเสมำธรรมจักรกวำงหมอบพระพุทธรูปสัมฤทธิ์พระพิมพ์ดินเผำ
เฉพำะที่ขุดได้ในบริเวณนี้ฝีมืองำมมำกยำกจะหำที่อื่นเทียบได้ ปัจจุบันเก็บไว้ที่พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติหลำยองค์
และที่แตกหักเก็บไว้ที่องค์พระปฐมเจดีย์เป็นจำนวนมำกที่เรียกว่ำวัดพระงำมนั้นสมเด็จฯกรมพระยำดำรงรำชำนุภำพ
ทรงอธิบำยว่ำเพรำะพระพุทธรูปดินเผำที่ขุดได้จำกบริเวณวัดนี้งำมเป็นเลิศนั่นเอง
วัดธรรมปัญญารามบางม่วง (เฮงเส็งยี่)เนื้อที่ของวัดโดยประมำณมีจำนวน2ไร่ ติด “แม่น้ำท่ำจีน”หรือ
“แม่น้ำนครชัยศรี”ด้ำนหลังติดซอยเทียนดัด-คลองใหม่ถนนเพชรเกษม วัดธรรมปัญญำรำมบำงม่วง(เฮงเส็งยี่)
ได้เริ่มก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ.2548ถือได้ว่ำเป็นวัดที่อยู่ในนิกำยมหำยำนแห่งเดียวของจังหวัดนครปฐม
ซึ่งคณะกรรมกำรบริหำรโรงเจได้มีจิตศรัทธำและเห็นควำมสำคัญของพระพุทธศำสนำจึงได้ยกอำคำรโรงเจ
พร้อมที่ดินถวำยให้กับเจ้ำคณะใหญ่อนัมนิกำยแห่งประเทศไทยซึ่งโรงเจแห่งนื้ชื่อว่ำ “โรงเจเฮงเส็งตั๊ว”
หรือที่ชำวบ้ำนรู้จักกันทั่วไปว่ำ“โรงเจบำงม่วงริมแม่น้ำ”มีอำยุมำกว่ำ100ปี
และได้รับกำรบูรณะมำตลอดจำกผู้มีจิตศรัทธำ
โรงเจแห่งนี้ได้ยกฐำนะจัดตั้งให้เป็นวัดเมื่อวันที่30ธันวำคมพ.ศ.2548 ในนิกำยมหำยำน
สังกัดคณะสงฆ์อนัมนิกำยแห่งประเทศไทย ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นที่พึงทำงจิตใจของพุทธศำสนิกชนทั่วไปบริเวณรอบ
ๆของวัดจะเต็มไปด้วยธรรมชำติที่ร่มรื่นสื่อถึงควำมอุดมสมบูรณ์ของชำวสำมพรำน ทั้งสวนผลไม้ สวนกล้วยไม้
และดอกไม้ต่ำงๆนำนำชนิดจะรู้สึกสดชื่นและสงบยิ่งนัก
วัดธรรมปัญญำรำมบำงม่วง วัดศรีมหำโพธิ์ วัดเนินงำม
ธรรมชำติ

42. พุทธมณฑล เป็นสถำนที่สำคัญทำงพุทธศำสนำตั้งอยู่ที่ตำบลศำลำยำ มีพื้นที่ประมำณ2,500ไร่
พุทธมณฑลเป็นสถำนที่ซึ่งรัฐบำลและประชำชนชำวไทยร่วมใจกันจัดสร้ำงขึ้นในปี พ.ศ.2500
เนื่องในโอกำสที่พุทธศำสนำเจริญรุ่งเรืองมำได้ถึง2,500ปี บริเวณจุดศูนย์กลำงของพุทธมณฑล
เป็นที่ประดิษฐำนพระพุทธรูปปำงลีลำ เป็นพระประธำนของพุทธมณฑลมีควำมสูง2,500กระเบียด(ประมำณ15.875
เมตร) พระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวทรงพระรำชทำนนำมว่ำ “พระ
-38-
ศรีศำกยะทศพลญำณประธำนพุทธมณฑลสุทรรศน์”รอบองค์พระประธำนเป็นสถำนที่จำลองของสังเวชนียสถำน4ตำบล
คือ ตำบลอันเป็นที่ประสูติตรัสรู้ แสดงปฐมเทศนำและเสด็จดับขันธ์ปรินิพพำน นอกจำกนี้ยังมีศำสนสถำนที่สำคัญอื่นๆ
ได้แก่ พระวิหำรพุทธมณฑลตำหนักสมเด็จพระสังฆรำชและที่พำนักสงฆ์อำคันตุกะหอประชุมทำงกิจกำรพระพุทธศำสนำ
ศำลำปฏิบัติกรรมฐำนพิพิธภัณฑ์ทำงพุทธศำสนำหอสมุดพระพุทธศำสนำ สวนไม้ดอกไม้ประดับต่ำงๆ
และในปัจจุบันใช้เป็นสถำนที่ประกอบพิธีในวันสำคัญทำงศำสนำ อำทิวันวิสำขบูชำวันมำฆบูชำวันอำสฬหบูชำ เป็นต้น
สวนสมุนไพรสิรีรุกขชาติ ตั้งอยู่ในพื้นที่มหำวิทยำลัยมหิดลตำบลศำลำยำอำเภอพุทธมณฑล
สร้ำงขึ้นเพื่อเป็นแหล่งอนุรักษ์พันธุ์พืชสมุนไพรไทย สำหรับศึกษำวิจัยพัฒนำและกำรเรียนรู้ของสังคมมีพื้นที่ประมำณ
38 ไร่ รวบรวมพันธุ์สมุนไพรกว่ำ1,200ชนิดจัดปลูกไว้ในลักษณะต่ำงๆกันพร้อมแสดงป้ ำยชื่อและสรรพคุณที่ชัดเจน
จึงเหมำะที่จะเป็นห้องเรียนธรรมชำติสำหรับนักเรียนนักศึกษำรวมทั้งผู้สนใจคณะกรรมกำรเอกลักษณ์ของชำติ
สำนักนำยกรัฐมนตรี ได้พิจำรณำให้เป็นโครงกำรดีเด่นแห่งชำติสำขำอนุรักษ์ทรัพยำกรธรรมชำติและสิ่งแวดล้อม
(ด้ำนสมุนไพร)ประจำปี 2539
พื้นที่สวนแบ่งเป็น 3 ส่วนส่วนแรกเป็นเรือนเพำะชำปลูกสมุนไพรที่ต้องกำรกำรดูแลพิเศษ
ส่วนที่สองเป็นสวนหย่อมสมุนไพรและส่วนสุดท้ำยปลูกในลักษณะสวนป่ำ
เพื่อแสดงระบบนิเวศที่สมุนไพรเติบโตอย่ำงเป็นธรรมชำติ มีสมุนไพรที่หำชมได้ยำกหลำยชนิดเช่นโมกรำชินีสิรินธรวัลลี
สำมสิบกีบน้อยและจิกดงซึ่งเป็นพืชชนิดใหม่ของโลกมะลิซำไก สมุนไพรหำยำกที่ใช้เป็นยำคุมกำเนิดของชนเผ่ำซำไก
กำแพงเจ็ดชั้นกวำวเครือขำวและกวำวเครือแดง
รวมทั้งสมุนไพรที่เป็นพืชผักพื้นบ้ำนอีกหลำยชนิด
สวนสามพรานเป็นสถำนที่พักผ่อนตั้งอยู่ริมถนนเพชรเกษมห่ำงจำกกรุงเทพฯประมำณ32กิโลเมตร
อยู่ติดแม่น้ำนครชัยศรี มีเนื้อที่ประมำณ 137.5ไร่ ภำยในจัดแต่งเป็นสวนดอกไม้นำนำชนิดหมู่บ้ำนไทย
และบำงส่วนเป็นโรงแรมที่พักและสนำมกอล์ฟนอกจำกนี้ในช่วงตั้งแต่เวลำ10.00-12.00น.มีกิจกรรมวิถีไทย12
กิจกรรมให้เลือกทดลองทำด้วยตัวเองเช่นกำรปั้นเครื่องปั้นดินเผำ,กำรร้อยมำลัย,กำรแกะสลักผลไม้ ฯลฯ
ส่วนในช่วงบ่ำยเป็นกำรแสดงทำงวัฒนธรรมพื้นบ้ำน

43. สวนสมุนไพรสิริรุกขชำติ พุทธมณฑล สวนสำมพรำน
-39-
ตลาดน้าวัดลาพญาตั้งอยู่บริเวณหน้ำวัดลำพญำริมแม่น้ำนครชัยศรี(ท่ำจีน)ลำพระยำเดิมเป็นชื่อของหมู่บ้ำน
ในสมัยที่ยังเป็นอำเภอบำงปลำมณฑลนครชัยศรี มีประวัติเล่ำว่ำในสมัยรัชกำลที่ 5
พระยำกรมท่ำขุดคลองบริเวณท้ำยตลำดในปัจจุบันเพื่อกำรจับจองที่นำ ชุมชนชำวบ้ำนสองกลุ่มคือ
ชำวมอญอพยพมำจำกสำมโคกในปลำยสมัยรัชกำลที่3ตั้งบ้ำนเรือนอยู่ทำงฝั่งตะวันตกของแม่น้ำทำอำชีพกำรเกษตร
และชำวจีนซึ่งตั้งบ้ำนเรือนอยู่ทำงฝั่งตะวันออกของแม่น้ำทำกำรค้ำขำย
บริเวณนี้จึงกลำยเป็นตลำดริมน้ำวัดนี้ถือกำเนิดรำวปี พ.ศ.2400 อยู่คู่ชุมชนแห่งนี้นำนนับ100 ปี
ได้รับกำรบูรณะและพัฒนำให้สวยงำมสงบร่มเย็นเป็นที่ประดิษฐำนของหลวงพ่อมงคลมำลำนิมิต
พระพุทธรูปปำงมำรวิชัยสร้ำงด้วยศิลำแลงพอกปูนและปิดทองทับมีงำนนมัสกำรในวันแรม14ค่ำเดือน 4 ถึงวันขึ้น 1
ค่ำ เดือน 5 รวม3 วัน
ตลำดน้ำวัดลำพญำแห่งนี้ริเริ่มโดยสภำวัฒนธรรมตำบลลำพญำร่วมกับวัดลำพญำเป็นแหล่งรวมพืชผักผลไม้
ผลิตผลทำงกำรเกษตรเช่นเครื่องจักสำนผ้ำทอผ้ำย้อมและอำหำรรำคำถูกมีอำหำรไทยจำหน่ำยอำทิก๋วยเตี๋ยวเรือ
ขนมหวำน ขนมเปี๊ยะห่อหมก ผักและผลไม้ บริเวณหน้ำวัดมีปลำนำนำชนิดเช่นปลำสวำยปลำกระแห ปลำแรด
ปลำเทโพนอกจำกนี้ทำงวัดมีบริกำรจักรยำนน้ำ
ตลาดเก่าบางหลวง ร.ศ.122อำยุกว่ำร้อยปี ก่อตั้งโดยกลุ่มชำวจีนที่อพยพเข้ำมำอยู่อำศัย
ตัวตลำดเป็นห้องแถวยำวติดกันสองฟำกกว่ำร้อยห้องยำวตั้งแต่ถนนไปจนถึงแม่น้ำ มีอำหำรขึ้นชื่อเช่นขนมชุนเปี๊ยะ
ข้ำวเกรียบปำกหม้อไส้ผักกำแฟโบรำณก๋วยจั๊บหมูฉีกผัดไทยจำหน่ำยให้ ได้เลือกชิม
ตลาดน้าดอนหวาย มีเรือนไม้ริมแม่น้ำท่ำจีนที่ยังคงสภำพตลำดเก่ำในสมัยรัชกำลที่6ไว้ได้เป็นอย่ำงดี
และเป็นศูนย์รวมผลิตภัณฑ์ทำงกำรเกษตรโดยเฉพำะอย่ำงยิ่งผักปลอดสำรพิษและขนมไทยโบรำณไปจนถึงอำหำรคำว
ที่นิยมมำกอำทิ ปลำตะเพียนต้มเค็มเป็ดพะโล้นำยหนับหน่อไม้ต้มใบย่ำนำงเคียงคู่น้ำพริกตำแดงฯลฯ
ตลำดน้ำดอนหวำยตั้งอยู่ที่วัดดอนหวำยริมแม่น้ำท่ำจีนต.บำงกระทึกอ.สำมพรำนจ.นครปฐมเปิดเช้ำจรดเย็น
แวะชิมลูกลำนผลไม้หำยำกที่50ปีจึงจะออกผลเสน่ห์อีกอย่ำงชองตลำดคือแพร้ำนอำหำรที่มีให้เลือกหลำยร้ำน
หรือจะเลือกอร่อยด้วยกำรล่องเรือกระแซงหรือเรือเอี้ยมจุ๊นชมทิวทัศน์สองฝั่งไปพลำง

44. ตลำดน้ำดอนหวำย ตลำดน้ำวัดลำพญำ ตลำดบำงหลวง
-40-
ของดี
ข้าวหลาม ถือเป็นสิ่งบ่งบอกควำมเป็น"นครปฐม" ได้เป็นอย่ำงดี
เอกลักษณ์ของข้ำวหลำมนครปฐมอยู่ที่ควำมอร่อยหวำนมันข้ำวเหนียวเขี้ยวงูเม็ดเล็กอ่อนนุ่มในตัว ไม่แฉะจนเกินไป
กลิ่นของกระบอกไม้ไผ่ใบตองปิดจุก และถ่ำนไม้จำกกำรเผำเพิ่มควำมหอมชวนรับประทำนยิ่งขึ้น
ส้มโอนครปฐม ซึ่งเป็นส้มโอที่มีรสหวำนอร่อย
มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักของผู้บริโภคทั้งในประเทศและตลำดต่ำงประเทศมำนำนส้มโอปลูกกันแพร่หลำยในหลำยอำเภอ
แก้วถัก ผลิตจำกกำรที่นำแท่งแก้วมำทำให้ร้อนแล้วถักขึ้นเป็นรูปต่ำงๆเช่นรถ หงส์ตุ๊กตำที่คนแก้ว ที่เสียบผม
มีควำมสวยงำมและประณีตอย่ำงมำกบำงชิ้นจะนำไปบรรจุกล่องแก้วที่ตกแต่งอย่ำงสวยงำมด้วย นำแท่งแก้ว
ขนำดตำมต้องกำรลนไฟจนหลอมละลำยแล้วถักเป็นรูปทรงต่ำงๆตำมต้องกำรโดยไม่ใช้แม่พิมพ์
โต๊ะจีนนครปฐม โต๊ะจีนนครปฐมสะอำดปลอดภัย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547
จังหวัดนครปฐมให้ควำมรู้แก่ผู้ประกอบกำรโต๊ะจีน
เพื่อยกระดับให้ได้มำตรฐำนควำมปลอดภัยด้ำนสำธำรณสุข ทำเนียบผู้ประกอบกำรอำหำรโต๊ะจีนที่ได้มำตรฐำนสำธำรณ
สุขจังหวัดนครปฐม

45. ส้มโอ แก้วถัก โต๊ะจีนนครปฐม
----------------------------------------------------------------------
-41-
7.นนทบุรี เมืองที่ผูกพันและแนบชิดกับสำยน้ำเจ้ำพระยำมำช้ำนำนจนสร้ำงควำมอุดมสมบูรณ์ให้กับผืนแผ่นดินนี้
และเต็มไปด้วยคูคลองน้อยใหญ่มำกมำยวิถีของชำวมอญบนเกำะเกร็ดที่สร้ำงเครื่องปั้นดินเผำที่เป็นแบบฉบับของตนเอง
คาขวัญ
“พระตำหนักสง่ำงำม ลือนำมสวนสมเด็จ เกำะเกร็ดแหล่งดินเผำวัดเก่ำนำมระบือเลื่องลือทุเรียนนนท์
งำมน่ำยลศูนย์รำชกำร”
ประวัติ
จังหวัดนนทบุรีตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้ำพระยำในเขตภำคกลำงติดกับกรุงเทพมหำนครเป็นจังหวัดหนึ่งใน5
จังหวัดปริมณฑลที่มีควำมเจริญในแทบทุกด้ำนเทียบเท่ำกับกรุงเทพมหำนคร
และเป็นจังหวัดที่มีคนอำศัยอยู่หนำแน่นที่สุดอีกจังหวัดหนึ่งของประเทศไทย
แต่ในท่ำมกลำงควำมเจริญของสังคมเมืองในปัจจุบัน นนทบุรีกลับมีสถำนที่ท่องเที่ยวที่น่ำสนใจ
งดงำมไปด้วยเรื่องรำวทำงประวัติศำสตร์ วัฒนธรรมประเพณี และวิถีชีวิตแบบไทยดั้งเดิมและไทยผสมผสำน

46. ให้ได้สัมผัสมำกมำยอย่ำงคำดไม่ถึง และด้วยทำเลที่ตั้งที่อยู่ใกล้เมืองหลวงมีกำรคมนำคมสะดวกทั้งทำงบกและทำงน้ำ
ทำให้จังหวัดนนทบุรีในวันนี้กลำยเป็นเมืองท่องเที่ยวที่สำคัญอีกแห่งหนึ่ง
จังหวัดนนทบุรีมีเนื้อที่ประมำณ622.38 ตำรำงกิโลเมตรหรือ388,939ไร่ เป็นจังหวัดที่มีขนำดใหญ่เป็นอันดับที่74
ของประเทศ มีแม่น้ำไหลผ่ำนและแบ่งพื้นที่จังหวัดออกเป็น2ส่วนคือฝั่งตะวันตกพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่รำบลุ่มน้ำท่วมถึง
มีคูคลองสำขำขนำดต่ำงๆเชื่อมโยงถึงกันหลำยสำยทำให้เหมำะแก่กำรทำสวนผลไม้และทำกำรเกษตรอื่นๆ
และฝั่งตะวันออกได้แก่ พื้นที่ในเขตเทศบำลนครนนทบุรีและเทศบำลนครปำกเกร็ด
อันเป็นเขตเมืองที่มีประชำกรอำศัยอยู่อย่ำงหนำแน่นและอำจถือเป็นส่วนหนึ่งของกรุงเทพมหำนคร
จำกสภำพพื้นที่ที่มีควำมอุดมสมบูรณ์ของจังหวัดนนทบุรี ทำให้มีผู้คนมำตั้งถิ่นฐำนเป็นชุมชนมำตั้งแต่อดีต
โดยเฉพำะตำมริมแม่น้ำเจ้ำพระยำที่มีชุมชนอยู่หนำแน่นเช่นบ้ำนวัดชลอบ้ำนวัดเขมำบ้ำนบำงม่วงบ้ำนตลำดขวัญ
และบ้ำนบำงขนุนเป็นต้น เมืองนนทบุรีนั้นมีประวัติศำสตร์อันยำวนำนถึงกว่ำ400ปี เดิมในสมัยกรุงศรีอยุธยำ
เมืองนนทบุรีตั้งอยู่ที่ตำบลบ้ำนตลำดขวัญซึ่งเป็นสวนผลไม้ที่ขึ้นชื่อในสมัยนั้น
ต่อมำได้รับกำรยกฐำนะเป็นเมืองนนทบุรีเมื่อพ.ศ.2092ในรัชกำลสมเด็จพระมหำจักรพรรดิและในปี พ.ศ.2179
สมเด็จพระเจ้ำปรำสำททองโปรดให้ขุดคลองขึ้นใหม่ตั้งแต่ทำงตอนใต้ของวัดท้ำยเมืองลัดไปทะลุยังวัดเขมำ
กลำยเป็นเส้นทำงไหลของแม่น้ำเจ้ำพระยำใหม่ในปัจจุบัน กระทั่งในปี พ.ศ.2208
สมเด็จพระนำรำยณ์มหำรำชทรงเห็นว่ำกำรที่แม่น้ำเปลี่ยนทำงเดินใหม่นั้นอำจทำให้ข้ำศึกประชิดพระนครได้ง่ำย
จึงโปรดให้สร้ำงป้ อมปรำกำรไว้ ณปำกแม่น้ำอ้อม
และโปรดให้ย้ำยศำลหลักเมืองและเมืองนนทบุรีมำอยู่ที่ปำกแม่น้ำอ้อมด้วย ต่อมำในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์
เมืองนนทบุรีก็ยิ่งมีควำมสำคัญมำกขึ้นเนื่องจำกเป็นเมืองที่อยู่ติดกับพระนครหลวง
พระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวรัชกำลที่4โปรดให้ย้ำยเมืองนนทบุรีไปตั้งที่ปำกคลองบำงซื่อบ้ำนตลำดขวัญ
และในสมัยพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวรัชกำลที่5โปรดให้ตั้งศำลำกลำงเมืองขึ้นที่ปำกคลองบำงซื่อ
ฝั่งซ้ำยของแม่น้ำเจ้ำพระยำ ต่อมำในปี พ.ศ. 2471พระบำทสมเด็จ
-42-
พระปกเกล้ำเจ้ำอยู่หัวรัชกำลที่7โปรดให้ย้ำยศำลำกลำงมำตั้งที่รำชวิทยำลัยบ้ำนบำงขวำงตำบลบำงตะนำวศรี ริม
แม่น้ำเจ้ำพระยำซึ่งปัจจุบันเป็นที่ตั้งของกองฝึกอบรมกระทรวงมหำดไทยอยู่บนถนนประชำรำษฎร์สำย1อำเภอเมืองฯ
มีตัวอำคำรเป็นสถำปัตยกรรมแบบยุโรปที่กรมศิลปำกรได้ขึ้นบัญชีเป็นโบรำณสถำนแห่งหนึ่งแล้ว
ปัจจุบันศำลำกลำงจังหวัดนนทบุรีได้ย้ำยที่ทำกำรมำอยู่ที่ถนนรัตนำธิเบศร์
และจังหวัดนนทบุรีแบ่งเขตกำรปกครองออกเป็น6อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองนนทบุรี อำเภอปำกเกร็ดอำเภอบำงกรวย
อำเภอบำงใหญ่ อำเภอบำงบัวทอง และอำเภอไทรน้อย วัฒนธรรม
พิพิธภัณฑ์จังหวัดนนทบุรี ตั้งอยู่ใกล้กับท่ำน้ำนนท์เดิมเป็นที่ตั้งของศำลำกลำงจังหวัดนนทบุรีหลังเก่ำ ซึ่งเป็นเรือนไม้สัก
ที่มีสถำปัตยกรรมงดงำมสร้ำงในสมัยรัชกำลที่6
เป็นอำคำรทรงคุณค่ำทำงด้ำนสถำปัตยกรรมและมีควำมสำคัญทำงประวัติศำสตร์ที่ยำวนำนของจังหวัดนนทบุรี ปัจจุบัน
ได้ปรับปรุงให้เป็น “พิพิธภัณฑ์จังหวัดนนทบุรี”ซึ่งเป็นแหล่งรวบรวมเก็บรักษำและจัดแสดงหลักฐำนทำงประวัติศำสตร์
ตลอดจนมรดกทำงวัฒนธรรมและภูมิปัญญำอันทรงคุณค่ำของชำวนนทบุรี เพื่อกำรเรียนรู้

47. สืบทอดและอนุรักษ์ให้ยั่งยืนสืบต่อไป ภำยในอำคำรจัดแสดงเรื่องรำวที่น่ำสนใจทำงประวัติศำสตร์
ย้อนรอยอดีตเล่ำเรื่องวันวำนของจังหวัดนนทบุรี แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตและภูมิปัญญำชำวบ้ำน
รวมถึงงำนวิจิตรศิลป์ ชั้นเยี่ยมประติมำกรรมดินเผำ
และชมภำพอดีตในยุคทองของกำรค้ำเครื่องปั้นดินเผำที่เกำะเกร็ดซึ่งกลับคืนชีวิตด้วยเทคนิคพิเศษ
กวานอาม่าน พิพิธภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผาเป็นศูนย์วัฒนธรรมพื้นบ้ำนชำวมอญ
จัดแสดงเครื่องปั้นดินเผำมอญลำยโบรำณ
กำรปั้นเครื่องปั้นดินเผำนั้นเป็นอำชีพชำวมอญมำตั้งแต่ครั้งตั้งถิ่นฐำนแถบลุ่มแม่น้ำอิรวดีและมีมำตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรี
นับเป็นหัตถกรรมพื้นบ้ำนที่เก่ำแก่ที่สุดในจังหวัดนนทบุรี ลวดลำยประณีตสวยงำมเป็นเอกลักษณ์เฉพำะ
และยังเป็นสัญลักษณ์ตรำประจำจังหวัดนนทบุรี สองข้ำงทำงเดินบนเก้ำเกร็ดมีบำงบ้ำนที่ทำเครื่องปั้นดินเผำ
ภำชนะของใช้ในชีวิตประจำวันเช่นกระถำงครกโอ่งน้ำ ฯลฯ
พิพิธภัณฑ์เขาสัตว์ ตั้งอยู่ที่7/8หมู่ 6 ถนนประชำรำษฎร์ ตำบลตลำดขวัญอำเภอเมือง
เป็นพิพิธภัณฑ์เอกชนที่รวบรวมเขำสัตว์และวัตถุโบรำณไว้จำนวนมำก
ภำยในจัดแสดงเขำสัตว์และวัตถุโบรำณนับแสนชิ้นมีอำยุตั้งแต่100ปี ถึง 16 ล้ำนปี
โดยเฉพำะเขำสัตว์และส่วนหัวกระโหลกมีครบทุกชนิดทั้งสัตว์กินพืชและกินเนื้อเน้นสัตว์ที่มีอยู่ในไทย ชิ้นที่เด่นคือ
งำช้ำงแมมมอธยำว2เมตร พบในภำคอีสำน เขำเนื้อสมันซึ่งเป็นสัตว์ที่สูญพันธ์ไปแล้วเขำวัวกูปรีและเขำสัตว์อื่นๆ
ทุกชนิดที่มีในประเทศไทยและต่ำงประเทศรวมทั้งยังมีวัตถุโบรำณของไทยมำกกว่ำ 30,000ชิ้น
บ้านครูมนตรี ตราโมท(บ้านโสมส่องแสง)เป็นพิพิธภัณฑ์ที่เก็บสิ่งของโบรำณที่มีคุณค่ำทำงประวัติศำสตร์
ครูมนตรีตรำโมทศิลปินแห่งชำติปี พุทธศักรำช2528สำขำศิลปะกำรแสดงดนตรีไทยโดยทำยำทก็คือคุณญำณี ตรำโมท
และภรรยำก็คือคุณกษพรตรำโมททั้ง2 ท่ำน ได้อนุรักษ์สิ่งของเครื่องใช้ต่ำงๆที่เกี่ยวข้องกับครูมนตรี ตรำโมท
ที่ใช้ในกำรแต่งเพลงบทควำมและฉันทลักษณ์ต่ำงๆเอำไว้อย่ำงครบถ้วน
ถือเป็นแหล่งเรียนรู้ทำงวัฒนธรรมที่สำคัญของชำติทำงด้ำนดนตรีและนำฏศิลป์ ไทย
-43-
พิพิธภัณฑ์มนุษย์ชาติวิทยาอยู่ซอยโรงเรียนรัตนำธิเบศร์ อำเภอเมือง เป็นพิพิธภัณฑ์มนุษย์ชำติแห่งแรกของไทย
ตั้งอยู่ใจกลำงเมืองนนทบุรีติดกับศำลำจังหวัดหลังเก่ำ จัดแสดงปูชนียวัตถุ ตั้งอยู่ด้ำนหลังศำลำกลำงจังหวัด(หลังเก่ำ)
ภำยในตัวอำคำรแบ่งออกเป็น2ชั้น โดยชั้นบนจัดเป็นที่แสดงปูชนียวัตถุอำทิพระพุทธรูปในสมัยต่ำงๆ
และเครื่องลำยครำมเก่ำแก่มำกมำย ส่วนชั้นล่ำงเป็นสถำนที่จัดแสดงควำมเป็นมำเกี่ยวกับโลกชีวิตพืชสัตว์ มนุษย์
ศิลปะและเครื่องอุปโภคจำกอดีตถึงปัจจุบัน

48. พิพิธภัณฑ์นนทบุรี พิพิธภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผำ บ้ำนครู มนตรี ตรำโมท(บ้ำนโสมส่องแสง)
พิพิธภัณฑ์เขำสัตว์
ชมวัด
วัดเฉลิมพระเกียรติวรวิหารเป็นพระอำรำมหลวง วัดสำคัญคู่บ้ำนคู่เมืองมำร่วม135ปีแล้ว
พระบำทสมเด็จพระนั่งเกล้ำเจ้ำอยู่หัวรัชกำลที่3โปรดให้สร้ำงขึ้นเพื่อถวำยพระอัยกำพระอัยกี และ
สมเด็จพระรำชชนนี ณบริเวณป้ อมเก่ำ(ป้ อมทับทิมสมัยกรุงศรีอยุธยำ)ซึ่งตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้ำพระยำฝั่งตะวันตก
ภำยในวัดเฉลิมพระเกียรติวรวิหำรมีอุโบสถที่สร้ำงด้วยสถำปัตยกรรมแบบไทยปนจีน มีภำพเขียนฝำผนังอันสวยงำม
ด้ำนในประดิษฐำนพระประธำนปำงมำรวิชัย
หล่อด้วยทองแดงงดงำมมำก ปัจจุบันที่นี่ยังเป็นสถำนที่ยอดนิยมของกำรเป็นสถำนที่สำหรับถ่ำยละครย้อน
ยุคหลำยๆเรื่องอีกด้วย
ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ที่ 86 หมู่ 3 ถนนท่ำน้ำนนท์-วัดโบสถ์ดอนพรหมตำบลบำงศรีเมืองอำเภอเมืองจังหวัดนนทบุรี
-44-
วัดสังฆทาน
ตั้งอยู่ที่ตำบลบำงไผ่ สันนิษฐำนว่ำเดิมชื่อวัดศำริโข สร้ำงขึ้นในรำวสมัยกรุงศรีอยุธยำตอนปลำย โดยช่ำงที่มีควำมชำนำ
ญตำมแบบลังกำวงศ์ในสมัยกรุงสุโขทัย องค์พระประธำนคือหลวงพ่อโตซึ่งเป็นพระพุทธรูปปำงมำรวิชัย
นั่งขัดสมำธิปูนปั้น มีพุทธลักษณะและพุทธศิลป์ เป็นพระพุทธรูปแบบอู่ทอง ต่อมำได้กลำยเป็นวัดร้ำง
แต่ชำวบ้ำนในละแวกใกล้เคียงและที่อื่นๆ

49. ยังคงมำสักกำระบูชำองค์หลวงพ่อโตมิได้เสื่อมคลำย ชำวบ้ำนจึงต้องนิมนต์พระจำกละแวกใกล้เคียงมำเพื่อถวำยสังฆทำ
นจนถูกเรียกขำนกันติดปำกว่ำ“วัดสังฆทำน”
สิ่งที่น่ำสนใจภำยในวัดได้แก่ "อุโบสถแก้ว"ซึ่งเป็นที่ประดิษฐำนหลวงพ่อโตใช้เวลำสร้ำง1ปีครึ่งมีสองชั้น
ชั้นบนเป็นที่สำหรับบวชพระภิกษุ ใช้เป็นสถำนที่สวดมนต์นั่งสมำธิชั้นล่ำงเป็นห้องรับบริจำคและห้องสมุด
วัดนี้มีลักษณะแบบสำนักป่ำมีธรรมชำติรอบข้ำงร่มรื่นเหมำะแก่ผู้ประสงค์จะเจริญภำวนำ มีกุฏิแปลกกว่ำที่อื่นคือ
เป็นรูปเรือ มีโครงกำรบวชเนกขัมมะ(สตรีผู้ถือศีล8)ทุกวัน
วัดสวนแก้ว ได้จัดตั้งมูลนิธิสวนแก้วขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์หลัก 3ประกำรคือเพื่อเผยแผ่ศีลธรรมในศำสนำ,
เพื่อสนับสนุนให้กำลังใจแก่ผู้กระทำควำมดีและเพื่อส่งเสริมสนับสนุนให้คนดีมีสัมมำชีพ
โดยวัดนี้มีอำณำบริเวณกว้ำงขวำงมำก ตลอดทำงเดินเข้ำสู่ตัววัดมีไม้ใหญ่เขียวครึ้ม
ติดป้ ำยคำขวัญเป็นข้อควำมเตือนสติพร้อมทั้งยังมีภำพวำดที่สวยงำมอยู่ภำยในวัด เมื่อเดินเข้ำไปด้ำนในวัด
จะพบลำนโค้งและพระอุโบสถธรรมชำติซึ่งแต่ละวันจะมีพุทธศำสนิกชนมำฟังเทศน์ฟังธรรมกันเป็นจำนวนมำก
โดยพระพิศำลธรรมพำที(พระพยอมกัลยำโณ)เป็นพระนักพัฒนำท่ำนได้ริเริ่มโครงกำรต่ำงๆ
ของมูลนิธิสวนแก้วเพื่อพัฒนำสังคมและคุณภำพชีวิตของผู้ด้อยโอกำสในสังคมจนประสบควำมสำเร็จเช่น
โครงกำรร่มโพธิ์แก้วโครงกำรที่พักคนชรำโครงกำรซุปเปอร์มำร์เก็ตผู้ยำกไร้
โครงกำรสวนแก้วเนอร์สเซอรี่และอีกหลำยโครงกำร
วัดเฉลิมพระเกียรติวรวิหำร วัดสังฆทำน วัดสวนแก้ว
วัดปรมัยยิกำวำสเดิมชื่อ "วัดปากอ่าว "มีชื่อในภำษำมอญว่ำ " เภี่ยมุเกี๊ยะเติ้ง "หมำยควำมว่ำ
วัดหัวแหลม เป็นวัดเก่ำแก่ตั้งแต่สมัยอยุธยำตอนปลำย ปัจจุบันอยู่ติดริมแม่น้ำกระแสน้ำกัดเซำะฐำนรำก ทำให้เจดีย์มีลั
กษณะเอียง อันเป็นสัญลักษณ์ของวัดมำแต่โบรำณ ต่อมำสมัยธนบุรีและต้นกรุงรัตนโกสินทร์ได้มีชำวมอญที่อพยพเข้ำมำ
ตั้งบ้ำนเรือนที่เกำะมำกขึ้น วัดแห่งนี้จึงเป็นศูนย์กลำงของชุมชนและสถำนที่จัดงำนประเพณีพิธีกรรมของชำวมอญบนเกำะ
เกร็ดและที่ท่ำเรือหน้ำวัด จะพบปรำสำทไม้ห้ำยอดซึ่งเคยเป็นที่ตั้งเหม(โลงศพมอญ)
ของอดีตเจ้ำอำวำสตั้งตระหง่ำนอยู่
-45-

50. วัดบรมราชากาญจนาภิเษกอนุสรณ์ คณะสงฆ์จีนนิกำยรังสรรค์ ตั้งอยู่ที่ถนนบำงกรวย-ไทรน้อย
ตำบลโสนลอยอำเภอบำงบัวทอง วัดแห่งนี้เดิมเป็นเพียงโรงเจขนำดเล็ก ต่อมำเจ้ำอำวำสวัดเล่งเน่ยยี่กรุงเทพฯ
ร่วมกับพุทธบริษัทไทย-จีนได้พัฒนำเป็นวัดที่สมบูรณ์สวยงำมในเนื้อที่รวม12ไร่ เพื่อน้อมเกล้ำฯ
ถวำยเป็นวัดเฉลิมพระเกียรติพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวในโอกำสมหำมงคลทรงครองสิริรำชสมบัติครบ50
ปี วัดก่อสร้ำงตำมแบบสถำปัตยกรรมในยุคหมิง-ชิงโดยจำลองมำจำกพระรำชวังต้องห้ำมในกรุงปักกิ่ง
มีควำมสง่ำงำมและมีรำยละเอียดกำรตกแต่งที่ประณีตยิ่ง
วิหำรแต่ละหลังประดับด้วยลวดลำยภำพเขียนสีพุทธศิลป์ แบบจีนใช้สีน้ำเงิน
แดงและทองเป็นหลัก ตำมผนังและเพดำนมีคำถำโอมมำนี ปะ หมี่ ฮง เป็นตัวอักษรสีทองที่เชื่อว่ำขับไล่สิ่งชั่วร้ำยต่ำงๆ
ได้ หลังคำวิหำรมุงด้วยกระเบื้องเผำแบบจีนสีเหลืองเข้มที่ตรงมุมหลังคำทั้ง4 มุมประดับด้วยรูปสัตว์มงคลได้แก่
เทวดำขี่หงส์มังกรสิงโตม้ำน้ำม้ำเทวดำแพะเทวดำเขำเดียวกระทิงเทวดำ ปลำเทวดำและนกเค้ำแมว นอกจำกนี้
รำยรอบพระวิหำรยังประดับด้วยหินแกะสลักต่ำงๆมำกมำยซึ่งล้วนนำมำจำกสำธำรณรัฐประชำชนจีน
จึงเป็นสถำนที่อีกแห่งหนึ่งซึ่งเหมำะอย่ำงยิ่งแก่กำรศึกษำพุทธศิลป์ ของจีน
วัดเขมาภิรตารามราชวรวิหาร ตั้งอยู่บนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้ำพระยำ
ในเขตตำบลสวนใหญ่ ร ด้ำนหน้ำของวัดติดริมฝั่งแม่น้ำ ส่วนด้ำนหลังติดถนนพิบูลสงครำม มีพื้นที่ประมำณ26
ไร่เศษ เป็นพระอำรำมหลวงชั้นโทชนิดรำชวรวิหำร สร้ำงขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยำตอนต้นเรียกว่ำ“วัดเขมำ”
ต่อมำในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์เป็นวัดที่อยู่ในสังกัดบัญชีกฐินหลวงของกรมพระรำชวังบวรฯ ในสมัยรัชกำลที่2
สมเด็จพระศรีสุริเยนทรำมำตย์พระบรมรำชินี ทรงขอวัดนี้มำอยู่ในพระบรมรำชินูปถัมภ์และทรงปฏิสังขรณ์ใหม่เรียกว่ำ
วัดเขมำยังไม่มีสร้อยต่อท้ำยต่อมำสมัยรัชกำลที่4ได้ทรงปฏิสังขรณ์ใหม่ทั้งพระอำรำม
และพระรำชทำนสร้อยนำมต่อท้ำยว่ำ “วัดเขมำภิรตำรำม” ปีพ.ศ.2525 พระรำชวงศ์จักรีมีอำยุ200ปี
มีพิธีสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ คณะกรรมกำรวัดมีควำมเห็นว่ำวัดนี้มีควำมสำคัญกับรำชวงศ์จักรี
พระบรมวงศำนุวงศ์ทรงให้ควำมอุปถัมภ์บำรุงมำตลอดจึงมีมติสร้ำงศำลำอเนกประสงค์ชื่อศำลำ200ปี กรุงรัตนโกสินทร์
ภำยในวัดมีพระมหำเจดีย์สูง30เมตร ตั้งอยู่ด้ำนหลังโบสถ์ บรรจุพระบรมสำรีริกธำตุ
พระประธำนเป็นพระพุทธรูปหล่อเก่ำแก่ ศิลปะสมัยอยุธยำ
อัญเชิญมำจำกพระรำชวังจันทร์เกษม ภำยในวัดมีพระตำหนักแดงและพระที่นั่งมณเฑียรตั้งอยู่ด้วย
วัดปรมัยยิกำวำส วัดเขมำภิรตำรำมรำชวรวิหำร วัดบรมรำชำกำญจนำภิเษกอนุสรณ์
ธรรมชำติ

51. อุทยานเฉลิมกาญจนาภิเษก ตั้งอยู่ในตำบล บำงศรีเมือง ติดริมแม่น้ำเจ้ำพระยำ เป็นสวนสำธำรณะที่มีบรรยำกำศ
-46-
ร่มรื่นมำกสวนสำธำรณะแห่งนี้มีเนื้อที่ประมำณ 100ไร่ ดูแลโดยกรมธนำรักษ์ใช้งบกว่ำ 900
ล้ำนบำทในกำรสร้ำงเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวฯ ในวโรกำสทรงครองสิริรำชสมบัติครบ50ปี
สวนสำธำรณะแห่งนี้อยู่ติดกัน
กับรั้วของวัดเฉลิมพระเกียรติวรวิหำร ภำยในสวนจัดแต่งเป็นอย่ำงดีมีต้นไม้สองข้ำงทำงหลำกหลำยพันธุ์มีสวนเด็ก
สวนออกกำลังกำยสำหรับผู้ใหญ่พร้อมเครื่องเล่นเครื่องออกกำลังกำยมำกมำย
อุทยำนเฉลิมกำญจนำภิเษกยังเป็นอีกสถำนที่หนึ่งซึ่งใช้ในกำรจัดงำนพิธีต่ำงๆมำกมำยไม่ว่ำจะเป็นกำรรับเสด็จ
ทำงน้ำของพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวรวมถึงรำชวงศ์งำนลอยกระทงและอื่นๆ
จุดเด่นของสวนแห่งนี้คือ วิมำนสรำญนวมินทร์ มีรูปร่ำงเป็นพลับพลำโถงเครื่องยอดแหลมตั้งอยู่กลำงสระน้ำ
ขนำดใหญ่กลำงสวนก่อสร้ำงด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก หลังคำลดชั้นยอดแหลมทรงมณฑป
ประดับฉัตรสำมชั้นสัญลักษณ์แสดงเครื่องยศของประเภทอำคำรชั้นสูง
ถัดมำไม่ไกลเป็นเรือนไทยหมู่สำหรับพักผ่อนและบริกำร เป็นเรือนไม้สักทั้งหลังประเภทเครื่องสับลูกประสัก(ลูกประสัก คือ
ไม้หมุดสำหรับตรึงกงเรือนต่ำงตะปู)ระดับชั้นคหบดีแต่โบรำณ
บริเวณริมน้ำจำกท่ำเรือรับเสด็จเป็นส่วนของอำคำรพลับพลำโถงจตุรมุขรับเสด็จเป็นศำลำโล่งหลังคำลดชั้นสี่ทิศ
และศำลำบริวำรทั้งสำมหลังเป็นงำนไม้เครื่องลำยองรูปแบบอย่ำงโบรำณลวดลำยประยุกต์ออกแบบตำมฉันทลักษณ์
ใช้ไม้สักแกะลงรักปิดทองคำเปลวร้อยเปอร์เซ็นต์ประดับกระจกสีให้เหมำะกับลักษณะใช้สอยที่เป็นอำคำรประกอบพิธี
สุดมุมริมน้ำเป็นอำคำรบ้ำนพักผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดนนทบุรีเดิมเป็นจุดเริ่มเข้ำไปยังบรรยำกำศของสวนผลไม้ที่อนุรักษ์ไว้
มีทั้งสวนกระท้อนทุเรียนมังคุด ขนุนมะพร้ำวน้ำหอมเป็นต้น
เกาะเกร็ดเกิดขึ้นจำกกำรขุดคลองลัดแม่น้ำเจ้ำพระยำ ตรงส่วนที่เป็นแหลมในสมัยสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวท้ำยสระ
แห่งกรุงศรีอยุธยำเมื่อปี พ.ศ. 2265เรียกว่ำ“คลองลัดเกร็ดน้อย”(คลองลัดเกร็ดใหญ่อยู่ที่จังหวัดปทุมธำนี

52. ขุดลัดแม่น้ำเจ้ำพระยำตอนท้ำยอำเภอสำมโคกมำทำงใต้ถึงคลองขวำงเชียงรำก)
ต่อมำกระแสน้ำเปลี่ยนทิศทำงแรงขึ้นเซำะตลิ่งทำให้คลองขยำย แผ่นดินตรงแหลมจึงกลำยเป็นเกำะชื่อที่เรียกนั้น
ชื่อเดิมเรียกว่ำเกำะศำลำกุน
เกำะเกร็ดมีควำมเจริญมำตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยำ สังเกตได้จำกวัดวำอำรำมต่ำงๆบนเกำะส่วนใหญ่จะเป็นศิลปะ
-47-
ในสมัยอยุธยำแต่คงจะมำร้ำงคนเมื่อพม่ำมำยึดกรุงศรีอยุธยำได้ หลังจำกกอบกู้เอกรำชได้
พระเจ้ำตำกสินมหำรำชจึงโปรดให้ชำวมอญที่เข้ำรีตมำตั้งถิ่นฐำนที่นี่
ชำวมอญบนเกำะเกร็ดนั้นมีทั้งที่เข้ำมำในสมัยกรุงธนบุรี และสมัยรัชกำลที่ 2ต่อมำเมื่อตั้งอำเภอปำกเกร็ดขึ้นแล้ว
เกำะศำลำกุนจึงมีฐำนะเป็นตำบลและเรียกว่ำตำบลเกำะเกร็ดเกำะนี้จึงมีชื่อว่ำเกำะเกร็ด
สวนเกร็ดพุทธ อยู่บนเกำะเป็นสถำนที่ท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจจัดอบรมประชุมสัมมนำ
สถำนที่ศึกษำวัฒนธรรมและภูมิปัญญำไทย สถำนที่ปฏิบัติธรรมสงบจิตใจแหล่งรวบรวมศิลปวัฒนธรรมหลำกหลำย
วิถีชีวิตภูมิปัญญำท้องถิ่นศิลปกรรมจิตรกรรมและหัตถกรรมอำหำรพื้นบ้ำนและเครื่องดื่มสมุนไพรชมไม้ดอกนำนำพันธุ์
มีเนื้อที่ 8 ไร่ และสวนผลไม้
ถนนสายดอกไม้อำเภอบำงใหญ่ มีกำรส่งเสริมกำรปลูกดอกไม้ประดับ
จนทำให้ถนนกำญจนำภิเษกที่อยู่ในพื้นที่อำเภอบำงใหญ่ ได้ชื่อว่ำเป็น“ถนนสำยดอกไม้”
เนื่องจำกทั้งสองข้ำงทำงมีเหล่ำพืชพันธุ์ไม้นำนำชนิดสะพรั่งด้วยสีสันเสมือนหนึ่งเชิญชวนผู้พบเห็น
ได้แวะชื่นชมและเลือกซื้อในช่วงระหว่ำงเดือนธันวำคม–มกรำคมของทุกปี อำเภอบำงใหญ่ได้จัดงำน“อเมซิ่งบำงใหญ่
ถนนสำยดอกไม้”ณบริเวณห้ำงสรรพสินค้ำใกล้ ๆที่ว่ำกำรอำเภอบำงใหญ่เพื่อให้
เกษตรกรนำไม้ดอกประดับมำจำหน่ำยโดยตรงในรำคำถูกพิเศษ
ให้ผู้ที่สนใจเลือกซื้อเพื่อไปมอบให้ญำติมิตรในเทศกำลปีใหม่หรือในโอกำสสำคัญอื่น
สวนเกร็ดพุทธ เกำะเกร็ด ถนนสำยดอกไม้
ของดี

53. สวนทิวลิปนนท์หนึ่งปีมีหนึ่งครั้ง กับทำในสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ให้เป็นไปได้ ยก สวนทิวลิปจำก"ฮอลแลนด์"มำไว้ที่นี่
ให้คนไทยได้สัมผัสหลำกสีสันและหลำกหลำยสำยพันธุ์ของดอกทิวลิปและไม้เมืองดัชต์สำยพันธุ์อื่น
ซึ่งปลูกและอนุบำลในกรีนเฮ้ำส์ที่สวนทิวลิปนนท์ ทำให้คนไทยไม่ต้องไปเที่ยวชมดอกทิวลิปไกลถึงประเทศฮอลแลนด์
สัมผัสควำมงำมของดอกทิวลิปและควำมมหัศจรรย์ของธรรมชำติได้ที่นี่
-48-
ที่ตั้ง : 49/1-2 ถ.แจ้งวัฒนะซ.ต้นแทน(แจ้งวัฒนะ 28) ปำกเกร็ด,นนทบุรี 11120
เปิดทำกำร:เปิดช่วงปลำยเดือนม.ค.– ก.พ.ของทุกปี เวลำ10.00–18.00 น.
ตลาดน้าบางคูเวียง ตั้งอยู่ปำกคลองบำงคูเวียงตลำดจะมีชำวบ้ำนนำผลไม้ตำมฤดูกำลบรรทุกเรือมำค้ำขำยกันที่นี่
นอกจำกนี้ยังมีอำหำรและสินค้ำที่จำเป็นต่อชีวิตประจำวัน
มำขำยโดยพำยเรือลำเล็กๆมำตำมลำคลอง นับเป็นภำพชีวิตแบบไทยที่นับวันจะหำดูได้ยำก
ตลาดน้าไทรน้อย เป็นตลำดน้ำที่มีอำหำรคำวหวำนพืชผักผลไม้
และของฝำกของที่ระลึกจำหน่ำยมำกมำยบนริมฝั่งคลองซึ่งตั้งอยู่ที่ริมคลองพระพิมลรำชำ
นอกจำกจะได้เลือกซื้อสินค้ำนำนำชนิดแล้ว ยังจะได้ชมทัศนียภำพและวิถีชีวิตควำมเป็นอยู่ของชำวบ้ำน
แถมยังมีบริกำรเรือนำเที่ยวล่องชมคลองอีกด้วย
ตลาดน้าวัดแสงสิริธรรมตั้งอยู่ที่ถนนรัตนำธิเบศร์-ตลำดท่ำอิฐตำบลท่ำอิฐ
เป็นโครงกำรส่งเสริมให้ผู้ผลิตสินค้ำรอบบริเวณวัดและเกำะเกร็ด ได้มีโอกำสนำสินค้ำมำแสดงและจำหน่ำย
และเป็นสถำนที่พักผ่อนหย่อนใจของนักท่องเที่ยว เปิดทุกวันเสำร์-อำทิตย์และวันหยุดรำชกำรระหว่ำงเวลำ 06.00-17.00
น.
ตลาดน้าวัดตะเคียนเป็นตลำดน้ำขนำดเล็กตั้งอยู่ในวัดตะเคียน
กำรรวมตัวของชำวบ้ำนที่ปลูกผักไว้รับประทำนเองแล้วนำมำจำหน่ำย ปัจจุบันเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชำติ
สัมผัสวิถีชีวิตชุมชนริมคลองตลำดน้ำเป็นวิถีชีวิตแบบไทยๆที่ผูกพันกับชำวบ้ำนในชนบทและท้องถิ่นต่ำงๆ
มำแต่ครั้งโบรำณ

54. ตลำดน้ำวัดแสงสิริธรรม สวนทิวลิปนนท์ ตลำดน้ำไทรน้อย
เนื่องจำกพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดนนทบุรี เป็นพื้นที่เกษตรกรรมที่เป็นสวนผลไม้ชนิดต่ำงๆแหล่งเพำะพันธุ์ไม้ดอก
ไม้ประดับดังนั้นผลผลิตด้ำนกำรเกษตรพื้นเมืองที่เป็นที่รู้จักแพร่หลำยของจังหวัดนี้จึงได้แก่ ทุเรียนพันธุ์ก้ำนยำว
หมอนทอง กบพันธุ์ต่ำงๆมังคุด มะไฟมะพร้ำวน้ำหอมกล้วยหอมขนุนส้มโอมะม่วง มะปรำงฯลฯ
สำหรับไม้ดอกไม้ประดับที่เพำะไว้จำหน่ำยทั้งต้นและดอกได้แก่ เฟื่องฟ้ ำกล้วยไม้ หน้ำวัวกุหลำบปักษำสวรรค์
พุทธรักษำดอกบัวเฟิร์นกล้วยบัวกระดังงำ จำปี ดำหลำฯลฯ
นอกจำกผลผลิตทำงด้ำนเกษตรที่มีชื่อเสียงดังกล่ำวแล้ว จังหวัดนนทบุรียังเป็นแหล่งผลิตเครื่องปั้นดินเผำแหล่งใหญ่
-49-
ที่ผลิตทั้งของใช้ในชีวิตประจำวันและเพื่อกำรประดับตกแต่งบ้ำนและสวนรวมทั้งของที่ระลึก เช่นหม้อน้ำศิลปะแบบมอญ
ถ้วยชำมกะทะโอ่ง กระถำงและครกฯลฯ
-------------------------------------------------

55. -50-
8.ปทุมธานี เป็นเมืองที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยลำคลองธรรมชำติ เกษตรกรรมบ้ำนเรือนและอุตสำหกรรม
คาขวัญ “ถิ่นบัวหลวงเมืองรวงข้ำวเชื้อชำวมอญนครธรรมะพระตำหนักรวมใจสดใสเจ้ำพระยำก้ำวหน้ำอุตสำหกรรม”
ประวัติ ปทุมธำนีเป็นจังหวัดหนึ่งในปริมณฑลที่มีควำมเจริญในด้ำนต่ำงๆมำกเป็นเมืองศูนย์กลำงทำงกำรศึกษำวิจัย
และพัฒนำเทคโนโลยีของภูมิภำคมีมหำวิทยำลัยและสถำนศึกษำต่ำงๆอยู่เป็นจำนวนมำก
ทั้งยังอุดมสมบูรณ์ไปด้วยมรดกทำงศิลปวัฒนธรรมและเอกลักษณ์อื่นๆ โดยเฉพำะวัฒนธรรมของชำวมอญ
ที่ตกทอดรุ่นสู่รุ่นมำเป็นเวลำหลำยชั่วอำยุคน
อันเป็นสิ่งที่น่ำภำคภูมิใจเป็นอย่ำงยิ่งและด้วยทำเลที่ตั้งที่อยู่ใกล้กรุงเทพมหำนครมีกำรคมนำคมสะดวก
จังหวัดปทุมธำนีจึงเป็นอีกหนึ่งเมืองท่องเที่ยวทำงเลือกของนักท่องเที่ยวในปัจจุบัน
บริเวณที่เป็นที่ตั้งของจังหวัดปทุมธำนีในปัจจุบันนี้เคยมีชุมชนตั้งถิ่นฐำนอยู่อำศัยมำแล้วเป็นเวลำกว่ำ300ปี
นับตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนำรำยณ์มหำรำชแห่งกรุงศรีอยุธยำในปี พ.ศ.2202
ได้มีครอบครัวชำวมอญจำกเมืองเมำะตะมะอพยพหนีภัยศึกสงครำมกับพม่ำเข้ำมำขอพึ่งพระบรมโพธิสมภำร
สมเด็จพระนำรำยณ์มหำรำชทรงพระกรุณำโปรดเกล้ำฯให้ชำวมอญดังกล่ำวไปตั้งบ้ำนเรือนอยู่ที่บ้ำนสำมโคก
ชุมชนสำมโคกจึงได้พัฒนำขึ้นมำตำมลำดับนับจำกนั้นต่อมำในแผ่นดินสมเด็จพระเจ้ำตำกสินมหำรำชแห่งกรุงธนบุรี
ก็ได้มีชำวมอญอพยพหนีพม่ำเข้ำมำอีกจึงทรงพระกรุณำโปรดเกล้ำฯให้ไปอำศัยอยู่ร่วมกับชุมชนชำวมอญที่สำมโคก
เป็นชุมชนชำวมอญที่มีขนำดใหญ่ขึ้นกระทั่งในรัชสมัยของพระบำทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้ำนภำลัยรัชกำลที่2
แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ มีกลุ่มชำวมอญจำกเมืองเมำะตะมะอพยพเข้ำสู่ประเทศไทยเป็นจำนวนมำกอีกครั้งหนึ่ง
พระองค์ทรงพระกรุณำโปรดเกล้ำฯให้ชำวมอญบำงส่วนตั้งบ้ำนเรือนอยู่ที่บ้ำนสำมโคกอีกเช่นเดียวกัน
ชุมชนบ้ำนสำมโคกจึงเติบโตขยำยขนำดขึ้นเรื่อยๆจนกลำยเป็นเมืองสำมโคกในเวลำต่อมำ ในปี พ.ศ.2358
พระบำทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้ำนภำลัยได้เสด็จประพำสเมืองสำมโคกและประทับที่พลับพลำริมแม่น้ำเจ้ำพระยำฝั่งซ้ำย
เยื้องกับเมืองสำมโคกชำวมอญจำนวนมำกที่ซำบซึ้งในพระมหำกรุณำธิคุณได้พำกันนำดอกบัวขึ้นทูลเกล้ำฯ
ถวำยรำชสักกำระจึงพระรำชทำนนำมเมืองสำมโคกใหม่ว่ำ"เมืองประทุมธำนี"อันมีควำมหมำยว่ำ “เมืองแห่งดอกบัว”
นั่นเองต่อมำในปี พ.ศ.2461 พระบำทสมเด็จพระมงกุฎเกล้ำเจ้ำอยู่หัวรัชกำลที่6โปรดให้ใช้คำว่ำ"จังหวัด"แทน"เมือง"
และให้เปลี่ยนกำรเขียนชื่อจังหวัด"ประทุมธำนี"เป็น"ปทุมธำนี" และปี พ.ศ. 2475

56. ในรัชสมัยพระบำทสมเด็จพระปกเกล้ำเจ้ำอยู่หัวรัชกำลที่7ก็ได้โปรดให้ยุบจังหวัดธัญบุรีลง
กลำยเป็นอำเภอหนึ่งที่ขึ้นกับจังหวัดปทุมธำนีนับแต่นั้นมำจนถึงปัจจุบัน จังหวัดปทุมธำนีแบ่งเขตกำรปกครองออกเป็น7
อำเภอ เช่นอำเภอเมืองปทุมธำนี อำเภอคลองหลวงอำเภอธัญบุรี อำเภอลำดหลุมแก้วอำเภอลำลูกกำฯลฯ
วัฒนธรรม
หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
ในมหำมงคลวโรกำสที่พระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงครองรำชย์สมบัติครบ50ปี ในปี พ.ศ.2539
กรมศิลปำกรได้ทำกำรจัดตั้งหอจดหมำยเหตุแห่งชำติขึ้น
เพื่อน้อมเกล้ำน้อมกระหม่อมถวำยเป็นสิ่งอนุสรณ์เฉลิมพระเกียรติด้วยงบประมำณทั้งสิ้น720.4ล้ำนบำท
ซึ่งพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวทรงพระกรุณำโปรดเกล้ำฯพระรำชทำนชื่อว่ำ
"หอจดหมำยเหตุแห่งชำติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช"
-51-
หอจดหมำยเหตุแห่งชำติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ตั้งอยู่บนพื้นที่75ไร่
อำคำรก่อสร้ำงเป็นแบบสถำปัตยกรรมไทยประยุกต์สมัยรัชกำลที่9ตั้งอยู่ ณ ตำบลคลองห้ำอำเภอคลองหลวง
จังหวัดปทุมธำนีมีลักษณะเป็นกลุ่มอำคำร4ส่วนมีทำงเชื่อมและลำนเอนกประสงค์รวมพื้นที่20,000ตำรำงเมตร
ประกอบด้วย
อำคำรส่วนที่1อำคำรเก็บเอกสำรจดหมำยเหตุเป็นอำคำร 9ชั้นมีพื้นที่ 6,000 ตำรำงเมตร
อำคำรส่วนที่2อำคำรให้บริกำรค้นคว้ำมีพื้นที่4,500ตำรำงเมตร
อำคำรส่วนที่3-4อำคำรจัดแสดงนิทรรศกำรถำวรเกี่ยวกับพระรำชกรณียกิจและโครงกำรในพระรำชดำริมีพื้นที่
3,000 ตำรำงเมตร
ลำนเอนกประสงค์เป็นส่วนจัดกิจกรรมมีพื้นที่3,500 ตำรำงเมตร
อำคำรทั้ง4 อำคำรในหอจดหมำยเหตุแห่งชำติแห่งนี้
ทำงกรมศิลปำกรต้องกำรให้เป็นหอสมุดจดหมำยเหตุแห่งชำติที่สมบูรณ์ที่สุด
ในกำรเก็บรวบรวมเอกสำรสำคัญของชำติเกี่ยวกับพระรำชประวัติและพระรำชกรณียกิจในพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวภู
มิพลอดุลยเดชและพระบรมวงศำนุวงศ์เพื่อให้เป็นศูนย์กลำงในกำรศึกษำค้นคว้ำวิจัยให้แก่หน่วยงำนรำชกำรเอกชน
นิสิต นักศึกษำและประชำชนทั่วไปอำนวยประโยชน์ในกำรรวบรวมจัดเก็บจัดแสดง
ให้บริกำรสืบค้นและอนุรักษ์เอกสำรที่เกี่ยวเนื่องในพระรำชประวัติและพระรำชกรณียกิจอำทิพระรำชหัตถเลขำ
พระบรมรำโชวำทพระรำชดำรัสพระรำชนิพนธ์ภำพเขียนฝีพระหัตถ์ พระบรมฉำยำลักษณ์ แถบบันทึกพระสุรเสียงฯลฯ
ตลอดจนเอกสำรกำรดำเนินงำนตำมโครงกำรอันเนื่องมำจำกพระรำชดำริ และโครงกำรเฉลิมพระเกียรติต่ำงๆ
หอจดหมำยเหตุแห่งชำติแห่งนี้จึงเป็นสถำนที่ให้ควำมรู้
และให้เยำวชนรุ่นหลังได้ซำบซึ้งถึงพระปรีชำสำมำรถในกำรปกครองแผ่นดิน
รวมไปถึงควำมจงรักภักดีของพสกนิกรชำวไทยที่มีต่อพระมหำกษัตริย์ไทยทุกพระองค์
ผู้สนใจสำมำรถเข้ำชมได้ในวันจันทร์-ศุกร์ เวลำ09.00-16.30น.

57. พิพิธภัณฑ์การเกษตรเฉลิมพระเกียรติฯตั้งอยู่ที่ตำบลคลองหนึ่งถนนพหลโยธินกิโลเมตรที่46-48
ตรงข้ำมนิคมอุตสำหกรรมนวนครประกอบด้วยกลุ่มอำคำรพิพิธภัณฑ์ 9อำคำรมีทำงเดินเชื่อมต่อกัน
จัดแสดงเรื่องรำวทำงกำรเกษตรผ่ำนเทคโนโลยีทันสมัย และหุ่นจำลองครอบคลุมเนื้อหำงำนกำรเกษตรทุกด้ำนได้แก่
กำรพัฒนำที่ดินป่ำไม้ ประมง ปศุสัตว์ระบบนิเวศ ส่วนด้ำนนอกมีเรือนเพำะปลูกแปลงนำสำธิต
และจำลองสภำพควำมเป็นอยู่ของเกษตรกรทุกภูมิภำคของไทย นอกจำกนี้ยังเป็นศูนย์ฝึกอบรม
ศูนย์ประชุมสัมมนำด้ำนวิชำกำรเกษตร และยังเป็นแหล่งกำรศึกษำทำงด้ำนโครงกำรพระรำชดำริ
เปิดวันอังคำร-วันอำทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ปิดวันจันทร์ เวลำ 09.30–15.30น. ไม่เก็บค่ำเข้ำชม
องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) พิพิธภัณฑ์วิทยำศำสตร์
ถือได้ว่ำเป็นสถำนที่จัดแสดงนิทรรศกำรและกิจกรรมทำงวิทยำศำสตร์ ที่เป็นกำรสื่อสำรควำมรู้ให้กับผู้เข้ำชม
ให้เข้ำใจสำระทำงวิทยำศำสตร์และเทคโนโลยีได้โดยง่ำย และสำมำรถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
เพื่อเป็นกำรพัฒนำประเทศอย่ำงยั่งยืน ตั้งอยู่ที่ตำบลคลองหกในบริเวณเทคโนธำนีโดยแยกจำกถนนสำยรังสิต-
นครนำยกไปประมำณ4 กิโลเมตร
ตัวอำคำรโดดเด่นด้วยกำรออกแบบเป็นทรงลูกบำศก์ 3ลูกเกำะเกี่ยวกันอย่ำงสมดุล
ใช้มุมแหลมของแต่ละลูกบำศก์รับน้ำหนักมีควำมสูง42เมตรกว้ำง60เมตร ภำยในแบ่งออกเป็น 6 ชั้น
จัดแสดงนิทรรศกำรทำงวิทยำศำสตร์ด้วยเทคโนโลยีทันสมัย ที่สำมำรถสร้ำงควำมเพลิดเพลินไปพร้อมกับกำรเรียนรู้
-52-
ชั้นที่ 1 เป็นส่วนต้อนรับและแนะนำกำรเข้ำชมมีกำรจัดแสดงภำพ
และผลงำนนักวิทยำศำสตร์ กำรจำลองลูกโลกขนำดใหญ่
ชั้นที่ 2 จัดแสดงหุ่นจำลองลูซี่ที่ทำจำกฟอสซิลเป็นรูปเหมือนที่แสดงถึงกำรกำเนิดมนุษย์คนแรกยำนอวกำศ
และมนุษย์อวกำศจำลอง
ชั้นที่ 3 เป็นอุโมงค์เงำและเรือนไม้ จัดแสดงในเรื่องของแสง
ชั้นที่ 4 จัดแสดงพื้นฐำนและเทคโนโลยีในประเทศไทยลักษณะทำงภูมิศำสตร์ ธรณีวิทยำ นิเวศวิทยำ
กำรผลิตด้ำนกำรเกษตรและเทคโนโลยีกำรก่อสร้ำง
ชั้นที่ 5 คือแสดงกำรแยกแยะส่วนต่ำงๆของร่ำงกำยมนุษย์รวมถึงสิ่งของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันและ
ชั้นที่ 6 แสดงถึงภูมิปัญญำไทยผ่ำนสิ่งประดิษฐ์หัตถกรรมของเล่น
ที่สำมำรถอธิบำยและพิสูจน์ได้ด้วยหลักวิทยำศำสตร์สำกล
นอกจำกนี้แล้วยังมีพิพิธภัณฑ์ธรรมชำติวิทยำที่จัดแสดงนิทรรศกำรทำงธรรมชำติ
และพิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีสำรสนเทศ

58. เปิดให้ชมทุกวันอังคำร-วันศุกร์ เวลำ09.00–16.00น
วันเสำร์-วันอำทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์เวลำ 09.00–17.00น.ปิดวันจันทร์
หออัครศิลปิน ตั้งอยู่ตำบลคลองห้ำอยู่เลยพิพิธภัณฑ์วิทยำศำสตร์ ไปอีกรำว 3กิโลเมตร
สร้ำงขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัว ผู้ทรงเป็นเลิศในศิลปะทั้งมวล
เป็นที่ประจักษ์ชัดแก่พสกนิกรและศิลปินทั่วโลก
เป็นสถำนที่จัดแสดงผลงำนด้ำนศิลปะและวัฒนธรรมอันทรงคุณค่ำของพระองค์ 9ด้ำนคือ ด้ำนหัตถกรรม
ด้ำนวำทศิลป์ ด้ำนวรรณศิลป์ ด้ำนจิตรกรรมด้ำนถ่ำยภำพด้ำนภูมิสถำปัตยกรรมด้ำนประติมำกรรมด้ำนคีตศิลป์
และด้ำนกำรพระรำชนิพนธ์เพลงนอกจำกนี้
ยังเป็นที่จัดแสดงประวัติและผลงำนอันล้ำค่ำของศิลปินแห่งชำติทุกท่ำนในรูปแบบนิทรรศกำรภำพและเทคโนโลยีที่ทันสมัย
และถ่ำยทอดผลงำนและภูมิปัญญำของศิลปินแห่งชำติทั้ง4สำขำคือสำขำวรรณศิลป์ ศิลปะกำรแสดงทัศนศิลป์
และสถำปัตยกรรม
ผู้สนใจสำมำรถเข้ำชมได้ในวันจันทร์-วันศุกร์ 08.30-16.00น.และในวันเสำร์-อำทิตย์
และวันหยุดนักขัตฤกษ์ควรทำหนังสือแจ้งล่วงหน้ำก่อนเข้ำชม
-53-
หอจดหมำยเหตุแห่งชำติเฉลิมพระเกียรติ พิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติ

59. องค์กำรพิพิธภัณฑ์วิทยำศำสตร์แห่งชำติ หออัครศิลปิน
ศาลหลักเมืองเป็นปูชนียสถำนที่สำคัญยิ่งของจังหวัดปทุมธำนีเป็นที่ประดิษฐำนเจ้ำพ่อหลักเมืองซึ่งเป็นที่เคำรพ
สักกำระของชำวจังหวัดปทุมธำนีศำลหลักเมืองนี้ตั้งอยู่บริเวณทำงเข้ำศำลำกลำงจังหวัดสร้ำงขึ้นเมื่อวันที่3มกรำคม
พ.ศ. 2520เป็นศำลำแบบจตุรมุขยอดกลำงมีลักษณะคล้ำยก้ำนดอกบัวหลวงเหนือขึ้นไปเป็นฐำนกลีบบัวรองรับมณฑป
ภำยในมณฑปประดิษฐำนหลักเมืองและมีรูปหล่อพระนำรำยณ์สี่กรทรงเหนือหลังนกฮูกและพระวิษณุหล่อด้วยสัมฤทธิ์
ด้ำนหลังของมณฑปบรรจุพระยอดธงวัดไก่เตี้ยอีกทั้งสิ่งศักดิ์สิทธิ์มำกมำยประกอบด้วยเครื่องรำงของขลัง
ที่รวบรวมมำจำกวัดต่ำงๆในจังหวัดปทุมธำนี
อนุสรณ์สถานแห่งชาติ ตั้งอยู่ที่ตำบลคูคตบริเวณถนนวิภำวดีรังสิตบรรจบกับถนนพหลโยธิน มีเนื้อที่ประมำณ
38 ไร่ ในควำมดูแลของกรมยุทธศึกษำทหำรกองบัญชำกำรทหำรสูงสุด
เป็นทั้งอนุสรณ์สถำนเทิดทูนวีรกรรมบรรพบุรุษไทยที่ได้ใช้สติปัญญำ
ควำมสำมำรถตลอดจนเลือดเนื้อและชีวิตเข้ำปกป้ องผืนพสุธำมำตุภูมิแห่งนี้ไว้
และเป็นพิพิธภัณฑ์ที่ให้ควำมรู้เกี่ยวกับประวัติศำสตร์ชำติไทยตลอดจนเหตุกำรณ์รบครั้งสำคัญของไทย
และสงครำมที่กองทัพไทยได้ไปปฏิบัติกำรรบในต่ำงประเทศอำทิสงครำมเวียดนำมสงครำมเกำหลี
โดยใช้หุ่นจำลองเหตุกำรณ์และภำพถ่ำย มีห้องจัดแสดงวิวัฒนำกำรเครื่องแบบเครื่องหมำยยศของทหำรทุกยุคสมัย
ดินจำกสมรภูมิรบที่สำคัญด้ำนหน้ำอำคำรประดิษฐำนพระบรมรูปรัชกำลที่ 5
แกะสลักด้วยหินอ่อนขนำดเท่ำครึ่งของพระองค์จริง
และที่น่ำสนใจมำกคืออำคำรภำพปริทัศน์แสดงภำพจิตรกรรมอันงดงำมบนผนังโค้งวงกลม
เรื่องรำวจำกสมัยสุโขทัยถึงปัจจุบันประกอบเสียงคำบรรยำยรวมควำมยำวโดยรอบถึง 90เมตร
ด้ำนนอกจัดแสดงวัตถุยุทโธปกรณ์ขนำดใหญ่ที่ปลดประจำกำร
-54-
ศำลหลักเมือง อนุสรณ์สถำน
พิพิธภัณฑสถานเครื่องถ้วยเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งอยู่ภำยในมหำวิทยำลัยกรุงเทพวิทยำเขตรังสิต
ตำบลคลองหนึ่งอำเภอคลองหลวงจังหวัดปทุมธำนีจัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ.

60. 2543 ภำยในจัดแสดงเครื่องถ้วยโบรำณจำนวนกว่ำ 2,000รำยกำร
เพื่อกระตุ้นให้บุคคลทั่วไปเกิดควำมซำบซึ้งและรู้จักคุณค่ำของเครื่องถ้วย
และเพื่อให้เป็นศูนย์ศึกษำวิจัยและฝึกอบรมเกี่ยวกับเครื่องถ้วยสมัยประวัติศำสตร์ทุกด้ำน ศิลปะโบรำณวัตถุ
เครื่องถ้วยที่ผลิตจำกแหล่งเตำในประเทศไทยเช่นเครื่องถ้วยสุโขทัย เครื่องถ้วยล้ำนนำและเครื่องถ้วยอยุธยำ
รวมทั้งเครื่องถ้วยที่ผลิตจำกเตำเผำในต่ำงประเทศซึ่งค้นพบในประเทศไทยอำทิ เครื่องถ้วยจีน
เครื่องถ้วยเวียดนำมและเครื่องถ้วยพม่ำเป็นต้นพิพิธภัณฑ์แบ่งออกเป็นห้องนิทรรศกำรถำวรห้องนิทรรศกำรชั่วครำว
ร้ำนจำหน่ำยหนังสือและสินค้ำที่ระลึก
อำคำรจัดแสดงได้รับกำรออกแบบเป็นอำคำรชั้นเดียว อยู่ติดกับน้ำตกประดิษฐ์บำงส่วนอยู่ใต้ดิน
เลียนแบบกำรออกแบบเตำเผำที่มักถูกฝังอยู่ใต้ดินนอกจำกนี้ยังมีห้องสมุดเพื่อกำรวิจัย
และกำลังจะเพิ่มคลังบรรณำสำรทำงเครื่องถ้วยขึ้นอีกแห่งหนึ่งเพื่อใช้เป็นแหล่งข้อมูลและกำรสอน
ด้ำนนอกของพิพิธภัณฑสถำนฯมีเตำจำลองจำนวน2เตำเตาแรกสร้ำงเลียนแบบเตำทำงภำคเหนือของประเทศไทย
และอีกเตาหนึ่งสร้ำงเลียนแบบเตำของช่ำงปั้นชำวสุโขทัย
กำรเก็บรวบรวมภำยในพิพิธภัณฑสถำนฯจะจัดเน้นเครื่องถ้วยในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ส่วนใหญ่ผลิตในรำชอำณำจักรไทยหรือถูกสั่งนำเข้ำมำในรำชอำณำจักรไทยตั้งแต่สมัยโบรำณ
เครื่องถ้วยเหล่ำนี้ผลิตกลุ่มเตำในประเทศเพื่อนบ้ำนได้แก่ จีนเวียดนำมเมียนมำร์ ลำวและกัมพูชำ
มีเครื่องถ้วยสมัยก่อนประวัติศำสตร์ชุดหนึ่งถูกค้นพบจำกตำบลบ้ำนเชียงและภำคกลำงของประเทศไทย
รวมทั้งเครื่องถ้วยเขมรที่ผลิตจำกกลุ่มเตำพนมดงเร็กในเขตจังหวัดบุรีรัมย์และกลุ่มเตำพนม กุเลนในจังหวัดเสียมเรียบ
พิพิธภัณฑสถำนแห่งนี้ยังเป็นแหล่งเก็บรวบรวมเครื่องถ้วยที่ค้นพบจำกแหล่งขุดค้นตำก-
อมก๋อยทำงภำคตะวันตกของประเทศไทยที่ใหญ่ที่สุดซึ่งสำมำรถเข้ำถึงได้ง่ำย
และมีจุดเด่นตรงที่เป็นพิพิธภัณฑสถำนแห่งแรกที่แสดงให้เห็นถึงลำดับเวลำของกำรผลิตเครื่องถ้วยไทยที่สินค้ำออก
มหำวิทยำลัยกรุงเทพมีควำมมุ่งมั่นที่จะทำให้พิพิธภัณฑสถำนแห่งนี้เป็นศูนย์ศึกษำวิจัยเครื่องถ้วยและเป็นแหล่งเก็บรวบรว
มบรรณสำรทำงเครื่องถ้วยที่สำคัญแห่งหนึ่งในภูมิภำคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พิพิธภัณฑ์บัว ตั้งอยู่ภำยในมหำวิทยำลัยเทคโนโลยีรำชมงคลธัญบุรี เริ่มจัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2543
ในกำรดูแลของสำนักงำนโครงกำรภูมิทัศน์และสำนักงำนกิจกำรพิเศษของมหำวิทยำลัยฯ ตำมโครงกำรอนุรักษ์พันธุ์กรรม
พืชอัน
-55-
เนื่องมำจำกพระดำริ สมเด็จพระเทพรัตนรำชสุดำฯ สยำมบรมรำชกุมำรี โดยมีเป้ ำหมำยหลักเพื่อรวบรวมพันธุ์บัว
ทั้งพันธุ์ไทยพันธุ์เทศและพันธุ์ลูกผสมเพื่อใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ ค้นคว้ำวิจัยขยำยพันธุ์บัว เพื่อศึกษำเรื่องกำรนำส่วนต่ำงๆ
ของบัวไปใช้ประโยชน์ อีกทั้งเพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ มีกำรรวบรวมพันธุ์บัวต่ำงๆทั้งของไทยและต่ำงประเทศ
และพันธุ์ลูกผสมกว่ำ100สำยพันธุ์ปลูกไว้ในกระถำงและสระน้ำอำทิบัวหลวงบัวผันบัวเผื่อนบัวยักษ์ บัวจงกลนี
บัวกระด้งฯลฯรวมทั้งบัวที่ชื่อว่ำ"มงคลอุบล " บัวฝรั่งสัญชำติไทยที่ได้รับรำงวัลBestNew HardyWaterlily2004

61. ในกำรประกวดบัวโลกครั้งที่19ที่สหรัฐอเมริกำ"บัวแทนขวัญ"บัวฝรั่งสัญชำติไทยที่ได้รับรำงวัลBestNewHardy
Waterlily2006"บัวธัญกำฬ"บัวสำยบำนกลำงคืนดอกสีแดงดำเหลือบม่วงหลังใบมีจุดประสีดำ
ได้รับรำงวัลรองชนะเลิศอันดับ2 ปี 2550งำนบัวนำนำชำติเฉลิมพระเกียรติ์ณสวนหลวงร.9และ"บัวจงกลนี"
บัวไทยแท้ตั้งแต่สมัยสุโขทัยมีที่ประเทศไทยแห่งเดียวในโลกบัวที่บำนแล้วไม่หุบ
เพรำะมีกลีบซ้อนกันหลำยชั้น เปิดให้เข้ำชมฟรีทุกวันเวลำ8.30-16.30 น.
พิพิธภัณฑ์สถำนเครื่องถ้วยเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พิพิธภัณฑ์บัว
ชมวัด
วัดเจดีย์ทอง ตั้งอยู่บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้ำพระยำ ตำบลคลองควำยอำเภอสำมโคกในวัดนี้มีเจดีย์ทรงรำมัญ
สร้ำงมำประมำณ160ปี เป็นสถำปัตยกรรมมอญที่เลียนแบบมำจำกเจดีย์จิตตะกองของพม่ำ
และยังมีพระพุทธรูปปำงมำรวิชัยสร้ำงขึ้นด้วยหยกขำว เป็นที่เคำรพสักกำระของชำวไทยรำมัญ
กำรเดินทำงนั้นใช้เส้นทำงสำยปทุมธำนี-สำมโคกวัดเจดีย์ทองอยู่ห่ำงจำกจังหวัดไป8กม.แยกขวำเข้ำวัดอีกประมำณ
500 เมตร
วัดชินวราราม เป็นวัดเก่ำแก่และเป็นพระอำรำมหลวงชั้นโทชั้นวรวิหำร เดิมชื่อ"วัดมะขำมใต้"บริเวณรอบพระอำรำม
กว้ำงขวำงในพระอุโบสถมีจิตรกรรมฝำผนังที่สวยงำมพร้อมคำบรรยำยเป็นโคลงสี่สุภำพ เกี่ยวกับเรื่องพระเจ้ำสิบชำติ
นอกจำกนี้ยังมีสิ่งที่น่ำสนใจอื่นๆเช่นพระวิหำรมณฑปหอระฆังศำลำกำรเปรียญศำลำท่ำน้ำและตำหนักชินวรสิริวัฒน์
ฯลฯวัดนี้ได้รับกำรปฏิสังขรณ์ โดยพระเจ้ำวรวงศ์เธอกรมหลวงชินวรสิริวัฒนำ
สมเด็จพระสังฆรำชเจ้ำอดีตเจ้ำอำวำสรำชบพิธสถิตมหำสีมำรำม
วัดชินวรำรำมตั้งอยู่บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้ำพระยำ เยื้องปำกคลองรังสิตประยูรศักดิ์ไปทำงเหนือเล็กน้อย
ในเขตอำเภอเมืองปทุมธำนี จำกทำงแยกถนนสำยกรุงเทพฯ-ปทุมธำนีก่อนถึงสะพำนนนทบุรีประมำณ 500เมตร
ทำงฝั่งซ้ำยจะมีทำงแยกเข้ำไปประมำณ 1กม.กำรเดินทำงสะดวกทั้งทำงรถยนต์และทำงเรือโดยรวมแล้วยังไม่มีอะไร
เว้นองค์พระ
-56-
ประธำนที่อยู่ในพระวิหำรว่ำศักดิ์สิทธิ์มำกสถำนที่น่ำสนใจอื่นๆได้แก่ ห้องเจ้ำแม่กวนอิมตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำ
ศำลำกำรเปรียญเก่ำแก่ ต้นโพธิ์เก่ำแก่และองค์พระประจำวันตั้งอยู่ล้อมต้นโพธิ์

62. วัดโบสถ์ ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้ำนกลำงทำงฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้ำพระยำ สร้ำงเมื่อพ.ศ.2164
โดยชำวมอญที่อพยพมำจำกเมืองหงสำวดีและเอำชื่อหมู่บ้ำนที่ตนอพยพมำอำศัยอยู่ตั้งเป็นชื่อวัดและได้สร้ำง
เสำหงส์ขึ้นไว้เป็นสัญลักษณ์แห่งเมืองหงสำวดีสิ่งสำคัญในวัดโบสถ์คือพระแสงอำญำสิทธิ์
ของเก่ำแก่จำกรำมัญช้ำงสี่เศียรใช้ติดตั้งประดับหัวเสำ อำยุเก่ำแก่ถึง150ปี สร้ำงด้วยทองคำสัมฤทธิ์
พระทรงเครื่องอยู่ในโบสถ์เก่ำของวัดและที่เขี่ยบุหรี่สุนัขย่ำเหลหล่อด้วยตะกั่วที่เจ้ำอำวำสองค์ก่อน
ได้รับพระรำชทำนมำจำกรัชกำลที่6
วัดเจดีย์ทอง วัดชินวรำรำม วัดโบสถ์
วัดสิงห์ ตั้งอยู่บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้ำพระยำในเขตอำเภอสำมโคก
สันนิษฐำนว่ำสร้ำงเมื่อครั้งที่ชำวมอญอพยพมำตั้งถิ่นฐำนที่เมืองนี้
ในบริเวณวัดมีโบรำณสถำนและโบรำณวัตถุที่ควรค่ำแก่กำรศึกษำในด้ำนประวัติศำสตร์และศิลปะ
มีหลวงพ่อโตเป็นพระพุทธรูปลงรักปิดทองปำงสะดุ้งมำรสมัยกรุงศรีอยุธยำพระพุทธไสยำสน์(หลวงพ่อเพชร)
โกศบรรจุอัฐิหลวงพ่อพญำกรำยซึ่งเป็นพระมอญธุดงค์มำจำพรรษำที่วัดสิงห์นี้ บนกุฏิจัดเป็นพิพิธภัณฑ์มีโบรำณวัตถุ
ที่เป็นศิลปะมอญ เช่นหม้อข้ำวแช่ มีรอยพระพุทธบำทจำลองทำด้วยไม้สัก
พร้อมทั้งแท่นบรรทมของพระบำทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้ำนภำลัย
เมื่อครั้งเสด็จประพำสเมืองสำมโคกและมีอิฐมอญแบบเก่ำที่มี4,6, 8 รู
ในแถบวัดนี้ยังมีกำรทำอิฐมอญซึ่งเป็นอุตสำหกรรมพื้นบ้ำน กำรเดินทำงไปได้ทั้งทำงเรือและทำงรถยนต์
โดยถนนสำยปทุมธำนี-สำมโคกเพียง3กม.และมีทำงแยกซ้ำยเข้ำไปประมำณ 2กม.
วัดโบสถ์ อ.สามโคกตั้งอยู่ทำงฝั่งแม่น้ำเจ้ำพระยำเดิมเป็นวัดเก่ำโบรำณสมัยกรุงศรีอยุธยำ
โดยชำวมอญอพยพมำจำกเมืองหงสำวดีสร้ำงไว้เป็นสัญลักษณ์ของเมืองหงสำวดี
เป็นวัดที่มีพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์หลวงพ่อเหลือถือเป็นพระคู่บ้ำนคู่เมืองของเมืองปทุมธำนี
วัดโบสถ์มีรูปปั้นเหมือนของสมเด็จพระพุฒำจำรย์(โตพรหมรังสี)เทศนำธรรมองค์ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย
ซึ่งมีควำมสูงถึง28เมตร ปัจจุบันมีผู้นิยมไปกรำบไหว้กันเป็นจำนวนมำก และยังนิยมกรำบไหว้และมำสักกำระบูชำ
พระแสงอำญำสิทธิ์ของเก่ำแก่จำกรำมัญและช้ำงสี่เศียรใช้ติดตั้งประดับหัวเสำอำยุ150ปี สร้ำงด้วยทองสำริด
-57-

63. เนื่องจำกวัดโบสถ์ มีหลำกหลำยที่ แม้แต่ในจังหวัดปทุมธำนีก็ยังมี วัดโบสถ์ที่ชื่อเหมือนกันคือที่อำเภอเมือง
สำหรับผู้ที่จะมำวัดโบสถ์ สำมโคก ควรตรวจสอบเส้นทำงและสถำนที่ตั้งให้ดี เพื่อป้ องกันควำมสับสนในกำรมำวัดแห่งนี้
วัดพืชอุดม ตั้งอยู่ที่ตำบลลำไทรอำเภอลำลูกกำในบริเวณวัดมีศำลำรูปปั้นต่ำงๆ
แสดงถึงนรกภูมิและสวรรค์ภูมิชั้นต่ำงๆ มีหลวงพ่อโสธรจำลองประดิษฐำนอยู่ภำยในพระอุโบสถ
นอกจำกนี้ยังมีพิพิธภัณฑ์โบรำณวัตถุ กำรเดินทำงไปมำสะดวกทั้งทำงรถยนต์และทำงเรือ
วัดสิงห์ วัดโบสถ์ สำมโคก วัดพืชอุดม
วัดเจดีย์หอย ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ตำบลบ่อเงิน อำเภอลำดหลุมแก้ว ใช้ทำงหลวงหมำยเลข346(ปทุมธำนี-บำงเลน)
ถึงหลักกม.ที่21-22แล้วแยกเข้ำวัดไปอีก10กม.วัดนี้เป็นแหล่งเก่ำแก่ของหอยนำงรมยักษ์มีอำยุกว่ำ1,000ปี
มีเจดีย์ที่ก่อสร้ำงขึ้นจำกกำรนำเอำหอยนำงรมมำสร้ำงเป็นรูปเจดีย์จึงเรียกว่ำ "เจดีย์หอย"มีอยู่ด้วยกัน2องค์
องค์แรกอยู่ปำกทำงเข้ำวัดองค์ที่สองอยู่ในบริเวณวัด
ในบริเวณวัดมีบึงน้ำขนำดใหญ่มีปลำสวำยที่ทำงวัดเลี้ยงอยู่เป็นจำนวนมำก และบ่อเต่ำอยู่ข้ำงๆบึง
นักท่องเที่ยวสำมำรถซื้ออำหำรเลี้ยงปลำและเต่ำได้
วัดมูลจินดาราม ตั้งอยู่ริมคลองรังสิตประยูรศักดิ์บริเวณคลองห้ำอำเภอธัญบุรี ห่ำงจำกถนนพหลโยธิน
ไปตำมเส้นทำงถนนปทุมธำนี-นครนำยกระยะทำงประมำณ13กม.มีสิ่งที่น่ำสนใจคือปลำสวำย
อำศัยอยู่ในคลองรังสิตประยูรศักดิ์บริเวณหน้ำวัดซึ่งได้เลี้ยงไว้ มีขนำดใหญ่ตัวละ3-5กิโลกรัมจำนวนมำก
แต่ละวันมีผู้ไปเที่ยวชมและให้อำหำรปลำอยู่เสมอ
วัดเจดีย์หอย วัดมูลจินดำรำม
-58-

64. ธรรมชำติ
จังหวัดปทุมธำนีมีสถำนที่ท่องเที่ยวเพียงแห่งเดียวที่จัดได้ว่ำเป็นแหล่งท่องเที่ยวตำมธรรมชำติคือวัดไผ่ล้อม
ตั้งอยู่ที่ ต.บ้ำนงิ้ว อ. สำมโคกทำงฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้ำพระยำ ได้ประกำศเป็นเขตห้ำมล่ำสัตว์ป่ำเมื่อปี พ.ศ. 2521
ในช่วงเดือนพฤศจิกำยนถึงเดือนมิถุนำยน
จะมีนกปำกห่ำงอพยพย้ำยถิ่นจำกไซบีเรียมำอำศัยอยู่ที่วัดแห่งนี้เป็นจำนวนมำก ซึ่งภำยในวัดจะมีหอดูนก
เพื่อดูนกที่มักจะทำรังและเกำะอยู่ตำมยอดไม้
วัดไผ่ล้อม เป็นวัดโบรำณที่สร้ำงขึ้นในสมัยกรุงสุโขทัย ตั้งอยู่บนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้ำพระยำในเขตำมโคก
เป็นสถำนที่ท่องเที่ยวที่อยู่ในควำมสนใจของนักท่องเที่ยวชำวไทย และชำวต่ำงประเทศเป็นอย่ำงยิ่ง
เนื่องจำกบริเวณวัดนั้นเป็นที่อำศัยของ"นกปำกห่ำง"จำนวนมำก"นกปำกห่ำง"เป็นนกที่อยู่ในตระกูลนกกระสำ
มีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดียลังกำอัสสัมพม่ำไทยลำวเขมร และเวียดนำม"นกปำกห่ำง"
เป็นนกประจำถิ่นแต่มีบำงพวกที่อพยพเปลี่ยนที่หำกินไปตำมฤดูกำล นกนี้จะเริ่มอพยพมำอำศัยอยู่ที่วัดไผ่ล้อม
ในระหว่ำงเดือนพฤศจิกำยนถึงเดือนมิถุนำยนของทุกปี โดยจะเริ่มจับคู่ทำรังและผสมพันธุ์จนกระทั่งวำงไข่
และเลี้ยงลูกอ่อนเมื่อลูกนกโตขึ้นจนสำมำรถช่วยเหลือตัวเองได้แล้วพอเข้ำฤดูฝนประมำณเดือนมิถุนำยนถึงเดือนตุลำคม
นกส่วนมำกจะอพยพจำกวัดไผ่ล้อมทยอยบินขึ้นไปทำงเหนือยังประเทศอินเดียหลังจำกนั้นในเดือนพฤศจิกำยน
นกก็จะเริ่มบินกลับมำทำรังที่วัดไผ่ล้อมอีกอำหำรที่นกปำกห่ำงชอบคือหอยโข่ง นอกจำกนี้ยังมีกุ้งและปลำปัจจุบัน
"นกปำกห่ำง"เป็นสัตว์ป่ำสงวนในควำมดูแลของกองอนุรักษ์สัตว์ป่ำกรมป่ำไม้ กำรเดินทำงไปชมนกปำกห่ำงนั้น
ไปได้ทำงเรือโดยใช้เส้นทำงถนนสำยปทุมธำนี-สำมโคกเลยที่ว่ำกำรอำเภอสำมโคกถึงวัดสำมัคคียำรำม
แล้วลงเรือข้ำมฟำกไปวัดไผ่ล้อมหรือจะนั่งรถสองแถวสำยไปวัดไผ่ล้อมจำกหัวถนนติวำนนท์(ทำงหลวงหมำยเลข306)
ถึงสำมแยกเลี้ยวขวำเข้ำถนนหมำยเลข346ประมำณ1กม. ทำงซ้ำยมือมีทำงรำดยำงเข้ำสู่วัดเสด็จ(ระยะทำง3.5กม.)
และวัดไผ่ล้อมระยะทำง15กม.ไปลงที่หน้ำวัดไผ่ล้อม
วัดไผ่ล้อมปทุมธำนี แหล่งดูนกปำกห่ำง

65. -59-
ของดี
ตลาดร้อยปีระแหง ตั้งอยู่ที่ชำยคลองระแหงติดต่อคลองพระอุดมตำบลระแหง
อำเภอลำดหลุมแก้ว ตลำดทั้งสองฝั่งคลองปลูกสร้ำงด้วยไม้ เป็นห้องแถวติดต่อกันยำว
สมัยนั้นผู้คนจำนวนมำกต้องสัญจรกันทำงเรือและทำงรถไฟ โดยมีทำงรถไฟสำยแรกคือสำยตลำดระแหง-บำงบัวทอง
มำสิ้นสุดที่โรงเรียนวรพงษ์หมู่4 ตำบลระแหงอำเภอลำดหลุมแก้วต่อมำกำรคมนำคมเจริญขึ้น
มีถนนผ่ำนหน้ำอำเภอลำดหลุมแก้ว ผู้คนก็หันมำสัญจรทำงรถยนต์กันกิจกรรมรถไฟก็ล้มเลิกไป
แต่ยังคงเหลือตลำดเอำไว้ให้เป็นอนุสรณ์อยู่จนทุกวันนี้
อำเภอลำดหลุมแก้วร่วมกับเทศบำลตำบลระแหงและชำวตลำดระแหง
ได้ร่วมกันอนุรักษ์ตลำดเก่ำที่ยังรักษำชุมชนเดิมไว้ได้ โดยจัดเป็นตลำดน้ำเหมือนในอดีต
เพื่อให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของจังหวัดปทุมธำนี ในส่วนบริเวณคลองระแหงหน้ำลำนวัดบัวแก้วเกษร
ได้มีกำรจัดทำสถำนที่เลี้ยงปลำบริเวณคลองระแหง
โดยเก็บกักรักษำระดับน้ำให้เป็นสถำนที่พักผ่อนหย่อนใจ อีกจุดหนึ่งที่ศำลำริมน้ำข้ำงห้องสมุดจัดทำเป็นท่ำเรือรับ-
ส่งนักท่องเที่ยวและจำหน่ำยสินค้ำในทุกวันเสำร์และอำทิตย์เช่นขนมพื้นบ้ำนขนมไทยโบรำณ
ผลิตผลทำงกำรเกษตร ตั้งแต่สะพำนคลองระแหงจะทำทำงเดินเชื่อมต่อกันระหว่ำงลำนวัดกับตลำด
เพรำะตรงนี้ชำวตลำดระแหงอยู่กันมำตั้งแต่รุ่นทวด
โดยยังอนุรักษ์ชุมชนดั้งเดิมไว้จนได้รับรำงวัลจำกสมเด็จพระเทพรัตนรำชสุดำฯ สยำมบรมรำชกุมำรี
ในตลำดมีร้ำนขำยอุปกรณ์จับสัตว์น้ำอำยุกว่ำ 90ปี ร้ำนขำยยำจีนและยำแผนโบรำณร้ำนตัดผมรุ่นคุณปู่
ร้ำนขำยอุปกรณ์กำรเกษตรก็ยังอยู่มีทั้งเคียวเกี่ยวข้ำวจอบเสียมค้อนตะปู เครื่องใช้ในครัวเรือนปุ๋ ยหมัก
หม้อดินเผำหุงข้ำวหรือร้ำนอำหำรขึ้นชื่อคือร้ำนแปโภชนำซึ่งเป็นร้ำนเก่ำแก่ ขำยกันมำเกือบ70
ปีแล้ว นอกจำกนี้ที่บ้ำนของนำยเกียรติคุณสุทธำภิรมย์
นำยกเทศมนตรีตำบลระแหงยังจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์แสดงข้ำวของเครื่องใช้ในสมัยโบรำณ
เปิดให้เข้ำชมโดยไม่เสียค่ำธรรมเนียม
ผู้สนใจสำมำรถเดินทำงมำชมตลำดระแหงได้ทุกวัน
แต่ชำวบ้ำนจะเปิดร้ำนสินค้ำสำหรับนักท่องเที่ยวกันในวันเสำร์และอำทิตย์
สวนสนุกดรีมเวิลด์ ตั้งอยู่ที่ตำบลบึงยี่โถกิโลเมตรที่7เส้นทำงสำยรังสิต-นครนำยกบริเวณคลองสำม
ดรีมเวิลด์เป็นสวนสนุกและสถำนที่พักผ่อนที่รวบรวมควำมบันเทิงนำนำชนิดเข้ำไว้ด้วยกันในเนื้อที่กว่ำ 160ไร่
ประกอบด้วยดินแดนต่ำงๆ4 ดินแดน ซึ่งได้รับกำรออกแบบให้มีบรรยำกำศแห่งควำมสุขสนุกสนำนที่แตกต่ำงกันออกไป
ได้แก่
- ดรีมเวิลด์พลำซ่ำดินแดนที่เต็มไปด้วยควำมงดงำมของสถำปัตยกรรมอันวิจิตรพิสดำรตลอดสองข้ำงทำง
- ดรีมกำร์เด้นเป็นอุทยำนสวนสวยที่ถูกจัดไว้อย่ำงสวยงำมท่ำมกลำงควำมเย็นสบำยจำกทะเลสำบขนำดใหญ่

66. - เคเบิ้ลคำร์ ที่จะพำชมควำมงำมของทัศนียภำพในมุมสูงแฟนตำซีแลนด์ เป็นดินแดนแห่งเทพนิยำย
ประกอบด้วยปรำสำทเจ้ำหญิงนิทรำบ้ำนขนมปัง
- บ้ำนยักษ์แอดแวนเจอร์ แลนด์ดินแดนแห่งกำรผจญภัยและท้ำทำยประกอบด้วยรถไฟตะลุยจักรวำล ไวกิ้งส์
เมืองหิมะ เป็นต้น
-60-
ตลาดริมน้าวัดศาลเจ้าจังหวัดปทุมธำนี โดยตลำดริมน้ำณวัดศำลเจ้ำนี้มีมำนำนเกือบ10 ปี เดิมบริเวณริมน้ำมี
ร้ำนขำยก๋วยเตี๋ยวอยู่เพียงร้ำนเดียว ต่อมำปี พ.ศ.2540 เกิดวิกฤตเศรษฐกิจลูกศิษย์ของหลวงพ่อสอน(
เจ้ำอำวำสคนก่อน)ได้มำขอเปิดท้ำยขำยของภำยหลังจำกที่หลวงพ่อสอนมรณภำพ
เจ้ำอำวำสท่ำนใหม่คือพระครูใบฎีกำนภำลัย,ท่ำนผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดนำยอำเภอและองค์กำรบริหำรส่วนตำบลบ้ำนกลำง
ได้ร่วมกันพัฒนำตลำดริมน้ำศำลเจ้ำใหม่เมื่อปีพ.ศ.2545ตั้งแต่นั้นมำตลำดริมน้ำแห่งนี้ก็คึกคักจนปัจจุบัน
แนวตลำดจัดแผงให้เดินกันเป็นล็อคๆเป็นระเบียบมีเต็นท์ขนำดใหญ่กำงกันแดดให้อีกด้วย
ตลำดริมน้ำวัดศำลเจ้ำ เป็นตลำดเล็กๆมีร้ำนขำยอำหำรไม่มำกนัก แต่รับรองควำมอร่อยเช่นกุยช่ำยเจ๊มล
ห่อหมกตำเรศ หอยครกกล้วยปิ้งโบรำณข้ำวแช่โบรำณขนมเบื้องโบรำณลูกตำลลอยแก้วน้ำตำลสดขนมไทยต่ำงๆ
อำทิ ตะโก้ ถั่วแปบข้ำวเม่ำขนมใส่ไส้ สำรพัดร้ำนของทอดเช่นทอดมัน เต้ำหู้ทอด กล้วยทอด มันทอด เผือกทอด
ก็มีให้เลือกมำกมำยรวมถึงผลไม้ อำหำรเครื่องดื่มก็มีให้เลือกจับจ่ำยอย่ำงครบครัน
นอกจำกนี้ยังสำมำรถให้อำหำรปลำหรือไหว้ขอพรเจ้ำพ่อวัดศำลเจ้ำโดยเจ้ำพ่อวัดศำลเจ้ำแห่งนี้
ประดิษฐำนอยู่ภำยในวิหำรแบบจีนสูง3ชั้นตั้งอยู่ริมน้ำถัดจำกตลำดไปเล็กน้อย ส่วนด้ำนบนนั้นยังเป็นที่ประดิษฐำน
พระบรมสำรี ริกธำตุอีกด้วย ภำยในวัดยังมีอุโบสถที่ทำสีใหม่สวยงำมสะอำดตำ รำยล้อมด้วยซุ้มเสมำสีชมพูสดใส
ตลำดริมน้ำวัดศำลเจ้ำ ตั้งอยู่ที่ซ.วัดศำลเจ้ำอ.บ้ำนกลำงจ.ปทุมธำนีเปิดทุกวันเสำร์-
อำทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์เวลำประมำณ 9.00-15.00น.
อาหารพื้นเมือง ผัก ผลไม้
ปทุมธำนีเป็นพื้นที่รำบลุ่มแม่น้ำเจ้ำพระยำ จึงมีกำรทำนำกันมำกนอกจำกนี้ยังเป็นแหล่งปลูกพืชผัก
ส่งตลำดสดในตัวเมืองและตลำดกลำงขนำดใหญ่ระดับประเทศสองแห่งคือตลำดสี่มุมเมืองและตลำดไท
เป็นแหล่งรวมผลไม้หลำยชนิดเช่นส้มเขียวหวำนมะม่วงกล้วยทุเรียนลิ้นจี่ลำไย มังคุด รวมทั้งผลผลิตจำกพืชธรรมชำติ
เช่น ลูกตำลและฝักบัว
ส่วนอำหำรยอดนิยมที่ผู้มำเยือนปทุมธำนีไม่พลำดที่จะต้องลองชิมคือก๋วยเตี๋ยวเรือซึ่งมีขำยอยู่ทั่วไป
โดยเฉพำะริมเส้นทำงรังสิต-นครนำยกส่วนร้ำนอำหำรในตัวเมืองมักมีอำหำรจำนเด่นจำพวกกุ้งเต้นปลำเผำ
ตำมชุมชนหมู่บ้ำนเป็นของที่ระลึกมีกำรผลิตสินค้ำหัตถกรรมซึ่งเป็นสินค้ำหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ได้แก่
โอ่งสำมโคกขนำดเล็กทำดอกบัวประดิษฐ์และกระเป๋ ำหนังต่ำงๆ

67. ตลำด100 ปีระแหง ดรีมเวิลด์ ตลำดริมน้ำวัดศำลเจ้ำ
-61-
9.ประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดที่ยังคงรักษำเสน่ห์ควำมเป็นเมืองท่องเที่ยวที่มีทะเลงำมเป็นที่ดึงดูดใจไว้ได้อย่ำงสม่ำเสมอ
แม้ว่ำเวลำจะผ่ำนมำนำนแต่หัวหินยังเป็นชำยทะเลที่มีเสน่ห์ไม่เสื่อมคลำย
คาขวัญ “เมืองทองเนื้อเก้ำมะพร้ำวสับปะรดสวยสดหำดเขำถ้ำงำมล้ำน้ำใจ”
ประวัติ
ประจวบคีรีขันธ์คือจังหวัดหนึ่งในภำคกลำงตำมกำรแบ่งเขตกำรปกครองของกระทรวงมหำดไทย
โดยเป็นจังหวัดสุดท้ำยของภำคกลำงต่อกับจังหวัดชุมพรของภำคใต้ จึงกล่ำวได้ว่ำ
ประจวบคีรีขันธ์คือประตูสู่ภำคใต้อย่ำงแท้จริงจังหวัดที่มีรูปร่ำงยำวเรียวนี้เต็มไปด้วยแหล่งท่องเที่ยวโดยเฉพำะทะเล
ประจวบคีรีขันธ์ได้ชื่อว่ำเป็นสถำนที่ตำกอำกำศมำตั้งแต่รัชสมัยพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
จวบจนถึงทุกวันนี้ชำยทะเลหลำยแห่งในประจวบคีรีขันธ์ก็ยังเป็นที่นิยมของนักท่องเที่ยวไม่เสื่อมคลำย
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์มีเนื้อที่6,367,620 ตำรำงกิโลเมตรลักษณะพื้นที่แคบยำวเป็นคำบสมุทรลงไปทำงภำคใต้
โดยมีแผ่นดินส่วนที่แคบที่สุดจำกชำยแดนไทยไปจนถึงสหภำพพม่ำระยะทำง11 กิโลเมตรอยู่ที่บริเวณด่ำนสิงขร
ตำบลคลองวำฬอำเภอเมืองฯและมีควำมยำวจำกเหนือจดใต้ถึง212
กิโลเมตรเลยทีเดียวควำมเป็นมำของประจวบคีรีขันธ์เท่ำที่มีหลักฐำนทำงประวัติศำสตร์
พบว่ำพื้นที่นี้เคยเป็นที่ตั้งของเมืองนำรังในสมัยกรุงศรีอยุธยำเป็นรำชธำนีจนกระทั่งกรุงแตกในครั้งที่2
เมืองนำรังจึงกลำยเป็นเมืองร้ำงครั้นถึงสมัยพระบำทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้ำนภำลัยรัชกำลที่2ของรำชวงศ์จักรี
พระองค์ทรงตั้งเมืองขึ้นใหม่ที่ปำกคลองอีรมและพระรำชทำนนำมว่ำเมืองบำงนำงรม
จนกระทั่งถึงรัชสมัยของพระบำทสมเด็จพระจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัวได้ทรงรวมเมืองบำงนำงรมเมืองกุย
และเมืองคลองวำฬเข้ำไว้ด้วยกันพระรำชทำนนำมว่ำเมืองประจวบคีรีขันธ์แปลว่ำเมืองที่มีภูเขำเป็นหมู่ๆ
เพื่อให้คล้องกับชื่อของเกำะกงคือ “เมืองประจันตคีรีเขต”
โดยมีที่ว่ำกำรเมืองอยู่ที่เมืองกุยกระทั่งถึงรัชสมัยของพระบำทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ำเจ้ำอยู่หัว
ทรงจัดกำรปกครองแบบมณฑลเทศำภิบำลเมืองประจวบคีรีขันธ์ถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งของเมืองเพชรบุรี
โดยมีฐำนะเป็นอำเภอและในพ.ศ.2441 ก็มีกำรย้ำยที่ว่ำกำรเมืองไปอยู่ที่เกำะหลักหรืออ่ำวประจวบ
ซึ่งเป็นที่ตั้งของเมืองประจวบคีรีขันธ์ในปัจจุบันจังหวัดประจวบคีรีขันธ์แบ่งเขตกำรปกครองออกเป็น8 อำเภอคือ

68. อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์อำเภอหัวหิน อำเภอปรำณบุรี อำเภอกุยบุรี อำเภอทับสะแก อำเภอบำงสะพำน
อำเภอบำงสะพำนน้อยและอำเภอสำมร้อยยอด
วัฒนธรรม
ศาลหลักเมือง ตั้งอยู่บนถนนสละชีพอำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ใกล้เชิงเขำช่องกระจก
องค์หลักเมืองแกะสลักลวดลำยประณีตสวยงำมวิจิตรบรรจง เป็นศิลปะสมัยลพบุรี โดยส่วนยอดแกะเป็น4พักตร์ 4
เศียร เป็นที่สักกำระของชำวเมืองและสถำนที่ท่องเที่ยวแห่งหนึ่งของจังหวัด สร้ำงขึ้นในสมัยร.ต.อำนวยไทยำนนท์
เป็นผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดประจวบคีรีขันธ์พระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัว ทรงพระกรุณำโปรดเกล้ำฯ
ให้สมเด็จพระบรมโอรสำธิรำชสยำมมกุฎรำชกุมำร เสด็จพระรำชดำเนินแทนพระองค์ทรงเปิดศำลหลักเมืองนี้เมื่อวันที่ 20
สิงหำคมพ.ศ. 2537เพื่อให้เป็นสิริมงคลและเป็นหลักชัยคู่บ้ำนคู่เมือง
-62-
เพลินวานพิพิธภัณฑ์โบราณหัวหิน เมื่อเริ่มก่อตั้งได้มีจุดมุ่งหมำยไว้ว่ำกำรทำธุรกิจที่ไม่ได้หวังผลกำไร
แบ่งปันมีแต่ให้ไม่มีที่สิ้นสุด เชื่อในควำมสุขที่ได้จำกกำรคิดดี...ทำดีและ ถ้ำเรำมีควำมตั้งใจแล้วสิ่งเหล่ำนี้จะเป็นจริงได้
ควำมแตกต่ำงหำกเดินตำมรอยเท้ำคนอื่นก็ไม่มีวันมีรอยเท้ำเป็นของตัวเองคิดต่ำงเพลินวำน
ถูกสร้ำงขึ้นเพื่อให้เป็นศูนย์รวมควำมสุขสถำนที่หยุดเวลำเรื่องรำวมำกมำยในอดีตไว้ เพื่อให้ควำมทรงจำดีๆของวันวำน
ย้อนคืนกลับมำสร้ำงควำมอิ่มเอมใจให้กับผู้คนยุคนี้สมัยนี้อีกครั้ง...ก่อนที่สิ่งเหล่ำนี้
จะเลือนลำงและจำงหำยไปตำมกำลเวลำ ทำต่ำง...เพลินวำนเป็นเสมือน” พิพิธภัณฑ์มีชีวิต(LifeMuseum)
ของย่ำนกำรค้ำวันวำน”...ที่ซึ่งเป็นมำกกว่ำสถำนที่หรือสิ่งก่อสร้ำงสวยงำมย้อนยุคตำมสมัยนิยมแต่สิ่งสำคัญคือ
ที่แห่งนี้มีจิตวิญญำณมีกำรดำรงอยู่ของผู้คนอย่ำงแท้จริงให้...ที่แตกต่ำงเพลินวำนมีควำมมุ่งมั่นดำเนินธุรกิจ
โดยยืนหยัดอยู่บนพื้นฐำนของกำรให้ในเชิงคุณภำพมำกกว่ำเน้นกำรขำยในเชิงปริมำณ
ศำลหลักเมือง เพลินวำน
ชมวัด
วัดห้วยมงคล ตั้งอยู่ที่ต.ทับใต้ อ.หัวหินจ.ประจวบคีรีขันธ์ แต่เดิมใช้ชื่อว่ำ“วัดห้วยคด”โดยอำศัยจำก
ชื่อลำห้วยน้อยใหญ่ที่คดไปคดมำ ต่อมำพระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัว ทรงเสด็จมำในปี พ.ศ.2495

69. ตั้งโครงกำรพระรำชดำริแห่งแรกขึ้นและทรงได้พระรำชทำนนำมใหม่จำกห้วยคดเป็นห้วย “มงคล”
ซึ่งปัจจุบันใช้เป็นทั้งชื่อหมู่บ้ำน วัด โรงเรียนและโครงกำรต่ำงๆอีกมำกมำย
วัดห้วยมงคลก่อตั้งในปี พ.ศ. 2507 จำกที่พักสงฆ์เล็กๆจนกระทั่งเป็นสำนักสงฆ์และเป็นวัดในเวลำต่อมำ
โดยมีหลวงพ่อปลั่งปภำโสเป็นเจ้ำอำวำสปกครองวัดองค์แรกในปี พ.ศ. 2507– 2534ต่อมำเจ้ำอำวำสองค์ที่2 คือ
พระครูประภัสสรวรพินิจหรือพระอำจำรย์ไพโรจน์ได้ปกครองวัดตั้งแต่ปี พ.ศ.2537 จนถึงปัจจุบัน
ได้ดำริที่จะสร้ำงหลวงพ่อทวดองค์ใหญ่ เพื่อสืบทอดและเผยแพร่พระพุทธศำสนำโดยได้รับควำมอุปถัมภ์จำกท่ำน
พลเอกวิเศษคงอุทัยกุลรองสมุหรำชองครักษ์ร่วมสร้ำงถวำยเป็นพระรำชกุศลแด่สมเด็จพระนำงเจ้ำพระบรมรำชินีนำรถ
ครบรอบ72 พรรษำ ในปี พ.ศ. 2547 ซึ่งสมเด็จพระนำงเจ้ำพระบรมรำชินีนำถทรงเสด็จมำเป็นประธำนหล่อเศียรในวันที่
10 มิถุนำยน2546 และทรงเสด็จมำกรำบนมัสกำรหลวงพ่อทวดเมื่อวันที่27สิงหำคม 2547ปัจจุบันวัดห้วยมงคล
ยังเป็นสถำนที่เผยแผ่พระพุทธศำสนำเป็นที่อบรมศีลธรรมแก่นักเรียนนิสิตนักศึกษำเช่นโครงกำร เข้ำค่ำยพุทธบุตร
และยังเป็นศูนย์รวมของพุทธศำสนิกชนทั้งหลำย ที่มำสักกำระบูชำได้เข้ำถึงพระรัตนตรัยอีกด้วย
-63-
วัดตาลเจ็ดยอด ตำบลศำลำลัยอำเภอสำมร้อยยอดจังหวัดประจวบคีรีขันธ์เป็นที่ประดิษฐำน
รูปหล่อสมเด็จพระพุฒำจำรย์(โตพรหมรังสี)ขนำดหน้ำตักกว้ำง๑๑เมตรสูง ๑๘เมตรซึ่งมีขนำดใหญ่ที่สุดในขณะนี้
ตัววัดตั้งอยู่ท่ำมกลำงท้องนำเมื่อเข้ำไปในซอยจะเห็นองค์หลวงพ่อโต (สมเด็จพระพุฒำจำรย์โตพรหมรังสี)
องค์ขนำดใหญ่ เป็นองค์รูปเหมือน ขนำดหน้ำตักกว้ำง11เมตรสูง 18 เมตร น้ำหนักรวม50,000กิโลกรัม
หล่อจำกโลหะทองเหลืองเป็นชิ้นใหญ่ 16ชิ้นตั้งอยู่โดดเด่นเป็นสง่ำ
เบื้องหน้ำเป็นยอดเขำสำมร้อยยอดซึ่งเป็นทิวทัศน์ที่มีควำมงดงำมมำก
นอกจำกองค์หลวงพ่อโตขนำดใหญ่แล้วภำยในวัดยังมีบ่อน้ำมนต์อันศักดิ์สิทธิ์
จำลองสถำนที่คล้ำยกับบ่อน้ำมนต์ศักดิ์สิทธิ์วัดอินทรวิหำรมีรูปปั้นหุ่นขี้ผึ้งจำลองของสมเด็จพระพุฒำจำรย์โตพรหมรังสี
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้ที่เข้ำเยี่ยมชมได้สวดมนต์เจริญภำวนำ ภำยในบริเวณบ่อน้ำมนต์มีรูปองค์พระพุทธเจ้ำ28
พระองค์โดยรอบ
วัดเขาถ้าคั่นกระได ตั้งอยู่เชิงเขำบริเวณอ่ำวน้อยก่อนถึงตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์มีทำงเข้ำแยกจำกถนนเพชรเกษม
กิโลเมตรที่314เป็นระยะทำง3 กิโลเมตรในบริเวณมีถ้ำขนำดเล็กประดิษฐำนพระพุทธไสยำสน์
ในอดีตถ้ำแห่งนี้เป็นสถำนที่ซึ่งชำวเรือมักเข้ำมำอำศัยหลบพำยุฝน

70. วัดห้วยมงคล วัดตำลเจ็ดยอด วัดเขำถ้ำคั่นกระได
ธรรมชำติ
หาดหัวหิน หัวหินอยู่ห่ำงจำกกรุงเทพฯไปทำงทิศใต้ประมำณ200กิโลเมตร
อยู่ติดชำยฝั่งทำงทิศตะวันตกของอ่ำวไทย จัดได้ว่ำเป็นสถำนที่พักผ่อนตำกอำกำศริมทะเลที่เก่ำแก่ที่สุดของประเทศไทย
หัวหินได้ถูกเปลี่ยนแปลงจำกแต่เดิมที่เป็นชุมชนชำวประมงมำเป็นสถำนที่ท่องเที่ยวยอดนิยมในปี 2463
และเริ่มมีกำรก่อสร้ำงทำงเดินรถไฟสถำนีหัวหินในสมัยพระบำทสมเด็จพระมงกุฏเกล้ำเจ้ำอยู่หัว รัชกำลที่6(ปี พ.ศ.2453-
2468) รวมถึงพระรำชวังไกลกังวลในรัชกำลที่7ปี พ.ศ.2469
พระรำชวังแห่งนี้ได้ถูกใช้เป็นที่ประทับรับรองของพระรำชวงศ์เมื่อมีกำรเสด็จเยือนหัวหิน
ปัจจุบันหัวหินเป็นที่รู้จักและได้รับควำมนิยมจำกนักท่องเที่ยวทั้งชำวไทยและชำวต่ำงชำติเป็นจำนวนมำก
นอกจำกสถำนที่ท่องเที่ยวสวยงำมที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวแล้วหัวหินยังมีโรงแรมหรูระดับ5
ดำวหลำยแห่งซึ่งตั้งอยู่ใจกลำงเมืองหัวหินพร้อมสิ่งอำนวยควำมสะดวกครบครันไว้คอยต้อนรับนักท่องเที่ยว
ให้เข้ำมำสัมผัสแหล่งอำรยธรรมประเพณีของไทยที่มี
-64-
ตลอดทั้งปี เช่นเทศกำลตรุษจีนเทศกำลสงกรำนต์ประเพณีวันลอยกระทงมหกรรมดนตรีหัวหินแจ๊สเฟสติวัล หัวหิน-
ชะอำกอล์ฟเฟสติวัลและกำรแข่งขันครั้งสำคัญ “กำรแข่งขันหัวหินโปโลช้ำงชิงถ้วยพระรำชทำน”
หาดปราณบุรี เริ่มตั้งแต่ปำกน้ำปรำณบริเวณใกล้กับที่ตั้งศำลกรมหลวงชุมพรถึงหำดนเรศวรตอนใต้ และ
เขำกระโหลกขับรถเลียบไปตำมหำดพร้อมกับชมทัศนียภำพของหำดทรำยและท้องทะเล
บ้ำนพักในกำรออกแบบที่แตกต่ำงกันออกไป
ระหว่ำงทำงนั้นจะมีร้ำนอำหำรทะเลไว้บริกำรอยู่หลำยร้ำนโดยเฉพำะช่วงต้นหำดนักท่องเที่ยวสำมำรถดูข้อมูลที่พักปรำณบุ
รีได้ที่นี่
ปรำณบุรีอยู่ห่ำงจำกหัวหินมำทำงใต้ประมำณ 30กิโลเมตรมีแหล่งท่องเที่ยวที่เป็นชำยหำด
และป่ำชำยเลนของวนอุทยำนปรำณบุรี ชำยหำดปรำณบุรีมีควำมยำวประมำณ 7กิโลเมตรเป็นชำยหำดที่มีควำมสวยงำม
และควำมเงียบสงบจึงเหมำะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องกำรมำพักผ่อนและเล่นน้ำทะเลในบรรยำกำศที่เป็นส่วนตัว
ประกอบกับปรำณบุรีเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่เพิ่งรู้จักกันได้ไม่นำน ยังไม่มีผู้คนที่พลุกพล่ำนเหมือนชะอำและหัวหิน
ปรำณบุรีจึงเป็นแหล่งท่องเที่ยวเพื่อกำรพักผ่อนอย่ำงแท้จริงซึ่งโรงแรมรีสอร์ทที่พักปรำณบุรี
หลำยๆแห่งที่มีไว้รองรับนักท่องเที่ยวก็มีไอเดียกำรตกแต่งที่มีสไตล์แตกต่ำงจำกที่อื่นๆ