Επεξεργασία με φύλλο εργασίας - Λεξιλογικές ασκήσεις -μετάφραση-

1. Ενότητα 6η, «Η µουσική εξηµερώνει»
ΜΕΡΟΣ Α : Προφορική επεξεργασία
Ποια είναι η γνώµη του Πολύβιου για τη µουσική σύµφωνα µε το κείµενο;
Ποιοι είναι αναγκαίο να γνωρίζουν µουσική;
Να βρείτε στοιχεία από το κείµενο που να αποδεικνύουν τη στενή σχέση των Αρκάδων µε τη
µουσική και το τραγούδι.
Τι θεωρούν ντροπή και τι όχι οι Αρκάδες και για ποιο λόγο;
Τι επεδίωκαν οι Αρκάδες, σύµφωνα µε τον Πολύβιο, καθιερώνοντας την καλλιέργεια της µουσικής
και του τραγουδιού;
Ποιοι ήταν αυτοί που αναλάµβαναν να µάθουν στα παιδιά µουσική στην αρχαιότητα;
ΜΕΡΟΣ Β : Φύλλο εργασίας
Με βάση το κείµενο στη σελ.44 του βιβλίου σας να συµπληρώσετε το φύλλο εργασίας
τοποθετώντας τις λέξεις/φράσεις στη σωστή συντακτική σειρά.
ÖΟφελός (§στι) πçσι µέν éνθρώποις éσκε›ν (τίνα;)……………………............,
Αρκάσι δέ καί éναγκα›όν (§στι éσκε›ν τήν µουσικήν).
Παρά µόνοις γάρ Αρκάσι πρ«τον µέν (τίνες;) ………………………..
§κ νηπίων §θίζονται õδειν κατά νόµους (τίνας;) ………………………………..
οÂς (µε τους οποίους) ©καστοι (ο καθένας από τους Αρκάδες) (τί ποιοËσι;)
Ë
…………………………………………………… µετά δέ ταËτα χορεύουσι κατ’§νιαυτόν
Ë
................................................................................ πολλª φιλοτιµία (ποË;) ..........................................
(µε τη συνοδεία ποιών;) ……………………..........
……………………………………………………...
Καί (οι Αρκάδες) • οÈδέν ≤γοËνται αfiσχρόν (ε‰ναι) µέν éρνηθ∞ναι µή γιγνώσκειν τι τ«ν êλλων
µαθηµάτων,
• οÎτε γε µήν δύνανται (τί;) …………………………………… διά τό
µανθάνειν κατ’ éνάγκην πάντας,
οÎθ’ıµολογοËντες ……………………….. διά
τό νοµίζεσθαι τοËτο τ«ν αfiσχρ«ν παρ’ αÈτο›ς.
οκοËσί τέ µοι οfl πάλαι παρεισαγαγε›ν ταËτα (για ποιο λόγο;)
• οÈ χάριν …………………………………………………,
• éλλά θεωροËντες (τίνα;)…………………………………………. καί συλλήβδην τό §πίπονον καί
σκληρόν τ«ν βίων,
• θεωροËντες δέ…………………………………………….,
¥τις παρέπεται αÈτο›ς (εξαιτίας ποιών πραγµάτων;)…………………………………………...........
τοË περιέχοντος τήν Íπάρχουσαν κατά τό πλε›στον §ν το›ς τόποις.

2. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ
Η µουσική εξηµερώνει
Με τη µουσική οι Αρκάδες:
τηρούσαν τα
πατροπαράδοτα έθιµα και λάτρευαν τοπικούς θεούς και
ήρωες.
Άρα, η µουσική αποτελούσε σηµαντικό στοιχείο της κοινωνίας τους.
Γι' αυτό ήταν υποχρεωτική η διδασκαλία της.
Λόγοι θέσπισης της µουσικής στην εκπαίδευση:
Όχι η φιληδονία και η η εξηµέρωση των ηθών λόγω της δύσκολης ζωής τους,
επίδειξη πλούτου αλλά αφού κατοικούσαν σε ψυχρές και αφιλόξενες περιοχές.
ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ
1. Στο κείµενο σας έχετε το ρήµα εθίζονται (γ΄ πληθ. οριστ. ενεστ. µέσης φωνής του ρ. εθίζοµαι = συνηθίζω).
Να προσπαθήσετε να βρείτε λέξεις που χρησιµοποιούµε στη Νέα Ελληνική και προέρχονται από το ρ.
εθίζοµαι.
έθιµο/ηθογραφία/……………………/……………………../…………………………/ ..................................
…………………………./………………………./ ………………………../ ……………..............................
............................./........................................../............................................/....................................................
›
2. Το παρεισαγαγε›ν (απαρέµφατο αορίστου β ΄ενεργ. φωνής του ρ. παρεισάγω) σίγουρα είναι µια λέξη που θα
σας δυσκόλεψε στη µετάφραση του κειµένου. Μήπως όµως δεν είναι και τόσο δύσκολη όσο νοµίζουµε;
Προσπαθήστε να βρείτε τα συνθετικά της : ………….. + …………. + ……………..
Τώρα που µάθατε ποια είναι προσπαθήστε να βρείτε και άλλες λέξεις που χρησιµοποιείτε καθηµερινά στα
Νέα Ελληνικά και προέρχονται από το ρ. παρεισάγω.
αγωγή/άξονας/ πρωταγωνιστής/………………………/………………………/………................................
................…………………./………………………/……………………/……………………….................
................................................/................................/......................................../................................................
3. Να µελετήσετε τα παράλληλα κείµενα της ενότητας 6 στις σσ. 105-107 του βιβλίου σας, τα οποία έχουν ως
θέµα τους τη µουσική και να απαντήσετε στις ερωτήσεις.
Σηµείωση : ς ιστορίες από τη µυθολογία ή τη λαϊκή παράδοση σχετικές µε τη δύναµη της µουσικής
µπορείτε να χρησιµοποιήσετε Τη µαγική φλογέρα / Ο ποιητής και το δελφίνι / Ο Οδυσσέας και οι
Σειρήνες / Ο µυθικός Ορφέας κ.α.

3. Ενότητα 6η , Η μουσική εξημερώνει
Μουσικήν [...] πᾶσι μέν ἀνθρώποις ὄφελος ἀσκεῖν, Είναι ωφέλεια για όλους τους ανθρώπους να
ασχολούνται με τη μουσική
Ἀρκάσι δέ καί ἀναγκαῖον. [...] για τους Αρκάδες όμως είναι και αναγκαίο. [...]
Παρά μόνοις γάρ Ἀρκάσι Γιατί μόνο στους Αρκάδες
πρῶτον μέν οἱ παῖδες ἐκ νηπίων πρώτα πρώτα τα παιδιά από τη νηπιακή τους
ηλικία
ᾄδειν ἐθίζονται κατά νόμους συνηθίζουν να τραγουδούν σύμφωνα με τους
μουσικούς ρυθμούς
τούς ὕμνους καί παιᾶνας, τους ύμνους και τους παιάνες,
οἷς ἕκαστοι κατά τά πάτρια με τους οποίους ο καθένας σύμφωνα με τα
πατροπαράδοτα
τούς ἐπιχωρίους ἥρωας καί θεούς ὑμνοῦσι· υμνεί τους τοπικούς ήρωες και τους θεούς·
μετά δέ ταῦτα [...]πολλῇ φιλοτιμίᾳ χορεύουσι μετά από αυτά με μεγάλο συναγωνισμό
χορεύουν
κατ’ ἐνιαυτόν τοῖς Διονυσιακοῖς αὐληταῖς ἐν τοῖς κάθε χρόνο με τη συνοδεία των αυλητών του
θεάτροις [...] Διονύσου στα θέατρα [...]
Καί τῶν μέν ἄλλων μαθημάτων Και από τα άλλα μαθήματα
ἀρνηθῆναί τι μή γιγνώσκειν οὐδέν αἰσχρόν δε θεωρούν καθόλου ντροπή να παραδεχτούν
ἡγοῦνται, ότι δε γνωρίζουν κάτι,
τήν γε μήν ᾠδήν οὔτ’ ἀρνηθῆναι δύνανται το τραγούδι όμως ούτε μπορούν να αρνηθούν
διά τό κατ’ ἀνάγκην πάντας μανθάνειν, επειδή υποχρεωτικά όλοι το μαθαίνουν,
οὔθ’ ὁμολογοῦντες ἀποτρίβεσθαι ούτε, αν το παραδεχτούν, μπορούν να
απαλλαγούν από αυτό
διά τό τῶν αἰσχρῶν παρ’ αὐτοῖς νομίζεσθαι τοῦτο. επειδή αυτό θεωρείται ντροπή στην κοινωνία
[...] τους. [...]
Ταῦτά τέ μοι δοκοῦσιν οἱ πάλαι παρεισαγαγεῖν Αυτά μου φαίνεται ότι τα θέσπισαν οι παλαιοί
οὐ τρυφῆς καί περιουσίας χάριν, όχι για να καλλιεργήσουν τη φιληδονία και την
επίδειξη πλούτου,
ἀλλά θεωροῦντες μέν τήν ἑκάστων αὐτουργίαν αλλά επειδή αφενός παρατηρούσαν το μόχθο
του καθενός
καί συλλήβδην και με λίγα λόγια
τό τῶν βίων ἐπίπονον καί σκληρόν, την επίπονη και σκληρή ζωή,
θεωροῦντες δέ τήν τῶν ἠθῶν αὐστηρίαν, και επειδή αφετέρου έβλεπαν την αυστηρότητα
των ηθών,
ἥτις αὐτοῖς παρέπεται η οποία ακολουθεί αυτούς
διά τήν τοῦ περιέχοντος ψυχρότητα καί εξαιτίας του ψύχους και της τραχύτητας του
στυγνότητα τόπου στον οποίο ζουν
τήν κατά τό πλεῖστον ἐν τοῖς τόποις ὑπάρχουσαν. και η οποία υπάρχει στο μεγαλύτερο μέρος
αυτών των τόπων.
Πολύβιος, Ἱστορίαι 4.20.4-21.1