1. Uczymy się właściwie
korzystać
z encyklopedii
i słowników.

2. Skąd czerpiemy informacje?
• z programów • z książek, takich
telewizyjnych; jak:
• z audycji - encyklopedie,
radiowych; - słowniki,
• z Internetu; - podręczniki szkolne,
• - książki naukowe,
z programów
multimedialnych; - popularnonaukowe,
• z czasopism;
• od nauczycieli;

3. Czym jest encyklopedia?
Encyklopedia jest dziełem, które zawiera
wyjaśnienia uporządkowanych haseł z
jednej lub wielu dziedzin wiedzy.
Jeśli encyklopedia zawiera wyjaśnienia
haseł ze wszystkich dziedzin wiedzy
mówimy, że jest encyklopedią OGÓLNĄ.
Jeśli natomiast będzie zawierać wyjaśnienia
haseł z jednej tylko dziedziny wiedzy (na
przykład z geografii, z historii itd.)
wówczas mówimy, że jest encyklopedią
SPECJALISTYCZNĄ.

4. Czym jest słownik?
Słownik jest to książka zawierająca
uporządkowany zbiór wyrazów z
objaśnieniami ich:
• poprawnej pisowni (np. SŁOWNIK
ORTOGRAFICZNY),
• poprawnej wymowy (np. SŁOWNIK
POPRAWNEJ POLSZCZYZNY),
• brzmienia w innym języku (np. SŁOWNIK
POLSKO-ANGIELSKI, ANGIELSKO-POLSKI),

5. Obok informacji
przekazywanych nam za
pomocą pisma, encyklopedia
zawiera również następujące
nośniki wiadomości:
• ilustracje • mapy
• fotografie • tabele
• portrety • schematy

6. Jak szybko odpowiedzieć
sobie na pytanie?
– czyli –
Jak właściwie
czytać encyklopedie i
słowniki?

7. Przypomnienie budowy książki
• Znajomość budowy
książki oraz umiejętność
posługiwania się
wiadomościami
zawartymi w
poszczególnych
elementach książki (jak
np. strona tytułowa),
ułatwią szybkie dotarcie
do poszukiwanych
informacji.

8. Warto zapoznać się z
przedmową.
W przedmowie można znaleźć
ważniejsze informacje dotyczące m.in.:
• przeznaczenia encyklopedii, słownika;
• zastosowanego układu haseł;
• sposobu posługiwania się wykazem
skrótów;

9. Jak korzystać z wykazu
skrótów?
W wydawnictwach encyklopedycznych
często stosowane są skróty, które
zmniejszają objętość książki.
Aby rozwinąć skrót zastosowany w opisie
hasła, należy sprawdzić jego znaczenie
w wykazie skrótów, znajdującym się na
początku lub na końcu książki.
Skróty ułożone są w wykazie skrótów wg
alfabetu, a obok każdego skrótu
wypisana jest pełna wersja skróconego
słowa.

10. Przykłady skrótów:
bot. botaniczny lir. liryczny
cyw. cywilny lit. literacki
egz. egzemplarz m. miasto
fot. fotograficzny med. medyczny
fr. francuski płk pułkownik
gat. gatunek t. tom
il. ilustracja wit. witamina
im. imienia zob. zobacz

11. Układ haseł zastosowany
w encyklopediach
i słownikach.
W większości encyklopedii i słowników
zastosowany jest UKŁAD
ALFABETYCZNY.
Jest on najprostszym układem, gdyż
wszyscy znamy alfabet.
a,ą,b,c,ć,d,e,ę,f,g,h,i,j,k,l,ł,m,n,ń,o,ó,p,
q,r,s,ś,t,u,v,w,x,y,z,ź,ż

12. Jak dotrzeć do wybranego hasła?
• Najprostszym sposobem
szybkiego dotarcia do
poszukiwanego hasła jest
posługiwanie się żywą
paginacją. Jest to pierwszy i
ostatni wyraz (lub jego
część) zamieszczony w rogu
lewej i prawej strony
otwartej książki.
• Żywa paginacja pozwala
nam w szybki sposób
zorientować się, jakie hasła
znajdują się pomiędzy
pierwszym i ostatnim hasłem
znajdującym się na
otwartych dwóch stronach
encyklopedii, czy słownika.

13. Sporządzając notatkę
z encyklopedii, a także z
innych źródeł informacji,
musimy pamiętać o dokonaniu
selekcji wiadomości.
• Oznacza to, że nie powinniśmy
przepisywać wszystkich informacji, lecz
wybierać tylko te wiadomości, które są
dla nas istotne.

14. Krzyżówka pomoże nam utrwalić
wiadomości.
Książka, która zawiera wyjaśnienia
haseł z jednej lub wielu dziedzin
wiedzy.
Podstawowy nośnik informacji w
książkach.
Część książki, w której znaleźć można
informację do kogo jest ona
kierowana, wyjaśnienia
zastosowanych skrótów itp.
Książka, która zawiera zbiór wyrazów z
objaśnieniami ich poprawnej
pisowni, poprawnej wymowy,
brzmienia w innym języku.
Dokonujemy jej podczas korzystania z
różnych źródeł informacyjnych,
wypisując z nich jedynie to, co jest
dla nas istotne.
Jest często stosowany w
encyklopediach, gdyż pozwala
zaoszczędzić miejsce w książce
przy wyjaśnianiu poszczególnych
haseł.

15. Sprawdź, czy dobrze
rozwiązałeś krzyżówkę