Лекц-4

ТОХИРУУЛГЫН
ПРОГРАМУУД
/ДЭЛГЭЦ,
ХУЛГАНА, ЦАГ,
ХЭЛ/
@ Kh.Erkegul
Control Panel
• Windows үйлдлийн системд зарим зүйлийн
тохиргоог өөрчлөх, техник хангамж, програм
хангамжуудыг шинээр нэмж суулгах, устгах
гэх зэрэг үйлдлүүдийг хэрэглэгч өөрийн
хүссэнээр хийх боломжтой. Системийн
тохиргоог өөрчлөхийн тулд Start товчоор
нээгдэх цэсний Settings дэд цэсийн Control
Panel –ийг сонгоно.
• Accessibility Options нь гар, чанга яригч, монитор, хулганы
тохиргоо хийх сонголтод хандах хязгаарлалтыг тогтооно
• Add Hardware нь компьютерт шинээр тоног төхөөрөмж нэмж
суулгана
• Add or Remove Programs нь компьютерт програм хангамж
шинээр нэмж суулгах ба устгана.
• Administrative Tools нь үндсэн хэрэглэгчийн системийн
тохиргоог өөрчлөх боломжийг олгоно
• Automatic Update: Windows програмыг автоматаар
шинэчлэх боломжийг олгоно.
• Date and Time нь компьютерийн огноо болон цагийг
тохируулна
• Display нь үндсэн дэлгэц, програмын цонх, хавтас, файлууд
гэх мэт зүйлийн дэлгэцэнд хэрхэн харагдах байдлыг
тохируулдаг
Display
Үндсэн дэлгэцийн
тохиргоо:
• Settings – Control Panel –ийг сонгон нээгдэх цонхноос Display
дүрсийг сонгон гүйцэтгэж болно. Нээгдэх харилцах цонхноос
өөрчлөхийг хүссэн хуудсаа сонгож тохиргоог хийнэ
 Themes – дэлгэцийн өнгө, хэлбэр, загварыг багцаар нь солих
 Desktop – үндсэн дэлгэцийн фоныг өөрчлөх
 Screen Saver – дэлгэц амраагчийг ажиллуулах
 Appearance –Windows програмын цонхны элементүүдийн өнгө,
үсгийн фонт, хэмжээ зэргийг өөрлчөх
 Settings –дэлгэцийн нэг инчид ноогдох цэгийн тоо, өнгө
ялгаруулалт, дэлгэц, видео карт, адаптарын санах ойн хэмжээ
зэрэг мэдээллийг харуулах, өөрчлөх
Folder Options
• Folder Options нь
хавтасны ерөнхий
харагдах байдал,
хэмжээ,
төрөл,
сүлжээний орчинд
хавтсыг
бусдад
ямар
байдлаар
харуулах
зэргийг
тохируулдаг
Fonts
• Fonts
компьютерт
байгаа фонтыг харах,
шинээр фонт нэмж
суулгах, устгах гэх
зэрэг
үйлдлийг
гүйцэтгэнэ
• Game
Controllers
нь
тусгай
нэмэлт
төхөөрөмжүүдийг холбох тохиргоог хийнэ
• Internet Options нь компьютерийг интернэттэй
холбох үед хийх бүхийл тохиргоонуудыг
агуулна
• Keyboard нь товчлуурт гартай холбогдолтой
тохиргоонуудыг өөрчилнө
Mouse
• Mouse нь хулганы товчны үүргийг солих,
заагчийн дүрсийг солих, хос даралт хоорондыг
хурд зэргийг тохируулна
• Хулганы
тохиргоог
өөрчлөх:
хулганы
товчнуудын үүргийг солих, заагчийн хэлбэрийг
өөрчлөх, хос даралт хоорондын даралтын
хурдыг өөрчлөх гэх мэт тохиргоог хийхдээ
Control Panel харилцах цонхны Mouse –ийг
сонгоно. Энэ харилцах цонх нь дараах
хуудсуудаас бүрдэнэ.
Buttons хуудас:
• Button
configuration
бүлэгт хулганы зүүн,
баруун товчны үүргийг
солих, Double click speed
бүлэгт хос даралт хийх
даралт
хоорондын
хурдыг
тохируулах
ClickLock
бүлэгт
хулганаар чирэх үед товч
даралгүйгээр
үйлдлийг
үргэлжлүүлэх тохиргоог
тус тус хийнэ.
Pointers хуудас:
• Scheme
бүлэгт
багц
төрлүүдээс сонгон хулганы
заагчийн
хэлбэрийг
өөрчилнө, Customize бүлэгт
хулганаар гүйцэтгэх үйлдэл
тус
бүрийн
заагчийн
хэлбэрийг солих тохиргоог
хийх ба эндээс хулганы
хийх
үйлдлийг
сонгоод
Browse командаар нээгдэх
цонхноос заагчийн дүрсийн
сонгоно.
Point Options
• хулганы
заагчийн
шилжих
хөдөлгөөний
хэлбэрийг
солих
тохиргоог хийнэ.
Wheel
• хулганы гүйлгэгч
дамарны
тохиргоог хийнэ
Hardware
• хулганы
компьютерт
холбогдох
нэмэлт
тохиргоонуудыг хийнэ.
• Network Connections нь сүлжээний картын төрөл,
дотоод сүлжээний хурд зэргийг тохируулна
• Power Options нь компьютерийн монитор, хатуу
диск болон дотоод төхөөрөмжүүдэд цахилгааны
хязгаарлалт хэрхэн хийхийг тохируулна
• Printers and Faxes нь нэгэнт системд суулгасан
хэвлэх төхөөрөмж, факсын төхөөрөмжийн
тохиргоог өөрчлөх, шинээр суулгах, устгах гэх
зэрэг үйлдлүүдийг гүйцэтгэнэ.
• Sound and Audio Devices нь аудио, видео
төхөөрөмжүүдийн тохиргоог өөрчилнө
Regional and Language Options
• улс орны бичгийн
форматаас
хамаарсан системийн
тохиргоо хийх, мөн
Windows
програмд
ашиглах
хэлийг
сонгох
боломжийг
олгоно.
• Scanners and Cameras нь компьютерт сканнер,
дижитал фото аппаратыг суулгана
• Scheduled Tasks нь компьютерийн програмыг
хуваарийн дагуу заасан хугацаанд автоматаар
ажиллах тохиргоог хийнэ.
• Security Center нь интернэт хандалтын
тохиргоо, windows програмыг автоматаар
шинэчлэх, тодорхой төхөөрөмжид хандах
хязгаарлалтыг тогтоох бөгөөд компьютерт
ашиглаж
буй
хамгаалалтын
системийг
харуулна
• Speech
микрофон
ашиглан
оруулсан
бичлэгийг текст болгон хөрвүүлж компьютерт
оруулах тохиргоог хийнэ.
• System
нь
компьютерийн
системийн
тохиргоог өөрчилнө
• Taskbar and Start Menu нь шилжүүлэх самбар
ба Start цэсийн харагдах байдлыг өөрчлөх
тохиргоог хийнэ
User Accounts
• Нэг компьютерийг олон хэрэглэгч хэрэглэх горимд
тохируулахаас гадна үйлдлийн системд нэвтрэх нууц
үгийг шинээр хийх, солих гэх мэт боломжийг олгоно.
 Шинээр хэрэглэгч нэмэх:
 Control Panel цонхон дахь User Accounts дүрсийг
сонгоно
 Нээгдэх харилцах цонхны Create a new account –ийг
сонгоно
 Type a name for the new account талбарт шинээр үүсгэх
хэрэглэгчийн нэрийг бичнэ
 Next командын товчийг дарна. Limited сонголтыг хийнэ.
 Create account командын товчийг дарна
4

4

  • 1.
  • 2.
    Control Panel • Windowsүйлдлийн системд зарим зүйлийн тохиргоог өөрчлөх, техник хангамж, програм хангамжуудыг шинээр нэмж суулгах, устгах гэх зэрэг үйлдлүүдийг хэрэглэгч өөрийн хүссэнээр хийх боломжтой. Системийн тохиргоог өөрчлөхийн тулд Start товчоор нээгдэх цэсний Settings дэд цэсийн Control Panel –ийг сонгоно.
  • 4.
    • Accessibility Optionsнь гар, чанга яригч, монитор, хулганы тохиргоо хийх сонголтод хандах хязгаарлалтыг тогтооно • Add Hardware нь компьютерт шинээр тоног төхөөрөмж нэмж суулгана • Add or Remove Programs нь компьютерт програм хангамж шинээр нэмж суулгах ба устгана. • Administrative Tools нь үндсэн хэрэглэгчийн системийн тохиргоог өөрчлөх боломжийг олгоно • Automatic Update: Windows програмыг автоматаар шинэчлэх боломжийг олгоно. • Date and Time нь компьютерийн огноо болон цагийг тохируулна • Display нь үндсэн дэлгэц, програмын цонх, хавтас, файлууд гэх мэт зүйлийн дэлгэцэнд хэрхэн харагдах байдлыг тохируулдаг
  • 5.
  • 6.
    Үндсэн дэлгэцийн тохиргоо: • Settings– Control Panel –ийг сонгон нээгдэх цонхноос Display дүрсийг сонгон гүйцэтгэж болно. Нээгдэх харилцах цонхноос өөрчлөхийг хүссэн хуудсаа сонгож тохиргоог хийнэ  Themes – дэлгэцийн өнгө, хэлбэр, загварыг багцаар нь солих  Desktop – үндсэн дэлгэцийн фоныг өөрчлөх  Screen Saver – дэлгэц амраагчийг ажиллуулах  Appearance –Windows програмын цонхны элементүүдийн өнгө, үсгийн фонт, хэмжээ зэргийг өөрлчөх  Settings –дэлгэцийн нэг инчид ноогдох цэгийн тоо, өнгө ялгаруулалт, дэлгэц, видео карт, адаптарын санах ойн хэмжээ зэрэг мэдээллийг харуулах, өөрчлөх
  • 7.
    Folder Options • FolderOptions нь хавтасны ерөнхий харагдах байдал, хэмжээ, төрөл, сүлжээний орчинд хавтсыг бусдад ямар байдлаар харуулах зэргийг тохируулдаг
  • 8.
    Fonts • Fonts компьютерт байгаа фонтыгхарах, шинээр фонт нэмж суулгах, устгах гэх зэрэг үйлдлийг гүйцэтгэнэ
  • 9.
    • Game Controllers нь тусгай нэмэлт төхөөрөмжүүдийг холбохтохиргоог хийнэ • Internet Options нь компьютерийг интернэттэй холбох үед хийх бүхийл тохиргоонуудыг агуулна • Keyboard нь товчлуурт гартай холбогдолтой тохиргоонуудыг өөрчилнө
  • 10.
    Mouse • Mouse ньхулганы товчны үүргийг солих, заагчийн дүрсийг солих, хос даралт хоорондыг хурд зэргийг тохируулна • Хулганы тохиргоог өөрчлөх: хулганы товчнуудын үүргийг солих, заагчийн хэлбэрийг өөрчлөх, хос даралт хоорондын даралтын хурдыг өөрчлөх гэх мэт тохиргоог хийхдээ Control Panel харилцах цонхны Mouse –ийг сонгоно. Энэ харилцах цонх нь дараах хуудсуудаас бүрдэнэ.
  • 11.
    Buttons хуудас: • Button configuration бүлэгтхулганы зүүн, баруун товчны үүргийг солих, Double click speed бүлэгт хос даралт хийх даралт хоорондын хурдыг тохируулах ClickLock бүлэгт хулганаар чирэх үед товч даралгүйгээр үйлдлийг үргэлжлүүлэх тохиргоог тус тус хийнэ.
  • 12.
    Pointers хуудас: • Scheme бүлэгт багц төрлүүдээссонгон хулганы заагчийн хэлбэрийг өөрчилнө, Customize бүлэгт хулганаар гүйцэтгэх үйлдэл тус бүрийн заагчийн хэлбэрийг солих тохиргоог хийх ба эндээс хулганы хийх үйлдлийг сонгоод Browse командаар нээгдэх цонхноос заагчийн дүрсийн сонгоно.
  • 13.
  • 14.
  • 15.
  • 16.
    • Network Connectionsнь сүлжээний картын төрөл, дотоод сүлжээний хурд зэргийг тохируулна • Power Options нь компьютерийн монитор, хатуу диск болон дотоод төхөөрөмжүүдэд цахилгааны хязгаарлалт хэрхэн хийхийг тохируулна • Printers and Faxes нь нэгэнт системд суулгасан хэвлэх төхөөрөмж, факсын төхөөрөмжийн тохиргоог өөрчлөх, шинээр суулгах, устгах гэх зэрэг үйлдлүүдийг гүйцэтгэнэ. • Sound and Audio Devices нь аудио, видео төхөөрөмжүүдийн тохиргоог өөрчилнө
  • 17.
    Regional and LanguageOptions • улс орны бичгийн форматаас хамаарсан системийн тохиргоо хийх, мөн Windows програмд ашиглах хэлийг сонгох боломжийг олгоно.
  • 19.
    • Scanners andCameras нь компьютерт сканнер, дижитал фото аппаратыг суулгана • Scheduled Tasks нь компьютерийн програмыг хуваарийн дагуу заасан хугацаанд автоматаар ажиллах тохиргоог хийнэ. • Security Center нь интернэт хандалтын тохиргоо, windows програмыг автоматаар шинэчлэх, тодорхой төхөөрөмжид хандах хязгаарлалтыг тогтоох бөгөөд компьютерт ашиглаж буй хамгаалалтын системийг харуулна
  • 20.
    • Speech микрофон ашиглан оруулсан бичлэгийг текстболгон хөрвүүлж компьютерт оруулах тохиргоог хийнэ. • System нь компьютерийн системийн тохиргоог өөрчилнө • Taskbar and Start Menu нь шилжүүлэх самбар ба Start цэсийн харагдах байдлыг өөрчлөх тохиргоог хийнэ
  • 21.
    User Accounts • Нэгкомпьютерийг олон хэрэглэгч хэрэглэх горимд тохируулахаас гадна үйлдлийн системд нэвтрэх нууц үгийг шинээр хийх, солих гэх мэт боломжийг олгоно.  Шинээр хэрэглэгч нэмэх:  Control Panel цонхон дахь User Accounts дүрсийг сонгоно  Нээгдэх харилцах цонхны Create a new account –ийг сонгоно  Type a name for the new account талбарт шинээр үүсгэх хэрэглэгчийн нэрийг бичнэ  Next командын товчийг дарна. Limited сонголтыг хийнэ.  Create account командын товчийг дарна