Download as PDF, PPTX
สิ่งเสพติด4
- 1. ยาเสพติด <Drug Addiction>
- 2. ความหมายของยาเสพติด ยาเสพติด หมายถึง สารหรือยาที่อาจเป็นผลิตภัณฑ์ ธรรมชาติ หรือจากการสังเคราะห์ ซึ่งเมื่อเสพเข้าสู่ร่างกาย ไม่ว่าจะโดย การกิน ดม สูบ ฉีด หรือ ด้วยประการใด ๆ แล้วจะทาให้เกิดผลต่อร่างกายและจิตใจในลักษณะสาคัญ เช่น
- 3. * ต้องเพิ่มขนาดการเสพขึ้นเรื่อยๆ * มีอาการอยากยาเมื่อขาดยา *มีความต้องการเสพทั้งร่างกายและจิตใจอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง * สุขภาพโดยทั่วไปจะทรุดโทรมลง * มีความต้องการเสพอย่างแรงกล้า สามารถทาทุกทางเพื่อหามาเสพให้ได้
- 4. การแบ่งประเภทของยาเสพย์ติดให้โทษออกเป็น 5 ประเภทคือ • ประเภทที่ 1 เป็นยาเสพย์ติดให้โทษร้ายแรง เช่น เฮโรอีน แอมเฟตามีน ยาบ้า • ประเภทที่ 2 เป็นยาเสพย์ติดให้โทษทั่วไปและยังนามาใช้ในการแพทย์กรณี จาเป็น เช่น มอร์ฟีน โคดีอีน โคคาอีน ฝิ่น เป็นต้น • ประเภทที่ 3 เป็นยาเสพย์ติดให้โทษที่มีลักษณะเป็นตารับยาและมียาเสพย์ติด ให้โทษในประเภท 2 ผสมอยู่และได้ขึ้นทะเบียนตารับยาไว้แล้ว เช่น ยาแก้ไอ บางชนิด และยาแก้ท้องเสียบางชนิด
- 5. การแบ่งประเภทของยาเสพย์ติดให้โทษออกเป็น 5 ประเภทคือ • ประเภทที่ 4 เป็นสารเคมีที่ใช้ในการผลิตยาเสพย์ติดให้โทษประเภทที่ 1 หรือ ประเภทที่ 2 ไม่มีการนามาใช้ประโยชน์ในทางการแพทย์ เช่น อาเซติคแอนไฮ ไดรต์ อาเซติลคลอไรด์ • ประเภทที่ 5 เป็นยาเสพย์ติดให้โทษที่ไม่ได้อยู่ในประเภท 1-4 เช่น กัญชา กระท่อม เห็ดขี้ควาย เป็นต้น
- 6. ประเภทของยาเสพติด จาแนกตามการออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท แบ่งเป็น ๔ ประเภท ๑. ประเภทกดประสาท ได้แก่ ฝิน มอร์ฟีน เฮโรอีน ยานอนหลับ ยา ่ ระงับประสาท ยากล่อมประสาทเครื่องดื่มมึนเมา ทุกชนิด รวมทั้ง สารระเหย เช่น ทินเนอร์ แล็กเกอร์ น้ามันเบนซิน กาว เป็นต้น มักพบว่าผู้เสพติดมี ร่างกายซูบซีด ผอมเหลือง อ่อนเพลีย ฟุ้งซ่าน อารมณ์ เปลี่ยนแปลงง่าย
- 7. EXAMPLE ฝิ่น
- 8. EXAMPLE เฮโรอีน
- 10. ๒. ประเภทกระตุ้นประสาท ได้แก่ยาบ้ายาอี กระท่อม โคเคน มักพบว่าผู้เสพติดจะมีอาการ หงุดหงิด กระวน กระวาย จิตสับสนหวาดระแวง บางครั้งมีอาการคลุ้มคลั่ง หรือทาในสิ่งที่คนปกติ ไม่กล้าทา เช่น ทาร้ายตนเอง หรือฆ่าผู้อื่น เป็นต้น
- 11. EXAMPLE ยาบ้า
- 12. ๓. ประเภทหลอนประสาท ได้แก่แอลเอสดี และเห็ด ขี้ควาย เป็นต้น ผู้เสพติดจะมีอาการประสาทหลอน ฝัน เฟื่องเห็นแสงสีวิจิตรพิสดาร หูแว่ว ได้ยินเสียง ประหลาด หรือเห็นภาพหลอนที่น่าเกลียดน่ากลัว ควบคุมตนเอง ไม่ได้ ในที่สุดมักป่วยเป็นโรคจิต
- 13. • ๔. ประเภทออกฤทธิ์ผสมผสานคือทั้งกระตุ้นกดและหลอน ประสาทร่วมกันได้แก่ ผู้เสพติดมักมี อาการหวาดระแวง ความคิดสับสนเห็นภาพลวงตา หูแว่ว ควบคุมตนเองไม่ได้ และป่วยเป็นโรคจิตได้
- 14. สาเหตุของการติดยาเสพติด 1.ความอยากรู้อยากลอง ด้วยความคึกคะนอง 2. เพื่อนชวน หรือต้องการให้เป็นที่ยอมรับจากกลุ่มเพื่อน 3. มีความเชื่อในทางที่ผิด เช่น เชื่อว่ายาเสพติดบางชนิด อาจช่วยให้สบายใจลืมความทุกข์ หรือช่วยให้ทางานได้มากๆ 4. ฤทธิ์ของยาที่พึงประสงค์ต่อผู้เสพ (Drug as reinforcers) 5. อาการถอนยาที่ทาให้ต้องกลับมาเสพ 6. ปัจจัยทางสังคมอื่น ๆ เช่น สภาพสิ่งแวดล้อม ถูกหลอกเนื่องจากความ รู้เท่าไม่ถึงการ หรือความต้องการหนีปัญหา
- 15. การสังเกตผู้ติดยาเสพติด * ร่างกายทรุดโทรม ซูบผอม * อารมณ์ฉุนเฉียว หรือเงียบขรึมผิดปกติ จึงมักพบผู้เสพติดชอบทะเลาะ วิวาทหรือทาร้ายผู้อื่นหรือในทางกลับกัน บางคนอาจชอบแยกตัวอยู่คน เดียวและหนีออกจากพรรคพวกเพื่อนฝูง * ใส่เสื้อแขนยาวตลอดเวลา เพื่อปกปิดรอยเข็มที่ฉีดยาตรงท้องแขนด้านใน หรือรอยกรีดตรงต้นแขนด้านใน
- 16. * ขอเงินจากผู้ปกครองเพิ่ม หรือยืมเงินจากเพื่อนฝูงเสมอเพื่อนาไป ซื้อยาเสพติด * ขโมย ฉกชิง วิ่งราว เพื่อหาเงินไปซื้อยาเสพติด * ผู้ติดยาเสพติดบางชนิด เช่น เฮโรอีน จะมีอาการอยากยาบางคน จะมีอาการรุนแรงถึงขั้นลงแดง
- 17. วิธีตรวจหาสารเสพติด 1. ชุดตรวจหาสารเสพติดแบบขั้นตอนเดียวในปัสสาวะ เป็นการตรวจกรองแบบ เร่งด่วนขั้นต้น ในการตรวจหา ยาบ้า / ยาอี / กัญชา / เฮโรอีน / โคเคน ในปัสสาวะ ใช้เวลาในการทดสอบสั้น 2. วิธี CCR ใช้เวลาเพียง 2-5 นาที / วิธี CICA ใช้เวลาเพียง 10-15 นาที • ชุดตรวจหาสารเสพติดในปัสสาวะ สามารถแบ่งวิธีการตรวจออกได้เป็น 3 กลุ่มตาม ประสิทธิภาพและความจาเพาะ 1. วิธีการตรวจขั้นต้น แบบ CCR โดยใช้ปฏิกริยาทางเคมีในการตรวจหา ยาบ้า / ยาอี / ยาเค ในปัสสาวะ 2. วิธีการตรวจแบบสกรีน แบบ CICA โดยหลักการอิมมูโนแอนติบอดีย์ ในการ ตรวจหา ยาบ้า / กัญชา / เฮโรอีน / โคเคนวิธีการ 3. การตรวจแบบยืนยัน เป็นการตรวจขั้นสูงที่อาศัยน้ายา และเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจ ที่มีราคาแพงและจาเป็นต้องใช้เจ้าหน้าที่ที่มีความชานาญ ให้ผลการตรวจที่แม่นยา ถูกต้องสูง แม้จะมีระดับสารเสพติดในปริมาณต่าง ๆ ก็สามารถตรวจได้
- 18.
- 19. การป้องกัน • ป้องกันตนเอง • ป้องกันครอบครัวควรสอดส่งดูแลเด็กและบุคคลในครอบครัวต้อง คอบอบรม สั่งสอนให้รู้ถึงโทษและภัยของยาเสพย์ติด ทีสาคัญ ควร ่ ให้ความรักความอบอุ่นกับลูกหลาน หากมีผู้เสพยา ในครอบครัว ควรจัดการให้เข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาลให้หายเด็ดขาด อย่าแสดง ความรังเกียจควรให้กาลังใจให้ความรักต่อเขา และการรักษาแต่ เริ่มแรกที่ติดยามีโอกาสหายได้เร็วกว่าปล่อย ไว้นาน ๆ • ป้องกันเพื่อนบ้าน • ป้องกันโดยให้ความร่วมือกับทางราชการ
- 20. การปฐมพยาบาล หากพบเห็นบุคคลใดมีอาการลงแดงอันเนื่องจากการติด ยาเสพย์ติด ขอให้ปฏิบัติตาม ดังต่อไปนี้ • อย่าตื่นตระหนก พยายามสงบสติอารมณ์ตนเอง • พยายามให้ผู้ติดยาอยู่ในที่ทมีอากาศบริสุทธิ์อย่างเพียงพอ ี่ • ให้ผู้ติดยานอนตะแคง ข้างใดข้างหนึ่ง เพื่อไม่ให้อาเจียน ปิดกั้น ทางเดิน หายใจ พร้อมทั้งปลด เสื้อผ้าออกให้สบายที่สุด • อย่าปล่อยให้ผติดยาอยู่เพียงลาพัง ู้ • เรียกรถพยาบาลโดยเร็วที่สุด • เก็บตัวอย่างยาเสพย์ติดไว้ให้แพทย์วินิจฉัย
- 21. สถานที่ให้คาปรึกษาและบาบัด • สานักงานศึกษาป้องกันการติดยา (กระทรวงสาธารณสุข) • สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ศูนย์อาสาสมัครยาเสพย์ติด ตึกมหิดล • ศูนย์สุขวิทยาจิต • สมาคมสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย • สานักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพย์ติด (ป.ป.ส.) • โรงพยาบาลตารวจ แผนกจิตเวช • โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า แผนกจิตเวช • โรงพยาบาลธัญญารักษ์ รังสิต • โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า • โรงพยาบาลทหารเรือ • ศูนย์บริการสาธารณสุข ลุมพินี • ศูนย์บริการสาธารณสุข สี่พระยา