ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ3 ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥΣ 4ου ΓΕΛ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ 2014-15

1. 4* ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ
ΤΜΗΜΑ 22
ΜΑΘΗΜΑ: PROJECT
ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ: Μπίτσα Αθηνά
Μπραουδάκη Ιωάννα
Νίκα Δήμητρα
Νικολάου Μαρία
Νόμπελη Μαρία-Ελένη
ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Ντελή Παρασκευή

2. Α. Πρόλογος 3
 Σημαντικοί σταθμοί 4
 Β. Σύγχρονες εφαρμογές της τεχνολογίας στην ιατρική 6
 1. Ρομποτική χειρουργική 6
 Τι είναι ρομποτική χειρουργική 6
 Πως αναπτύχθηκε 6
 Πλεονεκτήματα 7
 Ρομποτικό σύστημα Da Vinci 8
 Ρομποτικές επεμβάσεις 9
 Εφαρμογές 10
 Το μέλλον της ρομποτικής χειρουργικής 14
 2. Τεχνητά μέλη 16
 3. Προγεννητικός Έλεγχος 18
 4. Τρισδιάστατη εκτύπωση ανθρωπίνων οργάνων 20
 5. Νέες τεχνολογίες που κάνουν τη ζωή μας πιο εύκολη 23
 Γ. Η ιατρική στο μέλλον 24
 Δ. Βιβλιογραφία 27

3.  Ένα από τα βασικότερα κεφάλαια στην ιστορία της Ιατρικής, που αποτέλεσε και την
 αφορμή της ραγδαίας εξέλιξής της κατά τους τελευταίους αιώνες, ήταν η σύνδεσή της
 με την τεχνολογία. Με τον όρο «Ιατρική Τεχνολογία» λοιπόν, εννοούμε όλα εκείνα
 τα τεχνολογικά επιτεύγματα αλλά και την ανάπτυξη παράλληλα
 τεχνολογικής γνώσης, που έχουν σαν σκοπό τη διάγνωση και τη θεραπεία διαφόρων
 παθολογικών καταστάσεων και δημιουργήθηκαν για να εξυπηρετήσουν την ιατρική
 επιστήμη.
 Στα πρώτα βήματα της Ιατρικής, η διάγνωση βασιζόταν μόνο στην ικανότητα του
 γιατρού να εντοπίσει και να ερμηνεύσει σωστά τα συμπτώματα μιας νόσου. Στη
 διαδικασία αυτή, ο γιατρός χρησιμοποιούσε τις αισθήσεις και την εμπειρία του μαζί
 με κάποια απλοϊκά εργαλεία.
 Τις τελευταίες δεκαετίες γινόμαστε μάρτυρες μιας αξιοσημείωτης ανάπτυξης της
 ιατρικής τεχνολογίας. Η τεχνολογική πρόοδος έχει θέσει στη διάθεση του γιατρού
 μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας και πολλές σημαντικές διαγνωστικές τεχνικές.
 Οι τελευταίες αξιοποιούν τις τεχνολογικές δυνατότητες της βιοχημείας
 (Βιοπαθολογία), της μικροσκόπησης (Ιστοπαθολογία), των ακτινών Χ (Ακτινολογία,
 Αξονική Τομογραφία), των υπερήχων (Υπερηχοτομογραφία) και των ραδιοϊσοτόπων
 (Πυρηνική Ιατρική).
 Από τη διαρκή επέμβαση της τεχνολογίας στην επιστήμη της ιατρικής έχουν
 προκύψει και προκύπτουν συνεχώς θετικά αποτελέσματα για τον άνθρωπο, όπως
 αύξηση του μέσου όρου ζωής, εξάλειψη θανατηφόρων επιδημιών, αντιμετώπιση
 σοβαρών ασθενειών χάρη σε νέα φάρμακα και καλύτερη ιατρική φροντίδα,
 ελαχιστοποίηση βρεφικής θνησιμότητας, εγχειρήσεις και ιατρική διάγνωση σε
 απομακρυσμένα σημεία μέσω τηλεόρασης και ίντερνετ. Ωστόσο, η ιατρική
 τεχνολογία βοήθησε παράλληλα και στη δημιουργία νέων και ανθεκτικών ιών
 (πιθανόν βιοχημικών όπλων), ενώ όσο εξελίσσεται, τίθενται συνεχώς ερωτήματα
ηθικής.

4. → Το 1628 ο Άγγλος γιατρός William Harvey
βασιζόμενος σε παρατηρήσεις,
πειραματισμούς και υπολογισμούς σε
ανθρώπους και ζώα, διατυπώνει για πρώτη
φορά την άποψη ότι το αίμα κυκλοφορεί
μέσα στα αγγεία με τη βοήθεια της
καρδιάς,
που αναλαμβάνει το ρόλο
της αντλίας.

5. → Την ίδια εποχή ο Marcello Malpighi, που θεωρείται ο
πατέρας της βιολογικής
μικροσκόπησης, εξελίσσει μεθόδους προπαρασκευής των
ιστών που προορίζονται για
μικροσκόπηση και επιβεβαιώνει μικροσκοπικά την ύπαρξη
τριχοειδών αγγείων στον
πνεύμονα, στηρίζοντας τα συμπεράσματα του William Harvey
για την κυκλοφορία
του αίματος.
→ Ο Luis Pasteur στα τέλη του 19αιώνα θεμελίωσε τη
«μικροβιακή θεωρία»,
αποδεικνύοντας τη σχέση μικροβίων και αρρώστιας.

6. → Το 1902 οι Marie & Pierre Curie κατορθώνουν ν’ απομονώσουν το Ράδιο και χρησιμοποιούν τις
ραδιενεργές του ιδιότητες στη θεραπεία κακοηθών
όγκων βάζοντας τις βάσεις της ακτινοθεραπευτικής.
→ Το 1928 ο Alexander Fleming παρατήρησε ότι σε καλλιέργειες σταφυλόκοκκων η αύξηση των
βακτηριδίων αναστέλλεται στα σημεία που συναντούν τον μύκητα Penicillium notatum. Ονόμασε την
ουσία Penicillin, χωρίς να
αναγνωρίσει όμως τις θεραπευτικές της ιδιότητες. Έτσι έμεινε αυτή η ανακάλυψη για πολλά χρόνια
ξεχασμένη όταν οι E.B.Chain και H.W.Florey λίγο πριν από την έναρξη του Β’ παγκοσμίου πολέμου
έβγαλαν από την αφάνεια την εργασία και χρησιμοποίησαν τα πορίσματα δοκιμαστικά για
θεραπευτικούς σκοπούς.
→ Το 1941 χρησιμοποιήθηκε η πενικιλίνη σε ανθρώπους και ξεκίνησε η πορεία των αντιβιοτικών, τα
οποία γλίτωσαν την ανθρωπότητα από ένα σημαντικό αριθμό μολυσματικών και επιδημικών
ασθενειών.
→ Το 1963 πραγματοποιείται η πρώτη μεταμόσχευση πνεύμονα και ήπατος.
→ Στις 2 Δεκεμβρίου 1967 στο Κέιπ Τάουν της Νοτίου Αφρικής ο Dr. Cristian
Barnard επιτυγχάνει να μεταμοσχεύσει τη καρδιά της εγκεφαλικά νεκρής, εξαιτίας τροχαίου,
εικοσιπεντάχρονης Ντενίς Νταρβάλ στον πενηντατριάχρονο έμπορο Λουί Βασκάνσκι του οποίου η
σχεδόν κατεστραμμένη από εμφράγματα καρδιά δεν του υποσχόταν παρά μόνο μερικές
εβδομάδες ζωής.

7.  1. Ρομποτική χειρουργική
Τι είναι η ρομποτική χειρουργική :
Ρομποτική χειρουργική ονομάζεται η χειρουργική με τη χρήση ρομπότ. Στη ρομποτική
χειρουργική, ο χειρουργός βρίσκεται μπροστά σε μια χειρουργική κονσόλα-Η/Υ, όπου βλέπει σε
μια οθόνη το χειρουργικό πεδίο, τρισδιάστατο και μεγεθυσμένο κι πραγματοποιεί την επέμβαση
κινώντας ειδικούς μοχλούς, που μοιάζουν με joysticks. Οι εντολές που δίνει ο χειρουργός μέσω
τον μοχλών αυτών μεταφέρονται ψηφιακά, ταυτόχρονα και με θαυμαστή ακρίβεια, στους
αρθρωτούς χειρουργικούς βραχίονες ενός ρομπότ, οι οποίοι εκτελούν τις κινήσεις στο
χειρουργικό πεδίο. Οι κινήσεις των βραχιόνων του ρομπότ ελέγχονται 100% από τον χειρουργό,
ο οποίος πρέπει να είναι ειδικά εκπαιδευμένος στη χρήση του ρομποτικού συστήματος.
Η ρομποτική χειρουργική είναι εξέλιξη της ενδοσκοπικής χειρουργικής. Είναι μια ελάχιστα
επεμβατική και ελάχιστα τραυματική χειρουργική μέθοδος που θέτει στη διάθεση του
χειρουργού εξαιρετικά λεπτά και εύκαμπτα εργαλεία που εκτελούν τις χειρουργικές κινήσεις με
πρωτοποριακή ακρίβεια, μέσα από μικροσκοπικές τομές στο δέρμα του ασθενούς.

8.  Πώς αναπτύχθηκε η ρομποτική χειρουργική;
 Η πρώτη πρόκληση της ρομποτικής χειρουργικής σχετίζεται με την τηλεϊατρική. Μέχρι πρότινος
ήταν αδιανόητο να πραγματοποιηθεί επέμβαση από μακριά, χωρίςδηλαδή να συνυπάρχουν ο
ασθενής και ο χειρουργός στον ίδιο χώρο. Αυτός ο περιορισμός οδήγησε τη NASA και το στρατό
να ξεκινήσουν έρευνες ώστε να δημιουργηθεί ένας τρόπος να χειρουργούνται οι αστροναύτες από
γιατρούς που βρίσκονταν στη γη και αντίστοιχα οι στρατιώτες, που κινδύνευε η ζωή τους στο πεδίο
της μάχης, από γιατρούς που βρίσκονταν σε κάποιο απομακρυσμένο και ασφαλές σημείο. Έτσι
γεννήθηκε η ανάγκη της τηλεϊατρικής, που έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία της ρομποτικής
χειρουργικής. Ένας ακόμη περιορισμός που κλήθηκε και κατόρθωσε να ξεπεράσει η ρομποτική
χειρουργική είναι ο περιορισμός που έθετε ο σχεδιασμός των λαπαροσκοπικών εργαλείων, τα
οποία δεν ήταν αρκετά εύκαμπτα ώστε να πραγματοποιήσουν ορισμένες κινήσεις. Με τη
συντριπτική αποδοχή της λαπαροσκοπικής χειρουργικής από τη χειρουργική κοινότητα, εξαιτίας
των μοναδικών πλεονεκτημάτων που προσφέρει στον ασθενή, ήταν απαραίτητο να ξεπεραστεί
αυτός ο περιορισμός, όπως και συνέβη με την εξέλιξη της ρομποτικής χειρουργικής.Η ρομποτική
χειρουργική επέτρεψε ακόμη να αρθούν οι περιορισμοί που υπήρχαν στην πραγματοποίηση
επεμβάσεων σε μικροσκοπικά και περιορισμένα χειρουργικά πεδία. Η μοναδική ακρίβεια των
κινήσεων των χειρουργικών βραχιόνων επιτρέπει στους χειρουργούς και τους παιδοχειρουργούς
να πραγματοποιούν επεμβάσεις σε σημεία του σώματος όπου παλαιότερα δεν θα τολμούσαν και
να σώζουν περισσότερες ζωές με ελάχιστο κίνδυνο.

9.  Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής
χειρουργικής;
• Είναι μια ελάχιστα επεμβατική και ελάχιστα τραυματική μέθοδος,εξαιτίας της ακρίβειας με την οποία γίνονται οι
κινήσεις του γιατρού
• ξασφαλίζει ελάχιστη απώλεια αίματος
• Εξασφαλίζει μικρότερο πόνο
• Ελαχιστοποιεί την πιθανότητα διεγχειρητικών και μετεγχειρητικών επιπλοκών
• Μειώνει σημαντικά το χρόνο παραμονής στο νοσοκομείο
• Εξασφαλίζει ταχύτερη ανάρρωση
• Παρέχει καλύτερα αισθητικά αποτελέσματα
• Επιτρέπει στον χειρουργό να έχει τρισδιάστατη (3D) εικόνα του χειρουργικού πεδίου, σε πολύ μεγάλη μεγέθυνση
• Εξασφαλίζει μεγαλύτερη ακρίβεια στις χειρουργικές κινήσεις. Καθώς οι χειρισμοί του χειρουργού στην κονσόλα
μετατρέπονται σε κίνηση των χειρουργικών βραχιόνων μειώνεται στο ελάχιστο και σχεδόν εξαλείφεται το φυσιολογικό
τρέμουλο των χεριών, με αποτέλεσμα μια πρωτοφανή χειρουργική δεξιότητα.
• Δίνει στο χειρουργό τη δυνατότητα να πραγματοποιεί δύσκολους χειρουργικούς χειρισμούς. Τα χειρουργικά εργαλεία
των ρομποτικών βραχιόνων μπορούν να πραγματοποιήσουν όλες τις κινήσεις που πραγματοποιεί το ανθρώπινο χέρι
(7 βαθμοί ελευθερίας στην κίνηση), με μεγαλύτερη δεξιότητα και ακρίβεια, ενώ περιστρέφονται σχεδόν 360 μέσα στο
χειρουργικό πεδίο.
• Παρέχει στον χειρουργόμεγαλύτερη άνεση κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
• Σε αντίθεση με την συνηθισμένη χειρουργική πρακτική, η ρομποτική χειρουργική επιτρέπει στον χειρουργό να
πραγματοποιεί τις επεμβάσεις καθισμένος, μέσα σε ένα προσεκτικά σχεδιασμένο και εργονομικά άριστο περιβάλλον.
Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται ο κάματος του χειρουργού, με πολύ σημαντικά πλεονεκτήματα, ιδιαίτερα σε
περιπτώσεις δύσκολων και πολύωρων επεμβάσεων.
• Δίνει τη δυνατότητα στον χειρουργό να προετοιμάσει την επέμβαση στον Η/Υ, χρησιμοποιώντας τις εικόνες των
εσωτερικών οργάνων των ασθενών που προκύπτουν από τις εξετάσεις τους. Ο χειρουργός μπορεί επίσης και κατά τη
διάρκεια της επέμβασης να ανακαλέσει στην οθόνη του και να συμβουλευτεί χρήσιμες εικόνες.

10.  Τι είναι το χειρουργικό σύστημα daVinci
Το ρομποτικό σύστημα da Vinci τέθηκε σε κλινική εφαρμογή το 1997. Έως σήμερα, είναι το πιο
διάσημο χειρουργικό ρομπότ και το μόνο διαθέσιμο στην αγορά με άδεια λειτουργίας από τη
Διεύθυνση Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (US Food and Drug Administration) για να
χρησιμοποιείται στη χειρουργική. Το σύστημα da Vinci δεν αντικαθιστά το χειρουργό, καθώς από μόνο
του δεν πραγματοποιεί καμία κίνηση. Εντούτοις χρησιμοποιεί προηγμένη τεχνολογία με την οποία
επαυξάνονται οι δυνατότητες του χειρουργού στην εφαρμογή της ελάχιστα τραυματικής χειρουργικής.
Η επέμβαση εκτελείται αποκλειστικά από τον χειρουργό, οι κινήσεις των χεριών του οποίου
μεταφέρονται ηλεκτρονικά στους βραχίονες με απόλυτη ακρίβεια, σταθερότητα και λεπτότητα, σε
πραγματικό χρόνο. Το da Vinci έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε ο χειρουργός να έχει τον
απόλυτο έλεγχο και στους τέσσερις βραχίονες σαν να είναι τα δικά του χέρια. Αποτελείται από την
κονσόλα του χειρουργού, όπου κάθεται ο χειρουργός και, έχοντας στην οθόνη μπροστά του μια
μεγεθυσμένη και τρισδιάστατη εικόνα του χειρουργικού πεδίου, κινεί τους ειδικούς μοχλούς που
δίνουν εντολή στους χειρουργικούς βραχίονες του ρομπότ. Η μονάδα των ρομποτικών βραχιόνων
όπου βρίσκονται τα χειρουργικά εργαλεία και ενδοσκόπιο (κάμερα) τοποθετείται στον ασθενή, λίγα
μέτρα μακριά από την κονσόλα του χειρουργού. Εκεί βρίσκεται και η ομάδα του χειρουργού. Ο
σχεδιασμός του χειρουργικού συστήματος daVinci ξεκίνησε το 1995 και από το 2000 μέχρι σήμερα
χρησιμοποιείται σε περισσότερα από 800 νοσοκομεία παγκοσμίως, ενώ η χρήση του εξαπλώνεται με
ταχύτατους ρυθμούς τα τελευταία Xρόνια, εξαιτίας των σημαντικών πλεονεκτημάτων του. Μερικά από
τα σπουδαιότερα πλεονεκτήματα της χρήσης του ρομποτικού συστήματος είναι η κατά πολY
μεγαλύτερη χειρουργική ακρίβεια των κινήσεων, το μεγάλο εύρος και η δεξιότητα κινήσεων των
εργαλείων, και η υψηλής ευκρίνειας τρισδιάστατη εικόνα. Με αυτό το τρόπο, ο χειρουργός είναι σε
θέση να διεξάγει σύνθετες επεμβάσεις οι οποίες θα ήταν πολύ δύσκολες με τις συμβατικές τεχνικές.
Με τον ακριβή έλεγχο του χειρουργικού πεδίου ελαττώνονται οι επιπλοκές και βελτιστοποιείται το
μετεγχειρητικό αποτέλεσμα.

11. Το ρομποτικό Χειρουργικό σύστημα da Vinci έχει χρησιμοποιηθεί από χειρουργούς ποικίλων ιατρικών
ειδικοτήτων, όπως γενικούς χειρουργούς, παιδοχειρουργούς, ουρολόγους, γυναικολόγους, χειρουργούς
ενδοκρινολόγους, ογκολόγους και ωτορινολαρυγγολόγους. Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα
των ρομποτικών εργαλείων είναι ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πολυάριθμους τύπους
χειρουργικών επεμβάσεων, σε διάφορα σημεία του ανθρώπινου σώματος, ενώ είναι και απόλυτα
ασφαλή στη χειρουργική καρδιάς. Εντούτοις, όλοι οι ασθενείς δεν είναι κατάλληλοι για να υποβληθούν
σε ρομποτική επέμβαση. Για το λόγο αυτό απαιτείται καλός προεγχειρητικός έλεγχος, προκειμένου να
προσδιοριστεί η καταλληλότητα της χειρουργικής τεχνικής. Το πρωτοποριακό σύστημα ρομποτικής
χειρουργικής daVinci έρχεται να προσφέρει περισσότερη ακρίβεια και ασφάλεια στην καθημερινή
χειρουργική πρακτική. Η ανάπτυξη και η υιοθέτηση της ρομποτικής χειρουργικής έρχεται να
επαληθεύσει τα πιο ελπιδοφόρα σενάρια για το μέλλον της ιατρικής.

12.  Ρομποτική Χολοκυστεκτομή Μίας Μικροτομής (SingleSite)
 Ρομποτική θολοπλαστική για γαστροοισοφαγική
παλινδρόμηση
 Ρομποτική καρδιομυοτομή για αχαλασία Οισοφάγου
 Ρομποτική γαστρεκτομή
 Ρομποτικές Επεμβάσεις Νοσογόνου Παχυσαρκίας
 Ρομποτικό γαστρικό bypass
 Ρομποτικός ρυθμιζόμενος δακτύλιος (lap – band)
 Ρομποτική Παγκρεατεκτομή
 Ρομποτική Σπληνεκτομή
 Ρομποτική Koλεκτομή
 Ρομποτική αποκατάσταση Κήλης
 Ρομποτική ριζική προστατεκτομή
 Ρομποτική ριζική νεφρεκτομή
 Ρομποτική ινωμυοματεκτομή
 Ρομποτική υστερεκτομή

13. Το πεδίο της νευροχειρουργικής έχει επιδείξει μία εναρμονισμένη προσπάθεια για την
υιοθέτηση και ενσωμάτωση εξελισσόμενων τεχνολογιών στο χειρουργικό πεδίο, τόσο τεχνικών
όσο και συσκευών, σε μία προσπάθεια για την αύξηση της ασφάλειας Των επεμβάσεων στον
εγκέφαλο. Επιμελείς προσπάθειες πραγματοποιούνται για την ελαχιστοποίηση του τραύματος
των φυσιολογικών ιστών κατά τη διάρκεια μίας
χειρουργικής επέμβασης με παράλληλη βελτιστοποίηση των κλινικών αποτελεσμάτων.
Ανάμεσα σε αυτές τις υιοθετήσεις δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στη χειρουργική ρομποτική.
Τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της ρομποτικής ενσωματώνονται στη χειρουργική αίθουσα με
τη χρήση της μικροσκοπίας, της πλοήγησης, της οπτικής απεικόνισης και των νέων
χειρουργικών εργαλείων και οργάνων. Εντούτοις, η χρήση μίας μηχανικής συσκευής για τον
καλύτερο χειρισμό των εργαλείων σε απευθείας επαφή με τον ασθενή είναι σχετικά νέα στη
χειρουργική του εγκεφάλου. Από τότε που ο Kwoh και οι συνεργάτες του επιχείρησαν μία
ρομποτική βιοψία εγκεφάλου στα τέλη της δεκαετίας του ’80, το αυξανόμενο ενδιαφέρον στο
συγκεκριμένο πεδίο και τα ενδεχόμενα κλινικά οφέλη αυτού έχει ενθαρρύνει την ανάπτυξη
πολλαπλών συστημάτων. Για τους νευροχειρουργούς κάτι τέτοιο αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση,
καθώς οι χειρωνακτικές μικροχειρουργικές τεχνικές έχουν ήδη ενσωματωθεί αποτελεσματικά
στην καθιερωμένη πρακτική. Η προσέγγιση της παθολογίας του κεντρικού νευρικού
συστήματος με ακρίβεια χιλιοστών, η δεξιότητα των χεριών του χειρουργού και ο περιορισμός
των άτεχνων και απότομων κινήσεων του αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις της
νευροχειρουργικής. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι κατάλληλος για ρομποτικές εφαρμογές, διότι
περικλείεται από το κρανίο, με αποτέλεσμα ακόμα και η μικρότερη εισαγωγή χειρουργικών
εργαλείων να μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη στον ασθενή.

14. Την τελευταία δεκαπενταετία, το πεδίο της καρδιοχειρουργικής έχει επηρεαστεί από ένα
σημαντικό αριθμό τεχνολογικών εξελίξεων. Η πιο αξιοσημείωτη από αυτές ήταν η ανάπτυξη των
ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών, που περιλαμβάνουν την τεχνική MIDCAB, τη στεφανιαία
παράκαμψη χωρίς αντλία και τη χειρουργική βαλβίδων ελάχιστης πρόσβασης. Κατά τη διάρκεια
των πρώτων χρόνων εφαρμογής της ελάχιστα επεμβατικής καρδιοχειρουργικής η απουσία των
κατάλληλων τεχνολογιών πρόσβασης, όπως τα συστήματα απεικόνισης, οι σταθεροποιητές και
οι εναλλακτικές μέθοδοι αγγειακής παροχέτευσης και καρδιοπνευμονικής παράκαμψης,
αποτελούσε ανασταλτικό παράγοντα για την εκτέλεση επεμβάσεων μέσω μικρών τομών. Με την
εξέλιξη αυτών των τεχνολογιών, οι χειρουργοί απέκτησαν την ικανότητα να εκτελούν
πολύπλοκες καρδιακές επεμβάσεις, όπως η αποκατάσταση της μιτροειδούς βαλβίδας. Οι
επεμβάσεις της μιτροειδούς βαλβίδας αποτελούσαν ανέκαθεν μία από τις πιο σημαντικές
κατηγορίες των σύγχρονων εγχειρήσεων καρδιάς. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, ο μόνος τρόπος
για την αποκατάσταση της μιτροειδούς βαλβίδας ήταν μέσω θωρακοτομής με παράλληλη
μηχανική οξυγόνωση του ασθενούς. Βελτιώσεις τόσο στην οπτική απεικόνιση όσο και στα
χειρουργικά εργαλείαέχουν επιτρέψει την ταχεία μετάβαση προς τις υποβοηθούμενες από
εικόνα επεμβάσεις μιτροειδούς βαλβίδας. Εντούτοις, οι επεμβάσεις αποκατάστασης της
μιτροειδούς βαλβίδας είναι πολύ δύσκολες και συνήθως οδηγούν σε χειρουργικές ανακρίβειες.
Η ανάπτυξη σύγχρονων ρομποτικών συστημάτων, όπως το daVinci, έδωσε για πρώτη φορά τη
δυνατότητα εκτέλεσης καρδιακών επεμβάσεων με κλειστό θώρακα και μεγάλη ακρίβεια,
καθιστώντας πλέον τις διαδικασίες αποκατάστασης μιτροειδούς βαλβίδας εγχειρήσεις ρουτίνας.

15. Η ορθοπεδική ήταν από τους πρώτους τομείς της χειρουργικής επέμβασης στους οποίους αναπτύχθηκε η εφαρμογή
των ρομποτικών συστημάτων. Ο χειρισμός των οστών είναι σχετικά πιο εύκολος από τον αντίστοιχο των μαλακών
ιστών, καθώς αυτά παραμορφώνονται ελάχιστα κατά τη διάρκεια της κοπής. Για το λόγο αυτό, οι καθοδηγούμενες από
εικόνα τεχνικές είναι σχετικά απλές στην υλοποίηση τους. Βασικές χειρουργικές επεμβάσεις που πραγματοποιούνται με
τη χρήση των ρομποτικών συστημάτων είναι η ολική αρθροπλαστική ισχίου και η ολική αντικατάσταση γονάτου. Η ολική
αρθροπλαστική ισχίου είναι η αντικατάσταση των προβληματικών αρθρώσεων του ισχίου λόγω παθολογικής
κατάστασης ή τραύματος. Η διαδικασία ξεκινά με την απεξάρθρωση της ένωσης και την αφαίρεση της κεντρικής
κεφαλής του μηριαίου οστού. Στη συνέχεια, μία προσθετική κούπα από μέταλλο και πολυμερές τοποθετείται στην
κοτύλη. Το μηριαίο εμφύτευμα αποτελείται από έναν μακρύ μεταλλικό άξονα (μέχρι 220 χιλ.) που εισάγεται σε μία βαθιά
κοιλότητα που πρέπει να διαμορφωθεί κατά μήκος του κεντρικού άξονα του μηριαίου οστού. Η ανάγκη για βελτιωμένη
ακρίβεια οδήγησε στη δημιουργία μίας ρομποτικής προσέγγισης για τη διαμόρφωση της μηριαίας κοιλότητας. Η
ανάπτυξη ρομποτικών συστημάτων για επεμβάσεις ορθοπεδικής, όπως το ROBODOC, παρέχει δύο βασικά
πλεονεκτήματα σε σχέση με τη χειροκίνητη διαδικασία: (1) η διαμόρφωση της μηριαίας κοιλότητας επιτυγχάνεται με
μεγαλύτερη ακρίβεια και (2) εξαιτίας της ανάγκης για παροχή ακριβών αριθμητικών οδηγιών στο ρομπότ,
χρησιμοποιούνται προεγχειρητικές εικόνες του ασθενούς, όπως η αξονική τομογραφία, για το σχεδιασμό της
διαδικασίας επεξεργασίας του οστού. Αυτό δίνει την ευκαιρία στο χειρουργό να βελτιστοποιήσει το μέγεθος και την
τοποθέτηση του εμφυτεύματος για κάθε ασθενή ξεχωριστά. Έχουν αναπτυχθεί αρκετά ρομποτικά συστήματα
υποβοήθησης επεμβάσεων ολικής αντικατάστασης γονάτου για να αυξήσουν την ακρίβεια ευθυγράμμισης του
προσθετικού μέλους.
Πολλά από αυτά τα συστήματα περιλαμβάνουν ένα σύστημα προεγχειρητικού σχεδιασμού βασισμένου σε εικόνα και
ένα ρομπότ για το κόψιμο του οστού. Ένα τέτοιο σύστημα είναι και το Puma 560, το οποίο χρησιμοποιεί το ρομπότ για να
καθοδηγήσει τα εργαλεία κοπής στη σωστή θέση, επιτρέποντας στο χειρουργό να εκτελέσει ακριβείς τομές στο οστό.
Αρχικά, το PUMA 560 ακολουθεί την κίνηση και εντοπίζει το κέντρο της μηριαίας κεφαλής, ενώ ο χειρουργός κάμπτει και
απάγει το μηρό με το χέρι. Το ρομπότ χρησιμοποιεί αυτό το διακριτικόσημείο ως σημείο αναφοράς επιπρόσθετα στις
προεγχειρητικά εμφυτευμένες καρφίτσες για να καθοδηγήσει τα εργαλεία κοπής στο σημείο όπου πρόκειται να γίνει
εκτομή του μηριαίου οστού. Αφού ο χειρουργός εκτελέσει την κοπή του μηριαίου οστού, το ρομπότ οδηγεί τη θέση
κοπής για την κνήμη χρησιμοποιώντας τις εμφυτευμένες
καρφίτσες. Για τη διατήρηση της καταγραφής, η πύελος και ο αστράγαλος σταθεροποιούνται στο χειρουργικό τραπέζι,
ενώ το μηριαίο οστό και η κνήμη ασφαλίζονται στη βάση του ρομπότ, το οποίο χρησιμοποιεί έναν βραχίονα με έξι
βαθμούς ελευθερίας. Ο μηχανικός αυτός βραχίονας πρέπει να προσαρμόζεται στα οστά χωρίς να παρεμβάλλει στις
δραστηριότητες του χειρουργού.

16. Η εφαρμογή της ρομποτικής τεχνολογίας στη γενική χειρουργική είναι σχετικά νέα. Μέχρι τώρα,
ρομποτικά συστήματα έχουν χρησιμοποιηθεί στην εκτέλεση λαπαροσκοπικών
χολοκυστεκτομών, σε εγχειρήσεις για την αντιμετώπιση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης
και της αχαλασίας του οισοφάγου, καθώς και σε
επεμβάσεις στο κόλον και το ορθό. Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση καλείται η νόσος κατά την
οποία περιεχόμενο του στομάχου παλινδρομεί στον οισοφάγο. Οι χειρουργικές τεχνικές που
χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης είναι δύο: η
θολοπλαστική κατά Nissen ή θολοπλαστική 360° και η θολοπλαστική κατά Toupet ή
θολοπλαστική 270°. Οι τεχνικές αυτές ανατάσσουν και διορθώνουν τη διαφραγματοκήλη,
συγκλείουν με ράμματα τα σκέλη του διαφράγματος και ενδυναμώνουν τη βαλβίδα του
κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, τυλίγοντας τον θόλο του στομάχου γύρω από το κατώτερο
τμήμα του οισοφάγου. Οι χειρουργοί πραγματοποιούν 4-5 μικρές τομές 5 χιλ. περίπου στο
δέρμα χωρίς να γίνει διατομή των μυών (Muhlmann και λοιποί, 2003). Αχαλασία του οισοφάγου
ονομάζεται η μόνιμη αύξηση της διαμέτρου του οισοφάγου λόγω αδυναμίας χαλάρωσης του
κάτω οισοφαγικού σφιγκτήρα κατά την κατάποση. Η ρομποτική χειρουργική αντιμετώπισητης
αχαλασίας του οισοφάγου ονομάζεται μυοτομή κατά Heller και σε κάποιες περιπτώσεις
συνοδεύεται από λαπαροσκοπική θολοπλαστική κατά Dor 180° ή Toupet 270°. Με τομές 5 χιλ.
εισέρχονται στην κοιλιά το ενδοσκόπιο και τα διάφορα χειρουργικά εργαλεία. Στη συνέχεια,
πραγματοποιείται μία τομή λίγων εκατοστών στον μυϊκό χιτώνα του οισοφάγου και, εάν κριθεί
απαραίτητο, η επέμβαση συνοδεύεται από μία πλαστική του θόλου του στομάχου γύρω από τον
κατώτερο οισοφάγο.

17. Τα μακροπρόθεσμα οικονομικά πλεονεκτήματα, η αυξανόμενη ακρίβεια και η βελτιωμένη ποιότητα που
καταδεικνύουν τα βιομηχανικά ρομπότ έχουν ενθαρρύνει την ουρολογική χειρουργική να ασπαστεί τη χρήση
της ρομποτικής τεχνολογίας για την προσφορά υγειονομικής περίθαλψης από τα τέλη της δεκαετία του '80.
Σήμερα, τα ρομπότ βοηθούν τους ουρολόγους χειρουργούς σε διάφορες χειρουργικές
επεμβάσεις, όπως τη ριζική προστατεκτομή, τη μερική νεφρεκτομή και την κυστεκτομή. Η λαπαροσκοπική
ριζική προστατεκτομή είναι μία δύσκολη επέμβαση και σχετίζεται με σημαντική νοσηρότητα, όπως είναι η
ακράτεια των ούρων και η στυτική δυσλειτουργία. Παρότι ένας μεγάλος αριθμός ιατρικών κέντρων στον κόσμο
εκτελεί λαπαροσκοπικές ουρολογικές επεμβάσεις, λίγα μόνο από αυτά προσφέρουν τη
λαπαροσκοπική ριζική προστατεκτομή ως επέμβαση ρουτίνας. Οι ρομποτικές ριζικές προστατεκτομές έχουν
καθιερωθεί ως η μόνη ένδειξη για χρήση ρομποτικού συστήματος. Το ρομποτικό σύστημα είναι κατάλληλο για
μία τέτοια επέμβαση εξαιτίας του μικρού χώρου εργασίας, της ακριβέστερης τομής στην κορυφή της
ουρήθρας, της διατήρησης της νευροαγγειακής δέσμης και της ανακατασκευής της
ουρηθροκυστικής συμβολής. Τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει ένας εκρηκτικόςαριθμός αναφορών που
περιγράφουν ελάχιστα επεμβατικές, λαπαροσκοπικές τεχνικές για μερική νεφρεκτομή, συμπεριλαμβανομένων
και των ρομποτικών μεθόδων. Η συμβατική 14λαπαροσκοπική μερική νεφρεκτομή είναι μία τεχνικά προκλητική
επέμβαση. Για τολόγο αυτό, έχουν αναζητηθεί στρατηγικές για την απλοποίηση της εκτομής και της
επανόρθωσης. Θεωρητικά, η ενισχυμένη ικανότητα των χειρουργικών εργαλείων EndoWrist να προσαρμόζουν
τις γωνίες εκτομής και να διευκολύνουν τις ενδοσωματικές συρραφές έχει καταστήσει τη ρομποτική μερική
νεφρεκτομή μία ιδιαίτερα ελκυστική εναλλακτική τεχνική. Η ριζική κυστεκτομή είναι η επιλεγόμενη θεραπεία για
ασθενείς με καρκίνωμα της ουροδόχου κύστης. Η απομάκρυνση της κύστης απαιτεί την κατασκευή ενός
εναλλακτικού συστήματος διοχέτευσης των ούρων. Η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην ουρολογία έχει
οδηγήσει στη δημιουργία εγκρατών ουρητηρικών εκτροπών και ορθότοπων νεοκύστεων, με σκοπό το
καλύτερο δυνατό λειτουργικό αποτέλεσμα για τον ασθενή. Η κατασκευή της νεοκύστης απαιτεί σημαντικές
χειρουργικές ικανότητες. Η διαθεσιμότητα των σύγχρονων ρομποτικών συστημάτων και η μεγάλη δεξιότητα
τους έχουν καταστήσει δυνατή τη ρομποτική λαπαροσκοπική προσέγγιση σε τέτοιες επεμβάσεις.

18. Φαίνεται ότι τα ρομποτικά συστήματα ήρθαν για να παραμείνουν στη χειρουργική αίθουσα, ίσως όχι με τη μορφή που
έχουν σήμερα. Πως όμως θα μοιάζουν τα χειρουργικά ρομπότ του αύριο; Ως φιλοσοφία, η Ρομποτική Χειρουργική είναι
το «όχημα» που φέρνει αμέσως στο χειρουργείο όλες τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χάρη στη Ρομποτική κάθε νέα
τεχνολογία στον τομέα της βιοτεχνολογίας, θα προστίθεται στις νεότερες γενιές χειρουργικών ρομπότ. Ένα πρώτο βήμα
προς το μέλλον έγινε ήδη από τις αρχές του 2011 με τις πρώτες ρομποτικές επεμβάσεις μιας μόνο μικροτομής, στις
οποίες το Ιατρικό Κέντρο Αθηνών πρωτοστάτησε διεθνώς. Φαίνεται λοιπόν, ότι τα μελλοντικά ρομποτικά συστήματα θα
χειρουργούν μέσω μίας μόνο μικροτομής με εύκαμπτα εργαλεία. Το μέγεθός τους θα μικρύνει, ενώ αναμένεται η
τεχνολογία που θα προσθέτει την αίσθηση της αφής (απτική ανάδραση) που αυτή τη στιγμή δεν διαθέτει ο χειρουργός
που τα χρησιμοποιεί. Νέα ρομποτικά εργαλεία με «έξυπνες» αρθρώσεις παρουσιάζονται κάθε χρόνο από την
κατασκευάστρια εταιρεία (λαβίδες, κοπτορράπτες, αναρροφήσεις). Πρόσφατα, παρουσιάστηκε η τεχνολογία «firefly» η
οποία ακολουθώντας την έγχυση ειδικής φθορίζουσας υσίας στην κυκλοφορία του ασθενούς, μπορεί να απεικονίσει σε
ειδική κάμερα λεπτομερώςτο σύστημα των χοληφόρων, το αγγειακό δίκτυο και σε συγκεκριμένα περιστατικά
τουςλεμφαδένες που πρέπει να αφαιρεθούν. Διεγχειρητικά ένα τέτοιο εργαλείο θα μπορούσε να αποδειχτεί πολύ
μεγάλης σημασίας, εφόσον σήμερα οι περισσότεροι χειρισμοί βασίζονται σε εκτεταμένη Παρασκευή (διαχωρισμό) των
ιστών, στην καλή γνώση της ανατομίας και στην εμπειρία του χειρουργού. Με την παραπάνω μέθοδο, ο χειρουργός
αποκτά ορατούς «στόχους» στο πεδίο του. Επιπρόσθετα, η τεχνολογία της Επαυξημένης Πραγματικότητας επιδιώκει να
φέρει ένα πραγματικό, ψηφιακό σύστημα πλοήγησης (navigation) μέσα στα ρομποτικά συστήματα, ανάλογο με αυτό που
χρησιμοποιούμε με το GPS στο αυτοκίνητο. Η ανατομία κάθε ασθενούς διαφέρει. Με την επαυξημένη πραγματικότητα οι
διαφορές αυτές γίνονται ορατές! Για παράδειγμα, οι ανατομικές αυτές παραλλαγές, όπως λέγονται, μπορούν να φανούν
πολύ πριν από το διαχωρισμό των ιστών, έτσι ώστε να τις περιμένει από νωρίς ο χειρουργός. Η επαυξημένη
πραγματικότητα επιτρέπει σε γραφικά τρισδιάστατα μοντέλα της ανατομίας του ασθενούς που προέρχονται από
ανασυνθέσεις των αξονικών και μαγνητικών τομογραφιών, να επιπροβάλλονται πάνω στο εγχειρητικό πεδίο με
αποτέλεσμα την «επαύξηση» της εικόνας για διεγχειρητική πλοήγηση. Η επαυξημένη πραγματικότητα χρησιμοποιείται
εδώ και χρόνια στη νευροχειρουργική, στις λεγόμενες «στερεοτακτικές επεμβάσεις». Το μακρινό μέλλον, είναι πιο
δύσκολο να το μαντέψει κανείς. Τότε, θα μπορούσε ίσως ο χειρουργός να βλέπει απομακρυσμένα μόνο το ολόγραμμα
του ασθενούς και να καθοδηγεί το ρομπότ να πραγματοποιήσει την επέμβαση. Οι σκέψεις για ημιαυτόνομους και
αυτόνομους ρομποτικούς χειρουργούς, ή ομάδεσ μικρορομποτικών οχημάτων που συνεργάζονται στο εσωτερικό του
σώματος για να κάνουν μία επέμβαση φαίνεται ότι ανήκουν ακόμα στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας.

19. . Ένας στους 3 ακρωτηριασμούς αφορά γυναίκα. Περίπου το 75% αφορά τα κάτω άκρα με την αναλογία αριστερού- δεξιού να είναι
στα ίδια επίπεδα. Η απώλεια ενός μέλους του σώματος όπως τα άκρα είναι ένα πολύ σημαντικό γεγονός Πρόσφατες μελέτες
έδειξαν ότι η μυϊκή μάζα που χάνεται μετεγχειρητικά, κάθε μέρα, είναι σχεδόν 5%, χρειάζεται δε, σχεδόν πενταπλάσιος χρόνος για
να αποκατασταθεί. Εάν ο ασθενής λοιπόν, παραμένει στο κρεβάτι μετά το χειρουργείο για 10 έως 14 ημέρες χωρίς να κινηθεί, θα
χρειασθεί τουλάχιστον 60 ημέρες εντατικών ασκήσεων για να επανακτήσει την απολεσθείσα μυϊκή μάζα. Οι σύγχρονες μέθοδοι
αποκατάστασης απαιτούν την άμεση ορθοστάτηση και βάδιση του ασθενούς με την βοήθεια του Ορθοπροθετικού. Όσο θα
συνεχίσει να αναπτύσσεται η τεχνολογία τόσο πιο πολύ θα διευκολύνει και θα σώζει ζωές αμέτρητων ανθρώπων.
Οι επιστήμονες που ασχολούνται με την ανάπτυξη τεχνητών μελών λένε πως βρισκόμαστε στην αρχή της βιονικής εποχής.
Χέρια και πόδια που μοιάζουν ολοένα και περισσότερο με αληθινά, δέρμα που «αισθάνεται» την πίεση και μέλη που σε λίγο
δεν θα χρειάζεται να φοριούνται κάθε μέρα, αλλά θα είναι μονίμως τοποθετημένα, δοκιμάζονται στα ερευνητικά εργαστήρια με
ορατή την ημερομηνία της χρήσης τους. Μεγάλο μέρος των ερευνών χρηματοδοτείται από το αμερικανικό Πεντάγωνο, επειδή
εκατοντάδες στρατιώτες έχουν χάσει άνω ή κάτω άκρα στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ. Παράδειγμα ο Μάικ ΜακΝότον, που
πάτησε νάρκη στο Αφγανιστάν κι έχασε το πόδι του. Σήμερα όχι μόνο περπατά κανονικά, αλλά μπορεί να προπονεί
ποδοσφαιρική ομάδα, φορώντας ένα τεχνητό μέλος με υδραυλικό γόνατο, που λειτουργεί με υπολογιστή. Το γόνατο υπολογίζει
και προσαρμόζει κάθε του βήμα σε χιλιοστά του δευτερολέπτου. Ο διαβήτης είναι μία ακόμη αιτία αύξησης του αριθμού των
ανθρώπων που χρειάζονται ένα τεχνητό μέλος. Ολοένα και περισσότερες εταιρείες επενδύουν στις σχετικές έρευνες, ενώ η
ΝΑSΑ χρηματοδοτεί την ανάπτυξη τεχνητού δέρματος που αναγνωρίζει την άσκηση της πίεσης. Εδώ και δεκαετίες, τα τεχνητά
μέλη ελάχιστα είχαν αλλάξει από την εποχή του Δευτέρου ΠαγκοσμίουΠολέμου. Σήμερα, συνθετικά άκρα που προβλέπουν τις
κινήσεις του χρήστη και μοιάζουν αληθινά αναμένεται σύντομα να κυκλοφορήσουν στην αγορά. Οι νέες τεχνολογίες
προσφέρουν μεγαλύτερη δύναμη κι ευελιξία στο χρήστη και τεχνητό δέρμα ευαίσθητο στην αφή. Οι ερευνητές ετοιμάζουν μέλη
που γίνονται ένα με το σώμα, συνεργάζονται άριστα με τα οστά, τους ιστούς και το νευρικό σύστημα, κι ελέγχονται
από τον εγκέφαλο. Σε λίγο καιρό, οι χρήστες πρόσθετων μελών θα είναι πιο γρήγοροι και δυνατοί από ό,τι οι αρτιμελείς. Η
αισιοδοξία των ειδικών πηγάζει από τη βελτίωση της τεχνολογίας. Χάρη σε μικρότερα και καλύτερα συστατικά στοιχεία, οι
ειδικοί μπορούν να προσθέσουν περισσότερα εξαρτήματα σε ένα μέλος. Το «ευφυές» πόδι του ΜακΝότον κοστίζει 22.000
ευρώ. Το λογισμικό που χρησιμοποιεί μαθαίνει το βηματισμό του κατόχου του και προσαρμόζεται σε ανώμαλο έδαφος. Αυτά τα
τεχνητά πόδια συνδυάζουν υδραυλικά και μηχανικά στοιχεία, μειώνοντας σημαντικά την ενέργεια που χρειάζεται κάποιος για να
τα κινήσει, με αποτέλεσμα να κουράζεται ελάχιστα. Ο σχεδιασμός τους είναι δύσκολη υπόθεση. Οι μύες στα πόδια και στους
αστραγάλους συνεχώς προσθέτουν ή μετριάζουν δυνάμεις όσο χρειάζεται στην κίνηση, ενώ η ελαστικότητα των τενόντων μας
βοηθά να περπατάμε χρησιμοποιώντας ελάχιστη ενέργεια. Όμως, όσοι έχουν χάσει ένα από τα κάτω άκρα τους «περπατούν
πιο αργά, χρησιμοποιούν περισσότερη μεταβολική ενέργεια και είναι πιο ασταθείς, ακόμα και σε επίπεδη επιφάνεια», εξηγεί ο
Χιου Χερ, διευθυντής της ΒιομηχανοτρονικήςΟμάδας του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης, ο οποίος έχει χάσει και
τα δύο του πόδια. Το πόδι ελέγχεται από δύο μικροεπεξεργαστές κι έξι αισθητήρες, οι οποίοι μετρούν τη θέση του αστραγάλου
και τις δυνάμεις που ασκούνται πάνω του. Παρ’ όλα αυτά ο ακρωτηριασμός επιβάλλεται για να σωθεί μια ανθρώπινη ζωή. Στις

21. Μια νέα εξέταση, ο Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος, έχει προστεθεί στον προγεννητικό έλεγχο, αυξάνοντας σημαντικά την πιθανότητα ανίχνευσης
εμβρύων με σύνδρομα, γενετικά νοσήματα και ορισμένες μορφές πνευματικής και αναπτυξιακής καθυστέρησης. Ο Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος με
τεχνολογία αιχμής, το συγκριτικό γενωμικό υβριδισμό με μικροσυστοιχίες (CGH arrays) ανιχνεύει τις περισσότερες από τις χρωμοσωματικές ανωμαλίες, όπως το
σύνδρομο Down, που μέχρι σήμερα μπορούσαμε να διαγνώσουμε με τον κλασικό έλεγχο χρωμοσωμάτων (συμβατικός καρυότυπος). Επιπλέον ανιχνεύει
στοχευμένα περισσότερο από 120 σύνδρομα-νοσήματα, καθώς και υπομικροσκοπικές ελλείψεις ή και διπλασιασμούς καθ’ όλο το μήκος όλων των
χρωμοσωμάτων που σχετίζονται με συγγενείς ανωμαλίες και πνευματική καθυστέρηση. Η αναλυτική και ανιχνευτική ικανότητα του μοριακού καρυότυπου είναι
100 έως 1.000 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του κλασικού καρυότυπου. Η τεχνολογία αυτή εφαρμόστηκε πρώτα στη διερεύνηση των παιδιών με συγγενείς
ανωμαλίες, δυσμορφικά χαρακτηριστικά, ψυχοκινητική, πνευματική και αναπτυξιακή καθυστέρηση και εύρος αυτισμού που έχουν φυσιολογικό κλασικό
καρυότυπο (46) χρωμοσώματα χωρίς εμφανείς αριθμητικές ή δομικές ανωμαλίες). Η αποκάλυψηότι το 20% αυτών των παιδιών έχουν μικροελλείψεις ή
μικροδιπλασιασμούς, οι οποίες ανιχνεύονται μόνο με το μοριακό καρυότυπο, οδήγησε τους ειδικούς να θεσπίσουν την εξέταση αυτή ως πρώτη γραμμή ελέγχου
στα παιδιά αυτά. Αναπόφευκτα, τέθηκε το ερώτημα κατά πόσο η ίδια μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί και στον προγεννητικό έλεγχο ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος
γέννησης πάσχοντος παιδιού.
Τι εντοπίζει ;
 Οι συγγενείς ανωμαλίες αφορούν περίπου στο 1%-1,5% των γεννήσεων και είναι η
 σημαντικότερη αιτία νεογνικών θανάτων ή σοβαρών προβλημάτων υγείας
 προκαλώντας τεράστια επιβάρυνση στις οικογένειες. Ένα 20%-25% όλων των
 ανωμαλιών των εμβρύων οφείλεται σε ανωμαλίες χρωμοσωμάτων. Έπειτα από τους
 συνήθεις υπερηχογραφικούς και βιοχημικούς ελέγχους, περίπου το 3% των κυήσεων
 διαγιγνώσκεται ότι έχει υψηλό κίνδυνο να φέρει χρωμοσωματικές ανωμαλίες και
 συνιστάται προγεννητικός έλεγχος.
 Μέχρι πρότινος γινόταν μόνο η εξέταση του κλασικού καρυότυπου και κατά
 περίπτωση, σε υπόνοια συγκεκριμένου συνδρόμου, ειδικός στοχευμένος έλεγχος για
 το συγκεκριμένο νόσημα. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι σε κυήσεις υψηλού κινδύνου
 ή και επί υπερηχογραφικών ευρημάτων/ανωμαλιών του εμβρύου ο Προγεννητικός
 19
 Μοριακός Καρυότυπος ανιχνεύει σημαντικά νοσήματα σε ποσοστό περίπου 8%-15%
 επιπλέον επιπλέον αυτών που θα ανιχνεύονταν με τον κλασικό καρυότυπο. Αντίστοιχα, σε
 κυήσεις χαμηλού κινδύνου με φυσιολογικό καρυότυπο εμβρύου, το ποσοστό
 παθολογικών ευρημάτων που αποκαλύπτεται με το μοριακό καρυότυπο κυμαίνεται
 από 1,5%-3%. Μάλιστα, τα περισσότερα από αυτά τα υπομικροσκοπικά σύνδρομα
 δεν θα ανιχνευτούν μέχρι τις 26 εβδομάδες της εγκυμοσύνης, οπότε υπάρχει κάποια
 πιθανότητα να παρουσιάσουν υπερηχογραφικά ευρήματα.
 Διεθνείς πολυκεντρικές μελέτες σε χιλιάδες δείγματα ανέδειξαν τη σαφή συμβολή
 του μοριακού καρυότυπου στον προγεννητικό έλεγχο και στην ανίχνευση γενετικών
 ανωμαλιών μη ανιχνεύσιμων με τον κλασικό καρυότυπο και προτείνουν την
 ενσωμάτωσή του στην καθημερινή πρακτική.

22.  Δεν υπάρχει αφιέρωμα στην τρισδιάστατη εκτύπωση το οποίο να μην αναφέρεται στην «τρίτη βιομηχανική
επανάσταση» που θα φέρει η συγκεκριμένη τεχνολογία, η οποία υπόσχεται πως στο μέλλον πολλά από τα
προϊόντα που χρειάζεται ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση δεν θα αγοράζονται έτοιμα, φτιαγμένα σε κάποιο
εργοστάσιο. Αντίθετα, θα παράγονται επιτόπου από έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή, ο οποίος θα τοποθετεί
διαδοχικές στρώσεις από το υλικό κατασκευής μέχρι να πάρει την τελική του μορφή το αντικείμενο, με
συνέπεια να έχει μικρότερο κόστος και να είναι απόλυτα προσαρμοσμένο στις ανάγκες του χρήστη του.
Ωστόσο, πριν έρθει η «τρίτη βιομηχανική επανάσταση», όλa δείχνουν πως θα προηγηθεί μια ίσως
ακόμη σημαντικότερη επανάσταση στην ιατρική – καθώς η τρισδιάστατη τεχνολογία δοκιμάζεται ολοένα
περισσότερο, και με μεγάλη επιτυχία, για τη δημιουργία εμφυτευμάτων για χειρουργικές επεμβάσεις.
Κατασκευασμένα με βάση τις διαγνωστικές εξετάσεις των ασθενών, τα εμφυτεύματα αυτά είναι «κομμένα
και ραμμένα» στην ανατομία τους, κάτι που σημαίνει πως μειώνεται η πιθανότητα επιπλοκών, αλλά και ο
χρόνος ανάρρωσης. Πλεονεκτήματα που έδειξαν στην πράξη αρκετές επεμβάσεις που έγιναν μέσα στο
2014 και χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά τέτοια εμφυτεύματα, αποδεικνύοντας παράλληλα πως οι 3D
εκτυπωτές μάλλον θα περάσουν πρώτα από τα χειρουργεία, πριν καταφθάσουν στα σπίτια μας.
Χαρακτηριστική περίπτωση, το ακριβές πλαστικό ομοίωμα σχεδόν ολόκληρου του κρανίου μιας 22χρονης
Ολλανδής, το οποίο τον περασμένο Μάρτιο «έλυσε» τα χέρια των νευροχειρουργών από το
Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο της Ουτρέχτης.Πάσχοντας από μια ασθένεια που είχε ως αποτέλεσμα να
αυξάνεται το πάχος τουκρανίου της, η κοπέλα σε λίγους μήνες θα εμφάνιζε σοβαρές εγκεφαλικές βλάβες, ή
ακόμη και θα πέθαινε, χωρίς ωστόσο μέχρι εκείνη τη στιγμή να υπάρχουν εμφυτεύματα τα οποία θα
μπορούσαν να υποκαταστήσουν ικανοποιητικά ένα τόσο μεγάλο μέρος των κρανιακών οστών. Κάτι που
κατάφερε να κατασκευάσει μια αυστραλιανή εταιρεία με τον 3D εκτυπωτή που έχει αναπτύξει, δίνοντας έτσι
τη δυνατότητα στους γιατρούς να θεραπεύσουν πλήρως την 22χρονη, με μία επέμβαση που διήρκεσε 23
ώρες.

23.  Στη λύση της τρισδιάστατης εκτύπωσης κατέφυγαν τον Οκτώβριο και γιατροί στην πόλη
Μπανγκαλόρ της Ινδίας, για να κατασκευαστεί το αντίγραφο του τμήματος της άνω γνάθου που
είχε αφαιρεθεί από 41χρονο Ινδό λίγους μήνες νωρίτερα, λόγω καρκίνου. Το εμφύτευμα
δημιουργήθηκε από τον τρισδιάστατο εκτυπωτή της εταιρείας Osteo3D, η οποία το σχεδίασε
αξιοποιώντας τις αξονικές τομογραφίες από την περιοχή του προσώπου του ασθενούς. Επειδή
ταίριαζε απόλυτα στην υπόλοιπη γνάθο, σύντομα ο 41χρονος μπορούσε να ανοίγει το στόμα του,
να μιλάει και να μασάει, πολύ καλύτερα από ότι πριν από το χειρουργείο. Η τεχνολογία έχει αρχίσει
βέβαια να βρίσκει εφαρμογή και στις ορθοπεδικές επεμβάσεις, αφού τον περασμένο Μάιο Γάλλοι
γιατροί στο νοσοκομείο Jean Mermoz της Λυών χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά έναν
«εκτυπωμένο» κλωβό σπονδυλεσίας, δηλαδή ένα εμφύτευμα που τοποθετείται ανάμεσα σε δύο
σπονδύλους για να τους ακινητοποιήσει και έτσι να αντιμετωπιστούν οι οσφυαλγίες ή τα κατάγματα
στη σπονδυλική στήλη. Σύμφωνα με τον δρα Vincent Fiere, τον γιατρό που έκανε το χειρουργείο, το
γεγονός ότι ο κλωβός ήταν κατασκευασμένος ειδικά για τον συγκεκριμένο ασθενή είχε συνέπεια να
προσαρμοστεί στην εντέλεια στο σημείο της επέμβασης. Τρεις μήνες αργότερα, Κινέζοι
ορθοπεδικοί από το πανεπιστήμιο Peking προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα, αφού για πρώτη
φορά τοποθέτησαν έναν τεχνητό σπόνδυλο ο οποίος είχε κατασκευαστεί από 3D εκτυπωτή.
Κατασκευασμένο από τιτάνιο, το εμφύτευμα πήρε τη θέση του δεύτερου αυχενικού σπονδύλου σε
ένα 12χρονο αγόρι που είχε προσβληθεί από καρκίνο. Επειδή είχε ακριβώς το ίδιο σχήμα με το
οστό που αντικατέστησε, περιόρισε τον χρόνο που χρειαζόταν το παιδί να έχει ακινητοποιημένο τον
αυχένα του μετά την επέμβαση. Στην τρισδιάστατη εκτύπωση χρωστάει το γεγονός ότι δεν
χρησιμοποιεί πατερίτσες ο Len Chandler από την Αυστραλία, ο οποίος διαγνώσθηκε το περασμένο
καλοκαίρι με μία σπάνια μορφή καρκίνου στη φτέρνα. Οι γιατροί στο νοσοκομείο St. Vincent της
Μελβούρνης, αντί να ακρωτηριάσουν το πόδι του κάτω από τον αστράγαλο, αντικατέστησαν το
αφαιρούμενο οστό με «εκτυπωμένο» αντίγραφό του από τιτάνιο, χάρις στο οποίο ο 71χρονος
Αυστραλός περπάτησε και πάλι χωρίς καμία βοήθεια.

24. Εκτός από τη δημιουργία εξατομικευμένων εμφυτευμάτων, με την τρισδιάστατη εκτύπωση μπορεί επίσης να κατασκευαστεί
ένα πιστό ομοίωμα οποιασδήποτε περιοχής ή οργάνου στο ανθρώπινο σώμα, επιτρέποντας έτσι στους χειρουργούς να
σχεδιάσουν με κάθε λεπτομέρεια την επέμβαση, πριν την πραγματοποιήσουν. Αυτή η δυνατότητα είναι χρήσιμη για δύσκολα
χειρουργεία, όπως στην περίπτωση ενός βρέφους ηλικίας δύο μόλις εβδομάδων, που τον Οκτώβριο υποβλήθηκε σε
καρδιολογική εγχείρηση στο νοσοκομείο παίδων Morgan Stanley στη Νέα Υόρκη. Οι κόλποι και οι κοιλίες της καρδιάς του
μωρού είχαν τόσο παράξενη διάταξη, θυμίζοντας λαβύρινθο, που οι χειρουργοί θα έπρεπε κανονικά να διακόψουν τη
λειτουργία της στο χειρουργείο, για να αποφασίσουν πώς θα προχωρήσουν. Χάρις ωστόσο στο αντίγραφο που
κατασκευάστηκε με έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή, μπόρεσαν να αποφασίσουν ποια στρατηγική θα ακολουθούσαν προτού το
βρέφος βρεθεί στο χειρουργικό κρεβάτι. Έτσι, κατάφεραν να αποκαταστήσουν όλες τις βλάβες με μία μόνο επέμβαση.
Παράλληλα, Βρετανοί ερευνητές από το πανεπιστήμιο Nottingham Trent ανέπτυξαν μια παραλλαγή 3D εκτυπωτή ο οποίος
δημιουργεί το πιο ρεαλιστικό έως σήμερα ομοίωμα της ανθρώπινης καρδιάς, με σκοπό την καλύτερη πρακτική εξάσκηση των
χειρουργών πριν από την πρώτη πραγματικήεπέμβαση που θα κάνουν. Την ίδια στιγμή, άλλοι επιστήμονες έχουν ακόμη πιο
φιλόδοξους στόχους, αφού αναπτύσσουν μηχανήματα που χρησιμοποιώντας βιολογικές «πρώτες ύλες» θα εκτυπώνουν
πλήρως λειτουργικά αντίγραφα των ανθρώπινων οργάνων. Τέτοια «ανταλλακτικά» θα έδιναν τέλος στις λίστες των ασθενών
που σε κάθε χώρα του κόσμου περιμένουν να βρεθεί κάποιος συμβατός δότης για μεταμόσχευση. Μάλιστα, έχουν γίνει
σημαντικά βήματα για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα τη «μικρογραφία» ανθρώπινου
ήπατος που «εκτύπωσε» πέρυσι η αμερικανική Organovo. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, κανένα από αυτά τα «ανταλλακτικά» δεν
έχει καταφέρει να επιβιώσει περισσότερο από μερικές ημέρες. Με τη χρήση αυτού του εξοπλισμού γίνεται εφικτή η πλήρης
καταγραφή της ελεύθερης κίνησης, σε όλους τους άξονες, της κινητικότητας της άρθρωσης του ώμου, του αγκώνα, της
πηχεοκαρπικής αλλά και της δυνατότητας σύλληψης της άκρας χειρός σε οποιαδήποτε ορθοπεδική, ρευματολογική ή
νευρολογική πάθηση του άνω άκρου. Διαθέτει έως και πλήρη αντιβαρυτική ικανότητα, γεγονός που εξασφαλίζει την πρώιμη
χρησιμοποίησή του σε παθήσεις όπως αγγειακά εγκεφαλικά
επεισόδια, ρήξη μυοτενοντίου πετάλου του ώμου (rotator cuff), δυσκαμψίας ώμου – αντιβραχίου – άκρας χειρός ή
συγκάμψεις καθώς στη μετεγχειρητική αποκατάσταση τενόντων των καμπτήρων ή των εκτεινόντων μυών της άκρας
χειρός.

25.  Τα ακουστικά βαρηκοΐας, οι φακοί επαφής και οι βηματοδότες είναι, πλέον,
 βιολογικά εμφυτεύματα ρουτίνας και οι υπηρεσίες της νέας τεχνολογίας ακόμη πιο
 περίτεχνες.
 Η νανοβιοτεχνολογία, για παράδειγμα, είναι μία τεχνολογία σχεδιασμού
 μικροσκοπικών βιολογικών συσκευών μοριακού μήκους (ένα δισεκατομμυριοστό του
 μέτρου).Οι εν δυνάμει εφαρμογές της νανοβιοτεχνολογίας περιλαμβάνουν
 συστήματα βελτιωμένης χορήγησης φαρμάκων και βιοσυμβατά υλικά εμφυτευμάτων
 υψηλής απόδοσης. Οι ασθενείς που βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση ήδη
 παρακολουθούνται με την εμφύτευση βιοαισθητήρων αλλά η εισαγωγή των
 αισθητήρων νανοκλίμακας που θα ανιχνεύουν τους βιολογικούς νοσογόνους
 παράγοντες μπορεί να προσφέρει μη επεμβατικές διαγνωστικές τεχνικές που θα
 υποκαταστήσουν τις χειρουργικές επεμβάσεις ή άλλες τραυματικές θεραπευτικές
 μεθόδους.
 Το πρόγραμμα 'Nanomed' που βρίσκεται εν εξελίξει στοχεύει στην παραγωγή
 πρωτότυπων ιατρικών συσκευών από μία ποικιλία υλικών με διάφορα
 νανοχαρακτηριστικά (κυρίως πολυμερή) στη βάση μεθόδων ανάγλυφης αποτύπωσης.
 Οι ερευνητές εξετάζουν την πρόσφυση, την ανάπτυξη και την αντίδραση των
 ανθρώπινων κυττάρων που τοποθετούνται στις συσκευές αυτές, δηλαδή τη
 "βιοσυμβατότητά" τους.
 Η πρόοδος στους κλάδους της ηλεκτρονικής, των βιοϋλικών και των υπολογιστών
 μπορεί κάλλιστα να οδηγήσει στις νέες εκείνες συσκευές που θα αντιμετωπίζουν τις
 νευρικές βλάβες, δίνοντας έτσι ελπίδα στους 300 000 παράλυτους σε ολόκληρη την Ευρώπη.

26.  Ο χώρος της ιατρικής και της υγειονομικής περίθαλψης βρίσκεται στο μέσο μιας
 ταχείας αλλαγής και είναι πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς ποιες νέες τεχνολογίες
 θα έχουν μακροχρόνιο αντίκτυπο σε αυτούς.
 Ιδανικά, το μέλλον της υγείας θα ισορροπήσει ανάμεσα σε καινοτόμες ιατρικές
 πρακτικές και τεχνολογίες και στην ανθρώπινη συμβολή.
 Μερικές από τις νέες τάσεις στον χώρο της ιατρικής που ενδέχεται ν’ αλλάξουν τη
 ζωή μας στο άμεσο ή πιο μακρινό μέλλον είναι:
 Η επαυξημένη πραγματικότητα γίνεται πραγματική
 Τα Google Glass έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί για live-stream χειρουργικής επέμβασης,
 από την προοπτική του χειρουργού. Τέτοιου είδους εργαλεία επαυξημένης
 πραγματικότητας θα μπορούν στο μέλλον να εμφανίζουν τα ηλεκτρονικά ιατρικά
 αρχεία του ασθενούς σε πραγματικό χρόνο, να οργανώνουν ζωντανές διαβουλεύσεις
 και να καλούν το ασθενοφόρο σε ακριβή θέση μέσω GPS σε περιπτώσεις έκτακτης
 ανάγκης.Ενώ το Google Glass ελέγχεται μέσω φωνής και χειρονομιών, οι ψηφιακοί φακοί επαφής θα ελέγχονται από
εγκεφαλικά κύματα. Οι ασθενείς θα μπορούν να ενημερώνονται για μια επερχόμενη επέμβαση βήμα-βήμα μέσω
μιας εικονικής πραγματικότητας, ή να επιλέγουν ένα νοσοκομείο βάσει του πακέτου «εικονικής εμπειρίας» που
προσφέρει.

28.  Τεχνητή νοημοσύνη στη διαδικασία λήψης ιατρικών αποφάσεων
Η γνώση ακόμη και των πιο αναγνωρισμένων καθηγητών δε μπορεί να
συγκριθεί με τους γνωστικούς υπολογιστές. Η ποσότητα των ιατρικών
πληροφοριών αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο, και η χρήση αυτών των
λύσεων για την παροχή βοήθειας στη λήψη ιατρικών αποφάσεων είναι
αναπόφευκτη.
 Νανορομπότ στην κυκλοφορία του αίματος
Εδώ και κάποια χρόνια η νανοτεχνολογία έχει παρουσιάσει τη δυνατότητα
χρήσης των συσκευών νανοτεχνολογίας στη θεραπεία ασθενειών. Τα
νανορομπότ στην κυκλοφορία του αίματος θα μπορούν να παρεμβαίνουν,
προτού
εμφανιστεί μια ασθένεια. Θα μπορούν να διατηρούν τους ιστούς καλά
οξυγονωμένους μετά από μια καρδιακή προσβολή, να στοχεύουν στα καρκινικά
κύτταρα ή να αφαιρούν αιμοπετάλια.
 Η επανάσταση της 3D εκτύπωσης στην ιατρική
Η τρισδιάστατη εκτύπωση θα επιτρέπει τη δημιουργία ιατρικών μηχανημάτων
στις υποανάπτυκτες περιοχές, την παραγωγή βιοϋλικών, όπως νεφρά και
καρδιακούς ιστούς, φαρμάκων και ζωντανών κυττάρων. Η εκτύπωση ζωντανών
οργάνων θα μπορέσει να αντικαταστήσει αυτά που δε λειτουργούν και θα
μπορούσε να εξαλείψει τις λίστες αναμονής για μεταμόσχευση.
ακόμη σε απομακρυσμένες χειρουργικές επεμβάσεις προσομοίωσης και
κατάρτισης.

29.  Δωρεάν αλληλουχία γονιδιώματος
Στο μέλλον το προσωπικό γονιδίωμα θα εφαρμόζεται σε κάθε
ασθενή, κάτι που σημαίνει ότι θα μπορούν να παίρνουν την
κατάλληλη δόση φαρμάκωνανάλογα με το γονιδιωματικό τους
κώδικα.
 Διάγνωση σε πραγματικό χρόνο
Το «έξυπνο» χειρουργικό μαχαίρι iKnife, αναγνωρίζει σε πραγματικό
χρόνο αν ο ιστός έχει κακοήθεια. Αυτό σημαίνει ότι δε θα χρειάζεται
κανείς να περιμένει τα αποτελέσματα μιας βιοψίας από το
εργαστήριο.
 Νοσοκόμα ή ένα ανθρωποειδές ρομπότ
Με τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό ηλικιωμένων ασθενών και την
παγκόσμια έλλειψη φροντιστών υγείας, τα ανθρωποειδή ρομπότ θα
μπορούσαν να παρέχουν βασική φροντίδα, όπως για παράδειγμα
να κρατούν συντροφιά σε άρρωστα παιδιά, ή να βοηθούν παιδιά
που πάσχουν από αυτισμό.
Μια νοσοκόμα-ρομπότ θα είναι σε θέση να συνδυάζει τη
ρομποτική και την τεχνολογία ανάλυσης εικόνας για να βρίσκει καλή
φλέβα στο χέρι του ασθενούς και να παίρνει αίμα με ασφαλή τρόπο.
Τα ρομπότ θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν

30.  http://www.eucomed.org/
 http://medgadget.com/
 http://www.sciencedaily.com/news/matter_energy/medical_technology/
 http://news.cnet.com/health-tech/
 http://www.news-medical.net/category/Device-Technology-News.aspx
 http://www.scientificamerican.com/medical-technology
 http://www.hygeia.gr/
 http://health.in.gr/
 http://www.creteplus.gr/
 http://www.karyo.gr/
 http://plhroforikh-vioiatrikhtechnologia.blogspot.gr/
 www.ygeia360.gr
 http://alab.gr/
 medlabgr.blogspot.com
 www.disabled.gr
 texno-gym.blogspot.gr
 http://el.wikipedia.org/