ΤΜΗΜΑ Α5, ΣΧΟΛ.ΕΤΟΣ: 2015-2016
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α΄ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
ΟΜΑΔΑ : ΜΠΟΡΩ!?
ΜΕΛΗ:
ΗΛΙΑΣ ΤΣΟΥΜΠΑΝΑΣ
ΓΙΩΡΓΙΟΣ ΤΣΟΥΦΗΣ
ΣΠΥΡΟΣ ΤΖΕΡΕΜΕΣ
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΑΦΑΡΑΣ
ΤΙΤΛΟΣ: EIMAI KI ΕΓΩ , ΑΡΑ ΥΠΑΡΧΩ!!!
ΠΡΟΛΟΓΟΣ:
Η εργασία μας
Ευπαθείς κοινωνικές ομάδες
Στην κατηγορία των ευπαθών κοινωνικά ομάδων
συμπεριλαμβάνονται:
• Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ)
• Παλιννοστούντες
• Μετανάστες
• Πρόσφυγες
• Μακροχρόνια άνεργοι
• Αιτούντες άσυλο
• Θύματα trafficking και θύματα ενδοοικογενειακής βίας
• Μειονότητες και άτομα με πολιτιστικές και θρησκευτικές ιδιαιτερότητες
• Χρήστες και πρώην χρήστες ουσιών
• Ανήλικοι παραβάτες
• Φυλακισμένοι και αποφυλακισμένοι
• Άστεγοι
• Άτομα ευρισκόμενα σε κατάσταση φτώχειας ή απειλούμενα από φτώχεια
Ως ευπαθείς κοινωνικές ομάδες χαρακτηρίζονται οι πληθυσμιακές ομάδες από
τις οποίες αποτρέπεται η πλήρης συμμετοχή στην οικονομική, κοινωνική, και
πολιτική ζωή ενός τόπου ή η πρόσβασή τους στην εκπαίδευση, στην αγορά
εργασίας, σε εισοδήματα και άλλους πόρους. Ο πίνακας που ακολουθεί
παρουσιάζει τις κοινωνικές ομάδες που θεωρούνται ευπαθείς.
• Τα άτομα με ειδικές ανάγκες
• Τα εξαρτημένα από διάφορες ουσίες άτομα (ναρκωτικά, κ.α.)
• Οι αλκοολικοί
• Τα άτομα που βρίσκονται σε διαδικασία απεξάρτησης ή έχουν ολοκληρώσει
την διαδικασία απεξάρτησης
1
2.
• Άτομα μεπνευματικές/ψυχικές διαταραχές ή χρόνια προβλήματα υγείας
• Αποφυλακισμένοι / Ανήλικοι παραβάτες
• Παλιννοστούντες
• Άτομα με γλωσσικές, πολιτισμικές ή άλλες ιδιαιτερότητες, όπως οι τσιγγάνοι,
Πομάκοι
• Πρόσφυγες
• Μετανάστες
• Γυναίκες
• Κακοποιημένες Γυναίκες (θύματα βίας ή ενδοοικογενειακής βίας ή
trafficking)
• Γυναίκες με αναπηρία-ειδική ομάδα
• Ηλικιωμένοι
• Άνεργοι (υποομάδες ηλικιωμένοι, νέοι, μακράς ή σύντομης διάρκειας)
• Άποροι, άτομα που βιώνουν φτώχεια
• Κάτοικοι παραμεθόριων περιοχών
• Άστεγοι
• Τα άτομα με ειδικές ανάγκες
Η αυτόνομη διακίνηση και διαβίωση των ατόμων με ειδικές ανάγκες εμποδίζεται από
την δυσκολία που έχουν στην κίνηση, στην προσέγγιση, στην αντίληψη, στην
επικοινωνία και την προσαρμογή, στην ακοή και στην όραση.
Προσπαθούν να ξεπεράσουν την φυσική τους ανεπάρκεια με βοηθητικά μέσα, όπως
μπαστούνια, περπατίστρες, αναπηρικά αμαξίδια κλπ και το επιτυγχάνουν όταν δεν
εμποδίζονται από σκαλοπάτια ή δάπεδα με απότομες κλίσεις, από στενούς χώρους
κλπ.
Διευκολύνονται με την πρόβλεψη δαπέδων απαλών κλίσεων και χωρίς σκαλοπάτια,
μηχανικών μέσων για την κάλυψη υψομετρικών διαφορών, κατάλληλης
ευκολονόητης σήμανσης, εύκολων και προσιτών μηχανισμών χειρισμού, άνετων και
ακίνδυνων χώρων. Τα τελευταία χρόνια υπήρξε σαφής βελτίωση στη θέση των
ατόμων με ειδικές ανάγκες στην ελληνική κοινωνία. Ο θεσμός της ελεύθερης
διακίνησης στα μαζικά μέσα μεταφοράς, η παροχή αδασμολόγητου αυτοκινήτου, η
επιδοματική πολιτική, ο ειδικός αθλητισμός, οι φορολογικές απαλλαγές και
ελαφρύνσεις και άλλες σημαντικές παρεμβάσεις, συνέβαλαν κατά κάποιο τρόπο προς
την οικονομική και κοινωνική αναβάθμιση του ατόμου με ειδικές ανάγκες. Επιμένω
όμως, ότι πρόκειται για βελτίωση στο επίπεδο του γράμματος και όχι της ουσίας, μια
και η μεγαλύτερη άρνηση βρίσκεται μέσα στα μέλη της ίδιας νεοελληνικής
κοινωνίας. Η Παγκόσμια ημέρα (3/12) για τα άτομα με ειδικές ανάγκες είναι μια
ημέρα που μας θυμίζει ότι η αναπηρία είναι ένα θέμα που μας αφορά όλους. Τα
άτομα με αναπηρία αποτελούν το 12% του πληθυσμού και είναι μια δύναμη στην
κοινωνία, που οφείλει στο σύνολό της να συμμετέχει ενεργά στο οικονομικό και
κοινωνικό γίγνεσθαι. Παρά την όποια πρόοδο έχει επιτευχθεί, έρευνες σε ευρωπαϊκό
επίπεδο δείχνουν ότι υπάρχει ακόμη σοβαρή έλλειψη κατανόησης του τι σημαίνει
ειδική ανάγκη και πόσους ανθρώπους αφορά.
Τα άτομα με ειδικές ανάγκες είναι άτομα με ίσα δικαιώματα. Είναι εργαζόμενοι,
καταναλωτές, φορολογούμενοι, πολιτικοί, φοιτητές, γείτονες, οικογένεια και φίλοι. Η
πολιτεία οφείλει να δημιουργήσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να μπορούν όλοι
να ενταχθούν και να συμμετέχουν.
Το θέμα της αναπηρίας είναι θέμα πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό. Δεν είναι
απλά ένα θέμα κοινωνικό που αντιμετωπίζεται με επιδόματα ή ειδικές πολιτικές.
Αφορά το πολιτικό σύστημα και τη δημοκρατία συνολικά.
Η αναπηρία παρουσιάζεται συνήθως ως ένα μεγάλο δράμα και αυτό έχει επιπτώσεις
στον τρόπο που αντιμετωπίζεται. Δεν αντιμετωπίζεται μέσα από τη θετική της
πλευρά, από τους ανθρώπους οι οποίοι προσφέρουν, οι οποίοι ξεπερνάνε τις
2
3.
δυσκολίες τους, οιοποίοι στέκονται ισότιμα στην κοινωνία Για αυτό πολλές φορές τα
άτομα με ειδικές ανάγκες δεν αντιμετωπίζονται ως ισότιμοι πολίτες που έχουν τη
δύναμη να υπερασπίζονται τον εαυτό τους, αλλά ως αντικείμενα οίκτου ή
φιλανθρωπίας.
Σε χώρες, όπως οι Σκανδιναβικές, με υψηλό δείκτη κοινωνικής προστασίας, η
αναπηρία προβάλλεται όχι μόνο ως παράγοντας δημοκρατίας ή κοινωνικού κράτους
και κοινωνικής ευαισθησίας αλλά σαν σημαντικός παράγοντας, που συμβάλλει στην
ανάπτυξη της χώρας, ως παράγοντας όπου αναδεικνύεται η προσφορά των ατόμων με
αναπηρία στην οικονομία, στη γνώση, στην επιστήμη, στην τέχνη.
Φυσικά υπάρχουν και ομάδες του πληθυσμού με ιδιαίτερα προβλήματα, που δεν
μπορούν να ενταχθούν στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό. Γι’ αυτούς πρέπει να
εξασφαλιστεί από την πολιτεία αλλά και από την κοινωνία μία αξιοπρεπής διαβίωση
και να τους παρέχονται οι ευκαιρίες που τους αξίζουν.
Τα άτομα με ειδικές ανάγκες συχνά αποκλείονται από την κοινωνία λόγω ελλιπούς
εκπαίδευσης και της ανεργίας, που οδηγεί στη φτώχεια. Η ανεργία στα άτομα με
αναπηρία είναι πολύ υψηλή και δεν αντιμετωπίζεται μόνο με τα υποχρεωτικά
ποσοστά πρόσληψης στο δημόσιο τομέα. Η λύση είναι μέσα από ένα σύνολο
δράσεων που ξεκινά από την εκπαίδευση και τη συνεχή κατάρτισή τους και
περιλαμβάνει ειδικές ευκαιρίες σε όλους τους χώρους και σε όλους τους τομείς
ανάλογα με τις δυνατότητές τους. Για αυτό πυρήνας όλων των θεμάτων αποτελεί το
θέμα της Παιδείας και η υποχρεωτική παιδεία των παιδιών με αναπηρία.
Θεμελιώδης στόχος που αποτελεί μεγάλο ζητούμενο στην κοινωνία μας είναι το θέμα
της προσβασιμότητας. Οι νόμοι πολλές φορές δεν εφαρμόζονται. Το θέμα της
προσβασιμότητας στα δημόσια κτίρια, στα νοσοκομεία και τα δημαρχεία, στα
πεζοδρόμια και τις αστικές και υπεραστικές συγκοινωνίες παραμένει μια διαρκής
προσπάθεια για όλους .
Σε κάθε περίπτωση κεντρικός στόχος παραμένει, η εδραίωση μιας πολιτικής που
ουσιαστικά δικαιώνει τη θέση, ότι τα άτομα με Αναπηρίες δεν έχουν απλά δικαίωμα
στο επίδομα, έχουν δικαίωμα στη δουλειά και στη συμμετοχή στην κοινωνία και αυτό
αφορά όλες τις πολιτικές.
Λευκό Ταξί
ΕΙΔΙΚΟ ΛΕΥΚΟ ΤΑΞΙ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ
ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ.
ΣΤΟ ΕΠΤΑΘΕΣΙΟ ΟΧΗΜΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΔΥΟ ΑΝΑΠΗΡΙΚΑ
ΑΜΑΞΙΔΙΑ ΚΑΙ ΠΕΝΤΕ ΣΥΝΟΔΟΥΣ. ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ
ΠΟΛΗΣ. ΣΤΟ ΠΙΣΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΕΙΔΙΚΗ
ΡΑΜΠΑ ΠΟΥ ΑΝΕΒΑΖΕΙ ΚΑΙ ΚΑΤΕΒΑΖΕΙ ΑΝΑΠΗΡΙΚΑ ΑΜΑΞΙΔΙΑ.
3
4.
ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ
ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ
134 ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΑ
-
Ανήλικοι παραβάτες
ΟΙΠαρουσίαση
Η εγκληματικότητα των ανηλίκων αποτελεί σήμερα ένα αγωνιώδες και τραυματικό φαινόμενο που
-απασχολεί τη σύγχρονη κοινωνία μας και επιβάλλει την αναζήτηση κατανόηση των αιτιών που
' . ,οδήγησαν σ αυτή τη συμπεριφορά Η επιλογή και η διαχείριση ενός τέτοιου θέματος που αγγίζει
, ,πολλούς και δύσκολους τομείς εγκληματολογικού προβληματισμού χρειάστηκε τόλμη γνώση και
. .μέθοδο Ο Στράτος Γεωργούλας πέτυχε σε αυτό το εγχείρημα Θίγοντας θεωρητικά ζητήματα
( , )προεγκληματική επικινδυνότητα δικαιώματα του ανθρώπου και εμβαθύνοντας ακόμα και σε
( , ), -επικοινωνιακές πτυχές αναπαράσταση εικόνα ο συγγραφέας κρατώντας χέρι χέρι τον
'' ''.προπαραβατικό ανήλικο διατρέχει όλη την ιστορία και θεωρία της Εγκληματολογίας χωρίς να χαθεί
Ταυτόχρονα το ερευνητικό μέρος και οι εποικοδομητικές του προτάσεις προσφέρουν στον αναγνώστη
. (μια ολοκληρωμένη θέαση του προβλήματος και των τρόπων επίλυσής του ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
)ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
ΝΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
ΓΕΩΡΓΟΥΛΑΣ ΣΤΡΑΤΟΣ
Το βιβλίο αναφέρεται στην παραβατικότητα των ανηλίκων στην Ελλάδα.
4
5.
• Κακοποιημένες Γυναίκες(θύματα βίας ή ενδοοικογενειακής βίας ή
trafficking)
ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ! Πως αντιμετωπίζεται η
ενδοοικογενειακή βία; Τι μπορείς να κάνεις;
Η κακοποίηση είναι ένα συχνό πρόβλημα στη σημερινή κοινωνία και
παρατηρείται σε όλα τα κοινωνικοοικονομικά στρώματα.
Δεν είναι εύκολο για μια γυναίκα να παραδεχτεί ότι υφίσταται βία ή
κακοποίηση. Είναι ακόμη πιο δύσκολο για μια γυναίκα να βρει ένα
τρόπο να ξεφύγει από μία σχέση ή μία κατάσταση στην οποία εκείνη
δέχεται κάποια μορφή βίας.
Η κακοποίηση γυναικών μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Περιλαμβάνει
σωματική, συναισθηματική και σεξουαλική βία.
ΓΙΑ ΠΟΙΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΟΙ ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
ΑΝΕΧΟΝΤΑΙ ΤΗ ΒΙΑΙΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΣΥΖΥΓΩΝ ΤΟΥΣ;
Οι περισσότερες κακοποιημένες γυναίκες πιστεύουν ότι σαν σύζυγοι και
κάποιες από αυτές σαν μητέρες, θα πρέπει να αποκαταστήσουν τη
σχέση με τον σύζυγό τους και να διατηρήσουν τη συνοχή και τη ζωή
της οικογένειάς τους με κάθε κόστος. Με τη σκέψη αυτή δικαιολογούν
5
6.
την κακοποίηση πουβιώνουν πιστεύοντας ότι σύντομα θα αλλάξει η
συμπεριφορά των συζύγων.
Επίσης, σε έρευνα που έγινε, γυναίκες αποκάλυψαν πως απέδιδαν τη
βίαιη συμπεριφορά των συζύγων τους στην πιθανότητα ότι ίσως να μην
ήταν οι ίδιες σωστές στους ρόλους τους ως σύζυγοι, κατά συνέπεια
αισθάνονταν ενοχές και έτσι έπαιρναν όλη την ευθύνη για την
κατάσταση επάνω τους. Σαν αποτέλεσμα, στην προσπάθειά τους να
"διορθωθούν" για να σταματήσει η κακοποίησή τους, προσπαθούν να
προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους και τη ζωή τους στις επιθυμίες και
τις απαιτήσεις του συζύγου.
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ; ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ
ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΘΥΤΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΥΜΑΤΟΣ;
Ενδοψυχικοί, διαπροσωπικοί και πολιτισμικοί παράγοντες συμβάλλουν
στο πρόβλημα.
Οι θύτες συχνά προέρχονται από οικογένειες όπου η βία ήταν
καθημερινό φαινόμενο, έχουν παραστεί μάρτυρες ξυλοδαρμού της
μητέρας ή έχουν κακοποιηθεί και οι ίδιοι όταν ήταν παιδιά. Είναι
συνήθως άνθρωποι με έντονα αισθήματα ανεπάρκειας και χαμηλής
αυτοεκτίμησης. Ζηλεύουν παθολογικά, είναι καχύποπτοι, επιθετικοί και
επικριτικοί στις πράξεις των άλλων. Μπορούμε να πούμε ότι ασυνείδητα
αισθάνονται μια πλευρά του εαυτού τους αδύναμη, αυτό δεν γίνεται
ανεκτό από του ίδιους και προβάλλοντας αυτή την πλευρά στη γυναίκα,
της επιτίθενται («δεν είμαι εγώ αδύναμος, είναι αυτή»).
Με αυτόν τον τρόπο, η επιθετική συμπεριφορά του άντρα έχει σαν
στόχο την ταπείνωση και τον εξευτελισμό της γυναίκας και την
ενίσχυση της δικής του αυτοεκτίμησης και ταυτότητας.
Από την άλλη μεριά τα θύματα – γυναίκες έχουν σαν κύρια
χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους την εξαρτητικότητα και την
αμφιθυμία. Παρότι μπορεί να είναι εργαζόμενες, επιτυχημένες και να
έχουν μόρφωση, έχουν συχνά κι αυτές χαμηλή αυτοεκτίμηση, πολλές
φορές υποφέρουν από κατάθλιψη και ενοχές. Πιστεύουν ότι κάποια
στιγμή η κακοποίηση θα σταματήσει, όμως η αλήθεια είναι ότι η
κακοποίηση είναι ενισχυτική. Αν ένας άντρας χτυπήσει τη σύζυγό του,
έχει μεγάλη πιθανότητα να το ξανακάνει. Νιώθουν δε εγκλωβισμένες
και ότι δεν έχουν τον τρόπο να αντιδράσουν. Αυτός ο εγκλωβισμός
είναι κυρίως συναισθηματικός.
ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΤΑΝ Η ΚΑΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΘΕΛΕΙ ΝΑ
ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΕΙ ΤΗ ΣΥΖΥΓΙΚΗ ΣΤΕΓΗ;
Όταν μια γυναίκα προσπαθήσει να εγκαταλείψει το σύζυγό της, αυτός
γίνεται περισσότερο απειλητικός και επιθετικός. Αν υπάρχουν παιδιά και
η σύζυγος δεν είναι οικονομικά ανεξάρτητη, τότε το πρόβλημα γίνεται
ακόμα πιο δύσκολο.
Μερικοί άντρες, μετά από ένα επεισόδιο βίαιης συμπεριφοράς, νιώθουν
ενοχές και φέρονται μετανιωμένοι και στοργικοί στη γυναίκα τους. Μια
τέτοια συμπεριφορά κάνει τη σύζυγο να ελπίζει ότι όλα θα αλλάξουν και
επιστρέφει ή παραμένει μαζί του, μέχρι τον επόμενο ξυλοδαρμό που
6
7.
αναπόφευκτα θα συμβεί.
ΠΟΙΟΙΑΛΛΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ;
Όταν η γυναίκα καταφέρει να έχει τον έλεγχο της σχέσης και ο άντρας
πειστεί ότι η συμπεριφορά του δεν πρόκειται να γίνει πια ανεκτή, και ότι
νομικά κινδυνεύει με αυστηρές ποινές, τότε πιθανόν να γίνει μια
αλλαγή.
Σε αυτό μπορεί να βοηθήσει η υποστηρικτική ψυχοθεραπεία
οικογένειας, όπως και η ατομική ψυχοθεραπεία του άντρα και της
γυναίκας.
Σε διαφορετικές περιπτώσεις, θα πρέπει να επιδιώκεται διαζύγιο. Το
διαζύγιο είναι προτιμότερο εάν υπάρχουν παιδιά. Με αυτόν τον τρόπο
τα παιδιά, αλλά και η γυναίκα θα βγούνε από ένα νοσηρό οικογενειακό
περιβάλλον, το οποίο θα είχε σίγουρα επιπτώσεις στην ήδη εύθραυστη
ψυχική υγεία τους.
Εάν μία γυναίκα υφίσταται αυτής της μορφής μεταχείριση από
ένα άτομο που γνωρίζει ή αγαπά, δεν πρέπει να μένει μόνη αλλά
να ζητήσει άμεσα βοήθεια. Η σιωπή θα επιδεινώσει το πρόβλημα
και η γυναίκα δεν φέρει ευθύνη για τη βίαιη συμπεριφορά που
υφίσταται! Δεν πρέπει να αισθάνεται ενοχές.
ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΥΜΑΣΤΕ!!
-ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΑΞΙΖΕΙ ΒΙΑΙΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΠΟΙΟ ΛΑΘΟΣ ΚΑΙ
ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΝΕΙ!
-ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΤΟ «ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ». ΓΙΑ ΤΑ
ΠΑΙΔΙΑ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΥΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΣ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΚΟΜΑ ΚΙ ΑΝ ΑΥΤΟ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΤΩΝ
ΓΟΝΕΩΝ!
-ΑΝ ΕΝΑΣ ΑΝΤΡΑΣ ΧΤΥΠΗΣΕΙ ΤΗ ΣΥΖΥΓΟ ΤΟΥ ΕΧΕΙ ΜΕΓΑΛΗ
ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΤΟ ΞΑΝΑΚΑΝΕΙ!
7