2.Maila: 2.gaia: Gizarte Feudala. Egokitua. Oinarrizko edukiak eta kontzeptuak

1. 2.GIZARTE FEUDALA 1.- Bigarren inbasioak Inperio Karolingioaren ondoren, IX eta X. mendean, Europa ahul zegoen eta inbasioak etorri ziren : Bikingoak Iparraldetik Magyarak/ hungariarrak Ekialdetik Sarrazenoak /piratamusulmanak Hegoaldetik -Mediterraneotik - Nortzuk etorri ziren? orain lehen ni etorri naiz ni etorri nintzen Kepa etorri da zen Zu etorri zara zinen Gu etorri gara ginen Lagunak etorri dira Inbasioak etorri ziren - Nondik etorri ziren?

2. 2.GIZARTE FEUDALA 2.- Errege-erregina ahulak Europa hainbat erresumetan banatua zegoen, erregeak ahulak ziren . Nekazariak, babesaren bila nobleengan (kondeak, markesak..) joaten ziren. Feudalismoa. - gizarte-sistema berria sortu zen. Ezaugarriak: Noble bakoitzak bere lurraldearen jabetza zuen. Erregeak bere lurrak zituen Nobleek, erregearen nagusitasuna onartzen zuten, basailutza eta omenaldia deitzen zen zeremonia. Nobleek ere basailuak izaten zituzten Lotura pertsonaleko kate bat sortzen zen. Honek, haien arteko gerra asko ekarri zituen. erregeak ahulak ziren Lagunak indartsuak dira erregeak ahulak ziren Gu langileak gara alferrak ginen Erregeak eta Nobleek lurra zuten Pobreek gosea dute

3. 2.GIZARTE FEUDALA Erregearen eta haren gortearen boterea.- Erregeek aginte txikia zuten , bere lurraldean soilik. Erresuma defendatzeko, nobleei deitzen zioten. Bere basailoen lurraldeetan zergak kobratzeko ez zuten nahiko botererik. Feudoa.- Nobleak, erregeari fideltasuna zin egin ondoren, lurrak feudoa edo jaurerria jasotzen zituzten,. Bi lurralde mota zeuden: -Erreserba .- Jaunak berak ustiatzen zuen. -Mantsoak .- Nekazairiei errentan (dirua, lana…) ematen zizkien. Basoak, bideak edo zubiak erabiltzeagatik ere, basailoek zergak ordaintzen zuten. -Erregeak aginte txikia zuten Orain lehen Nik hartu dut Nik erosi nuen Umeak ekarri du neskak eraman zuen Ikasleek liburua dute Zaldunek zaldia zuten -Basailoek zergak ordaintzen zuten.

4. 2.GIZARTE FEUDALA 3.- Estamentuzko gizartea. Erdi Aroko gizartea, hiru taldeetan (estamentu) banatuta zegoen: Nobleak. Zaldunak eta haien familia ziren.Biztanleak defendatzen zituzten. Klerikoak. Fraideak eta apaizak ziren. Biztanleen salbazio espirituala lortzeko. Langileak. Gehienak nekazariak ziren. Behar ziren produktoak ekoizten zituzten. Jendea jaiotzatik zen estamentu batekoa edo bestekoa. Nobleak eta kleroak ez zuten zergarik ordaintzen, eta ez zuten eskulanik egiten. Zer da hau.? Zer dira hauek ? Zer zen hau? Zer ziren hauek? Ni hemen nago - nengoen Zu hor zaude - zeunden Langilea han dago - zegoen

5. 2.GIZARTE FEUDALA Orain Batzuek aberatzak dira, besteak berriz pobreak dira Atzo Batzuek ezkutariak ziren, besteak zaldunak ziren 4.Noblezia Nobleak edo zaldunak. Batzuek , feudo handiak zituzten, besteak berriz zaldiaren jabe ziren. Gerrarako prestatzen ziren, gaztetatik, ezkutariak ziren, eta torneoak prestatzen zituzten. Damak Beraien eginkizuna, ezkontzea eta seme-alabak izatea zen. Ezkontzak gurasoak erabakitzen zituzten, Senarraren mende zeuden.

6. 2.GIZARTE FEUDALA 5.- Klerikoak Erromako aita santua Eleizaren burua zen. Eliza Estatua Italiako erdian zegoen eta armada ere zuen. Podere handia zuen, errege baten jokabidea desegokia iruditzen bazitzaion, Elizatik kanporatzen zuten ( eskumikatu ).Bi maila zeuden: Klero sekularra : gotzainak, eta apaizak osatua (parrokiak) Klero erregularra : erligio-ordenak, abadeak, fraideak eta monjak, (monasterioak). Erlijio-ordenak.- Handiena beneditarrak ziren. Bakoitzak, erregela bat betetzen zuen: klausura, eskean ibili, ibili,edo pobrezia. Orden bakoitzak bere abitoa(jantzia) zuen. Bizimodua monasterioetan otoiz egitera, baratza edo gaixoak zaindu. Liburuak eskuz kopiatzen zituzten Nongoa zara? Bilbokoa naiz Erromakoa naiz Durangokoa naiz

7. 2.GIZARTE FEUDALA 6.- Nekazariak .- Erdi Aroan %90 nekazaria zen.. Bi egoera desberdinetan : Jopuak: Jaunaren agintepean, ezin zuten alde egin feudotik, ez ziren lurraren jabe, kobratu gabe lan egiten zuten, eta ezkontzeko permisoa behar zuten. Askeak: Errenta ordaintzen zuten eta eleizari hamarrena, baina uzta haientzako zen. Alde egiteko askeak ziren Bizimodua: oso pobreak ziren, haiek egindako etxeetan. Gaixo asko zeuden, izurriteak. Nekazarien lana gogorra zen, Ez zuten ongarririk eta erdia lantzen zuten, bestea lurgorri utziz. Zerealak : garia ogia egiteko,garagarraz garagardoa, babarrunak, dilistak, mahatsa ardoa egiteko. Sega eta higitaia tresnak. uuuuuuuuuuu - Mutilak alde egin du - Nekazariak kobratu du - Zuk bazkaria ordaindu duzu Garia Ogia Dilistak Garagardoa Mahatsa Babarrunak