XIV – XV  Euskal Herrian Bandoen arteko borrokak
Oinaztarrak  - Ganboarrak Agramondarrak  -  Beaumondarrak
Ahaide Nagusiak “ odol berekoak, familia arteko lotura dutenak, senitartekoak ” Leinu edo familia bateko anaia-arrebak, ilobak, lehengusuak ...  Ahaide Nagusia ren babesean biltzen ziren
Hasieran lurraldeen, artaldeen jabe ziren. Ahaide Nagusiak
Geroago hainbat ola eta errotaren jabe. Etxeak dorre bihurtu zituzten Ahaide Nagusiak
Ezkontzaz eta harreman interesatuen bidez, leinu batzuk beste batzuekin elkartu ziren, elkarri laguntzeko. Bandoak eratu ziren
 
Bando gerrak Gerra egiteko bi bando behar dira. Bando gerra hauek noble-bandoen arteko gerrak izan ziren. Noiz bando-gerrak ?   Berant Erdi Aroan, XIV eta XV. mendeetan. XX XV X V
Bando gerrak Zergatik bando-gerrak?   Jaun feudalek, bandoetako jaunek,  (euskaraz “jauntxoek” esaten zaie)  indarrez beren  botere eta maila ekonomikoari eutsi nahi  zietelako. Zergatik eutsi nahi botere eta maila ekonomikoari  ? Azken denboretan hiribilduak edo hiribilduetako biztanleek Jaun feudalek baino indar ekonomiko handiagoa hartzen joan zirelako eta “jauntxoek” bere boterea beherantz zihoala ikusten zutelako.
Azken baten gerra zibil bat izan zen
Hiribilduak sortzen zuten aberastasuna kontrolatu nahi zuten Hiribilduak asko aurreratu ziren eta aberastasuna sortzen ari ziren Hiribilduak jauntxoei zergarik ez ordaintzeko pribilegioa zeukaten Jauntxoek boterea galtzen zihoazten. Azoka
Aberastasuna zer ematen zuen ?  Gremioak
Jauntxoak  -  Hiribilduak Borrokaren 1. etapa Ahaide nagusiek (familiako buruek)  hiribilduen gobernua indarrez eskuratu nahi  zuten. Jauntxoen erasoen kontra  hiribilduek  Ermandadeak  sortu  zituzten. Hauei erregeek lagundu zien ( ahaide nagusiei botereari eta nagusitasun militarrari aurka egin nahian) Ermandadeak  ez ziren bandoetako jauntxoei kontra egiteko tresnak bakarrik,  sistema feudalari zuzenean kontra  egiten zizkioten erakundeak baizik.
Ermandadeak ? Hitzak berak esaten du  (“hermano” hitzetik dator) Hirien arteko elkartasunerako, elkar laguntzeko erakundeak
Non sortzen dira hiribilduak ? Jaun feudalek kontrolatzen zituzten lurraldeetan Zer desberdintasun daukate hiribilduak ? Hiri gutun  baten bidez sortuak ziren. Erregeak edo jauntxoen gainetik dagoen batek  (Bizkaiko Jaunak esate baterako)  emaniko  pribilegioak  zituzten. Jendeak  hiribilduetara joan nahi  zuen.
Jendeak zergatik joan nahi izango zuen hiribildura? ...   Los pobladores de Tabira  por  doquler  (cualquier parte)  que ellos fallaren tierras  hierma s que non sean pobladas en  su  término,  que  las labren: los de Tablra  do quler que fallaren hierbas dé pacer que las pazcan,  ó  las sieguen para feno: los de Tabira doquier que fallaren aguas para regar o   huertas o   piezas de   molin o   para lo que menester las haian, et que las prendan et tome n ...
Bando gerrak Feudoa Hiribildua Beste gizarte mota bat sortzen ari da
Jauntxoak  -  Hiribilduak Borrokaren 2. etapa Hiribilduek zuten indarra ikusita, bandoetako jauntxoak hiribilduetako  agintaritza lortzen saiatu  ziren. Nola ?  Zeuzkaten lurraldeetako herriak kontrolatzeko erregeari  dohaintzak eskatuz .  Baina erregeari egindako eskabideek ez zuten baiezkorik jaso, ez zitzaion interesatzen.
Jauntxoak  -  Hiribilduak Borrokaren 3. etapa Azkenean ermandadeek garaitu zirela ikusita,  leinuak poliki-poliki  eta bake giroan  hiribilduetako bizitzan parte hartzen hasi  ziren.  Askotan hirietako agintaritza ere lortu  izan zuten .
Erregeek jauntxoen dorretxeen  goiko aldea bota arazi egin zieten (desmotxatu) Ohar zaitez Euskal Herriko dorretxeetan ...
... Erdi Aroa joan da ... beste garai bat dator...

BANDO GERRAK EUSKAL HERRIAN

  • 1.
    XIV – XV Euskal Herrian Bandoen arteko borrokak
  • 2.
    Oinaztarrak -Ganboarrak Agramondarrak - Beaumondarrak
  • 3.
    Ahaide Nagusiak “odol berekoak, familia arteko lotura dutenak, senitartekoak ” Leinu edo familia bateko anaia-arrebak, ilobak, lehengusuak ... Ahaide Nagusia ren babesean biltzen ziren
  • 4.
    Hasieran lurraldeen, artaldeenjabe ziren. Ahaide Nagusiak
  • 5.
    Geroago hainbat olaeta errotaren jabe. Etxeak dorre bihurtu zituzten Ahaide Nagusiak
  • 6.
    Ezkontzaz eta harremaninteresatuen bidez, leinu batzuk beste batzuekin elkartu ziren, elkarri laguntzeko. Bandoak eratu ziren
  • 7.
  • 8.
    Bando gerrak Gerraegiteko bi bando behar dira. Bando gerra hauek noble-bandoen arteko gerrak izan ziren. Noiz bando-gerrak ? Berant Erdi Aroan, XIV eta XV. mendeetan. XX XV X V
  • 9.
    Bando gerrak Zergatikbando-gerrak? Jaun feudalek, bandoetako jaunek, (euskaraz “jauntxoek” esaten zaie) indarrez beren botere eta maila ekonomikoari eutsi nahi zietelako. Zergatik eutsi nahi botere eta maila ekonomikoari ? Azken denboretan hiribilduak edo hiribilduetako biztanleek Jaun feudalek baino indar ekonomiko handiagoa hartzen joan zirelako eta “jauntxoek” bere boterea beherantz zihoala ikusten zutelako.
  • 10.
    Azken baten gerrazibil bat izan zen
  • 11.
    Hiribilduak sortzen zutenaberastasuna kontrolatu nahi zuten Hiribilduak asko aurreratu ziren eta aberastasuna sortzen ari ziren Hiribilduak jauntxoei zergarik ez ordaintzeko pribilegioa zeukaten Jauntxoek boterea galtzen zihoazten. Azoka
  • 12.
    Aberastasuna zer ematenzuen ? Gremioak
  • 13.
    Jauntxoak - Hiribilduak Borrokaren 1. etapa Ahaide nagusiek (familiako buruek) hiribilduen gobernua indarrez eskuratu nahi zuten. Jauntxoen erasoen kontra hiribilduek Ermandadeak sortu zituzten. Hauei erregeek lagundu zien ( ahaide nagusiei botereari eta nagusitasun militarrari aurka egin nahian) Ermandadeak ez ziren bandoetako jauntxoei kontra egiteko tresnak bakarrik, sistema feudalari zuzenean kontra egiten zizkioten erakundeak baizik.
  • 14.
    Ermandadeak ? Hitzakberak esaten du (“hermano” hitzetik dator) Hirien arteko elkartasunerako, elkar laguntzeko erakundeak
  • 15.
    Non sortzen dirahiribilduak ? Jaun feudalek kontrolatzen zituzten lurraldeetan Zer desberdintasun daukate hiribilduak ? Hiri gutun baten bidez sortuak ziren. Erregeak edo jauntxoen gainetik dagoen batek (Bizkaiko Jaunak esate baterako) emaniko pribilegioak zituzten. Jendeak hiribilduetara joan nahi zuen.
  • 16.
    Jendeak zergatik joannahi izango zuen hiribildura? ... Los pobladores de Tabira por doquler (cualquier parte) que ellos fallaren tierras hierma s que non sean pobladas en su término, que las labren: los de Tablra do quler que fallaren hierbas dé pacer que las pazcan, ó las sieguen para feno: los de Tabira doquier que fallaren aguas para regar o huertas o piezas de molin o para lo que menester las haian, et que las prendan et tome n ...
  • 17.
    Bando gerrak FeudoaHiribildua Beste gizarte mota bat sortzen ari da
  • 18.
    Jauntxoak - Hiribilduak Borrokaren 2. etapa Hiribilduek zuten indarra ikusita, bandoetako jauntxoak hiribilduetako agintaritza lortzen saiatu ziren. Nola ? Zeuzkaten lurraldeetako herriak kontrolatzeko erregeari dohaintzak eskatuz . Baina erregeari egindako eskabideek ez zuten baiezkorik jaso, ez zitzaion interesatzen.
  • 19.
    Jauntxoak - Hiribilduak Borrokaren 3. etapa Azkenean ermandadeek garaitu zirela ikusita, leinuak poliki-poliki eta bake giroan hiribilduetako bizitzan parte hartzen hasi ziren. Askotan hirietako agintaritza ere lortu izan zuten .
  • 20.
    Erregeek jauntxoen dorretxeen goiko aldea bota arazi egin zieten (desmotxatu) Ohar zaitez Euskal Herriko dorretxeetan ...
  • 21.
    ... Erdi Aroajoan da ... beste garai bat dator...