SlideShare a Scribd company logo
PREDMET: FIZIKA
RAZRED: PRVI - SVI SMJEROVI
BROJ ČASA: 59/60
TEMA: MAGNETNO POLJE
NASTAVNA JEDINICA: KRETANJE
NAELEKTRISANIH
ČESTICA U MAGNETNOM
POLJU – TEORIJA
PROFESOR FIZIKE: ZIJAD BEGIĆ
KRETANJE
NAELEKTRISANIH
ČESTICA U
MAGNETNOM POLJU
• Ako se u magnetno polje ubaci, istom brzinom,
negativno naelektrisana čestica, onda je smjer
Lorencove sile suprotan u odnosu na smjer sile FL.
• Kada je ugao između vektora brzine čestice i vektora
magnetne indukcije prav, onda se intenzitet
Lorencove sile izračunava po formuli:
F=qvB
• Pošto čestica ima veoma malu masu može
se zanemariti njena težina, tako da u
magnetnom polju, u vakuumu, na česticu
djeluje samo
Lorencova sila
koja ima ulogu
centripetalne
sile.
Henrik Anton Lorenc (1853-1928), rođen u
Arnhemu, holandski fizičar.
• Lorenc je bio teorijski fizičar koji je razvio
elektromagnetnu teoriju. Proučavao je
difrakciju svjetlosti u kristalima, binarne gasove
i prvi je proračunao cjepanje u magnetnom
polju spektralnih linija.
• Dobio je Nobelovu nagradu za fiziku (1902.), za
otkriće uticaja magnetizma na pojave u vezi sa
zračenjem, 1905. godine postao je član
Kraljevskog društva, koje ga je nagradilo 1908.
godine Rumfordovom medaljom, kao i
Koplijevom medaljom, 1901. godine.
• Po njemu su nazvani sljedeći pojmovi:
Lorencova sila, Lorencove transformacije,
Lorencov factor, Lorencov plin, Lorencov
triplet, Lorencov broj, Lorencov model.
• Po njemu je nazvan jedan krater na Mjesecu.
KORISTEĆI FORMULU ZA INTENZITET SILE
PREMA DRUGOM NJUTNOVOM ZAKONU:
r – poluprečnik putanje naelektrisane čestice u homogenom
magnetnom polju (m)
m – masa (kg)
v – brzina (m/s)
q – naelektrisanje (C)
B – indukcija magnetnog polja (T)
PRVO SVOJSTVO KRETANJA
NAELEKTRISANIH
ČESTICA U MAGNETNOM POLJU
Ako se kroz homogeno magnetno polje indukcije B,
propusti snop naelektrisanih čestica različitih masa,
jednakih brzina v i jednakih naelektrisanja q, tada je
količnik v/qB konstantan, gdje slijedi:
• da je poluprečnik putanja čestica proporcionalan njenoj
masi;
• magnetno polje razdvaja čestice različitih masa;
• svojstvo kretanja naelektrisanih čestica u magnetnom
polju koristi se za dobijanje snopova čestica, jednalih
brzina, jednakih masa ili jednakih naelektrisanja
DRUGO SVOJSTVO KRETANJA
NAELEKTRISANIH ČESTICA U MAGNETNOM
POLJU
Naelektrisna čestica koja uđe u homogeno magnetno polje,
normalno na linije indukcije, kreće se ravnomjerno po kružnici čiji
je poluprečnik toliko veći što je impuls čestice veći i što je slabije
magnetno polje.
Magnetno polje takođe razdvaja pozitivno naelektrisane čestice od
negativnih, jer smjer Lorencove sile zavisi znaka naelektrisanja.
• Formula koja predstavlja drugo svojstvo kretanja
naelektrisanih čestica u magnetnom polju:
T - perid (s) - vrijeme za koje čestica jednom obiđe kružnu
putanju
m - masa (kg)
B - indukcija magnetnog polja (T)
q - naelektrisanje (C)
ZADATAK
Elektron se giba stalnom brzinom 2,110ˆ7 m/s i ulazi u homogeno
magnetno polje indukcije 0,018T.
a) Odredite poluprečnik kružne staze koju opisuje elektron
gibajući se magnetnim poljem.
b) Odredite centripetalno ubrzanje elektrona.
RJEŠENJE ZADATKA
a) U magnetnom polju elektron se giba po kružnoj stazi koja leži u
ravni okomitoj na smjer magnetnih silnica. Na elektron djeluju
dvije sile u suprotnim smjerovima: Lorecova i centripetalna.
Budući da se elktron giba po kružnoj stazi stalnog poluprečnika, te
dvije sile jednake su po iznosu:
F=Fcp
eBv=mv2r
Iz tog uslova odredi se poluprečnik staze elektrona:
r=mveB=0.0066m
b) Centripetalno ubrzanje elektrona je:
cp=v2r=6,68 10ˆ16 m/sˆ2

More Related Content

What's hot

Elektromagnetni talasi - Sofija Nikolic
Elektromagnetni talasi - Sofija NikolicElektromagnetni talasi - Sofija Nikolic
Elektromagnetni talasi - Sofija Nikolic
sofijanikolic
 
Elektromagnetna samoindukcija
Elektromagnetna samoindukcijaElektromagnetna samoindukcija
Elektromagnetna samoindukcija
ZijadBegic1
 
Frank Hercov eksperiment
Frank Hercov eksperimentFrank Hercov eksperiment
Frank Hercov eksperiment
Nastavnik fizike
 
3. ciklotron
3. ciklotron3. ciklotron
3. ciklotron
ZijadBegic1
 
"Cipela na kraju sveta" - prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
"Cipela na kraju sveta" -  prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino..."Cipela na kraju sveta" -  prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
"Cipela na kraju sveta" - prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
MilanStankovic19
 
Eлектрични потенцијал и напон
Eлектрични  потенцијал и напонEлектрични  потенцијал и напон
Eлектрични потенцијал и напонDragan Dimic
 
Harmonijske oscilacije
Harmonijske oscilacijeHarmonijske oscilacije
Harmonijske oscilacije
Danijela Grb
 
Njutn i njutnovi zakoni
Njutn i njutnovi zakoniNjutn i njutnovi zakoni
Njutn i njutnovi zakoniSana Ivanović
 
Mjerenja u fizici
Mjerenja u fiziciMjerenja u fizici
Mjerenja u fizici
estera hadasa
 
defekt mase i energija veze fizika.pptx
defekt mase i energija veze fizika.pptxdefekt mase i energija veze fizika.pptx
defekt mase i energija veze fizika.pptx
idk
 
Elektromagnetna indukcija
Elektromagnetna indukcijaElektromagnetna indukcija
Elektromagnetna indukcija
radovicpb
 
Dilatacija vremena
Dilatacija vremenaDilatacija vremena
Dilatacija vremena
mraoiwermnowirem
 
Nukleofilna supstitucija
Nukleofilna supstitucijaNukleofilna supstitucija
Nukleofilna supstitucija
Klara Kakučka
 
Alkeni i alkini
Alkeni i alkini Alkeni i alkini
Alkeni i alkini
vvlivvli
 
Kovalentna veza
Kovalentna vezaKovalentna veza
Kovalentna veza
Biljana Ristic
 
Filogeneza i ontogeneza
Filogeneza i ontogenezaFilogeneza i ontogeneza
Filogeneza i ontogeneza
Miconi doo
 
Izvori svetlosti i pravolinijsko prostiranje
Izvori svetlosti i pravolinijsko prostiranjeIzvori svetlosti i pravolinijsko prostiranje
Izvori svetlosti i pravolinijsko prostiranje
Magdalena Petrovic
 
Jonska veza
Jonska vezaJonska veza
Jonska veza
Biljana Ristic
 

What's hot (20)

Elektromagnetni talasi - Sofija Nikolic
Elektromagnetni talasi - Sofija NikolicElektromagnetni talasi - Sofija Nikolic
Elektromagnetni talasi - Sofija Nikolic
 
Elektromagnetna samoindukcija
Elektromagnetna samoindukcijaElektromagnetna samoindukcija
Elektromagnetna samoindukcija
 
Frank Hercov eksperiment
Frank Hercov eksperimentFrank Hercov eksperiment
Frank Hercov eksperiment
 
3. ciklotron
3. ciklotron3. ciklotron
3. ciklotron
 
"Cipela na kraju sveta" - prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
"Cipela na kraju sveta" -  prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino..."Cipela na kraju sveta" -  prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
"Cipela na kraju sveta" - prezentacija, roman nagrađen priznanjem Politikino...
 
Eлектрични потенцијал и напон
Eлектрични  потенцијал и напонEлектрични  потенцијал и напон
Eлектрични потенцијал и напон
 
Harmonijske oscilacije
Harmonijske oscilacijeHarmonijske oscilacije
Harmonijske oscilacije
 
Njutn i njutnovi zakoni
Njutn i njutnovi zakoniNjutn i njutnovi zakoni
Njutn i njutnovi zakoni
 
Mjerenja u fizici
Mjerenja u fiziciMjerenja u fizici
Mjerenja u fizici
 
defekt mase i energija veze fizika.pptx
defekt mase i energija veze fizika.pptxdefekt mase i energija veze fizika.pptx
defekt mase i energija veze fizika.pptx
 
Elektromagnetna indukcija
Elektromagnetna indukcijaElektromagnetna indukcija
Elektromagnetna indukcija
 
Dilatacija vremena
Dilatacija vremenaDilatacija vremena
Dilatacija vremena
 
Nukleofilna supstitucija
Nukleofilna supstitucijaNukleofilna supstitucija
Nukleofilna supstitucija
 
Samoindukcija
SamoindukcijaSamoindukcija
Samoindukcija
 
Alkeni i alkini
Alkeni i alkini Alkeni i alkini
Alkeni i alkini
 
Kovalentna veza
Kovalentna vezaKovalentna veza
Kovalentna veza
 
Filogeneza i ontogeneza
Filogeneza i ontogenezaFilogeneza i ontogeneza
Filogeneza i ontogeneza
 
Izvori svetlosti i pravolinijsko prostiranje
Izvori svetlosti i pravolinijsko prostiranjeIzvori svetlosti i pravolinijsko prostiranje
Izvori svetlosti i pravolinijsko prostiranje
 
Alkoholi
AlkoholiAlkoholi
Alkoholi
 
Jonska veza
Jonska vezaJonska veza
Jonska veza
 

More from ZijadBegic1

Mileva Maric-Ajnstajn
Mileva Maric-AjnstajnMileva Maric-Ajnstajn
Mileva Maric-Ajnstajn
ZijadBegic1
 
Eksperimenti u fizici
Eksperimenti u fiziciEksperimenti u fizici
Eksperimenti u fizici
ZijadBegic1
 
Zivot i djelo nikole tesle
Zivot i djelo nikole tesleZivot i djelo nikole tesle
Zivot i djelo nikole tesle
ZijadBegic1
 
Festival nauke
Festival naukeFestival nauke
Festival nauke
ZijadBegic1
 
Elektricna struja - rijeseni zadaci
Elektricna struja -  rijeseni zadaciElektricna struja -  rijeseni zadaci
Elektricna struja - rijeseni zadaci
ZijadBegic1
 
Elektricna struja sistematizacija teme
Elektricna struja   sistematizacija temeElektricna struja   sistematizacija teme
Elektricna struja sistematizacija teme
ZijadBegic1
 
Elektricna struja sistematizacija teme
Elektricna struja   sistematizacija temeElektricna struja   sistematizacija teme
Elektricna struja sistematizacija teme
ZijadBegic1
 
Magnetno polje elektricne struje
Magnetno polje  elektricne strujeMagnetno polje  elektricne struje
Magnetno polje elektricne struje
ZijadBegic1
 
Rad i snaga elektricne struje
Rad i snaga elektricne strujeRad i snaga elektricne struje
Rad i snaga elektricne struje
ZijadBegic1
 

More from ZijadBegic1 (9)

Mileva Maric-Ajnstajn
Mileva Maric-AjnstajnMileva Maric-Ajnstajn
Mileva Maric-Ajnstajn
 
Eksperimenti u fizici
Eksperimenti u fiziciEksperimenti u fizici
Eksperimenti u fizici
 
Zivot i djelo nikole tesle
Zivot i djelo nikole tesleZivot i djelo nikole tesle
Zivot i djelo nikole tesle
 
Festival nauke
Festival naukeFestival nauke
Festival nauke
 
Elektricna struja - rijeseni zadaci
Elektricna struja -  rijeseni zadaciElektricna struja -  rijeseni zadaci
Elektricna struja - rijeseni zadaci
 
Elektricna struja sistematizacija teme
Elektricna struja   sistematizacija temeElektricna struja   sistematizacija teme
Elektricna struja sistematizacija teme
 
Elektricna struja sistematizacija teme
Elektricna struja   sistematizacija temeElektricna struja   sistematizacija teme
Elektricna struja sistematizacija teme
 
Magnetno polje elektricne struje
Magnetno polje  elektricne strujeMagnetno polje  elektricne struje
Magnetno polje elektricne struje
 
Rad i snaga elektricne struje
Rad i snaga elektricne strujeRad i snaga elektricne struje
Rad i snaga elektricne struje
 

2. kretanje naelektrisanih cestica u magnetnom polju

  • 1. PREDMET: FIZIKA RAZRED: PRVI - SVI SMJEROVI BROJ ČASA: 59/60 TEMA: MAGNETNO POLJE NASTAVNA JEDINICA: KRETANJE NAELEKTRISANIH ČESTICA U MAGNETNOM POLJU – TEORIJA PROFESOR FIZIKE: ZIJAD BEGIĆ
  • 3. • Ako se u magnetno polje ubaci, istom brzinom, negativno naelektrisana čestica, onda je smjer Lorencove sile suprotan u odnosu na smjer sile FL. • Kada je ugao između vektora brzine čestice i vektora magnetne indukcije prav, onda se intenzitet Lorencove sile izračunava po formuli: F=qvB
  • 4. • Pošto čestica ima veoma malu masu može se zanemariti njena težina, tako da u magnetnom polju, u vakuumu, na česticu djeluje samo Lorencova sila koja ima ulogu centripetalne sile.
  • 5. Henrik Anton Lorenc (1853-1928), rođen u Arnhemu, holandski fizičar. • Lorenc je bio teorijski fizičar koji je razvio elektromagnetnu teoriju. Proučavao je difrakciju svjetlosti u kristalima, binarne gasove i prvi je proračunao cjepanje u magnetnom polju spektralnih linija. • Dobio je Nobelovu nagradu za fiziku (1902.), za otkriće uticaja magnetizma na pojave u vezi sa zračenjem, 1905. godine postao je član Kraljevskog društva, koje ga je nagradilo 1908. godine Rumfordovom medaljom, kao i Koplijevom medaljom, 1901. godine. • Po njemu su nazvani sljedeći pojmovi: Lorencova sila, Lorencove transformacije, Lorencov factor, Lorencov plin, Lorencov triplet, Lorencov broj, Lorencov model. • Po njemu je nazvan jedan krater na Mjesecu.
  • 6. KORISTEĆI FORMULU ZA INTENZITET SILE PREMA DRUGOM NJUTNOVOM ZAKONU: r – poluprečnik putanje naelektrisane čestice u homogenom magnetnom polju (m) m – masa (kg) v – brzina (m/s) q – naelektrisanje (C) B – indukcija magnetnog polja (T)
  • 7. PRVO SVOJSTVO KRETANJA NAELEKTRISANIH ČESTICA U MAGNETNOM POLJU Ako se kroz homogeno magnetno polje indukcije B, propusti snop naelektrisanih čestica različitih masa, jednakih brzina v i jednakih naelektrisanja q, tada je količnik v/qB konstantan, gdje slijedi: • da je poluprečnik putanja čestica proporcionalan njenoj masi; • magnetno polje razdvaja čestice različitih masa; • svojstvo kretanja naelektrisanih čestica u magnetnom polju koristi se za dobijanje snopova čestica, jednalih brzina, jednakih masa ili jednakih naelektrisanja
  • 8. DRUGO SVOJSTVO KRETANJA NAELEKTRISANIH ČESTICA U MAGNETNOM POLJU Naelektrisna čestica koja uđe u homogeno magnetno polje, normalno na linije indukcije, kreće se ravnomjerno po kružnici čiji je poluprečnik toliko veći što je impuls čestice veći i što je slabije magnetno polje. Magnetno polje takođe razdvaja pozitivno naelektrisane čestice od negativnih, jer smjer Lorencove sile zavisi znaka naelektrisanja.
  • 9. • Formula koja predstavlja drugo svojstvo kretanja naelektrisanih čestica u magnetnom polju: T - perid (s) - vrijeme za koje čestica jednom obiđe kružnu putanju m - masa (kg) B - indukcija magnetnog polja (T) q - naelektrisanje (C)
  • 10. ZADATAK Elektron se giba stalnom brzinom 2,110ˆ7 m/s i ulazi u homogeno magnetno polje indukcije 0,018T. a) Odredite poluprečnik kružne staze koju opisuje elektron gibajući se magnetnim poljem. b) Odredite centripetalno ubrzanje elektrona.
  • 11. RJEŠENJE ZADATKA a) U magnetnom polju elektron se giba po kružnoj stazi koja leži u ravni okomitoj na smjer magnetnih silnica. Na elektron djeluju dvije sile u suprotnim smjerovima: Lorecova i centripetalna. Budući da se elktron giba po kružnoj stazi stalnog poluprečnika, te dvije sile jednake su po iznosu: F=Fcp eBv=mv2r Iz tog uslova odredi se poluprečnik staze elektrona: r=mveB=0.0066m b) Centripetalno ubrzanje elektrona je: cp=v2r=6,68 10ˆ16 m/sˆ2