SlideShare a Scribd company logo
1 of 36
Prvi svjetski rat( 1914 – 1918 )
Prvi svjetski rat je trajao od 1914. do 1918. godine. U
njemu je učestvovala većina velikih svjetskih sila,
grupisanih u dva sukobljena vojna saveza: Blok Antante i
Blok Centralnih sila. Više od 70 miliona ljudi je bilo pod
oružjem, a od toga je preko 60 miliona ljudi u Evropi bilo
mobilisano u jedan od najvećih ratova u istoriji.
Blok Centralnih Sila
Blok Antante
VOJNI SAVEZI IZ
1914.
Saveznici Rusije
Agitacija nacionalnih
manjina
Vojni savezi iz 1914. godine .
Uzroci rata
Neposredan povod za izbijanje Prvog svetskog rata je Sarajevski atentat.Međutim, uzroci rata leže u
višedecenijskoj složenoj vojno-političkoj situaciji i rivalitetima.
Uzroci:
Centralne sile - Austrougarska i Njemačka - su težile novoj podjeli svijeta (prije svega kolonija) zbog
čega su došle u sukob sa starim kolonijalnim silama, posebno s Engleskom i Francuskom. Vremenom, odnosi
između blokova su se zaoštrili što je dovelo do tzv. politike hladnog rata, a to je značilo stalna trka
u naoružavanju, česte krize i sporove među suprotstavljenim blokovima, izbijanje brojnih lokalnih
Militarizam, savezništvo, imperijalizam i nacionalizam igrali su glavne uloge
u izbijanju konflikta najširih razmjera koje svijet do tada nije vidio. Nakon
Aneksione (1908—09), Prve (1905—06) i Druge marokanske krize (1911), krize
oko Balkanskih ratova (1912—13), došlo se do Julske krize 1914. godine.
Julska kriza dovela je do zategnute političke situacije u Evropi u kojoj
Austrougarska nije htjela da popusti u svojim zahtjevima, a Srbija nije mogla
da dozvoli taj stepen poniženja. Neuspjeh u mirnom prevazilaženju krize
završio se austrougarskom objavom rata 28. jula 1914. godine, nakon čega je
uslijedio niz objava rata, tako da se veći dio Evrope, podijeljen u dva
saveza, našao u situaciji koja je mogla da se riješi samo vojnim sredstvima.
Sarajevski atentat:
Gavrilo Princip je 28. juna 1914. godine u Sarajevu izvršio atentat na
austrougarskog prestolonasljednika Franca Ferdinanda. Ovaj atentat je bio jedan
od događaja koji su prouzrokovali krizu, koja je potom dovela do izbijanja Prvog
svetskog rata. Austrougarska je uputila ultimatum Srbiji, u kojem je u deset
tačaka iznijela svoje zahtjeve. Srpska vlada je uslovno prihvatila sve zahtjeve
iz ultimatuma, sem tačke broj šest (“Da preduzme sudski postupak protiv
saučesnika Sarajevskog atentata koji su na srpskoj teritoriji, uz pomoć i
uputstva austrougarskih organa.”). Dobijeni odgovor na svoje zahtjeve
Austrougarska nije smatrala zadovoljavajućim, pa je odmah objavila rat Srbiji.
Objave rata
Austrougarska je 28. jula objavila rat Srbiji. Na to je Rusija odgovorila djelimičnom mobilizacijom.
Njemačka je upozorila da će ruska mobilizacija dovesti do rata sa Njemačkom, čak je ponudila natjerati
Austrougarsku na prihvaćanje odgovora Srbije ukoliko se Rusija demobilizuje. Rusija to odbija i 1.
avgusta Njemačka objavljuje rat Rusiji. Francuska je počela s mobilizacijom istog dana. Nijemci su 2.
avgusta prešli Luksemburg i zatražili od belgijske vlada prolaz za svoje trupe na putu do Francuske,
kojoj je 3. avgusta objavljen rat.
Sledeći dan, 4. avgusta, Velika Britanija šalje ultimatum Njemačkoj da poštuje neutralnost i suverenitet
Belgije. Njemačka to odbija i Britanija joj objavljuje rat istog dana. Crna Gora se pridružila Srbiji 5.
avgusta najavljujući rat Austrougarskoj, koja je objavila rat Rusiji. Italija se proglasila neutralnom.
Sve je trebao ostati lokalni rat na Balkanu, ali aktivirao je niz savezništava. Tako je svijet ušao u
Prvi svjetski rat.
Na taj je način već u početku u rat bilo uvučeno osam evropskih država: Rusija, Francuska, Velika
Britanija, Belgija, Srbija i Crna Gora s jedne strane, te Njemačka i Austrougarska s druge. Izrazita
vojna nadmoć Antante bila je više prividna nego stvarna. Po izvježbanosti i tehnološkoj opremljenosti s
njemačkom vojskom se donekle mogla mjeriti jedino Francuska. Na moru je Antanta bila znatno moćnija. To
joj je omogućilo provođenje učinkovite blokade Centralnih sila.
Tok rata do 1917. godine
Tokom prve dvije godine rata Centralne sile su imale više uspijeha.
Kako je rat odmicao, sve više su dolazile do izražaja prednosti sila Antante. One su raspolagale sa više
ljudstva, sirovina, imale su veću proizvodnju hrane i ratnog materijala, veća finansijska sredstva.
Glavni
frontovi
Prvi svjetski rat se
vodio na pet glavnih
frontova, tri od prvog
dana rata. To su
Zapadni, Istočni,
Balkanski, a kasnije i
Italijanski i Solunski
front.
Zapadni front nalazio se na zapadu
Evrope, između Njemačke i
Austrougarske na jednoj strani i
Francuske na drugoj. Otvoren je
njemačkim napadom, uz pomoć
Austrougarske, na Francusku. Njemci
nisu direktno napali sa svoje granice,
jer su tu Francuzi više godina ranije
izgradili Mažino liniju, moćnu vojnu
infrastrukturu. Njemačka se plašila
poraza i Mažino linije, pa napada
čuvenim Šlifenovim planom iz 1905.
godine, koji je predviđao indirektan
napad. Napada prvo Belgiju. Prelaze
preko Belgije, izvršavaju napad i
zauzimaju sjeverni dio Francuske.
Pariz je bio opasno ugrožen.
Zapadni front 1915-16. godine
Zapadni front
Prikaz
Šlivenovog
plana
Mažino linija
Mažino linija je bila linija betonskih utvrđenja, tenkovskih prepreka, mitraljeskih gnijezda i ostalih
vidova odbrane koje je Francuska konstruisala duž svojih granica sa Njemačkom i Italijom. Francuzi su
vjerovali da će utvrđenja omogućiti vrijeme potrebno za mobilizaciju vojske u slučaju napada, kao i
kompenzovati brojčanu slabost. Uspjeh statičke defanzivne borbe u Prvom svjetskom ratu je imao ključni
uticaj na razmišljanje Francuza.
Istočni front se nalazio između Njemačke, Austrougarske, i Rusije. Napali su i zauzeli najzapadniji dio
Rusije. Krajem godine, ruska armija i ruska zima zaustavili su prodor. Linija fronta se manje više
stabilizovala.
Istočni front 1917. godineIstočni front 1914. godine
Istočni front
Balkanski front su prema
centralnim silama držale Srbija i
Crna Gora. On je bio cio na
rijekama. Na Drini, Savi i
Dunavu.
Balkanski front
U Aprilu 1915. godine potpisan je tajni
Londonski ugovor, na početku rata
Italijani su pasivni, cjenkali su se,
otvoreno, biće na strani onog ko da
više. Antanta je bila spremna da više
ponudi i zbog toga Italija ratuje na
njenoj strani. Ako sve dobro prođe
dobiće Istru i Dalmaciju, otvara se
Italijanski front na rijeci Soči. Ovim
ugovorom Srbija dobija Bosnu i
Hercegovinu i primorje do Splita, ali
zato mora da ustupi Bugarskoj onaj dio
Vardarske Makedonije predviđen prije
Balkanskih ratova. Pašić ne prihvata ovo
i Bugarska će ostati na strani
Centralnih sila, i napasti Srbiju u
najgorem trenutku, sa leđa.
Italijanski fornt
Crna Gora je nespremna dočekala krizu u odnosima između Austrougarske i Srbije. Bez obzira na to, solidarisala se sa
Srbijom. Rat Austrougarskoj objavljen je 6. avgusta. U prvoj godini rata crnogorska vojska je izvojala nekoliko
pobjeda. U Mojkovačkom boju ( 6. i 7. januara 1916) porazila je brojnijeg i opremljenijeg neprijatelja. Bez obzira na
ovu pobjedu, ostavljena i usamljena bez pomoci saveznika, Crna Gora nije mogla dugo odolijevati napadima. Kralj
Nikola i dio vlade napustili su zemlju, koju su ubrzo okupirale austrougarske trupe.
Poslednji front stvoren je 1916. godine posle povlačenja Srba preko Albanije. Tokom ofanzive oktobra 1915. godine
teritorija Srbije je okupirana, a srpska vojska, vlada i kralj bili su primorani na povlačenje iz zemlje. Srpska
vojska je nakon povlačenja preko Albanije, pošto se oporavila, zajedno sa vojskom sila Antante, nastavila ratovanje na
Solunskom frontu.
Srpska vojska je držala centralni dio fronta, a sa strane su bili saveznici.
Solunski front
SAD je u početku rata bio neutralan,
što je zagovarao američki predsjednik
Woodrow Wilson, ali je sarađivao s
Francuskom, Italijom i Velikom
Britanijom. Njemački rat na moru, gdje
su potapljani američki brodovi,
promijenio je stav SAD-a. Dana 6.
aprila 1917. SAD je stupio u rat na
strani Antante.
Predsjednik Wilson
pred Kongresom
objavljuje raskid svih
veza s Njemačkom i
ulazi u rat
Stanje u Rusiji
omogućilo je uspjeh
Centralnih sila na
istočnom bojištu.
Boljševici su
pregovarali s Nijemcima
i u martu 1918. potpisan
je mir u Brest-Litovsku.
Ruska revolucija naziv je za period političkih
previranja u Rusiji godine 1917. koje su započele
zbacivanjem monarhije na čelu s carem Nikolom II.,
a završile zbacivanjem privremene vlade i
uspostavljanjem boljševičkog režima koji će kasnije
prerasti u Sovjetski Savez.
Konačno 11. novembra 1918. godine predstavnici
Njemačke su potpisali kapitulaciju.
Posljedice rata
Posljedice rata su bile da je ubijeno više od 10
miliona ljudi, preko 20 miliona ranjeno, a direktne
učesnice rata pretrpjele su i ogromna razaranja
država i privreda
Prvi svjetski rat trajao je više od četri godine. U njemu je mobilisano oko 66 miliona ljudi.
Ukupni gubici procijenjeni su na oko 10 miliona poginulih i preko 20 miliona ranjenih. Oko četri miliona
ljudi ostali su invalidi. Materijalna šteta procijenjena je na 360 milijardi dolara. Epidemija vrste
gripa (takozvane španske groznice) 1918-1919. odnijela je blizu 20 miliona ljudi ili gotovo dvostruko
više nego što ih je poginulo u Prvom svjetskom ratu.
Pariska mirovna konferencija
Pariska mirovna konferencija, 1919. godine, je bila konferencija koju su organizovali pobjednici u
Prvom svjetskom ratu kako bi ustanovili mirovne sporazume između Saveznika i poraženih Centralnih
sila. Konferencija je otvorena 18. januara 1919. godine i trajala je do 21. januara 1920. godine sa
nekoliko prekida.
Mapa svijeta sa učesnicima Prvog svjetskog rata. Saveznici su označeni zelenom bojom, Centralne sile žutom, a
neutralne zemlje sivom.
Nove države u Evropi
Od Austrougarske su formirane dvije države – Austrija i Njemačka.
Na ruševinama Njemačkog, Austrougarskog i Ruskog carstva, nastalo je više novih država:
Finska, Čehoslovačka, Poljska, Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, Litvanija, Letonija, Estonija.
U prvim poslijeratnim godinama nezavisnost su dobili i Island i Republika Irska.
Nova politička
karta Evrope
Radile:
TARA MIRANOVIĆ
KSENIJA DEVIĆ
ANDREA MALIŠIĆ
ANDREA VUJOVIĆ
IX-2

More Related Content

What's hot

Građanski rat u sad
Građanski rat u sadGrađanski rat u sad
Građanski rat u sad
andjelan
 
19.Краљевина СХС 1918 1929
19.Краљевина СХС 1918 192919.Краљевина СХС 1918 1929
19.Краљевина СХС 1918 1929
Šule Malićević
 
Aprilski rat i okupacija jugoslavije
Aprilski rat i okupacija jugoslavijeAprilski rat i okupacija jugoslavije
Aprilski rat i okupacija jugoslavije
Dušan Novakov
 
Stvaranje jugoslavije
Stvaranje jugoslavijeStvaranje jugoslavije
Stvaranje jugoslavije
andjelan1
 
Први светски рат
Први светски рат Први светски рат
Први светски рат
Ucionica istorije
 
29.Србија у доба Немањића
29.Србија у доба Немањића29.Србија у доба Немањића
29.Србија у доба Немањића
Šule Malićević
 
Doseljavanje slovena na balkansko poluostrvo
Doseljavanje slovena na balkansko poluostrvoDoseljavanje slovena na balkansko poluostrvo
Doseljavanje slovena na balkansko poluostrvo
andjelan
 
Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.
Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.
Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.
Dušan Novakov
 
Vizantija u ranom srednjem veku
Vizantija u ranom srednjem vekuVizantija u ranom srednjem veku
Vizantija u ranom srednjem veku
andjelan
 
Ujedinjenje italije i nemačke
Ujedinjenje italije i nemačkeUjedinjenje italije i nemačke
Ujedinjenje italije i nemačke
andjelan
 
Drugi svetski rat 1941 1945.
Drugi svetski rat 1941   1945.Drugi svetski rat 1941   1945.
Drugi svetski rat 1941 1945.
Dušan Novakov
 
Velika seoba naroda
Velika seoba narodaVelika seoba naroda
Velika seoba naroda
andjelan
 

What's hot (20)

Građanski rat u sad
Građanski rat u sadGrađanski rat u sad
Građanski rat u sad
 
Istočno pitanje
Istočno pitanjeIstočno pitanje
Istočno pitanje
 
19.Краљевина СХС 1918 1929
19.Краљевина СХС 1918 192919.Краљевина СХС 1918 1929
19.Краљевина СХС 1918 1929
 
Aprilski rat i okupacija jugoslavije
Aprilski rat i okupacija jugoslavijeAprilski rat i okupacija jugoslavije
Aprilski rat i okupacija jugoslavije
 
Stvaranje jugoslavije
Stvaranje jugoslavijeStvaranje jugoslavije
Stvaranje jugoslavije
 
Први светски рат
Први светски рат Први светски рат
Први светски рат
 
Други српски устанак
Други српски устанакДруги српски устанак
Други српски устанак
 
29.Србија у доба Немањића
29.Србија у доба Немањића29.Србија у доба Немањића
29.Србија у доба Немањића
 
Doseljavanje slovena na balkansko poluostrvo
Doseljavanje slovena na balkansko poluostrvoDoseljavanje slovena na balkansko poluostrvo
Doseljavanje slovena na balkansko poluostrvo
 
Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.
Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.
Srbija na putu ka nezavisnosti 1868 1878.
 
Vizantija u ranom srednjem veku
Vizantija u ranom srednjem vekuVizantija u ranom srednjem veku
Vizantija u ranom srednjem veku
 
Ujedinjenje italije i nemačke
Ujedinjenje italije i nemačkeUjedinjenje italije i nemačke
Ujedinjenje italije i nemačke
 
Drugi svetski rat 1941 1945.
Drugi svetski rat 1941   1945.Drugi svetski rat 1941   1945.
Drugi svetski rat 1941 1945.
 
ПОКРЕТИ ОТПОРА
ПОКРЕТИ ОТПОРАПОКРЕТИ ОТПОРА
ПОКРЕТИ ОТПОРА
 
Drugi svetski rat (prezentacija)
Drugi svetski rat (prezentacija)Drugi svetski rat (prezentacija)
Drugi svetski rat (prezentacija)
 
Knez - Kralj Milan Obrenovic - rad ucenika
Knez - Kralj Milan Obrenovic - rad ucenikaKnez - Kralj Milan Obrenovic - rad ucenika
Knez - Kralj Milan Obrenovic - rad ucenika
 
Prvi srpski ustanak
Prvi srpski ustanakPrvi srpski ustanak
Prvi srpski ustanak
 
Velika seoba naroda
Velika seoba narodaVelika seoba naroda
Velika seoba naroda
 
3.СРБИЈА ОД 1903 ДО 1914.године
3.СРБИЈА ОД 1903 ДО 1914.године3.СРБИЈА ОД 1903 ДО 1914.године
3.СРБИЈА ОД 1903 ДО 1914.године
 
2.Srbija od 1858 do 1878.godine
2.Srbija od 1858 do 1878.godine2.Srbija od 1858 do 1878.godine
2.Srbija od 1858 do 1878.godine
 

Viewers also liked

Početak prvog svjetskog rata
Početak prvog svjetskog rataPočetak prvog svjetskog rata
Početak prvog svjetskog rata
batica1
 
Ww1 (1915. 1916.)
Ww1 (1915. 1916.)Ww1 (1915. 1916.)
Ww1 (1915. 1916.)
batica1
 
Ww1 (1917. 1918.)
Ww1 (1917. 1918.)Ww1 (1917. 1918.)
Ww1 (1917. 1918.)
batica1
 
8 razred jugoslavija kraljevina shs 1918 1929
8 razred jugoslavija kraljevina shs 1918 19298 razred jugoslavija kraljevina shs 1918 1929
8 razred jugoslavija kraljevina shs 1918 1929
Tihomir Bogović
 

Viewers also liked (6)

Prvi svetski rat
Prvi svetski ratPrvi svetski rat
Prvi svetski rat
 
Početak prvog svjetskog rata
Početak prvog svjetskog rataPočetak prvog svjetskog rata
Početak prvog svjetskog rata
 
Ww1 (1915. 1916.)
Ww1 (1915. 1916.)Ww1 (1915. 1916.)
Ww1 (1915. 1916.)
 
Ww1 (1917. 1918.)
Ww1 (1917. 1918.)Ww1 (1917. 1918.)
Ww1 (1917. 1918.)
 
Evropske integracije
Evropske integracijeEvropske integracije
Evropske integracije
 
8 razred jugoslavija kraljevina shs 1918 1929
8 razred jugoslavija kraljevina shs 1918 19298 razred jugoslavija kraljevina shs 1918 1929
8 razred jugoslavija kraljevina shs 1918 1929
 

Similar to Prvi svjetski rat

Maturski vuki
Maturski vukiMaturski vuki
Maturski vuki
sonjauks
 
Drugi svetski rat marko i vukadin
Drugi svetski rat marko i vukadinDrugi svetski rat marko i vukadin
Drugi svetski rat marko i vukadin
Marko Mitrovic
 
Други светски рат
Други светски ратДруги светски рат
Други светски рат
Ucionica istorije
 
i-svetski-rat.pptx........................
i-svetski-rat.pptx........................i-svetski-rat.pptx........................
i-svetski-rat.pptx........................
Milan Stojanovic
 
UJEDINJENE ITALIJE I Nemačke.............
UJEDINJENE ITALIJE I Nemačke.............UJEDINJENE ITALIJE I Nemačke.............
UJEDINJENE ITALIJE I Nemačke.............
Milan Stojanovic
 
Svet na putu ka 2. svetskom ratu.pptx
Svet na putu ka 2. svetskom ratu.pptxSvet na putu ka 2. svetskom ratu.pptx
Svet na putu ka 2. svetskom ratu.pptx
ssuser29730d
 

Similar to Prvi svjetski rat (15)

Maturski vuki
Maturski vukiMaturski vuki
Maturski vuki
 
Drugi svetski rat marko i vukadin
Drugi svetski rat marko i vukadinDrugi svetski rat marko i vukadin
Drugi svetski rat marko i vukadin
 
Početak drugog svetskog rata - Đorđe Živković - Velimir Stojanović
Početak drugog svetskog rata - Đorđe Živković - Velimir StojanovićPočetak drugog svetskog rata - Đorđe Živković - Velimir Stojanović
Početak drugog svetskog rata - Đorđe Živković - Velimir Stojanović
 
Други светски рат
Други светски ратДруги светски рат
Други светски рат
 
Solunski front
Solunski front Solunski front
Solunski front
 
Nino1
Nino1Nino1
Nino1
 
i-svetski-rat.pptx........................
i-svetski-rat.pptx........................i-svetski-rat.pptx........................
i-svetski-rat.pptx........................
 
Svet u ratu velike bitke - Nikola Nešković - Vera Dujaković
Svet u ratu velike bitke - Nikola Nešković - Vera DujakovićSvet u ratu velike bitke - Nikola Nešković - Vera Dujaković
Svet u ratu velike bitke - Nikola Nešković - Vera Dujaković
 
Drugi svjetski rat, africki front istorija
Drugi svjetski rat, africki front   istorijaDrugi svjetski rat, africki front   istorija
Drugi svjetski rat, africki front istorija
 
Napoleon Bonaparta
Napoleon BonapartaNapoleon Bonaparta
Napoleon Bonaparta
 
UJEDINJENE ITALIJE I Nemačke.............
UJEDINJENE ITALIJE I Nemačke.............UJEDINJENE ITALIJE I Nemačke.............
UJEDINJENE ITALIJE I Nemačke.............
 
Drugi svetski rat
Drugi svetski ratDrugi svetski rat
Drugi svetski rat
 
3 bitna sastanka 19 veka
3 bitna sastanka 19 veka3 bitna sastanka 19 veka
3 bitna sastanka 19 veka
 
3 bitna sastanka 19 veka
3 bitna sastanka 19 veka3 bitna sastanka 19 veka
3 bitna sastanka 19 veka
 
Svet na putu ka 2. svetskom ratu.pptx
Svet na putu ka 2. svetskom ratu.pptxSvet na putu ka 2. svetskom ratu.pptx
Svet na putu ka 2. svetskom ratu.pptx
 

More from Petko Vukovic

Petar II Petrovic Njegos
Petar II Petrovic NjegosPetar II Petrovic Njegos
Petar II Petrovic Njegos
Petko Vukovic
 
Bitka na Grahovcu Djordje Petrovic i Dragan Novakovic
Bitka na Grahovcu Djordje Petrovic i Dragan NovakovicBitka na Grahovcu Djordje Petrovic i Dragan Novakovic
Bitka na Grahovcu Djordje Petrovic i Dragan Novakovic
Petko Vukovic
 
Republika Italija 140318141248-phpapp02
Republika Italija 140318141248-phpapp02Republika Italija 140318141248-phpapp02
Republika Italija 140318141248-phpapp02
Petko Vukovic
 
Jugoslavija između dva svjetska rata
Jugoslavija između dva svjetska rata Jugoslavija između dva svjetska rata
Jugoslavija između dva svjetska rata
Petko Vukovic
 
Prezentacija Mojkovacka bitka
Prezentacija Mojkovacka bitkaPrezentacija Mojkovacka bitka
Prezentacija Mojkovacka bitka
Petko Vukovic
 
Zeta u doba balšića
Zeta u doba balšićaZeta u doba balšića
Zeta u doba balšića
Petko Vukovic
 

More from Petko Vukovic (10)

Kviz iz istorije za VIII razred
Kviz iz istorije za VIII razredKviz iz istorije za VIII razred
Kviz iz istorije za VIII razred
 
Aтмосфера
AтмосфераAтмосфера
Aтмосфера
 
Petar II Petrovic Njegos
Petar II Petrovic NjegosPetar II Petrovic Njegos
Petar II Petrovic Njegos
 
Bitka na Grahovcu Djordje Petrovic i Dragan Novakovic
Bitka na Grahovcu Djordje Petrovic i Dragan NovakovicBitka na Grahovcu Djordje Petrovic i Dragan Novakovic
Bitka na Grahovcu Djordje Petrovic i Dragan Novakovic
 
Republika Italija 140318141248-phpapp02
Republika Italija 140318141248-phpapp02Republika Italija 140318141248-phpapp02
Republika Italija 140318141248-phpapp02
 
Jugoslavija između dva svjetska rata
Jugoslavija između dva svjetska rata Jugoslavija između dva svjetska rata
Jugoslavija između dva svjetska rata
 
Prezentacija Mojkovacka bitka
Prezentacija Mojkovacka bitkaPrezentacija Mojkovacka bitka
Prezentacija Mojkovacka bitka
 
Francuska
Francuska Francuska
Francuska
 
Marko Kraljevic
Marko KraljevicMarko Kraljevic
Marko Kraljevic
 
Zeta u doba balšića
Zeta u doba balšićaZeta u doba balšića
Zeta u doba balšića
 

Prvi svjetski rat

  • 1. Prvi svjetski rat( 1914 – 1918 )
  • 2. Prvi svjetski rat je trajao od 1914. do 1918. godine. U njemu je učestvovala većina velikih svjetskih sila, grupisanih u dva sukobljena vojna saveza: Blok Antante i Blok Centralnih sila. Više od 70 miliona ljudi je bilo pod oružjem, a od toga je preko 60 miliona ljudi u Evropi bilo mobilisano u jedan od najvećih ratova u istoriji.
  • 3. Blok Centralnih Sila Blok Antante VOJNI SAVEZI IZ 1914. Saveznici Rusije Agitacija nacionalnih manjina Vojni savezi iz 1914. godine .
  • 5. Neposredan povod za izbijanje Prvog svetskog rata je Sarajevski atentat.Međutim, uzroci rata leže u višedecenijskoj složenoj vojno-političkoj situaciji i rivalitetima. Uzroci:
  • 6. Centralne sile - Austrougarska i Njemačka - su težile novoj podjeli svijeta (prije svega kolonija) zbog čega su došle u sukob sa starim kolonijalnim silama, posebno s Engleskom i Francuskom. Vremenom, odnosi između blokova su se zaoštrili što je dovelo do tzv. politike hladnog rata, a to je značilo stalna trka u naoružavanju, česte krize i sporove među suprotstavljenim blokovima, izbijanje brojnih lokalnih
  • 7. Militarizam, savezništvo, imperijalizam i nacionalizam igrali su glavne uloge u izbijanju konflikta najširih razmjera koje svijet do tada nije vidio. Nakon Aneksione (1908—09), Prve (1905—06) i Druge marokanske krize (1911), krize oko Balkanskih ratova (1912—13), došlo se do Julske krize 1914. godine. Julska kriza dovela je do zategnute političke situacije u Evropi u kojoj Austrougarska nije htjela da popusti u svojim zahtjevima, a Srbija nije mogla da dozvoli taj stepen poniženja. Neuspjeh u mirnom prevazilaženju krize završio se austrougarskom objavom rata 28. jula 1914. godine, nakon čega je uslijedio niz objava rata, tako da se veći dio Evrope, podijeljen u dva saveza, našao u situaciji koja je mogla da se riješi samo vojnim sredstvima.
  • 8. Sarajevski atentat: Gavrilo Princip je 28. juna 1914. godine u Sarajevu izvršio atentat na austrougarskog prestolonasljednika Franca Ferdinanda. Ovaj atentat je bio jedan od događaja koji su prouzrokovali krizu, koja je potom dovela do izbijanja Prvog svetskog rata. Austrougarska je uputila ultimatum Srbiji, u kojem je u deset tačaka iznijela svoje zahtjeve. Srpska vlada je uslovno prihvatila sve zahtjeve iz ultimatuma, sem tačke broj šest (“Da preduzme sudski postupak protiv saučesnika Sarajevskog atentata koji su na srpskoj teritoriji, uz pomoć i uputstva austrougarskih organa.”). Dobijeni odgovor na svoje zahtjeve Austrougarska nije smatrala zadovoljavajućim, pa je odmah objavila rat Srbiji.
  • 10. Austrougarska je 28. jula objavila rat Srbiji. Na to je Rusija odgovorila djelimičnom mobilizacijom. Njemačka je upozorila da će ruska mobilizacija dovesti do rata sa Njemačkom, čak je ponudila natjerati Austrougarsku na prihvaćanje odgovora Srbije ukoliko se Rusija demobilizuje. Rusija to odbija i 1. avgusta Njemačka objavljuje rat Rusiji. Francuska je počela s mobilizacijom istog dana. Nijemci su 2. avgusta prešli Luksemburg i zatražili od belgijske vlada prolaz za svoje trupe na putu do Francuske, kojoj je 3. avgusta objavljen rat.
  • 11. Sledeći dan, 4. avgusta, Velika Britanija šalje ultimatum Njemačkoj da poštuje neutralnost i suverenitet Belgije. Njemačka to odbija i Britanija joj objavljuje rat istog dana. Crna Gora se pridružila Srbiji 5. avgusta najavljujući rat Austrougarskoj, koja je objavila rat Rusiji. Italija se proglasila neutralnom. Sve je trebao ostati lokalni rat na Balkanu, ali aktivirao je niz savezništava. Tako je svijet ušao u Prvi svjetski rat.
  • 12. Na taj je način već u početku u rat bilo uvučeno osam evropskih država: Rusija, Francuska, Velika Britanija, Belgija, Srbija i Crna Gora s jedne strane, te Njemačka i Austrougarska s druge. Izrazita vojna nadmoć Antante bila je više prividna nego stvarna. Po izvježbanosti i tehnološkoj opremljenosti s njemačkom vojskom se donekle mogla mjeriti jedino Francuska. Na moru je Antanta bila znatno moćnija. To joj je omogućilo provođenje učinkovite blokade Centralnih sila.
  • 13. Tok rata do 1917. godine
  • 14. Tokom prve dvije godine rata Centralne sile su imale više uspijeha. Kako je rat odmicao, sve više su dolazile do izražaja prednosti sila Antante. One su raspolagale sa više ljudstva, sirovina, imale su veću proizvodnju hrane i ratnog materijala, veća finansijska sredstva.
  • 16. Prvi svjetski rat se vodio na pet glavnih frontova, tri od prvog dana rata. To su Zapadni, Istočni, Balkanski, a kasnije i Italijanski i Solunski front.
  • 17. Zapadni front nalazio se na zapadu Evrope, između Njemačke i Austrougarske na jednoj strani i Francuske na drugoj. Otvoren je njemačkim napadom, uz pomoć Austrougarske, na Francusku. Njemci nisu direktno napali sa svoje granice, jer su tu Francuzi više godina ranije izgradili Mažino liniju, moćnu vojnu infrastrukturu. Njemačka se plašila poraza i Mažino linije, pa napada čuvenim Šlifenovim planom iz 1905. godine, koji je predviđao indirektan napad. Napada prvo Belgiju. Prelaze preko Belgije, izvršavaju napad i zauzimaju sjeverni dio Francuske. Pariz je bio opasno ugrožen. Zapadni front 1915-16. godine Zapadni front
  • 19. Mažino linija Mažino linija je bila linija betonskih utvrđenja, tenkovskih prepreka, mitraljeskih gnijezda i ostalih vidova odbrane koje je Francuska konstruisala duž svojih granica sa Njemačkom i Italijom. Francuzi su vjerovali da će utvrđenja omogućiti vrijeme potrebno za mobilizaciju vojske u slučaju napada, kao i kompenzovati brojčanu slabost. Uspjeh statičke defanzivne borbe u Prvom svjetskom ratu je imao ključni uticaj na razmišljanje Francuza.
  • 20. Istočni front se nalazio između Njemačke, Austrougarske, i Rusije. Napali su i zauzeli najzapadniji dio Rusije. Krajem godine, ruska armija i ruska zima zaustavili su prodor. Linija fronta se manje više stabilizovala. Istočni front 1917. godineIstočni front 1914. godine Istočni front
  • 21. Balkanski front su prema centralnim silama držale Srbija i Crna Gora. On je bio cio na rijekama. Na Drini, Savi i Dunavu. Balkanski front
  • 22. U Aprilu 1915. godine potpisan je tajni Londonski ugovor, na početku rata Italijani su pasivni, cjenkali su se, otvoreno, biće na strani onog ko da više. Antanta je bila spremna da više ponudi i zbog toga Italija ratuje na njenoj strani. Ako sve dobro prođe dobiće Istru i Dalmaciju, otvara se Italijanski front na rijeci Soči. Ovim ugovorom Srbija dobija Bosnu i Hercegovinu i primorje do Splita, ali zato mora da ustupi Bugarskoj onaj dio Vardarske Makedonije predviđen prije Balkanskih ratova. Pašić ne prihvata ovo i Bugarska će ostati na strani Centralnih sila, i napasti Srbiju u najgorem trenutku, sa leđa. Italijanski fornt
  • 23. Crna Gora je nespremna dočekala krizu u odnosima između Austrougarske i Srbije. Bez obzira na to, solidarisala se sa Srbijom. Rat Austrougarskoj objavljen je 6. avgusta. U prvoj godini rata crnogorska vojska je izvojala nekoliko pobjeda. U Mojkovačkom boju ( 6. i 7. januara 1916) porazila je brojnijeg i opremljenijeg neprijatelja. Bez obzira na ovu pobjedu, ostavljena i usamljena bez pomoci saveznika, Crna Gora nije mogla dugo odolijevati napadima. Kralj Nikola i dio vlade napustili su zemlju, koju su ubrzo okupirale austrougarske trupe. Poslednji front stvoren je 1916. godine posle povlačenja Srba preko Albanije. Tokom ofanzive oktobra 1915. godine teritorija Srbije je okupirana, a srpska vojska, vlada i kralj bili su primorani na povlačenje iz zemlje. Srpska vojska je nakon povlačenja preko Albanije, pošto se oporavila, zajedno sa vojskom sila Antante, nastavila ratovanje na Solunskom frontu. Srpska vojska je držala centralni dio fronta, a sa strane su bili saveznici. Solunski front
  • 24.
  • 25. SAD je u početku rata bio neutralan, što je zagovarao američki predsjednik Woodrow Wilson, ali je sarađivao s Francuskom, Italijom i Velikom Britanijom. Njemački rat na moru, gdje su potapljani američki brodovi, promijenio je stav SAD-a. Dana 6. aprila 1917. SAD je stupio u rat na strani Antante.
  • 26. Predsjednik Wilson pred Kongresom objavljuje raskid svih veza s Njemačkom i ulazi u rat
  • 27. Stanje u Rusiji omogućilo je uspjeh Centralnih sila na istočnom bojištu. Boljševici su pregovarali s Nijemcima i u martu 1918. potpisan je mir u Brest-Litovsku. Ruska revolucija naziv je za period političkih previranja u Rusiji godine 1917. koje su započele zbacivanjem monarhije na čelu s carem Nikolom II., a završile zbacivanjem privremene vlade i uspostavljanjem boljševičkog režima koji će kasnije prerasti u Sovjetski Savez.
  • 28. Konačno 11. novembra 1918. godine predstavnici Njemačke su potpisali kapitulaciju.
  • 30. Posljedice rata su bile da je ubijeno više od 10 miliona ljudi, preko 20 miliona ranjeno, a direktne učesnice rata pretrpjele su i ogromna razaranja država i privreda
  • 31. Prvi svjetski rat trajao je više od četri godine. U njemu je mobilisano oko 66 miliona ljudi. Ukupni gubici procijenjeni su na oko 10 miliona poginulih i preko 20 miliona ranjenih. Oko četri miliona ljudi ostali su invalidi. Materijalna šteta procijenjena je na 360 milijardi dolara. Epidemija vrste gripa (takozvane španske groznice) 1918-1919. odnijela je blizu 20 miliona ljudi ili gotovo dvostruko više nego što ih je poginulo u Prvom svjetskom ratu.
  • 33. Pariska mirovna konferencija, 1919. godine, je bila konferencija koju su organizovali pobjednici u Prvom svjetskom ratu kako bi ustanovili mirovne sporazume između Saveznika i poraženih Centralnih sila. Konferencija je otvorena 18. januara 1919. godine i trajala je do 21. januara 1920. godine sa nekoliko prekida. Mapa svijeta sa učesnicima Prvog svjetskog rata. Saveznici su označeni zelenom bojom, Centralne sile žutom, a neutralne zemlje sivom.
  • 34. Nove države u Evropi
  • 35. Od Austrougarske su formirane dvije države – Austrija i Njemačka. Na ruševinama Njemačkog, Austrougarskog i Ruskog carstva, nastalo je više novih država: Finska, Čehoslovačka, Poljska, Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, Litvanija, Letonija, Estonija. U prvim poslijeratnim godinama nezavisnost su dobili i Island i Republika Irska. Nova politička karta Evrope
  • 36. Radile: TARA MIRANOVIĆ KSENIJA DEVIĆ ANDREA MALIŠIĆ ANDREA VUJOVIĆ IX-2