บทที่ 2

1. บทที่ 2
ภาษามือหมวด คาทักทาย
การทักทาย เป็นอารยธรรมที่งดงามยิ่งของมวลมนุษยชาติ เป็นสิ่งที่ควรเรียนรู้เป็นอันดับแรก
ซึ่งวิธีการทักทายนั้นอาจมีความแตกต่างกันไปแล้วแต่วัฒนธรรมของชาตินั้นๆ โดยปกติเมื่อคนหูหนวก
พบกัน มีการสนทนาและสบตากันหากไม่ได้มองหน้ากันคนหูหนวกมักจะเดินเข้าไปหาเพื่อน และแตะ
หลังศอกเพื่อทักทายด้วยท่ามือ ซึ่งเหมือนกับคนปกติที่ต้องมีการสื่อสารกัน
1. การทักทายและทาความรู้จัก
1.1 การสวัสดีเป็นการทักทายของคนไทยที่ใช้เมื่อพบกันและจากกัน สาหรับบุคคลที่มี
ความบกพร่องทางการได้ยิน การสวัสดีสาหรับผู้ใหญ่จะใช้การไหว้ ส่วนการสวัสดีเพื่อนหรือบุคคลที่
อายุน้อยกว่าจะนามือไปแตะที่หน้าผากเพื่อเป็นการทักทายกัน ดังนี้
สวัสดี (ผู้ใหญ่)
พนมมือระดับหน้าอก
สวัสดี(เพื่อน/น้อง)
แบมือและแตะที่หน้าผากเลื่อนมือลงตามลูกศร
1.2 การกล่าวขอบคุณสาหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการได้ยินนั้นถ้าเป็นการกล่าว
ขอบคุณสาหรับผู้ใหญ่จะใช้การพนมมือ ส่วนการขอบคุณเพื่อนหรือว่าบุคคลที่มีอายุน้อยกว่าจะใช้มือ
ข้างหนึ่งวางที่หน้าอกและลากไปด้านข้าง ดังนี้

2. 16
ขอบคุณ (ผู้ใหญ่)
พนมมือระดับหน้าอกและก้มตัว
ขอบคุณ(เพื่อน/น้อง)
ตั้งมือขึ้นในระดับอกเลื่อนมือไปทางหัวไหล่
1.3 การขอโทษสาหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการได้ยินนั้นถ้าเป็นการขอโทษ
ผู้ใหญ่จะพนมมือขึ้นและค้อมตัว ส่วนการขอโทษเพื่อนและบุคคลที่อายุน้อยกว่าให้ลูบฝ่ามือ ดังนี้
ขอโทษ(ผู้ใหญ่)
พนมมือระดับหน้าอกและก้มตัว
ขอโทษ (เพื่อน/น้อง)
แบมือทั้งสองประกบกัน และลูบเป็นวง
1.4 การทาความรู้จักคู่สนทนาเมื่อบุคคลที่มีความบกพร่องทางการได้ยินพบกับผู้ใหญ่
เพื่อนหรือว่าน้องจะทักทายและทาความรู้จักเบื้องต้นก่อนโดยจะถามชื่อภาษามือ ถ้าไม่มีชื่อภาษามือ
ก็จะถามถึงชื่อ นามสกุล และสนทนาเพียงเล็กน้อยโดยใช้ท่าทาง
ชื่อภาษามือ
มือทั้งสองทาท่ามือชื่อ สองและนามาวางทับกัน
แล้วแบมือสองข้างหันเข้าหากันหมุนมือสลับกัน
ชื่อสะกดนิ้วมือ
ทาท่ามือชื่อและทาท่ามือสะกดนิ้วมือ
ชื่อ
ทาท่ามือสองทั้งสองมือและนามากระทบกัน
นามสกุล
ทาท่ามือชื่อ และทาท่ามือและสอง

3. 17
2. การแสดงความรู้สึก
การแสดงความรู้สึกสาหรับบุคคลทั่วๆ ไปจะใช้น้าเสียงท่าทาง และคาพูดในการแสดง
ความรู้สึก ส่วนบุคคลที่มีความบกพร่องทางการได้ยินนั้นจะแสดงความรู้สึกด้วยสีหน้าและท่าทาง
ประกอบกับการทาสัญลักษณ์ภาษามือเพื่อแสดงความรู้สึกต่างๆให้คนรอบๆตัวได้รู้
2.1 การใช้ภาษามือคาว่า สบายดีไหมและเราจะตอบว่า สบายดี บุคคลที่มีความ
บกพร่องทางการได้ยินใช้ท่ามือเดียวกัน แต่ต่างกันที่ท่าทางและสีหน้า เช่น เมื่อถามว่า สบายดีไหม
ผู้ทาต้องทาท่ามือพร้อมกับเลิกคิ้วขึ้น ส่วนผู้ตอบทาท่ามือพร้อมกับหน้าที่ยิ้มแย้มนี่คือการตอบว่า
สบายดี ถ้าไม่สบายก็แบมือออกแตะหน้าผากพร้อมทาหน้าเศร้า ดังนี้
สบายดี
แบมือทั้งสองข้างแล้ววางมือแตะเหนือหน้าอกเลื่อนมือ
ออกมาทางหัวไหล่
ไม่สบาย(ป่วย)
แบมือออกแตะหน้าผากพร้อมทาหน้าเศร้า
2.2 การแสดงความรู้สึก รัก เกลียด หรือว่าจะบอกว่าเราชอบหรือไม่ชอบอะไรนั้นก็
สามารถทาภาษามือเพื่อสื่อสารกับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการได้ยินได้เหมือนกัน ส่วนการขยาย
ความรู้สึกต้องใช้สีหน้าท่าทาง เช่น รักมาก ก็ให้ทาท่าภาษามือและทาสีหน้ารักมากไปด้วยถ้าไม่แสดง
สีหน้าแล้วทาท่ามือ ความรู้สึกที่เราจะบอกก็จะผิดเพี้ยนไป ดังนี้
รัก เกลียด

4. 18
แบบมือทั้งสองข้างทับกันที่หน้าอก กามือทั้งสองข้างและปล่อยมือออกไปด้านข้าง
ชอบ
นิ้วชี้และนิ้วโป้งหยิบที่หัวใจดึงออกมา
ไม่ชอบ
ทาท่าชอบและค่อยส่ายมือไปมา
3. การถามเพื่อใช้ในการสนทนา
การสนทนาทักทายกันนั้นจะมีการซักถามคาถามเพื่อให้เกิดความคุ้นเคยสนิทสนมกัน
มากขึ้น เช่นการถามว่าคนหูดีใช่ไหม การถามว่าจะไปไหน การถามว่าไปทาไม เพื่อให้เกิดความเข้าใจ
และสนทนากันได้อย่างมีความหมาย จึงจาเป็นต้องใช้คาศัพท์ต่อไปนี้ในการสนทนา ดังนี้
คนหูดี
ชี้ที่หูโดยใช้นิ้วชี้และดึงมือออกมาชูนิ้วโป้ง
คนหูหนวก
ทาท่ามือเลขสองแตะที่หูลูบลงมาแตะที่ปาก
ที่ไหน
ทาท่ามือเลข หนึ่ง ขยับไปมา
ทาไม
แบมือแตะที่หน้าผากและดึงลงมาอยู่ในท่า ย

5. 19
ใคร
ชี้ที่หน้าและวาดเป็นวงกลม
อะไร
แบมือและดีดนิ้วกลางสองครั้ง
4. คาที่ใช้เพื่อจบคาสนทนา
คาที่ใช้เพื่อการจบคาสนทนา ส่วนใหญ่ผู้ที่มีความบกพร่องทางการได้ยินจะใช้คาว่า
โชคดีโดยจะทาท่ามือ เป็นตัว f และขยับไปมา และเดินถอยหลังจากคู่สนทนาของตนเองซึ่งจะทาให้
ทราบว่าจบการสนทนาแล้ว ในบางครั้งจะใช้คาว่า พบกันใหม่ ซึ่งทาท่ามือพบและทาท่ามือหนึ่งและ
หมุน แล้วค่อยๆ เดินจากกันไป ก็แสดงว่าจบการสนทนาเช่นกัน
โชคดี
ทาท่ามือ f ขยับไปมา
พบกันใหม่
ทาท่ามือพบและทาท่ามือหนึ่งและหมุน
5. การสนทนาในหมวดคาทักทาย
การสนทนากับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการได้ยินนั้น สามารถใช้คาศัพท์ภาษามือ
มาใช้ในการสนทนาร่วมกับการแสดงสีหน้าท่าทาง เช่น สบายดีไหม ก็ใช้คาศัพท์ภาษามือสบายดี และ
เลิกคิ้วขึ้นเพื่อแสดงสีหน้าของการสงสัย อยากรู้ ตามภาพต่อไปนี้

6. 20
คุณชื่ออะไรครับ ฉันชื่อใกล้รุ่ง
คุณสบายดีไหมครับ ฉันสบายดีคะ
สรุป
ภาษามือหมวดคาทักทายเป็นสิ่งที่ควรรู้เป็นอันดับแรกซึ่งเริ่มจาการทักทายทาความรู้จัก
สวัสดี การกล่าวขอบคุณ การกล่าวขอโทษ การทาความรู้จักคู่สนทนาโดยการถามชื่อภาษามือหรือ
การถามชื่อ นามสกุลตลอดจนพูดคุยทาความรู้จักกัน นอกจากนี้การแสดงความรู้สึกเมื่อเริ่มการสนทนา
คือการถามทุกข์ สุข ของคู่สนทนาและเพื่อให้การสนทนาเกิดความคุ้นเคยมากขึ้น เช่น การถามว่าจะ
ไปไหน การถามว่าไปทาไม และเมื่อจบการสนทนาก็มีคาลา เช่น พบกันใหม่ โชคดี เพื่อจบการสนทนา
จะเห็นได้ว่าการสนทนาภาษามือสามารถสื่อสารได้เช่นเดียวกับคนทั่วๆไป เพียงแต่เราต้องศึกษาภาษา
มือให้ได้ถูกต้องเสียก่อน
แบบฝึกท้ายบท
1. นักศึกษาดูภาพต่อไปนี้และเลือกคาตอบให้ถูกต้อง
ก ข ค ง

7. 21
1.1 การสวัสดีผู้ใหญ่
1.2 การสวัสดีเพื่อนหรือบุคคลอายุน้อยกว่า
1.3 การขอโทษผู้ใหญ่
1.4 การขอโทษเพื่อนกันหรืออายุน้อยกว่า
1.5 การขอบคุณผู้ใหญ่
1.6 การขอบคุณเพื่อนกันหรืออายุน้อยกว่า
2. ให้นักศึกษาจับคู่และสนทนากันเป็นภาษามือ (หน้าชั้นเรียน)
เอกสารอ้างอิง
กองการศึกษาพิเศษ. (2526). ภาษามือ เล่ม 2. กรุงเทพฯ : สานักพิมพ์จงเจริญการพิมพ์.
ปทานุกรมภาษามือไทย. (2533). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับภาษามือไทยเล่ม 1. กรุงเทพฯ :
สานักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.
พจนานุกรมออนไลน์ . (2555). คาทักทาย. (ออนไลน์). http://www.kusolsuksa.com
วันที่สืบค้น 24 ส.ค. 55
สมาคมคนหูหนวกแห่งประเทศไทย. (2542). หนังสือภาษามือไทย เล่ม 1. กรุงเทพฯ :
สานักพิมพ์บพิธการพิมพ์.

8. 22
สมาคมคนหูหนวกแห่งประเทศไทย. (2542). หนังสือภาษามือไทย เล่ม 5. กรุงเทพฯ :
สานักพิมพ์บพิธการพิมพ์.