Τα καλλιτεχνικά ρεύματα του 19ου και 20ου αιώνα και οι κοινωνικές τους διαστάσεις, ερευνητική εργασία, 2013-14
1.
Τα καλλιτεχνικά ρεύματατου 19ου-
20ου αιων. και οι κοινωνικές τους
διαστάσεις
«Η Τρίτη Μαϊου του
1808» (1831), Γκόγια
«Η εκτέλεση του
Μαξιμιλιανού»
(1868), Μανέ
«Η σφαγή στην Κορεά»
(1951), Πικάσο
2.
Η καλλιτεχνική δημιουργίακαι ταυτόχρονα η
πήγη «εμπνευσης» της, υπήρξε ιδίως μετα την
Αναγέννηση αναπόσπαστο κομμάτι απο της
κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις. Ο καλλιτέχνης
όντας πια δημιουργός με απόλυτη βούληση προς
τα θέματα των έργων του και της καλλιτεχνικής
του πορείας προσθέτει στα έργα του στοιχεία,
επιρροές ακόμα και κριτικήστοκοινωνικοπολιτικό
γίγνεσθαι.Η τέχνη υπήρξε και υπάρχει δυνατό
«όπλο» των εξεγέρσεων, των επαναστάσεων, των
αντιρρήσεων σε καθεστώτα και αντιλήψεις
εποχών που ο εκάστοτε δημιουργός της έκρινε
λανθασμένες. Ο καλλιτέχνης μέλος μιας
κοινωνικής ομάδας περνάει πλέον της ανησυχίες
της κοινωνίας στο έργο του.
Ρομαντισμός
«ο ρομαντισμός δενέγκειται στην επιλογή του θέματος...αλλα
στον τρόπο με τον οποίο κανείς αισθάνεται.»
Οι ρομαντικοί καλλιτέχνες
αποζητούν να εκφράσουν
τις ιδέες τους, τις
ανησυχίες τους, τα
συναισθήματα του.
Εισάγουν νέες ιδέες χωρίς
να απορρίπτουν το
νεοκλασσικισμό και
ταυτοχρόνως
καλλιεργούν τις ήδη
υπάρχουσες ιδέες.
«αυτοπροσωπογραφία» Γκόγια
Γεννήθηκε στις 26
Σεπτεμβρίου1791 στη
Ρουέν και έζησε μέχρι
τις 26 Ιανουραίου 1824
και υπήρξε σημαντική
μορφή του Γαλλικού
Ρομαντισμού.
«πληγωμένος θωρακοφόρος ιππέας εγκαταλείπει το πεδίο της
μάχης» (1814)
7.
Ο Ζερικώ έμεινεμακριά απο
την παράδοση και «αντέ-
κρουσε» τους κανόνες τις
ακαδημίας.
«τρελή» (1824)
«αυτοπροσωπογραφία»
(1770-1775)
«Η μεγάλη αξίατου Γκόγια, συνίσταται στο
ότι κάνει
το τερατώδες αληθοφανές και πειστικό.
Τα τέρατά του είναι όντα οργανικά και
«αρμονικά». Κανείς δεν έφτασε ποτέ να κάνει
όπως εκείνος
το παράλογο δυνατό».
12.
Ο Γκόγια γεννήθηκεστις 30 Μαρτίου 1746 στο χωριό
Φουεντετόδος και έμεινε εκεί μέχρι να μετακομίσει
στη Σαραγόσα
«η οικογένεια του
Καρόλου Δ’» (1800)
13.
«Επιθυμώ να αποθανατίσω
μέσααπό την τέχνη μου τις πιο
αξιοσημείωτες
κι ηρωικές ενέργειες και σκηνές
από την πιο περίλαμπρη εξέγερσή μας
εναντίον του δυνάστη της Ευρώπης»
«η γυμνή μάχα»
Φωβισμός
Ο Φωβισμός
διακρίνεται από
έντασηκαι
αγριότητα στον
τρόπο έκφρασης,
ελευθερώνοντας
τη χρήση του
χρώματος
αξιοποιώντας το
έτσι, ως
εκφραστικό μέσο.
Ντεραίν: «σκόπιμες δυσαρμ0νίες» τα χρώματα των Φωβ.
«πορτράιτο της Κυρίας Ματίς»
Ματίς, 1906
18.
Matisse
«αυτό που πρωταχικάεπιδιώκω είναι η έκφραση...όλη η
διάταξη του πίνακα είναι εκφραστική».
«η χαρά της ζωής»
Ο Ανρί Ματίςήταν
γλύπτης, ζωγράφος και
συγγραφέας. Έζησε απο
τα πιο ασχημα πολιτικά
γεγονότα στην ιστορία,
οι πίνακες του όμως
ήταν ένα καταφύγιο
χαράς και εικόνες
άνεσης.
«το μπλε παράθυρο»
Εξπρεσσιονισμός
Κίνημα πιο
υποκειμένικό του
Φωβισμού,δίνωντας
πνευματική σημασία
στα πάντα, οι
εκφραστές του
εξομολογούνται μέσω
των έργων τους την
απογοήτευσης τους και
τις δυσκολίες τους
στον σύγχρονο κόσμο.
«αυτός που εκφράζει τις βαθύτερες πεποιθήσεις του όπως οφείλει, με αυθορμητισμό
και ειλικρίνεια είναι δικός μας», Κρίχνερ
Εμίλ Νόλντε: «Προσπάθω να πετύχω δύναμη και εσωτερικότητα.»
«παλιά πόλη ΙΙ» 1902, Καντίνσκυ
25.
Καντίνσκυ
«Περιεχόμενο δεν ειναιπαρά αυτό που ο θεατής ζει η
αισθάνεται κάτω απο την επήρεια της φόρμας και των
χρωμάτων του πίνακα.»
«Άγιοι»
«Εντύπωση III»
«Τα βιολιά,οι χαμηλές νότες του βαθύφωνου και κυρίως τα πνευστά
ενσάρκωναν συμπυκνωμένη την ώρα του δειλινού, για μένα τότε.
Είδα όλα τα χρώματα που είχα στο νου μου. Άγριες, σχεδόν παράφορες γραμμές
διαγράφονταν μπρος μου. Δεν τόλμησα να χρησιμοποιήσω την έκφραση ότι ο
Βάγκνερ είχε ζωγραφίσει μουσικά την “ώρα μου”.
Αλλά συνειδητοποίησα πως η τέχνη είναι γενικά πιο δυνατή απ' ό,τι νόμιζα και
ακόμα πως η ζωγραφική μπορεί να αποκτήσει τόση δύναμη όση και η
μουσική…»
28.
« Σύνθεση Νο2»
Ρωσικής καταγωγής καλλιτέχνης γεννημένος το
1866, ο Καντίνσκυ ως επιτυχημένος μουσικός
εκτός από ζωγράφος, χρησιμοποιούσε στους
πινακές του το χρώμα αναφορικά και
συσχετισμένο με ήχους.
29.
«αντιπαρατιθέμενοι ήχοι»
«Το ανοιχτόμπλε, μουσικά
αναπαριστάμενο, είναι όμοιο με
έναν αυλό, το σκούρο με ένα
τσέλο...το γκρίζο στερείται ήχου
και κίνησης... ενώ το βιολετί
είναι στον ήχο παρόμοιο με το
αγγλικό κόρνο και τη φλογέρα»
Β. Καντίνσκι
Για το πνευματικό στην Τέχνη
Κυβισμός
Ο κυβισμός εισάγειμιά
νέα μέθοδο
αναπαράστασης
καταργώντας την
καθιερωμένη.Η
απόδοση του θέματος
γίνεται με
γεωμετρικούς όγκους
και επίπεδα με μία
πρωτόγονη και
καινούρια γωνιώδη
μεταχείριση της
φόρμας.«Violin and Candlestick»
«γυναικείο κεφάλι»
Ο ΠαμπλοΠικασο
γεννήθηκε στις 25
Οκτωβριου 1881 και
υπήρξε συνιδρυτής
με τον Ζωρζ Μπρακ
του κυβισμού.
34.
«οι δεσποινιδες τηςΑβιγιον»
Θεωρήθηκε
παιδί θαύμα.
Από πολύ μικρή
ηλικία έδειξε την
κλίση του και
14άρων χρονών
έγινε δεκτός
στην Σχολή
Καλών Τεχνών
της Βαρκελώνης.
35.
Ο πίνακας αποτελείμιαν απάντηση στην έκκληση της
βασκικής κυβέρνησης, που την επόμενη μέρα του
βομβαρδισμού δηλώσε: «Ο κόσμος πρέπει να μάθει με κάθε
λεπτομέρεια τις πράξεις ακραίας θηριωδίας, θύμα των οποίων
υπήρξε ο βασκικός λαός». Ο δημοκρατικός πολιτισμός
ανέδειξε τον ισπανικό εμφύλιο σε ένα γεγονός παγκόσμιου
βεληνεικούς.
36.
«τρεις μουσικοί» (1921)
Ταέργα του χωρίζονται σε 4 περιόδους: α) Μπλε ή
Γαλάζια περίοδος (1901-1904), β)Ροζ ή Ρόδινη
περίοδος (1905-1907), γ) Αναλυτικός κυβισμός (1907-
1912) και δ) Συνθετικός κυβισμός (1912-1915)
Φουτουρισμός
Ένα βραχύβιο κίνημα
πουβασιζόταν στην
ιδεολογία παρά στην
τεχνοτροπία του και
αρχίζει με την
δημοσίευση του
Φουτουριστικού
Μανιφέστου του
Μαρινέτι το 1908. ΟΙ
Φουτουριστές
αναφέρονται στην
ταχύτητα, στην ένταση
των πόλεων και των
εργοστασίων και το
θόρυβο.
Μαρινέτι: «Διακυρήσουμε ότι το μεγαλείο του κόσμου έχει εμπλουτιστεί απο μια νεά
ομορφιά...ένα αυτοκίνητο που στριγγλίζει είναι πιο όμορφο από τη Νίκη της Σαμοθράκης»
«Ο κόκκινος καβαλάρης», Κάρλο Καρά
Το έργο «Μοναδικές
ΜορφέςΣυνέχεις στο
Διάστημα» του Μποτσιό-
νι εκφράζει με υποδειγ-
ματικό τρόπο τους στό-
χους του φουτουριστι-
κού κινήματος.
«Μοναδικές Μορφές
Συνέχειας στο Διάστημα»
42.
Ο Μποτσιόνι γεννήθηκεστο
1882 και υπήρξε κύριως
εκφραστής του Φουτουρισμού
και συγγραφέας μανιφέστων
της φουτουριστικής ζωγραφι-
κής. Επιρρεάστηκε απο τον
κυβισμό, τα έργα του είχαν
έντονο το νατουραλιστικό
στοιχείο και η συνεισφορά του
στην γλυπτική ήταν σημα-
ντική.
«Προσχέδια για δυναμικές
μορφές στο χώρο»
43.
Σουρρεαλισμός
Αντρέ Μπρετόν: «Πιστεύωστη μελλοντική σύνδεση των δύο καταστάσεων που
φαινομενικά είναι αντιφατικές, αυτής του ονείρου και αυτής της πραγματικότητας
σε ένα είδος απόλυτης πραγματικότηας, μιας υπερπραγματικότητας.»
Οι Σουρρεάλιστές
στρέφονται στον εαυτό τους,
στο υπόσυνείδητο, στη
φαντασία, καθώς στόχος
τους είναι η εξερεύνηση του
ψυχικού κόσμου.Ιδεολογική
βάση του Σουρεαλισμού
υπήρξαν οι θεωρίες του
Φρόιντ, ο οποίος
χαρακτηριζόταν απο τον
Αντρε Μπρετόν ώς ενάς απο
τους τρεις μεγάλους
προδρόμους του
Σουρρεαλισμού.«Έκτων και Ανδρομάχη» Ντε Κίρικο
44.
Νταλί
«Πλησιάζει η στιγμήπου μέσω της ενεργητικής παρανοϊκής
σκέψης θα είμαστε σε θέση να συστηματοποιήσουμε τη
σύγχυση και να συμβάλουμε στην καθολική απαξίωση του
πραγματικού κόσμου.»
«Παρουσίασα ένα τεράστιοανθρώπινο σώμα που καταλήγει σε τερατώδη εξογκώματα
για χέρια και πόδια που ξεσκίζουν το ένα το άλλο σε ένα ντελίριο αυτοστραγγαλισμού.»
Απαλή κατασκευή με βρασμέ-
να φασόλια: Προαίσθηση εμ-
φύλιου πολέμου (1936)
«η κόκκινη ορχήστρα– οι επτά τέχνες»
Ο Νταλί βασισμένος στον κόσμο του υποσυνείδητου και τον συνειρμό με στόχο
την καλλιτεχνική δημιουργία επινοεί την παρανοϊκο-κριτική μέθοδο, ως
σουρρεαλιστική τεχνική πρόσβασης στο υποσυνείδητο.
«το πνεύμα τηςμοναξιάς»
1939
Ο Εγγονόπουλος γεννήθηκε το
1907. Ανήκει στην γενιά του 30’
και επιρρεάστηκε απο τα
γεγονότα της Μικρασιατικής
καταστροφής. Υπήρξε Έλληνας
της διασποράς.
52.
Ο Εγγονόπουλος μέσααπο
τους πίνακες του δημιουργεί
μια υπερπραγματικότητα,
δημιουργώντας ένα δικό του
κόσμο.
«σύνθεσις» 1939
Μετά το 1919εγκατα-
λέιπει τον ονειρικό κό-
σμο που χαρακτήριζε
το σουρρεαλιστικό κί-
νημα και υιοθετεί πιο
ακαδημαϊκό ύφος.
«οι ανησυχιτικές Μούσες»
63.
Νταντά
Το Νταντά γεννήθηκε
επισήμωςστο
ΚαμπαρέΒολταίρ της
Ζυρίχης το 1916. Ένα
αναρχικό,
ανατρεπτικό κίνημα
αντι-τέχνης το οποίο
δεν αναγνωριζε καμία
αξία στο «ωραίο, στην
παραδοσιακή τέχνη
και ιστορία, στην
τέχνη εν γένει αλλα
και στον ίδιο του τον
εαυτό.
«Ο αληθινός ντανταϊστής είναι κατά του Νταντά.»
Marcel Duchamp
64.
Ντυσάν
Γεννήθηκε το 1887.
Αρχικάπειραματίστηκε
με τη φουτουριστική
έκδοχή του κυβισμού.
Στην συνέχεια όμως
έγινε ένας απο τους
κύριους εκφραστές του
ντανταϊσμού.«στεγνωτήρας μπουκαλιών»
65.
«τροχός ποδηλάτου»
Ο Ντυσάνδιάλεγε
αντικείμενα
καθημερινής χρήσης
στα οποία έδινε
ιδιότητα έργων
τέχνης, απλά
ονομάζοντας τα έργα
τέχνης (“ready made”)
υποσκάπτοντας έτσι
κάθε έννοια «έργου
τέχνης»
66.
Αφηρημένη Τέχνη
Στην αφηρημένητέχνη
απορρίπτεται ο
καθιερωμένος τρόπος
έκφρασης και
βασίζεται κυρίως στην
εκφραστικότητα των
χρωμάτων και των
σχήμάτων με
αποτέλεσμα να
δημιουργούνται
σχεδιασμοί
φαινομενικά χωρίς
συνοχή και λογική
διάταξη.
«γκόθικ», Πόλοκ
«γαλάζιοι πάσαλοι»
Γεννήθηκε στοΟυαϊόμινγκ και έζησε εκεί τα παιδικά του
χρόνια.Η ζωγραφική του επιρρεάστηκε απο την ζωγραφική
των Ινδιάνων, του Άλμπερτ Πικαμ Ράυντερ, του Τόμαν Χατ
Μπέντον, του Σικέιρος και του Ορόζκο.
«cathedral»
Ο Πόλο έκανεθέμα της
ζωγραφικής του την ίδια
την ζωγραφική πράξη.
Μέσα απο τους πίκανες του
κατέγραφε απλώς τα
συναισθήματα του με
διάφορους εκφραστικούς
τρόπους, όπως το
παχύρευστο χρώμα.