1. Καβαφικός θίασος επί σκηνής
Μια πρόταση διδασκαλίας του Καβαφικού
Δαρείου με τη χρήση του εκπαιδευτικού
δράματος

2. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΔΡΑΜΑ (DRAMA IN
EDUCATION)
Mία μορφή θεατρικής τέχνης με καθαρά
παιδαγωγικό χαρακτήρα που μπορεί να διδαχθεί
είτε ως ανεξάρτητο μάθημα τέχνης είτε
παράλληλα να αξιοποιηθεί ως μέσο για τη
διδασκαλία διαφόρων μαθημάτων του
προγράμματος σπουδών.
O συνδυασμός συναισθηματικής εμπλοκής και
νοητικής επεξεργασίας, βίωσης και
αναστοχασμού, αποβλέπει στη μάθηση με την
έννοια της κατανόησης του εαυτού μας αλλά και
του κόσμου.»
[Άβρα Αυδή και Μελίνα Χατζηγεωργίου (2007)]

3.  Το δράμα εμπλέκει άμεσα τον μαθητή σε
βιωματικές δράσεις.
 Ένας εμπλεκόμενος σε δράση μαθητής
είναι ένα παιδί που δείχνει ενδιαφέρον.
 Ένα παιδί που δείχνει ενδιαφέρον
μαθαίνει πιο ευχάριστα και ουσιαστικά

4. ΤΙΤΛΟΣ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ :
ΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΤΟΥ ΦΕΡΝΑΖΗ˙ ΠΟΙΗΤΟΥ ΕΝ ΑΜΙΣΩ˙ 74 Π.Χ.
Ο Δαρείος
Ο ποιητής Φερνάζης το σπουδαίον μέρος
του επικού ποιήματός του κάμνει.
Το πώς την βασιλεία των Περσών
παρέλαβε ο Δαρείος Υστάσπου. (Aπό αυτόν
κατάγεται ο ένδοξός μας βασιλεύς,
ο Μιθριδάτης, Διόνυσος κ’ Ευπάτωρ). Aλλ’ εδώ
χρειάζεται φιλοσοφία· πρέπει ν’ αναλύσει
τα αισθήματα που θα είχεν ο Δαρείος:
ίσως υπεροψίαν και μέθην· όχι όμως — μάλλον
σαν κατανόησι της ματαιότητος των μεγαλείων.
Βαθέως σκέπτεται το πράγμα ο ποιητής.
Aλλά τον διακόπτει ο υπηρέτης του που μπαίνει
τρέχοντας, και την βαρυσήμαντην είδησι αγγέλλει.
Άρχισε ο πόλεμος με τους Pωμαίους.
Το πλείστον του στρατού μας πέρασε τα σύνορα.
Ο ποιητής μένει ενεός. Τι συμφορά!
Πού τώρα ο ένδοξός μας βασιλεύς,
ο Μιθριδάτης, Διόνυσος κ’ Ευπάτωρ,
μ’ ελληνικά ποιήματα ν’ ασχοληθεί.
Μέσα σε πόλεμο — φαντάσου, ελληνικά ποιήματα.

5. Aδημονεί ο Φερνάζης. Aτυχία!
Εκεί που το είχε θετικό με τον «Δαρείο»
ν’ αναδειχθεί, και τους επικριτάς του,
τους φθονερούς, τελειωτικά ν’ αποστομώσει.
Τι αναβολή, τι αναβολή στα σχέδιά του.
Και νάταν μόνο αναβολή, πάλι καλά.
Aλλά να δούμε αν έχουμε κι ασφάλεια
στην Aμισό. Δεν είναι πολιτεία εκτάκτως οχυρή.
Είναι φρικτότατοι εχθροί οι Pωμαίοι.
Μπορούμε να τα βγάλουμε μ’ αυτούς,
οι Καππαδόκες; Γένεται ποτέ;
Είναι να μετρηθούμε τώρα με τες λεγεώνες;
Θεοί μεγάλοι, της Aσίας προστάται, βοηθήστε μας.—
Όμως μες σ’ όλη του την ταραχή και το κακό,
επίμονα κ’ η ποιητική ιδέα πάει κι έρχεται —
το πιθανότερο είναι, βέβαια, υπεροψίαν και μέθην·
υπεροψίαν και μέθην θα είχεν ο Δαρείος.

6. ΣΤΟΧΟΘΕΣΙΑ
Οι μαθητές :
 να αναζητήσουν τις ποικίλες φωνές στο
ποίημα
 να ερευνήσουν τις τεχνικές που μετέρχεται ο
ποιητής για να αποδώσει τη συνείδηση του
κεντρικού προσώπου
 να βιώσουν την ηθική και πολιτική διάσταση
του διλήμματος που βασανίζει τον κεντρικό
χαρακτήρα
 να κατανοήσουν τα προοπτικά επίπεδα του
ποιήματος

7. ΔΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ
1. Δάσκαλος σε ρόλο (ΔσΡ) : ο δάσκαλος σε ρόλο
καθηγητή της ιστορίας
2. Μανδύας του Ειδικού : οι μαθητές σε ρόλο
φοιτητών της ιστορίας
Σχόλιο : Οι μαθητές εντάσσονται σταδιακά στη
διαδικασία του δράματος καθώς τοποθετούνται σε
ένα στάδιο ενδιάμεσο : αναλαμβάνουν τον
υπεύθυνο ρόλο ενός ειδικού, κάτι που τους
ενεργοποιεί και τους καλεί να εργαστούν
επιστημονικά, δηλαδή κριτικά.

8. Αφήγηση του ΔσΡ : ταξίδι στο παρελθόν
Σχόλιο : Με τον τρόπο αυτό οι μαθητές
μέσα στο πλαίσιο της ιδιότητάς τους ως
ιστορικών ερευνητών καλούνται να
αποτολμήσουν ένα ταξίδι στο παρελθόν
στο οποίο θα αναλάβουν ρόλους.

9. Παράλληλο μοντάζ και παγωμένες
εικόνες
Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες : [α] το
παλάτι του Δαρείου, [β] το παλάτι του
Μιθριδάτη στην Αμισό, [γ] το
αυτοκρατορικό ανάκτορο της Ρώμης
και κατασκευάζουν παγωμένες εικόνες
που αναπαριστούν σκηνές από τους
παραπάνω χώρους

10. Ο Φερνάζης και «τα φαντάσματα της
έμπνευσής του» :
α. οι δύο αντίθετες εικόνες του Δαρείου
β. η παγωμένη στάση του Μιθριδάτη
Στο μυαλό του Φερνάζη : οι δύο αντίθετες
εικόνες του Δαρείου και η παγωμένη
στάση του Μιθριδάτη πλαισιώνουν τον
Φερνάζη που μονολογεί

11. Παράλληλος αυτοσχεδιασμός : ο Φερνάζης
και η πραγματικότητα
1η σκηνή : οι Ρωμαίοι αξιωματικοί που
σχεδιάζουν την επίθεση στην Αμισό,
2η σκηνή : ο Μιθριδάτης με τους
αξιωματούχους του που ετοιμάζουν την
άμυνά του κράτους,
3η σκηνή : οι πολίτες της Αμισού,
4η σκηνή : οι «φθονεροί» ομότεχνοι αντίζηλοι
του Φερνάζη ποιητές της αυλής

12. Κρυφακούγοντας τις σκέψεις :
Οι μαθητές σχηματίζουν με τα σώματά
τους τους τοίχους του γραφείου του
Φερνάζη. Οι τοίχοι του γραφείου βλέπουν,
ακούν και κοινοποιούν τις σκέψεις του
Φερνάζη.

13. Ανακριτική καρέκλα :
Ο δάσκαλος ή ένας μαθητής σε ρόλο Φερνάζη
δέχεται ερωτήσεις από τους υπόλοιπους
συμμετέχοντες.
Συλλογικός ρόλος :
Μια μικρή ομάδα μαθητών υποδύεται
συλλογικά το ρόλο του Φερνάζη
εξωτερικεύοντας τις σκέψεις του και
κινούμενοι ανάμεσα στους κατοίκους της
Αμισού.

14. Ρόλος στον τοίχο :
Οι μαθητές σχηματίζουν το περίγραμμα του Φερνάζη
και καλούνται να γράψουν εντός του περιγράμματος
σκέψεις συναισθήματα του Φερνάζη και εκτός του
περιγράμματος σκέψεις δικές τους ή άλλων προσώπων
του δράματος για τη συνείδηση και τον εσωτερικό
κόσμο του Φερνάζη.
[Σχόλιο : 1.να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές τη
σύγκρουση ανάμεσα στον εσωτερικό κόσμο ενός
προσώπου και στον τρόπο με τον οποίο οι άλλοι
προσλαμβάνουν και αποτυπώνουν αυτόν τον κόσμο,
2. να διδαχθούν την αφηγηματική τεχνική της ψυχο-
αφήγησης]

15. Διάδρομος της συνείδησης :
Οι μαθητές στοιχημένοι σε παράλληλες
σειρές, η μία απέναντι από την άλλη,
σχηματίζουν ένα στενό διάδρομο μέσα
από τον οποίο περνά ο Φερνάζης
ακούγοντας τις φωνές της συνείδησής του.

16. Σας ευχαριστώ για
την προσοχή σας!