1. Μαρύα Λϊμπα Γ’3

2. Γεληθά ρεκηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο δωήο:
➢
Η δνκή ηωλ θπηηαξηθώλ ζπζηαηηθώλ είλαη
πξνζαξκνζκέλε ζηε ιεηηνπξγία ηνπο.
➢
Όινη νη νξγαληζκνί ζπλίζηαληαη από ην ίδην
είδνο ρεκηθώλ κνξίωλ, έλδεημε ηεο θνηλήο
θαηαγωγήο
➢
Η έκβηα ύιε απνηειείηαη από ρεκηθά κόξηα,
όπωο θαη ε άβηα, θαη ππόθεηληαη ζηνπο ίδηνπο
θπζηθνρεκηθνύο λόκνπο κε απηή.
➢
Κάζε επίπεδν νξγάλωζεο ηεο δωήο εκθαλίδεη
ηδηόηεηεο πνπ δελ ππήξραλ ζην πξνεγνύκελν
επίπεδν θαη δελ «επεμεγνύληαη» από ηηο
ηδηόηεηεο ηωλ κεξώλ ηνπ.

3. Αλαινγία εκθάληζεο ηωλ ρεκηθώλ
ζηνηρείωλ ζηα έκβηα θαη ζηα άβηα:
΢ην θινηό ηεο Γεο ππάξρνπλ 92 ρεκηθά
ζηνηρεία ΜΟΝΟ ηα 27 είλαη απαξαίηεηα
ζηα έκβηα όληα. Οξηζκέλα κάιηζηα
ρξεηάδνληαη ζε εμαηξεηηθά κηθξέο
πνζόηεηεο θαη είλαη γλωζηά ωο
ηρλνζηνηρεία.
Συγκεκριμένα: To 96% w/w (θαηά
βάξνο) ηωλ απαξαίηεηωλ ρεκηθώλ
ζηνηρείωλ γηα ηε δωή είλαη ηα: Άλζξαθαο
(C), Τδξνγόλν (Η), Ομπγόλν (Ο)
θαη Άδωην (Ν). Σα ηρλνζηνηρεία είλαη γηα
παξάδεηγκα ην Νάηξην, Σν Κάιην, ην
Μαγλήζην θ.ά.

4. ΣΙ ΔΙΝΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΔ΢ ΔΝΩ΢ΔΙ΢;
Ωο αλόξγαλε έλωζε ραξαθηεξίδεηαη
νπνηαδήπνηε ρεκηθή έλωζε δύν ή
πεξηζζνηέξωλ ρεκηθώλ ζηνηρείωλ ζηα
νπνία δελ πεξηιακβάλεηαη ν άλζξαθαο.
Παξόια απηά, κεξηθέο ελώζεηο ηνπ
άλζξαθα ζεωξνύληαη επίζεο
αλόξγαλεο: ην κνλνμείδην θαη ην
δηνμείδην ηνπ άλζξαθα, ην αλζξαθηθό
νμύ, ηα αλζξαθηθά άιαηα, ηα θαξβίδηα
(ελώζεηο ηωλ κεηάιιωλ κε άλζξαθα), ν
δηζεηάλζξαθαο θαη ηα θπαληνύρα άιαηα.

5. ΝΔΡΟ
Σν λεξό είλαη έλα από ηα πην απιά κόξηα πνπ
ζπλαληάκε ζε κεγάιεο πνζόηεηεο ζην
πεξηβάιινλ.
Σν λεξό ζε όιε ηε γε θαιύπηεη ζρεδόλ ην 70%
ηεο επηθάλεηάο ηεο. Με ηε βξνρή ην λεξό
πέθηεη ζην έδαθνο θαη ζηηο ζάιαζζεο θαη
μαλαεπηζηξέθεη ζηα βνπλά κε ηελ εμάηκηζε.
Σν λεξό είλαη ην θπξηόηεξν ζπζηαηηθό ζηνλ
νξγαληζκό καο επεηδή θαιύπηεη ην 70%.
Δπίζεο έρεη κεγάιε δηαιπηηθή ηθαλόηεηα.
Πνιιέο ρεκηθέο νπζίεο κπνξνύλ λα δηαιπζνύλ
ζε απηό αιιά είλαη θαη απαξαίηεην γηα ηε
κεηαθνξά νπζηώλ ζε όινπο ηνπο θπηηθνύο ή
δωηθνύο νξγαληζκνύο.
Σν λεξό γεληθά:
•΢ηνλ πιαλήηε καο ππάξρεη ζε πνηάκηα,
ωθεαλνύο, ζάιαζζεο, ιίκλεο, ππόγεηα ύδαηα.
•Πέθηεη ζην έδαθνο θαη ζηηο ζάιαζζεο ωο
βξνρή, ρηόλη θαη ραιάδη.
•Οη νξγαληζκνί ην πξνζιακβάλνπλ θαη ην
απνδίδνπλ πίζω ζην πεξηβάιινλ
•Σέινο επηζηξέθεη ζηελ αηκόζθαηξα κε
εμάηκηζε θαη δηαπλνή.

6. ΚΤΚΛΟ΢ ΣΟΤ ΝΔΡΟΤ- ΠΛΗΡΗ΢ ΠΔΡΙΓΡΑΦΗ
Σν ζπλερέο ηεο θπθιηθήο δηαδηθαζίαο ηνπ θύθινπ ηνπ λεξνύ
επηηπγράλεηαη εμαηηίαο ηεο ειηαθήο αθηηλνβνιίαο. Σν λεξό ηνπ
πιαλήηε αιιάδεη ζπλερώο θπζηθή θαηάζηαζε, από ηε ζηεξεά
κνξθή ηωλ πάγωλ ζηελ πγξή κνξθή ηωλ πνηακώλ, ιηκλώλ θαη
ηεο ζάιαζζαο θαη ηελ αέξηα θαηάζηαζε ηωλ πδξαηκώλ.
Πην ζπγθεθξηκέλα, ιόγω ηεο ζέξκαλζεο θαη ηωλ αλέκωλ ζηελ
επηθάλεηα ηεο γεο ηα λεξά ηεο εμαηκίδνληαη θαη καδεύνληαη ωο
πδξαηκνί δεκηνπξγώληαο ηα ζύλλεθα.
Οη πδξαηκνί ζπκππθλώλνληαη, πγξνπνηνύληαη θαη ζηε ζπλέρεηα
πέθηνπλ ωο βξνρή ή άιιεο κνξθέο πεηνύ, εκπινπηίδνληαο έηζη
ηηο απνζήθεο λεξνύ ηεο γεο, είηε είλαη απηέο επηθαλεηαθέο, όπωο
νη ζάιαζζεο θαη νη ιίκλεο, είηε είλαη ππόγεηεο.
Ο θύθινο ηνπ λεξνύ απνηειεί αληηθείκελν ηνπ επηζηεκνληθνύ
θιάδνπ ηεο πδξνινγίαο γηα όηη ζπκβαίλεη ή παξαηεξείηαη ζην
έδαθνο θαη ηεο Μεηεωξνινγίαο γηα όηη ζπκβαίλεη εμ απηνύ ζηελ
αηκόζθαηξα. Δηδηθόηεξα ζηε Μεηεωξνινγία ν πδξνινγηθόο
θύθινο απνηειεί ην ζπνπδαηόηεξν θαηξηθό θαηλόκελν ωο ζύλνιν
επηκέξνπο θαηλνκέλωλ. Απηόο ξπζκίδεη ηελ πγξαζία ηνπ
εδάθνπο, ηε ιακπξόηεηα ηεο εκέξαο, θαη ηέινο ηε ζπρλόηεηα θαη
έληαζε ηωλ πδξνκεηεώξωλ, εθηόο ηνπ γηγάληηνπ εθείλνπ έξγνπ
ηεο κεηαθνξάο ελέξγεηαο από ηα κηθξά ζηα κεγάια γεωγξαθηθά
πιάηε.

7. Άλατα:
Σα ϊλατα ρυθμύζουν το pH (μϋςο οξϑτητασ) και παύζουν
ςημαντικϐ ρϐλο ςτην ομαλό ανϊπτυξη και ςτη
λειτουργύα μασ.
Άλασ ονομάζεται η χημική ένωςη που δημιουργείται από
ςυνένωςη κατιόντων και ανιόντων
Πολϑ γνωςτϊ ϊλατα εύναι
Α) Σο χλωριοϑχο νϊτριο (ϋνωςη ιϐντων
NaCl)
B) Σο ανθρακικϐ αςβϋςτιο (Ca++) το οπούο
χρηςιμοποιεύται κυρύωσ ωσ οικοδομικϐ
υλικϐ.
Ανθρακικϐ αςβϋςτιο
Χλωριοϑχο
Νϊτριο

8. ΣΙ ΔΙΝΑΙ ΟΙ ΟΡΓΑΝΙΚΔ΢ ΔΝΩ΢ΔΙ΢;
Οξγαληθέο ελώζεηο νλνκάδνληαη νη
ελώζεηο πνπ πεξηέρνπλ αλάκεζα ζηα
άιια ζηνηρεία ηνπο θαη άλζξαθα. Δίλαη
νη ελώζεηο κε ηηο νπνίεο δνκνύληαη νη
νξγαληζκνί (πέξα από ην λεξό) όπωο
νη ελώζεηο άλζξαθα (C) κε ην νμπγόλν
(Ο) ην πδξνγόλν (H) θαη ην άδωην (N).
Γειαδή νξγαληθέο ελώζεηο πνπ
ζπλαληάκε ζηα θύηηαξα είλαη νη
πδαηάλζξαθεο, νη πξωηεΐλεο, ηα
λνπθιεϊθά νμέα θαη ηα ιηπίδηα.
ΟΡΓΑΝΙΚΕ΢ ΕΝΩ΢ΕΙ΢ ΡΟΛΟ΢ ΜΟΝΟΜΕΡΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ
Αμυλάςθ,
Δομικά/ λειτουργικά Αμινοξζα (20 Ινςουλίνθ,
Πρωτεΐνεσ ςυςτιματα (ζνηυμα) διαφορετικά) αντιςώματα κ.ά
Μεταφορά τθσ
Νουκλεϊκά γενετικισ
Οξζα πλθροφορίασ Νουκλεοτίδια DNA, RNA
Γλυκόηθ κ.ά Άμυλο, κυτταρίνθ
Πθγι ενζργειασ/ (Μονοςακχαρί κ.ά
Τδατάνκρακεσ δομικά ςυςτατικά τεσ) (πολυςακχαρίτεσ)
Πθγι ενζργειασ/ Λιπαρά οξζα/
Λιπίδια δομικά ςυςτατικά γλυκερόλθ Χολθςτερόλθ

9. ΒΙΟΜΟΡΙΟ (ΠΟΛΤΜΔΡΔ΢) ΜΟΝΟΜΔΡΔ΢
Πξωηεΐλεο Ακηλνμέα
Ννπθιεϊθά νμέα Ννπθιενηίδηα
Τδαηάλζξαθεο Μνλνζαθραξίηεο
Σα ιηπίδηα δελ απνηεινύληαη από κνλνκεξή καθξνκόξηα
Ο ϐροσ μακρομϐρια αναφϋρεται ςυνόθωσ ςε μϐρια υψηλοϑ μοριακοϑ
βϊρουσ, ϐπωσ ςτα πολυμερό και βιοπολυμερό.
Γενικϊ ωσ "βιολογικϊ μακρομϐρια" χαρακτηρύζονται ςϑνθετεσ οργανικϋσ
ενώςεισ μεγϊλου μοριακοϑ βϊρουσ (103 - 109.) ϐπωσ εύναι οι πρωτεϏνεσ,
τα νουκλεώκϊ οξϋα, οι πολυςακχαρύτεσ και τα λιπύδια. Οι τρεισ πρώτεσ
κατηγορύεσ, (εκτϐσ των λιπιδύων), χαρακτηρύζονται και πολυμερό,
αποτελοϑμενεσ απϐ επαναλαμβανϐμενεσ απλϋσ μονϊδεσ καλοϑμενεσ
μονομερό μακρομϐρια. ΢υνεπώσ τα δομικϊ υλικϊ των πολυμερών
αποτελοϑν τα αντύςτοιχα μονομερό αυτών.
Ειδικϐτερα οι πρωτεϏνεσ δομοϑνται απϐ αμινοξϋα, τα νουκλεώκϊ οξϋα απϐ
νουκλεοτύδια και οι πολυςακχαρύτεσ απϐ μονοςακχαρύτεσ.

10. Οι υδατάνθρακεσ, αποτελοϑν μια ομϊδα
οργανικών ουςιών, που ωσ προσ το χημικϐ τϑπο
τουσ, εύναι ενυδατωμϋνοσ ϊνθρακασ, με γενικϐ τϑπο
Cn(H2O)ν.
Οι βιολογικόσ ςημαςύασ υδατϊνθρακεσ
ονομϊζονται και ςάκχαρα ό ακϐμα και γλυκίδια
αρχύζουν απϐ τουσ μονοςακχαρύτεσ(π.χ. γλυκϐζη,
φρουκτϐζη), και φθϊνουν μϋχρι ςϑνθετα μϐρια,
που λϋγονται πολυςακχαρύτεσ, ϐπωσ το ϊμυλο και η
κυτταρύνη
α. Γιπθόδε
β. Γιπθνγόλν
Μνλνζαθραξίηεο είλαη ε γιπθόδε θαη γ. Άκπιν
πνιπζαθραξίηεο είλαη ην άκπιν, ε θπηηαξίλε, ην δ. Κπηηαξίλε
γιπθνγόλν θ.ά.
Σν άκπιν απνηειείηαη από κόξηα γιπθόδεο ζε
ζπεηξνεηδή δηαθιαδηζκέλε αιπζίδα.
Η θπηηαξίλε απνηειείηαη από κόξηα γιπθόδεο ζε
επζείεο αιπζίδεο.
Σν γιπθνγόλν απνηειείηαη από κόξηα γιπθόδεο ζε
δηαθιαδηζκέλεο αιπζίδεο.
Άμυλο
Γλυκογϐνο
Κυτταρύνη
Γλυκϐζη

12. Σα λιπύδια εύναι δομικϊ ςυςτατικϊ των
οργανιςμών και αποτελοϑν τισ αποθόκεσ
ενϋργειϊσ τουσ. Κατϊ τη διϊςπαςό τουσ
απελευθερώνεται
διπλϊςια ενϋργεια απϐ αυτό που
απελευθερώνεται κατϊ τη διϊςπαςη των
υδατανθρϊκων. Ένα μϐριο λύπουσ ςχηματύζεται
απϐ την ϋνωςη 3 μορύων λιπαρών οξϋων με ϋνα
μϐριο γλυκϐζησ. Χοληςτερύνη
ΤΔΑΣΑΝΘΡΑΚΕ΢ Ή ΛΙΠΟ΢;
Επειδό το λύποσ μασ παρϋχει 9 θερμύδεσ ανϊ γραμμϊριο δε θα πρϋπει
να χρηςιμοποιεύται ωσ πηγό ενϋργειασ γιατύ ϋχει ωσ αποτϋλεςμα την
αϑξηςη του ςωματικοϑ βϊρουσ. Παρϊλληλα η μεγϊλη κατανϊλωςη
λύπουσ αποτελεύ απειλό για την υγεύα μασ αφοϑ προκαλεύ καρδιακϋσ
παθόςεισ, πρϊγμα που δε ςημαύνει ϐμωσ ϐτι πρϋπει να
καταναλώνουμε μϐνο υδατϊνθρακεσ αντύ για λύπη.

13. ΝΟΤΚΛΕΪΚΑ ΟΞΕΑ
Σα νουκλεϊκά οξέα ό νουκλεϊνικά οξέα (πυρηνικά οξέα) εύναι
ςϑνθετα βιολογικϊ μακρομϐρια, που αποτελοϑνται απϐ αλυςύδεσ
νουκλεώδύων που περιϋχουν γενετικό πληροφορύα. Σα πιο κοινϊ
νουκλεώκϊ οξϋα εύναι το Δεςοξυριβονουκλεώκϐ οξϑ (DNA) και το
Ριβονουκλεώκϐ οξϑ (RNA). Σα νουκλεώκϊ οξϋα υπϊρχουν ςτα
κϑτταρα ϐλων των ϋμβιων οργανιςμών.
Σo ριβονουκλεϊκό οξύ, ό ορθϐτερα ριβοζονουκλεώκϐ οξϑ, και
ςυντομογραφικϊ RNA, (προφϋρεται «αρ-εν-ϋι»), εύναι μύα τισ δϑο
κατηγορύεσ των πολυμερών νουκλεώκών οξϋων ςτο κϑτταρο.
Αποτελεύται απϐ μονομερό νουκλεοτύδια που παύζουν ςημαντικϐ
ρϐλο ςτη διαδικαςύα τησ μετϊφραςησ του γενετικοϑ κώδικα απϐ την
ϋτερη κατηγορύα νουκλεώκοϑ οξϋοσ, το δεοξυριβονουκλεώκϐ οξϑ
(ςυντομογραφικϊ DNA), ςε πρωτεώνικϊ προώϐντα. Σο RNA
χαρακτηρύζεται ωσ ο «αγγελιοφϐροσ» μεταξϑ του DNA και των
πρωτεώνικών ςυμπλεγμϊτων που εύναι γνωςτϊ ςαν ριβοςώματα ςτο
κυτταρϐπλαςμα του κυττϊρου (αγγελιαφϐρο RNA, mRNA). Έτςι το
RNA μαζύ με το DNA αποτελοϑν το γενετικϐ υλικϐ των οργανιςμών.

14. Πηγϋσ:
http://www.wikepedia.gr
http://www.youtube.com/watch?v=Qd1sOVbYnKs
http://www.youtube.com/watch?v=_rUiLqp89ec&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=QLocb_UDm6c&feature=related
http://users.sch.gr/mchatzinik/index.html
http://cqq-am.blogspot.gr/2012/09/blog-post.html
Ειςαγωγό ςτα Γονύδια και το DNA Εκδϐςεισ ϊγκυρα…
Αλλϊ και ϊλλεσ, γραπτϋσ, διαδικτυακϋσ και προφορικϋσ.