NÜFUS ARTIŞI ve
SORUNLAR
Dr. Necla Tugay Aytekin
UÜTF Halk Sağlığı Anabilim Dalı
NÜFUS ARTIŞI VE SORUNLAR
ÖĞRENİM HEDEFLERİ
• Aşırı nüfus nedir
• Dünyada nüfus
• Nüfus artışının getirdiği bazı sorunlar
AŞIRI NÜFUS
• İnsan nüfusunun çevrenin taşıyabileceği
kapasiteyi aşmasıdır.
• Önemli olan sayı ve yoğunluk değildir
• Nüfu...
AŞIRI NÜFUS
• Yaşam için gerekli kaynaklar, kaynakların
yenilenme hızından daha hızlı tüketiliyorsa
aşırı nüfus vardır.
• ...
AŞIRI NÜFUS
• Doğumların artması
• Ölümlerin azalması
• İçe göç
• Kaynakların azalması
GEREKLİ KAYNAKLAR
• Temiz su
• Temiz hava
• Gıda
• Barınak
• Isı
• Tıbbi bakım, eğitim, çöp ve diğer atıkların
uygun olara...
DÜNYADA NÜFUS ARTIŞI
• Dünya nüfusu 1900 yılında 1.6 milyar
• 2000 yılında nüfus 6.1 milyar
• Yüz yılda artış yaklaşık 4 k...
DÜNYA NÜFUS ARTIŞI
NÜFUSNÜFUS YILYIL
1 MİLYAR 1804
2 MİLYAR 1927 123 YILDA
3 MİLYAR 1960 33 YILDA
4 MİLYAR 1974 14 YILDA
5...
NÜFUS ARTIŞI
• Dünyanın yıllık büyüme hızı % 1,2
• Her yıl 74 milyon kişi
• Günde ~ 200 000 kişi
• Yıllık artışın yaklaşık...
DOĞURGANLIK DÜŞÜYOR
• 1950 – 1955 toplam doğurganlık 5
çocuk
• 2000 – 2005 toplam doğurganlık 2,65
çocuk
• Beklenen 2,05 ç...
ÖLÜM ve DOĞUM HIZLARINDA
DEĞİŞİM
• Ölüm ve doğum hızları yüksek düzeyde
dengede
• Doğurganlık aynı, ölümler azalır
• Ölüml...
GELİŞMİŞ ÜLKELERDE DURUM
• Gelişmiş ülkelerde 1.2 milyar kişi yaşıyor
• 21. yüzyılın ortasında 39 ülke nüfusunda
azalma be...
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE
DURUM
• Gelişmekte olan ülkelerde 4.9 milyar kişi
yaşıyor
• 2050’de nüfusun 8.2 milyar olacağı
ö...
NÜFUS ARTIŞININ GETİRDİĞİ BAZI
SORUNLAR
• Yoksulluk
• Enerji
• İklim
• Tarım, Gıda
• Su
Y O K S U L L U K
• Dünya nüfusunun yarısı günde 2 dolardan az
bir parayla geçinmeye çalışıyor
• Günde 1 dolardan az bir p...
Y O K S U L L U K
Gelişmekte olan ülkelerdeki 4.6 milyar kişinin
• 800 milyonu yeterli gıda alamıyor
• 850 milyon okur – y...
GELİŞMEKTE OLAN
ÜLKELER
Dünya nüfusunun dörtte üçü
• Besin kaynaklarından % 30
• Ticaret ürünlerinden % 18
• Enerji kaynak...
E N E R J İ
• Fosil yakıt tüketimi 1992 – 1999 arasında
% 10 artmıştır
• Gelişmiş ülkelerde kişi başına tüketim
gelişmekte...
ENERJİ TÜKETİMİENERJİ TÜKETİMİ
2000 yılında Kuzey Amerika’da kişi başına
enerji tüketimi
• Avrupa’dan 2 kat
• Asya’dan 8 k...
İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ
Sanayi devrimi sonrası atmosferin
karbondioksit yoğunluğu % 30, diğer sera
etkisi yapan gazların yoğu...
ÜLKE
Dünya
nüfusuna
oranı (%)
Küresel kar-
bon emis-
yonu (%)
Küresel
orman alanı
( % )
Çin 21.0 13.5 4
Hindistan 16.5 4.5...
T A R I M
• 100den fazla ülke buğday
• 40 ülke pirinç ithal ediyor
• Yetersiz beslenenler:
- 1995’de 832 milyon
- 2007’de ...
D Ü N Y A D A S U
• Dünya nüfusunun 1 / 3’ü su sıkıntısı olan
ülkelerde yaşıyor
• Dünya nüfusunun % 18’i sağlıklı içme suy...
D Ü N Y A D A S U
• Dünyanın % 70’i suyla kaplıdır
• Suların % 2.5’i tatlı sudur
• Tatlı suların % 1 kadarı kullanılabilir...
DÜNYA YAŞLANIYOR
• 2000’de 60 yaş üstü nüfus 606 milyon; 80 yaş
üstü nüfus 69 milyon.
• 2050’de 60 yaş üstü 2 milyar; 80 y...
DÜNYADA 65 YAŞ VE ÜZERİNDEKİ
NÜFUSUN GERÇEKLEŞEN VE ÖNGÖRÜLEN
GELİŞİMİ (%)
0
2
4
6
8
10
12
14
16
1950195519601965197019751...
TÜRKİYE’DE 65 YAŞ VE ÜZERİNDEKİ
NÜFUSUN GERÇEKLEŞEN VE ÖNGÖRÜLEN
GELİŞİMİ (%)
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
1950195519601965197...
TÜRKİYE’DE 80 YAŞ VE ÜZERİNDEKİ NÜFUSUN
GERÇEKLEŞEN VE ÖNGÖRÜLEN GELİŞİMİ (%)
0
0,5
1
1,5
2
2,5
3
3,5
4
195019551960196519...
NE YAPMALI?
• Yoksulluk ve hastalıkları azaltmak için savaşa
devam,
• Kaynakların etkin kullanımı ve kirlenmenin
önlenmesi...
NÜFUS AÇISINDAN
• Herkesin aile planlaması hizmetine ulaşımının
sağlanması,
• Gelişmekte olan ülke kadınlarının ekonomik,
...
Nüfus  artişi ve sorunlar(fazlası için www.tipfakultesi.org)
Nüfus  artişi ve sorunlar(fazlası için www.tipfakultesi.org)
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Nüfus artişi ve sorunlar(fazlası için www.tipfakultesi.org)

1,341 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,341
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Nüfus artişi ve sorunlar(fazlası için www.tipfakultesi.org)

  1. 1. NÜFUS ARTIŞI ve SORUNLAR Dr. Necla Tugay Aytekin UÜTF Halk Sağlığı Anabilim Dalı
  2. 2. NÜFUS ARTIŞI VE SORUNLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ • Aşırı nüfus nedir • Dünyada nüfus • Nüfus artışının getirdiği bazı sorunlar
  3. 3. AŞIRI NÜFUS • İnsan nüfusunun çevrenin taşıyabileceği kapasiteyi aşmasıdır. • Önemli olan sayı ve yoğunluk değildir • Nüfusla, elde olan kaynakların oranı ve kaynakların toplumda dağılım ve kullanımı önemlidir.
  4. 4. AŞIRI NÜFUS • Yaşam için gerekli kaynaklar, kaynakların yenilenme hızından daha hızlı tüketiliyorsa aşırı nüfus vardır. • Fosil yakıtlar • Toprak üst tabakası
  5. 5. AŞIRI NÜFUS • Doğumların artması • Ölümlerin azalması • İçe göç • Kaynakların azalması
  6. 6. GEREKLİ KAYNAKLAR • Temiz su • Temiz hava • Gıda • Barınak • Isı • Tıbbi bakım, eğitim, çöp ve diğer atıkların uygun olarak yok edilmesi vd.
  7. 7. DÜNYADA NÜFUS ARTIŞI • Dünya nüfusu 1900 yılında 1.6 milyar • 2000 yılında nüfus 6.1 milyar • Yüz yılda artış yaklaşık 4 kat • Aralık 2009’da 6.804.000.000 • Dünya nüfusunun 2050 yılında 9.3 milyar olması bekleniyor ( 7.9 – 10.9 milyar arası ) • Türkiye 99 milyon
  8. 8. DÜNYA NÜFUS ARTIŞI NÜFUSNÜFUS YILYIL 1 MİLYAR 1804 2 MİLYAR 1927 123 YILDA 3 MİLYAR 1960 33 YILDA 4 MİLYAR 1974 14 YILDA 5 MİLYAR 1987 13 YILDA 6 MİLYAR 1999 12 YILDA 7 MİLYAR 2012 13 YILDA 8 MİLYAR 2026 14 YILDA
  9. 9. NÜFUS ARTIŞI • Dünyanın yıllık büyüme hızı % 1,2 • Her yıl 74 milyon kişi • Günde ~ 200 000 kişi • Yıllık artışın yaklaşık yarısı 6 ülkede: % 21 Hindistan % 4 Nijerya % 12 Çin % 4 Bangladeş % 5 Pakistan % 3 Endonezya
  10. 10. DOĞURGANLIK DÜŞÜYOR • 1950 – 1955 toplam doğurganlık 5 çocuk • 2000 – 2005 toplam doğurganlık 2,65 çocuk • Beklenen 2,05 çocuk
  11. 11. ÖLÜM ve DOĞUM HIZLARINDA DEĞİŞİM • Ölüm ve doğum hızları yüksek düzeyde dengede • Doğurganlık aynı, ölümler azalır • Ölümler ve doğumlar azalır • Doğum ve ölüm hızları alçak düzeyde dengede • Doğum hızı ölüm hızından düşük
  12. 12. GELİŞMİŞ ÜLKELERDE DURUM • Gelişmiş ülkelerde 1.2 milyar kişi yaşıyor • 21. yüzyılın ortasında 39 ülke nüfusunda azalma bekleniyor: • Almanya ve Japonya’da % 14 • İtalya ve Macaristan’da % 25 • Rusya federasyonu ve eski SSCB ülkelerinde % 28 - 40
  13. 13. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE DURUM • Gelişmekte olan ülkelerde 4.9 milyar kişi yaşıyor • 2050’de nüfusun 8.2 milyar olacağı öngörülüyor • 1995 – 2000 yıllarında yaşam ümidi 63 yıl ( gelişmiş ülkelerde 75 yıl ) • 2050’de yaşam ümidinin 75 yıl olması bekleniyor ( gelişmiş ülkelerde 82 yıl )
  14. 14. NÜFUS ARTIŞININ GETİRDİĞİ BAZI SORUNLAR • Yoksulluk • Enerji • İklim • Tarım, Gıda • Su
  15. 15. Y O K S U L L U K • Dünya nüfusunun yarısı günde 2 dolardan az bir parayla geçinmeye çalışıyor • Günde 1 dolardan az bir parayla geçinmeye çalışanlar 1.2 milyar • Bu insanlar yeterli gıda, temiz içme suyu, eğitim, sağlık ve çağdaş enerjiden yoksunlar
  16. 16. Y O K S U L L U K Gelişmekte olan ülkelerdeki 4.6 milyar kişinin • 800 milyonu yeterli gıda alamıyor • 850 milyon okur – yazar değil • 1 milyarı temiz sudan yoksun • 2.4 milyarı temel sağlık hizmetinden yoksun • 325 milyon çocuk okula gidemiyor • Her yıl beş yaş altında 11 milyon çocuk önlenebilir hastalıklardan ölüyor
  17. 17. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER Dünya nüfusunun dörtte üçü • Besin kaynaklarından % 30 • Ticaret ürünlerinden % 18 • Enerji kaynaklarından % 15 • Sanayiden % 8 oranında yararlanmaktadır.
  18. 18. E N E R J İ • Fosil yakıt tüketimi 1992 – 1999 arasında % 10 artmıştır • Gelişmiş ülkelerde kişi başına tüketim gelişmekte olanlara göre 10 kat fazladır • Enerjinin % 80’i fosil yakıtlardan, % 16’sı nükleer kaynaklardan, % 4’ü jeotermik enerji, rüzgar ve güneş enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklardan sağlanmaktadır
  19. 19. ENERJİ TÜKETİMİENERJİ TÜKETİMİ 2000 yılında Kuzey Amerika’da kişi başına enerji tüketimi • Avrupa’dan 2 kat • Asya’dan 8 kat • Afrika’dan 15 kat daha fazladır.
  20. 20. İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ Sanayi devrimi sonrası atmosferin karbondioksit yoğunluğu % 30, diğer sera etkisi yapan gazların yoğunluğu % 15 artmıştır.
  21. 21. ÜLKE Dünya nüfusuna oranı (%) Küresel kar- bon emis- yonu (%) Küresel orman alanı ( % ) Çin 21.0 13.5 4 Hindistan 16.5 4.5 2 Avrupa bir. 6.3 14.5 3 ABD 4.6 25.5 6 Endonezya 3.5 0.9 3 Brezilya 2.8 1.5 16 Rusya 2.4 4.6 22 Japonya 2.1 6.0 0.7
  22. 22. T A R I M • 100den fazla ülke buğday • 40 ülke pirinç ithal ediyor • Yetersiz beslenenler: - 1995’de 832 milyon - 2007’de 923 milyon - 2009’da 1,02 milyon
  23. 23. D Ü N Y A D A S U • Dünya nüfusunun 1 / 3’ü su sıkıntısı olan ülkelerde yaşıyor • Dünya nüfusunun % 18’i sağlıklı içme suyu olanağından yoksun • Kuzey Çin ovası altındaki su yatakları yılda 1.6 m. alçalıyor
  24. 24. D Ü N Y A D A S U • Dünyanın % 70’i suyla kaplıdır • Suların % 2.5’i tatlı sudur • Tatlı suların % 1 kadarı kullanılabilir • Karaların % 40’ı kurak / yarı kurak bölgelerdir • İleriki 20 yılda su kullanımı % 40 artacaktır • 2025’de dünya nüfusunun 2/3’ü orta / ileri derecede susuzluk çekecektir
  25. 25. DÜNYA YAŞLANIYOR • 2000’de 60 yaş üstü nüfus 606 milyon; 80 yaş üstü nüfus 69 milyon. • 2050’de 60 yaş üstü 2 milyar; 80 yaş üstü 379 milyon olması bekleniyor.
  26. 26. DÜNYADA 65 YAŞ VE ÜZERİNDEKİ NÜFUSUN GERÇEKLEŞEN VE ÖNGÖRÜLEN GELİŞİMİ (%) 0 2 4 6 8 10 12 14 16 195019551960196519701975198019851990199520002005201020152020202520302035204020452050
  27. 27. TÜRKİYE’DE 65 YAŞ VE ÜZERİNDEKİ NÜFUSUN GERÇEKLEŞEN VE ÖNGÖRÜLEN GELİŞİMİ (%) 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 195019551960196519701975198019851990199520002005201020152020202520302035204020452050
  28. 28. TÜRKİYE’DE 80 YAŞ VE ÜZERİNDEKİ NÜFUSUN GERÇEKLEŞEN VE ÖNGÖRÜLEN GELİŞİMİ (%) 0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4 195019551960196519701975198019851990199520002005201020152020202520302035204020452050
  29. 29. NE YAPMALI? • Yoksulluk ve hastalıkları azaltmak için savaşa devam, • Kaynakların etkin kullanımı ve kirlenmenin önlenmesi, • Nüfusu sürdürülebilirlik düzeyinde tutmak.
  30. 30. NÜFUS AÇISINDAN • Herkesin aile planlaması hizmetine ulaşımının sağlanması, • Gelişmekte olan ülke kadınlarının ekonomik, sosyal ve yasal olarak güçlendirilmesi, • Vergi yasalarının insanları çocuk sayılarını iki ile sınırlamaya teşvik edecek biçimde değiştirilmesi. • Yeni dünyalar

×