@tsujimotter
2016.5.7 13
• 
	
• 
#1, #2
12 99
ごーせーすー
2, 3, 5, 7, 11, …
http://page.freett.com/hougi/contents/prime.html
105
5 21
3 7
B.C. 323 - B.C.283
2 3 5 7 11 13 17 19
2
3 4
5 6
7 8 9 10
11
2, 3, 5, 7, …
1 100
何か法則がありそう
25
20
15
10
5
10 20 30 40 50 60 70 80 90
x
x
1777 - 1855
x
log x
⇠ x
X X X / X ( )
10 4 2.5 - 8 %
100 25 4.0 +15 %
1,000 168 6.0 +16 %
10,000 1,229 8.1 +13 %
100,000 9,592 10.4 +10 %
1,000,000 78,498 12.7 + 8 %
÷
÷
÷
÷
÷
÷
	x
12
1,000,000,000,000
30 1
25
20
15
10
5
10 20 30 40 50 60 70 80 90
Li(x) =
1
log 2
+
1
log 3
+
1
log 4
+ · · · +
1
log x
1826 - 1866
素数階段を
再現する公式
みつけたった
1859
•  「素数階段マーク2」 厳密な公式
	
•  「素数階段マーク2」 簡単な関係 	
• 
素数階段マーク2
素数階段マーク2
25
20
15
10
5
10 20 30 40 50 60 70 80 90
21 1
31 1
22 1/2
23 1/3
32 1/2
m 1/m
素数階段マーク2
素数階段マーク2
25
20
15
10
5
10 20 30 40 50 60 70 80 90
素数階段マーク2
素数階段マーク2 素数階段
メビウス
変換
NEW
•  「素数階段マーク2」 厳密な公式
	
•  「素数階段マーク2」 簡単な関係 	
• 
⇣(s) = 1 +
1
2s
+
1
3s
+
1
4s
+
1
5s
+ · · ·
(Re s > 1)
#2
関数のイメージ
x y
f
関数値
1次元(数直線) 1次元(数直線)
2次元(平面) 2次元(平面)
引数
s u
関数値引数
ゼータ関数の3Dプロット(見えるゼータ関数)
y 軸: 虚部
z 軸: ゼータ関数の絶対値
x 軸: 実部
とある変換
とある変換
素数階段マーク2
素数階段マーク2
素数公式可視化アプリ
	
http://tsujimotter.info/works/prime-number-formula/	
"Visualization	of	Riemann's	Prime	Number	Formula“
素数の世界
数の根源だが捉えどころが
なかったもの
ゼータ関数の世界
素数の分布を理解する鍵
2
3 4
5 6
7 8 9 10
11
リーマンの素数公式
#2
⇣(s) = 1 +
1
2s
+
1
3s
+
1
4s
+
1
5s
+ · · ·
=
1X
n=1
1
ns
(Re s > 1)
1X
n=1
1
ns
=
Y
p
1
1 - p-s
p
Y
p
1
1 - p-s
=
1
1 - 2-s
·
1
1 - 3-s
·
1
1 - 5-s
·
1
1 - 7-s
· · · ·
1
1 - x
= 1 + x + x2
+ x3
+ · · · (|x| < 1)
Y
p
( 1 + p-s
+ p-2s
+ p-3s
+ · · · )
{2, 3}
( 1 + 2-s
+ 2-2s
+ 2-3s
+ · · · )
⇥( 1 + 3-s
+ 3-2s
+ 3-3s
+ · · · )
= 1 + 2-s
+ 3-s
+ 2-2s
+ 2-s
3-s
+ 2-3s
+ 3-2s
+ · · ·
= 1 + 2-s
+ 3-s
+ 4-s
+ 6-s
+ 8-s
+ 9-s
+ · · ·
“2 3 ”
1X
n=1
1
ns
=
Y
p
1
1 - p-s
3.
1.
2.
1
3
2
1X
n=1
1
ns
=
Y
p
1
1 - p-s
s = 1
1.
⇣(1) = 1
⇣(1) = 1
⇣(1) > 1 +
1
2
+
1
3
+
1
4
+
1
5
+
1
6
+
1
7
+
1
8
+ · · · +
1
2m - 1
> 1 +
1
2
+
1
4
+
1
4
+
1
8
+
1
8
+
1
8
+
1
8
+ · · · +
1
2m - 1
> 1 +
1
2
+
1
2
+
1
2
+
1
2
+
1
2
+
1
2
+
1
2
+ · · · +
1
2
m
m!1
----! +1
1
2
Hn
=
1
2
1 +
1
2
+
1
3
+ · · · +
1
n
s = 1
1.
⇣(s) = 0
2
y 軸:
虚部
x 軸:
実部
=
1X
n=1
1
ns
(Re s > 1)
s 1
⇣(s) = 1 +
1
2s
+
1
3s
+
1
4
f(x), g(x)
f(x), g(x)
f(x) g(x)
	
f(x)	
f(x) = g(x)
	
g(x)
f(x)	
f(x) = g(x)
	
g(x)	
s = 1
⇣(s) = 2s
⇡s-1
sin
⇣⇡s
2
⌘
(1 - s)⇣(1 - s)
Re(s) = 1/2
⇣(s) ! ⇣(1 - s)
=
1X
n=1
1
ns
(Re s > 1)
⇣(10)
⇣(s) ! ⇣(1 - s)
⇣(-9)
⇣(s) = 1 +
1
2s
+
3
⇣(s) = 2s
⇡s-1
sin
⇣⇡s
2
⌘
(1 - s)⇣(1 - s)
⇠(s) = ⇠(1 - s)
⇠(s) = (s - 1)⇡-s/2
⇣ s
2
+ 1
⌘
⇣(s)
• 
• 
⇠(s) = (s - 1)⇡-s/2
⇣ s
2
+ 1
⌘
⇣(s)
⇠(s) = (s - 1)⇡-s/2
⇣ s
2
+ 1
⌘
⇣(s)
s s 0
J(x) = Li(x) - log 2 -
X
⇢
Li(x⇢
) +
Z1
x
dt
t(t2 - 1) log t
ρ
J(x) = Li(x) - log 2 -
X
⇢
Li(x⇢
) +
Z1
x
dt
t(t2 - 1) log t
素数階段マーク2
対数積分の再定義
Li(x) =
1
log 2
+
1
log 3
+
1
log 4
+ · · · +
1
log x
Li(x) =
Zx
0
dt
log t
= lim
"!+0
Z1-"
0
dt
log t
+
Zx
1+"
dt
log t
✏
Li(x) =
Zx
0
dt
log t
1.
2.
3. 2.
4.
⇠(s) = ⇠(0)
Y
⇢
✓
1 -
s
⇢
◆
log ⇣(s) = log ⇠(0) +
X
⇢
log
✓
1 -
s
⇢
◆
- log
⇣s
2
+ 1
⌘
+
s
2
log ⇡ - log(s - 1)
⇠(s) = (s - 1)⇡-s/2
⇣ s
2
+ 1
⌘
⇣(s)
log ⇣(s) = s
Z1
0
J(x)x-s-1
dx (Re s > 1)
p-ns
= s
Z1
pn
x-s-1
dx (Re s > 1)
∵オイラー積
log ⇣(s) = log
Y
p
1
1 - p-s
=
X
p
log
1
1 - p-s
=
X
p
1X
n=0
p-ns
J(x)
21 1
31 1
22 1/2
23 1/3
32 1/2
m 1/m
⇥x-s-1
J(x)x-s-1J(x)
pn
1
n
Z1
pn
1
n
x-s-1
dx
p-ns
s
=
log ⇣(s) = s
Z1
0
J(x)x-s-1
dx
log ⇣(s)
s
log ⇣(s) = s
Z1
0
J(x)x-s-1
dx (Re s > 1)
log ⇣(s)
s
=
Z1
0
J(x)x-s-1
dx (Re s > 1)
J(x) =
1
2⇡i
Za+i1
a-i1
log ⇣(s)
s
xs
ds (a > 1)
log ⇣(s)/sJ(x)
J(x) =
1
2⇡i
Za+i1
a-i1
log ⇣(s)
s
xs
ds (a > 1)
J(x) = -
1
2⇡i
·
1
log x
Za+i1
a-i1
d
ds
✓
log ⇣(s)
s
◆
xs
ds (a > 1)
J(x) =
1
2⇡i
·
1
log x
Za+i1
a-i1
d
ds
✓
log(s - 1)
s
◆
xs
ds (a > 1)
-
1
2⇡i
·
1
log x
Za+i1
a-i1
d
ds
✓P
⇢ log(1 - s/⇢)
s
◆
xs
ds (a > 1)
-
1
2⇡i
·
1
log x
Za+i1
a-i1
d
ds
✓
log ⇠(0)
s
◆
xs
ds (a > 1)
Li(x)
-
X
⇢
Li(x⇢
)
Z1
x
dt
t(t2 - 1) log t
- log 2
-
1
2⇡i
·
1
log x
Za+i1
a-i1
d
ds
✓
log (s/2 + 1)
s
◆
xs
ds (a > 1)
s = ⇢
s = 1
J(x) = Li(x) - log 2 -
X
⇢
Li(x⇢
) +
Z1
x
dt
t(t2 - 1) log t
⇠(0) (s/2 + 1)⇢1/(s - 1)
⇠(0)
(s/2 + 1)
⇢
1/(s - 1)
3
< Re( ) < 1
Re(s) > 1
s = 1
0 < Re(s) < 1
⇣(1 + it) 6= 0
http://integers.hatenablog.com/entry/2016/04/17/012949
⇣(1 + ti) = 0
Z( ) := ⇣( )3
|⇣( + ti)|4
|⇣( + 2ti)|2
lim
!1+
Z( ) = 0
3 + 4 cos ✓ + 2 cos 2✓ = 0
Z( ) = 1
⇣(2) =
⇡2
6
⇣(3) 62 Q
⇣(2n) = (-1)n+1 B2n(2⇡)2n
2(2n)!
⇣(12) =
691⇡12
638512875
http://integers.hatenablog.com/archive
•  etc.
• 
etc.
•  etc.
•  	
• 
•  	
• 

ゼータへ続く素数の階段物語 第13回 数学カフェ「素数!!」