1. 1
΢ΣΕΡΕΟΣΤΠΑ
ΦΤΛΕΣΙΚΟ΢-ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ΢
ΡΑΣ΢Ι΢ΜΟ΢
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

2. Οριςμόσ
2
 ςτερεότυποσ -θ -ο : που γίνεται ι που εμφανίηεται
πάντα με τθν ίδια μορφι, που επαναλαμβάνεται με
τον ίδιο τρόπο: Στερεότυπη ερώτηςη / απάντηςη /
φράςη / ενζργεια / ςυμπεριφορά. Στερεότυπα
περιςτατικά / ςυναιςθήματα. || (ωσ ους.) το
ςτερεότυπο: α. ςτερεότυπθ ενζργεια, ςυμπεριφορά
ι ςτερεότυπο περιςτατικό: Mελζτη / ανάλυςη των
ςτερεοτφπων. Kοινωνικά / ατομικά ςτερεότυπα. β. θ
ςτερεοτυπία *λόγ. < γαλλ. stéréotype]
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

3. Ζνα πρόςφατο παράδειγμα
(από το Εικονογραφθμζνο Λεξικό του Δθμοτικοφ)
3

4. Κατανομι εικόνων που απεικονίηουν ζνα πρόςωπο
ςτο Εικονογραφθμζνο Λεξικό του Δθμοτικοφ
4
ΦΤΛΟ Ν %
Εικόνες με γσναίκες ή κορίηζια 62 31,15
Εικόνες με άνδρες ή αγόρια 137 68,85
΢ύνολο 199 100
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

5. Λόγοι που οδθγοφν ςτθ δθμιουργία
ςτερεότυπων αντιλιψεων
5
 Η διαδικαςία/το περιεχόμενο τθσ
κοινωνικοποίθςθσ του ατόμου
1. Η οικογζνεια
 Σα βιϊματα των νζων παγιϊνουν ςυχνά
ςτακερζσ και δογματικζσ αντιλιψεισ
 Οι ιδεολογικοί προςανατολιςμοί και το
ςφνολο των αξιϊν που επικρατοφν ςτθν
οικογζνεια
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

6. 6
2. Η εκπαίδευςθ
Η μονομερισ και επιφανειακι γνϊςθ, θ
χρθςιμοκθρικι διάςταςθ ςτο πλαίςιο τθσ
τεχνοκρατικισ παιδείασ
 δεν δθμιουργεί διάκεςθ γόνιμθσ
αμφιςβιτθςθσ.
 δεν απαλλάςςει από τον δογματιςμό και τισ
αυκεντίεσ.
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

7. 7
3. Σα ΜΜΕ
Αναπαράγουν ςτερεότυπεσ αντιλιψεισ
 με το να προπαγανδίηουν ανάλογεσ ιδζεσ
και προκαταλιψεισ.
 με τθν προβολι αρνθτικϊν προτφπων όπου
υπολανκάνουν ςτερεότυπεσ αντιλιψεισ.
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

8. 8
4. Η κρθςκεία
Οι δογματικζσ αντιλιψεισ εδραιϊνουν ςτθ
ςυνείδθςθ των πολιτϊν οριςμζνα
ςτερεότυπα ςχετικά με τθν θκικά αποδεκτι
ςυμπεριφορά.
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

9. 9
 Οι πολιτικζσ ςκοπιμότθτεσ
 το πολιτικό κατεςτθμζνο ζχει άμεςο ςυμφζρον
από τισ διακρίςεισ και τον διαχωριςμό των
πολιτϊν.
 θ εκνικιςτικι ρθτορεία επιδιϊκει τθν επικράτθςθ
ςυγκεκριμζνων αντιλιψεων για
φυλζσ, εκνικότθτεσ.
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

10. 10
 Τα οργανωμζνα οικονομικά ςυμφζροντα
«Καταςκευάηουν» χαρακτθριςτικά για
κοινωνικζσ ομάδεσ π.χ. μετανάςτεσ για να
επιτφχουν τθν θκικι νομιμοποίθςθ τθσ
εκμετάλλευςθσ και αναξιοκρατικισ
αντιμετϊπιςισ τουσ.
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

11. 11
 Ψυχολογικοί παράγοντεσ
΢υμπλεγματικζσ προςωπικότθτεσ που
υποβιβάηουν τθν αξία των άλλων, για να
 ενιςχφουν τθν αίςκθςθ τθσ δικισ τουσ αξίασ.
 εκτονϊνουν τθ δυςφορία που αιςκάνονται
για τθν αυτοχποεκτίμθςι τουσ.
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

12. Ρατςιςμόσ: Φυλετικόσ - Κοινωνικόσ
12
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

14. Οριςμοί
14
 ρατςιςμόσ ο : θ αντίλθψθ εκείνων που πιςτεφουν ότι θ δικι
τουσ φυλι είναι ανϊτερθ από τισ άλλεσ που θ φφςθ τισ ζχει
καταδικάςει ςε κλθρονομικι κατωτερότθτα· (πρβ. φυλετικζσ
διακρίςεισ): O ~, παρόλο που είναι επιςτημονικά
αςτήρικτοσ, αποτελεί ςημαντικό παράγοντα πολιτικοφ
ανταγωνιςμοφ. H ιδεολογία του ρατςιςμοφ μόνο μίςοσ και
φανατιςμό εμπνζει. || Kοινωνικόσ ~, για ανάλογθ αντίλθψθ
και ςυμπεριφορά ςε βάροσ κοινωνικϊν ομάδων που
μειονεκτοφν ι διαφζρουν. *λόγ. < ιταλ. razz(ismo) -ιςμόσ]
 απαρτχάιντ το : θ πολιτικι των φυλετικϊν διακρίςεων. *λόγ.
< αγγλ. apartheid < ολλανδ. apartheid (apart < γαλλ. à part
`κατά μζροσ, χωριςτάϋ)]
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

15. Φαινόμενα / δείγματα ρατςιςμοφ
15
 Φυλετικόσ ρατςιςμόσ
1. Η αρνθτικι αντιμετϊπιςθ
 των μειονοτιτων
 των μεταναςτϊν
2. Η αναβίωςθ του φαςιςμοφ και του
ναηιςμοφ (ακροδεξιά)
3. Οι εκνικιςτικζσ αντιλιψεισ
4. Ο αντιςθμιτιςμόσ
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

16. 16
 Κοινωνικόσ ρατςιςμόσ
1. Η αντιμετϊπιςθ των περικωριακϊν και
άλλων κοινωνικϊν ομάδων
2. Ο κρθςκευτικόσ και ο ιδεολογικόσ
ρατςιςμόσ
3. Οι διακρίςεισ αναφορικά με τθ κεϊρθςθ
των επαγγελμάτων
4. Η ςτάςθ απζναντι ςτα άτομα με ειδικζσ
ανάγκεσ
5. Οι ταξικζσ διακρίςεισ
6. Η υποτίμθςθ τθσ γυναίκασ
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

17. Βαςικά αίτια του ρατςιςμοφ
17
1. Η προβλθματικι λειτουργία των φορζων
κοινωνικοποίθςθσ
2. Σα χαμθλό επίπεδο παιδείασ
3. Η ανεργία και τα δυςεπίλυτα κοινωνικό-
οικονομικά προβλιματα
4. Η κρίςθ αξιϊν και θ θκικι εξαχρείωςθ ςτο
πλαίςιο τθσ καταναλωτικισ κοινωνίασ
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

18. 18
5. Η αρνθτικι λειτουργία τθσ πολιτικισ ηωισ
(αποπροςανατολιςμόσ των
πολιτϊν, ακροδεξιά κόμματα)
6. Ο φόβοσ τθσ πολιτιςτικισ αφομοίωςθσ και
αποεκνοποίθςθσ
 Παγκοςμιοποίθςθ= πολιτιςτικι αλλοτρίωςθ
 Σο μεταναςτευτικό πρόβλθμα
7. Η ςυμπλεγματικι προςωπικότθτα και
ςυμπεριφορά οριςμζνων ατόμων
ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΟ ΛΤΚΕΙΟ ΕΤΑΓΓΕΛΙΚΗ΢ ΢ΥΟΛΗ΢ ΢ΜΤΡΝΗ΢ Ι.Π. Αμπελάς

19. 21 Μαρτίου: Ημζρα κατά των διακρίςεων