Digitaal archiveren:een kleine inleiding    WW • 04/10/2011 • TC
Waarom?• Wettelijke, decretale (en contractuele) plichten• Culturele erfgoedwaarde• Eigen belang (leesbaarheid en vindbaar...
Wat?• All kinds of digital• Hindernissen• Digitaal archiefstuk• Digitaal archiveren
All kinds of digital• Digital born archief: van origine al digitaal, zoals  digitale kantoordocumenten, fotos die met een ...
Hindernissen• Technologische veroudering van bestanden,  dragers én lezers + bit rot.
Hindernissen• Grote hoeveelheid documenten (+ versies) vs  controle over bulkselectie en -beschrijving
Hindernissen• Ondanks grote capaciteit van IT is selectie toch  noodzakelijk door ballast en kostprijs
Hindernissen• Verscheidenheid documenttypes
Hindernissen• Betrouwbaarheid van gegevens: bewerkingen  bedreigen authenticiteit van archiefstuk
Hindernissen• Context van digitaal document:  verwevenheid van document en workflow
Hindernissen• Toegankelijk maken en houden
Hindernissen• Rechtsgeldigheid, privacyrecht, auteursrecht, …
Dood van hét origineel archiefstuk?• Verschil tussen digitaal en papier:  – Opslagwijze (bits) ≠ representatie (scherm)  –...
Archiefstuk: digitaal vs papier• Onderscheiden in vijf archiveringscomponenten:  – Inhoud [essentieel]  – Structuur [essen...
Digitaal archiveren: wat?• Digitale eigenschap van digitale  archiefdocumenten bewaren• Mogelijkheid tot reconstructie bew...
Hoe?• Bewaarstrategieën• Standaarden:  – Formaten  – Dragers• Digitaal depot
Bewaarstrategieën• Hard copy (printen)
Bewaarstrategieën• Bewaren van technologie: computermuseum
Bewaarstrategieën• Bewaren van technologie: emulatie
Bewaarstrategieën• Capsulatie (all-in-one)
Bewaarstrategieën• Duplicatie
Bewaarstrategieën• Conversie
Bewaarstrategieën• Migratie
Bewaarstrategieën• Bewaren van originele en gemigreerde  bitstreams
Standaarden: formaten• Bewaartermijn > levensduur bestandsformaten• Streven naar zo groot mogelijke  onafhankelijkheid van...
Standaarden: formaten• Geschikt archiveringsformaat?  – Open, stabiel en gedocumenteerd  – Wijdverspreid  – Uitwisselbaar ...
Standaarden: formaten• Tekstbestanden: PDF(/A), XML, ODT, TIFF,Unicode (ASCII)• E-mail: XML, MSG, EML• Afbeeldingen: TIFF,...
Standaarden: dragers• NIET:  – ZIP/JAZ-drive, magneetbanden, DVD (+/- R), RW-    media• ONDER VOORWAARDEN:  – Tapes  – Har...
Standaarden: dragers• Risicospreiding  – Meerdere kopieën (evt. meerdere types van drager)  – Kies voor bewezen waarde >< ...
Digitaal depot• digitaal depot = e-depot = digital repository• Veel meer dan techniek en terabytes• Het geheel van organis...
Digitaal depot• OAIS: conceptueel model bestemd voor het  beheer, de archivering en de bewaring op lange  termijn van digi...
Digitaal depot• Nederland:  –   Gemeentearchief Rotterdam  –   Stadsarchief Amsterdam  –   Nationaal Archief + RHC’s  –   ...
Volgende keer?Digitaal archiveren in de    praktijk: digitaal klassement, e-mail, …       Vragen?
Digitaal archiveren: een kleine inleiding
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Digitaal archiveren: een kleine inleiding

1,506 views

Published on

Vorming voor de Werkgroep Wetenschap van het ADVN, 4 oktober 2011 (ADVN).

Een belangrijke bron hierbij was de publicatie "Digitaal archiveren in de praktijk. Handboek" van Filip Boudrez en Hannelore Dekeyser, raadpleegbaar via http://www.edavid.be/davidhandboek/

1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • Presentatie over digitale archiveren voor het vormingsmoment van de Werkgroep Wetenschap van het ADVN (04/10/2011).
    Een belangrijke bron hierbij was de publicatie 'Digitaal archiveren in de praktijk. Handboek' van Filip Boudrez en Hannelore Dekeyser, raadpleegbaar via http://www.edavid.be/davidhandboek/
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,506
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
10
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Digitaal archiveren: een kleine inleiding

  1. 1. Digitaal archiveren:een kleine inleiding WW • 04/10/2011 • TC
  2. 2. Waarom?• Wettelijke, decretale (en contractuele) plichten• Culturele erfgoedwaarde• Eigen belang (leesbaarheid en vindbaarheid)
  3. 3. Wat?• All kinds of digital• Hindernissen• Digitaal archiefstuk• Digitaal archiveren
  4. 4. All kinds of digital• Digital born archief: van origine al digitaal, zoals digitale kantoordocumenten, fotos die met een digitale camera zijn gemaakt, etc.• Gedigitaliseerd archief: van origine niet digitaal, maar waarvan door digitalisering een reproductie is gemaakt. Bijvoorbeeld de scan van een document.• Digitale informatie over archief: beschrijvingen (metadata), detailfotos of digitale reconstructies van een object. De informatie wordt meestal in een geordende vorm (bijvoorbeeld een database) beschikbaar gesteld.
  5. 5. Hindernissen• Technologische veroudering van bestanden, dragers én lezers + bit rot.
  6. 6. Hindernissen• Grote hoeveelheid documenten (+ versies) vs controle over bulkselectie en -beschrijving
  7. 7. Hindernissen• Ondanks grote capaciteit van IT is selectie toch noodzakelijk door ballast en kostprijs
  8. 8. Hindernissen• Verscheidenheid documenttypes
  9. 9. Hindernissen• Betrouwbaarheid van gegevens: bewerkingen bedreigen authenticiteit van archiefstuk
  10. 10. Hindernissen• Context van digitaal document: verwevenheid van document en workflow
  11. 11. Hindernissen• Toegankelijk maken en houden
  12. 12. Hindernissen• Rechtsgeldigheid, privacyrecht, auteursrecht, …
  13. 13. Dood van hét origineel archiefstuk?• Verschil tussen digitaal en papier: – Opslagwijze (bits) ≠ representatie (scherm) – Drager en informatie vormen geen eenheid – Voor weergave is hard- én software vereist – Origineel kan niet onderscheiden worden kopie – Digitale objecten hebben meerdere representaties afhankelijk van computer/gebruikers-instellingen – Eén digitaal archiefdocument kan in verschillende formaten bestaan (pdf, xml, doc, …) – Geen vaste 1-1 relatie tss document en bestand
  14. 14. Archiefstuk: digitaal vs papier• Onderscheiden in vijf archiveringscomponenten: – Inhoud [essentieel] – Structuur [essentieel] – Context [essentieel] – Opmaak of look&feel [incidenteel] – Gedrag [incidenteel]• Archivering van een digitaal archiefdocument betekent het volledig en correct vastleggen van de essentiële componenten
  15. 15. Digitaal archiveren: wat?• Digitale eigenschap van digitale archiefdocumenten bewaren• Mogelijkheid tot reconstructie bewaren• Interactie tssbitstream en hard/software• Afhankelijkheid tot minimum beperken• Risk assesment: inbouwen van zekerheden• Context van digitaal document in werkproces• Bewaren met visie op lange termijn• Documenten onder intellectueel beheer brengen
  16. 16. Hoe?• Bewaarstrategieën• Standaarden: – Formaten – Dragers• Digitaal depot
  17. 17. Bewaarstrategieën• Hard copy (printen)
  18. 18. Bewaarstrategieën• Bewaren van technologie: computermuseum
  19. 19. Bewaarstrategieën• Bewaren van technologie: emulatie
  20. 20. Bewaarstrategieën• Capsulatie (all-in-one)
  21. 21. Bewaarstrategieën• Duplicatie
  22. 22. Bewaarstrategieën• Conversie
  23. 23. Bewaarstrategieën• Migratie
  24. 24. Bewaarstrategieën• Bewaren van originele en gemigreerde bitstreams
  25. 25. Standaarden: formaten• Bewaartermijn > levensduur bestandsformaten• Streven naar zo groot mogelijke onafhankelijkheid van applicatie / producent• Zo vroeg mogelijk bewaren in geschikt formaat, indien mogelijk reeds bij creatie• Hiërarchie in formaten: – Officiële: genormeerd (ASCII, HTML, TIFF) – De facto: open (PDF, RTF, …) vs gesloten (DOC, XLS) – Applicatieformaten
  26. 26. Standaarden: formaten• Geschikt archiveringsformaat? – Open, stabiel en gedocumenteerd – Wijdverspreid – Uitwisselbaar – Validatie – Geen compressie of informatieverlies (lossless) – Insluiten metadata – Bewaren van authenticiteit – Autonoom – Gebruiksvriendelijk
  27. 27. Standaarden: formaten• Tekstbestanden: PDF(/A), XML, ODT, TIFF,Unicode (ASCII)• E-mail: XML, MSG, EML• Afbeeldingen: TIFF, JPEG [2000], PNG• Geluid: WAV | Video: MPEG• Rekenbladen: PDF(/A), XML, ODS• Presentaties: TIFF, PDF(/A), ODP• Databanken: XML, ODB• Websites: XML, HTML
  28. 28. Standaarden: dragers• NIET: – ZIP/JAZ-drive, magneetbanden, DVD (+/- R), RW- media• ONDER VOORWAARDEN: – Tapes – Harde schijven• WEL: – CD-R
  29. 29. Standaarden: dragers• Risicospreiding – Meerdere kopieën (evt. meerdere types van drager) – Kies voor bewezen waarde >< nieuwe technologie – Verschillende bewaarlocaties – Goede materiële omstandigheden – Regelmatige kwaliteitscontrole en foutopsporing – Vervangen bij groeiend aantal fouten en veroudering van technologie – Voeg bij drager overzicht van mappenstructuur en bestanden
  30. 30. Digitaal depot• digitaal depot = e-depot = digital repository• Veel meer dan techniek en terabytes• Het geheel van organisatie, beleid, processen en procedures, financieel beheer, personeel, databeheer, databeveiliging en aanwezige hard- en software, dat het duurzaam beheren van te bewaren digitale archiefbescheiden mogelijk maakt. (ED3, 2008)
  31. 31. Digitaal depot• OAIS: conceptueel model bestemd voor het beheer, de archivering en de bewaring op lange termijn van digitale documenten
  32. 32. Digitaal depot• Nederland: – Gemeentearchief Rotterdam – Stadsarchief Amsterdam – Nationaal Archief + RHC’s – Justitiële Dienst - JustID• Vlaanderen: – FelixArchief Antwerpen – LIAS: KADOC-KULeuven – (Vlaamse Coördinerende Archiefdienst) – (Archipel / VIAA) – (Algemeen Rijksarchief)
  33. 33. Volgende keer?Digitaal archiveren in de praktijk: digitaal klassement, e-mail, … Vragen?

×