SlideShare a Scribd company logo
1 of 11
Download to read offline
БҮЛЭГ: МОЛЕКУЛ ФИЗИК
СЭДЭВ:
Бодисын бүтцийн
молекул кинетик онол
• Бодисыг бүрдүүлэгч хамгийн бага хэсгүүдийг бүтцийн элемент гэдэг.
Атом, молекул, ион, электрон, протон, нейтрон зэрэг нь бүтцийн
элементэд хамаарагдана.
• Атом: протон (p), нейтрон (n), электрон (e) гэсэн 3 бөөмөөс тогтоно.
Ижил атомуудаас тогтсон бодисыг химийн элемент гэдэг. Одоогоор
107 төрлийн химийн элемэнт мэдэгдэж байгаагаас 88 нь байгаль дээр
тогтвортой оршин байдаг. Атомын хэмжээ асар бага ~10-10 м орчим
байна. Атомын массыг массын атом нэгж (м.а.н) -12 гэсэн масс тоотой
нүүрстөрөгчийн (mc12) атомын массын (1/12)-тэй тэнцүү хэмжигдэхүүн
юм.
1м.а.н = 𝑚 c12/12 = 1.6605655 ∙ 10−27 кг. Массын атомын нэгжтэй
харьцуулсан тухай атомын массыг харьцангуй атом масс (х.а.м) гэдэг.
Бодисын бүтцийн молекул кинетик
онол
1 моль бодисын массыг молын масс (𝜇) гэдэг. 1 моль дурын бодис Na =6.022∙1023 моль-1 тооны
бүтцийн элемент агуулагдана. Энэ тоог Авогадрын тоо гэнэ.
Бодисд агуулагдах нийт бодисын тоо хэмжээ молийн тоог
𝜈 =
𝑚
𝜇
=
𝑁
𝑁𝑎
гэж тодорхойлдог. Үүний N бодисын бүтцийн элементийн нийт тоо
Na Авогадрын тоо, m тухайн бодисын масс, 𝜇 нэг моль бодисын масс.
Бодисын бүтэцийн элементийн нийт тоог
𝑁 =
𝑚
𝜇
𝑁a= 𝜈𝑁𝑎
Температур нь макросистемийн термодинамик тэнцвэрийг тодорхойлох физик хэмжигдэхүүн
Термодинамик температурыг Т-ээр тэмдэглэх ба Т = 0 температурыг абсолют тэг температур
гэдэг. Целсийн (𝑡0) ба термодинамик температурын хоорондох холбоо.
𝑇 = 273.16 + 𝑡0
Даралт. Хий ба шингэн бодисын дотоод атом, молекулуудын хөдөлгөөнөөр үүсэх хүчийг
илэрхийлэх скаляр хэмжигдэхүүнийг даралт гэнэ.
𝑃 = 𝐹/𝑆.
Эзлэхүүн. Термодинамик системийн огторгуйд эзлэх орон зайг тодорхойлох хэмжигдэхүүнийг
эзлэхүүн гэнэ. Термодинамикд тодорхой эзлэхүүн бүхий системийг бие гэдэг.
Нягтаас гадна концентраци гэсэн макропараметрийг оруулдаг. Энэ нь бодисын нэгж эзлэхүүнд
харгалзах бүтцийн элементүүдийн тоог илэрхийлдэг.
𝑛 =
𝑁
𝑉
Төлөвийн параметр
Бойль-Мариоттын хууль. Тогтмол температурт байгаа тухайн масстай хийн даралт (P)
эзлэхүүний (V) үржвэр тогтмол хэмжигдэхүүн байдаг.
PV= const
P=vRT/V
P1
V1 P2V2
Идеал хийн туршлагийн хуулиуд
Шарлийн хууль. Тогтмол эзлэхүүнд байгаа тухайн масстай хийн даралт температураас
шугаман хамааралтай өөрчлөгдөнө.
𝑃 = 𝑃𝑜(𝐼 + 𝑎𝑡)
𝑉1
𝑉2
=
𝑇1
𝑇2
V=vRT/P
𝑉
𝑇
=const
• Шарлийн хууль: Тогтмол эзлэхүүнд байгаа тухайн масстай хийн
даралт температураас шугаман хамааралтай өөрчлөгдөнө.
𝑃 = 𝑃𝑎𝑇𝑜
𝑃1
𝑇1
=
𝑃2
𝑇2
P=vRT/V
𝑃
𝑇
=const
Гей-Люссакын хууль.
Тогтмол даралтанд байгаа
тухайн масстай хийн эзлэхүүн
температураас шугаман
хамааралтайгаар өөрчлөгдөнө.
𝑉 = 𝑉
𝑜(𝐼 + 𝑎𝑡)
Идеал хийн молекул кинетик онолын үндсэн
тэгшитгэл
Хийн молекул бүр савны ханыг ирж мөргөхдөө савны хананд импульс дамжуулах ба савны
ханыг мөргөх мөргөлдөөн абсолют харимхай гэж үзье. Уг талбайд перпедикуляраар ирж
мөргөх молекул бүр түүнд 𝑚0 − (−𝑚0𝑣) = 2𝑚0𝑣 хэмжээний импульс дамжуулна. ∆𝑡 хугацаанд
∆𝑆 талбайд 𝑣∆𝑡 өндөртэй ∆𝑆 суурь бүхий цлиндрт агуулагдах молекулууд ирж мөргөнө. Эдгээр
молекулын тоо нь:
𝑛∆𝑆𝑣∆𝑡
Энэ үед ∆𝑆 талбайнг зүглэх хөдлөх молекулуудын тоо
1
6
𝑛∆𝑆𝑣∆𝑡 болох бөгөөд уг талбайг
мөргөхөд үүсэх импульсын нийт өөрчлөлт ∆К нь:
∆𝑘 = 2𝑚0𝑣
1
6
𝑛∆𝑆𝑣∆𝑡 =
1
3
𝑛𝑚0𝑣2
∆𝑆∆𝑡
болно. Тухайн эзэлхүүнд байгаа N тооны молекулууд 𝑣1, 𝑣2, 𝑣3, 𝑣𝑁 хурдтайгаар хөдлөнө гэвэл
хийн бүхэлдээ хөдлөх хөдөлгөөнийг илэрхийлэх дундаж квадрат хурд нь.
𝑣кв =
1
𝑁
𝑖=1
𝑁
𝑣𝑖
2 =
3𝑘𝑇
𝑚0
Энэхүү хурдыг хурдыг тооцож (9.9) тэгшитгэлээс хийн савын хананд учруулах даралтыг
динамикийн II- р хууль
∆𝑘
∆𝑡
= 𝐹 ёсоор олбол:
𝑃 =
∆𝐾
∆𝑠∆𝑡
=
1
3
𝑛𝑚0𝑣𝑘𝑏
2
буюу 𝑃 =
3
3
𝑛𝑚0𝐸0 болно. Үүний 𝐸0 =
𝑚0𝑣𝑘𝑏
2
2
молекулын дулааны
хөдөлгөөний дундаж кинетик энерги. Энэхүү илэрхийллийг идеал хийн молекул кинетик
онолын үндсэн тэгшитгэл гэнэ.
Хийн молекулыг дундаж квадрат хурд нь 𝑣𝑘в =
3𝑘𝑇
𝑚0
байдгийг тооцвол толекулын дулааны
хөдөлгөөний дундаж кинетик энерги
𝐸0 =
𝐸
𝑁
=
𝑚0𝑣𝑘в
2
2
=
3
2
𝑘𝑇
𝑃 = 𝑛𝑘𝑇
Молекулын концентраци 𝑛 =
𝑁
𝑉
, нийт молекулын тоо 𝑛 =
𝑁
𝜇
𝑁𝛼 байдгийг тооцож орлуулбал:
𝑃𝑉 =
𝑚
𝜇
𝑘𝑁𝛼𝑇
болно. Үүний 𝑘𝑁𝛼 = 𝑅 хийн универсал тогмтол байх тул дээрх тэгшитгэл:
𝑃𝑉 =
𝑚
𝜇
𝑅𝑇 (9.14)
болно. Үүний 𝑣 = 𝑚/𝜇 хийн молийн тоо (9.14) тэгшитгэлийг идеал хийн төлөвийн тэгшитгэл
гэдэг. Энэ нь дурын процесст хийн төлөвийг толорхойлох P,V,T параметрүүдийн холбоог
илэрхийлэх 𝑓 = (𝑃, 𝑉, 𝑇) = 0 тэгшитгэлээр хэлбэр болгоно.

More Related Content

What's hot

Kinetik energy physics
Kinetik energy physicsKinetik energy physics
Kinetik energy physicsMaa Goo
 
бодисын хувирал
бодисын хувиралбодисын хувирал
бодисын хувиралganzorig_od
 
ц.о.хүчлэг
ц.о.хүчлэгц.о.хүчлэг
ц.о.хүчлэгsubdaa
 
конденсатор
конденсаторконденсатор
конденсаторbolor_chin
 
9 р анги цахим
9 р анги цахим9 р анги цахим
9 р анги цахимNTsets
 
механик ажил
механик ажилмеханик ажил
механик ажилnsuren1
 
физик 9 жишиг даалгавар
физик  9 жишиг даалгаварфизик  9 жишиг даалгавар
физик 9 жишиг даалгаварtuya9994
 
термодинамикийн I хууль
термодинамикийн I хуультермодинамикийн I хууль
термодинамикийн I хуульdavaa627
 
цахилгаан хими 8
цахилгаан хими 8цахилгаан хими 8
цахилгаан хими 8davaa627
 
цуваа холболт
цуваа холболтцуваа холболт
цуваа холболтEnkh Gvnj
 
Цахилгаан ба цахилгаан цэнэг
Цахилгаан ба цахилгаан цэнэгЦахилгаан ба цахилгаан цэнэг
Цахилгаан ба цахилгаан цэнэгЦэвэлмаа
 
хөшүүргийн эргэх момент
хөшүүргийн эргэх моментхөшүүргийн эргэх момент
хөшүүргийн эргэх моментbulgaa gs
 
шингэний даралт
шингэний даралтшингэний даралт
шингэний даралтБаяраа Х.
 
бодисын хувирал
бодисын хувиралбодисын хувирал
бодисын хувиралganzorig_od
 
физикийн хичээлийн тест
физикийн хичээлийн тестфизикийн хичээлийн тест
физикийн хичээлийн тестDash Oogii
 
хүчний хэлбэрүүд
хүчний хэлбэрүүдхүчний хэлбэрүүд
хүчний хэлбэрүүдnsuren1
 

What's hot (20)

Kinetik energy physics
Kinetik energy physicsKinetik energy physics
Kinetik energy physics
 
бодисын хувирал
бодисын хувиралбодисын хувирал
бодисын хувирал
 
ц.о.хүчлэг
ц.о.хүчлэгц.о.хүчлэг
ц.о.хүчлэг
 
конденсатор
конденсаторконденсатор
конденсатор
 
9 р анги цахим
9 р анги цахим9 р анги цахим
9 р анги цахим
 
механик ажил
механик ажилмеханик ажил
механик ажил
 
физик 9 жишиг даалгавар
физик  9 жишиг даалгаварфизик  9 жишиг даалгавар
физик 9 жишиг даалгавар
 
Соронзон
СоронзонСоронзон
Соронзон
 
термодинамикийн I хууль
термодинамикийн I хуультермодинамикийн I хууль
термодинамикийн I хууль
 
атомын бүтэц 2
атомын бүтэц 2атомын бүтэц 2
атомын бүтэц 2
 
цахилгаан хими 8
цахилгаан хими 8цахилгаан хими 8
цахилгаан хими 8
 
цуваа холболт
цуваа холболтцуваа холболт
цуваа холболт
 
9 r angi dylaan zoogdoh
9 r angi dylaan zoogdoh9 r angi dylaan zoogdoh
9 r angi dylaan zoogdoh
 
Цахилгаан ба цахилгаан цэнэг
Цахилгаан ба цахилгаан цэнэгЦахилгаан ба цахилгаан цэнэг
Цахилгаан ба цахилгаан цэнэг
 
Tsahilgaan 8
Tsahilgaan 8Tsahilgaan 8
Tsahilgaan 8
 
хөшүүргийн эргэх момент
хөшүүргийн эргэх моментхөшүүргийн эргэх момент
хөшүүргийн эргэх момент
 
шингэний даралт
шингэний даралтшингэний даралт
шингэний даралт
 
бодисын хувирал
бодисын хувиралбодисын хувирал
бодисын хувирал
 
физикийн хичээлийн тест
физикийн хичээлийн тестфизикийн хичээлийн тест
физикийн хичээлийн тест
 
хүчний хэлбэрүүд
хүчний хэлбэрүүдхүчний хэлбэрүүд
хүчний хэлбэрүүд
 

Similar to Молекул кинетик онол

Chemistry Lecture Slide Week 1
Chemistry Lecture Slide Week 1Chemistry Lecture Slide Week 1
Chemistry Lecture Slide Week 1Jasmine Jesse
 
kinetic theory of gas TSH PHYSICS .pptx
kinetic theory of gas TSH PHYSICS  .pptxkinetic theory of gas TSH PHYSICS  .pptx
kinetic theory of gas TSH PHYSICS .pptxthesciencehubprg
 
Kinetic theory-
Kinetic theory-Kinetic theory-
Kinetic theory-RamlalShah
 
theory of gases and solid state
 theory of gases and solid state theory of gases and solid state
theory of gases and solid stateAayashaNegi
 
Chemical thermodynamics(chem 2052)
Chemical thermodynamics(chem 2052)Chemical thermodynamics(chem 2052)
Chemical thermodynamics(chem 2052)MollaZewdie
 
07 xi kinetic theory of gases notes
07 xi kinetic theory of gases notes07 xi kinetic theory of gases notes
07 xi kinetic theory of gases notesGODARAMANGERAM
 
Class 11 Physics Revision Notes Kinetic Theory.pdf
Class 11 Physics Revision Notes Kinetic Theory.pdfClass 11 Physics Revision Notes Kinetic Theory.pdf
Class 11 Physics Revision Notes Kinetic Theory.pdfssuser93125a
 
PHYSICS CLASS XII Chapter 3 - Kinetic theory of gases and radiation
PHYSICS CLASS XII Chapter 3 - Kinetic theory of gases and radiationPHYSICS CLASS XII Chapter 3 - Kinetic theory of gases and radiation
PHYSICS CLASS XII Chapter 3 - Kinetic theory of gases and radiationPooja M
 
CLASS XII PHYSICS Chapter 13 - Kinetic theory of gases and radiation
CLASS XII PHYSICS Chapter 13 - Kinetic theory of gases and radiationCLASS XII PHYSICS Chapter 13 - Kinetic theory of gases and radiation
CLASS XII PHYSICS Chapter 13 - Kinetic theory of gases and radiationPoojaKMore
 
Ch 14 Ideal Gas Law & Kinetic Theory
Ch 14 Ideal Gas Law & Kinetic TheoryCh 14 Ideal Gas Law & Kinetic Theory
Ch 14 Ideal Gas Law & Kinetic TheoryScott Thomas
 
New microsoft power point presentation
New microsoft power point presentationNew microsoft power point presentation
New microsoft power point presentationFarkhanda sharif
 
Chapter 14-powerpoint-1232611945071357-1
Chapter 14-powerpoint-1232611945071357-1Chapter 14-powerpoint-1232611945071357-1
Chapter 14-powerpoint-1232611945071357-1Cleophas Rwemera
 
Tp 9 ideal gas law (shared)
Tp 9 ideal gas law (shared)Tp 9 ideal gas law (shared)
Tp 9 ideal gas law (shared)LThistlewood
 

Similar to Молекул кинетик онол (20)

B.Sc. Sem II Kinetic Theory of Gases
B.Sc. Sem II Kinetic Theory of GasesB.Sc. Sem II Kinetic Theory of Gases
B.Sc. Sem II Kinetic Theory of Gases
 
Chemistry Lecture Slide Week 1
Chemistry Lecture Slide Week 1Chemistry Lecture Slide Week 1
Chemistry Lecture Slide Week 1
 
kinetic theory of gas TSH PHYSICS .pptx
kinetic theory of gas TSH PHYSICS  .pptxkinetic theory of gas TSH PHYSICS  .pptx
kinetic theory of gas TSH PHYSICS .pptx
 
Kinetic theory-
Kinetic theory-Kinetic theory-
Kinetic theory-
 
Lecture 13 ideal gas. kinetic model of a gas.
Lecture 13   ideal gas. kinetic model of a gas.Lecture 13   ideal gas. kinetic model of a gas.
Lecture 13 ideal gas. kinetic model of a gas.
 
theory of gases and solid state
 theory of gases and solid state theory of gases and solid state
theory of gases and solid state
 
Gas lawscheat sheet
Gas lawscheat sheetGas lawscheat sheet
Gas lawscheat sheet
 
Chemical thermodynamics(chem 2052)
Chemical thermodynamics(chem 2052)Chemical thermodynamics(chem 2052)
Chemical thermodynamics(chem 2052)
 
Isotopes
IsotopesIsotopes
Isotopes
 
07 xi kinetic theory of gases notes
07 xi kinetic theory of gases notes07 xi kinetic theory of gases notes
07 xi kinetic theory of gases notes
 
Class 11 Physics Revision Notes Kinetic Theory.pdf
Class 11 Physics Revision Notes Kinetic Theory.pdfClass 11 Physics Revision Notes Kinetic Theory.pdf
Class 11 Physics Revision Notes Kinetic Theory.pdf
 
PHYSICS CLASS XII Chapter 3 - Kinetic theory of gases and radiation
PHYSICS CLASS XII Chapter 3 - Kinetic theory of gases and radiationPHYSICS CLASS XII Chapter 3 - Kinetic theory of gases and radiation
PHYSICS CLASS XII Chapter 3 - Kinetic theory of gases and radiation
 
CLASS XII PHYSICS Chapter 13 - Kinetic theory of gases and radiation
CLASS XII PHYSICS Chapter 13 - Kinetic theory of gases and radiationCLASS XII PHYSICS Chapter 13 - Kinetic theory of gases and radiation
CLASS XII PHYSICS Chapter 13 - Kinetic theory of gases and radiation
 
Ch 14 Ideal Gas Law & Kinetic Theory
Ch 14 Ideal Gas Law & Kinetic TheoryCh 14 Ideal Gas Law & Kinetic Theory
Ch 14 Ideal Gas Law & Kinetic Theory
 
Chapter10.pdf
Chapter10.pdfChapter10.pdf
Chapter10.pdf
 
Gases
GasesGases
Gases
 
Thermodynamic, part 2
Thermodynamic, part 2Thermodynamic, part 2
Thermodynamic, part 2
 
New microsoft power point presentation
New microsoft power point presentationNew microsoft power point presentation
New microsoft power point presentation
 
Chapter 14-powerpoint-1232611945071357-1
Chapter 14-powerpoint-1232611945071357-1Chapter 14-powerpoint-1232611945071357-1
Chapter 14-powerpoint-1232611945071357-1
 
Tp 9 ideal gas law (shared)
Tp 9 ideal gas law (shared)Tp 9 ideal gas law (shared)
Tp 9 ideal gas law (shared)
 

More from Bazarragchaa Erdenebileg (16)

Tsahilgaan static oron
Tsahilgaan static oronTsahilgaan static oron
Tsahilgaan static oron
 
Термодинамикийн үндэс
Термодинамикийн үндэсТермодинамикийн үндэс
Термодинамикийн үндэс
 
Ph102 sem 2
Ph102  sem 2Ph102  sem 2
Ph102 sem 2
 
Lekts 2
Lekts 2Lekts 2
Lekts 2
 
Molekul lec-1
Molekul lec-1Molekul lec-1
Molekul lec-1
 
Cem16
Cem16Cem16
Cem16
 
Металлаас электрон гарахын ажил
Металлаас электрон гарахын ажилМеталлаас электрон гарахын ажил
Металлаас электрон гарахын ажил
 
Cem13
Cem13Cem13
Cem13
 
Tsahilgaan static oron
Tsahilgaan static oronTsahilgaan static oron
Tsahilgaan static oron
 
Seminar
SeminarSeminar
Seminar
 
Molecul physic
Molecul physicMolecul physic
Molecul physic
 
Lekts8
Lekts8Lekts8
Lekts8
 
7. relyativ mehanic
7. relyativ mehanic7. relyativ mehanic
7. relyativ mehanic
 
Хатуу биеийн эргэх хөдөлгөөн
Хатуу биеийн эргэх хөдөлгөөнХатуу биеийн эргэх хөдөлгөөн
Хатуу биеийн эргэх хөдөлгөөн
 
Молекул физик
Молекул физикМолекул физик
Молекул физик
 
Lekts 7 (2)
Lekts 7 (2)Lekts 7 (2)
Lekts 7 (2)
 

Recently uploaded

Scientific Writing :Research Discourse
Scientific  Writing :Research  DiscourseScientific  Writing :Research  Discourse
Scientific Writing :Research DiscourseAnita GoswamiGiri
 
Jordan Chrietzberg In Media Res Media Component
Jordan Chrietzberg In Media Res Media ComponentJordan Chrietzberg In Media Res Media Component
Jordan Chrietzberg In Media Res Media ComponentInMediaRes1
 
LEVERAGING SYNERGISM INDUSTRY-ACADEMIA PARTNERSHIP FOR IMPLEMENTATION OF NAT...
LEVERAGING SYNERGISM INDUSTRY-ACADEMIA PARTNERSHIP FOR IMPLEMENTATION OF  NAT...LEVERAGING SYNERGISM INDUSTRY-ACADEMIA PARTNERSHIP FOR IMPLEMENTATION OF  NAT...
LEVERAGING SYNERGISM INDUSTRY-ACADEMIA PARTNERSHIP FOR IMPLEMENTATION OF NAT...pragatimahajan3
 
DBMSArchitecture_QueryProcessingandOptimization.pdf
DBMSArchitecture_QueryProcessingandOptimization.pdfDBMSArchitecture_QueryProcessingandOptimization.pdf
DBMSArchitecture_QueryProcessingandOptimization.pdfChristalin Nelson
 
How to create _name_search function in odoo 17
How to create _name_search function in odoo 17How to create _name_search function in odoo 17
How to create _name_search function in odoo 17Celine George
 
6 ways Samsung’s Interactive Display powered by Android changes the classroom
6 ways Samsung’s Interactive Display powered by Android changes the classroom6 ways Samsung’s Interactive Display powered by Android changes the classroom
6 ways Samsung’s Interactive Display powered by Android changes the classroomSamsung Business USA
 
Healthy Minds, Flourishing Lives: A Philosophical Approach to Mental Health a...
Healthy Minds, Flourishing Lives: A Philosophical Approach to Mental Health a...Healthy Minds, Flourishing Lives: A Philosophical Approach to Mental Health a...
Healthy Minds, Flourishing Lives: A Philosophical Approach to Mental Health a...Osopher
 
CHUYÊN ĐỀ ÔN THEO CÂU CHO HỌC SINH LỚP 12 ĐỂ ĐẠT ĐIỂM 5+ THI TỐT NGHIỆP THPT ...
CHUYÊN ĐỀ ÔN THEO CÂU CHO HỌC SINH LỚP 12 ĐỂ ĐẠT ĐIỂM 5+ THI TỐT NGHIỆP THPT ...CHUYÊN ĐỀ ÔN THEO CÂU CHO HỌC SINH LỚP 12 ĐỂ ĐẠT ĐIỂM 5+ THI TỐT NGHIỆP THPT ...
CHUYÊN ĐỀ ÔN THEO CÂU CHO HỌC SINH LỚP 12 ĐỂ ĐẠT ĐIỂM 5+ THI TỐT NGHIỆP THPT ...Nguyen Thanh Tu Collection
 
Paul Dobryden In Media Res Media Component
Paul Dobryden In Media Res Media ComponentPaul Dobryden In Media Res Media Component
Paul Dobryden In Media Res Media ComponentInMediaRes1
 
What is Property Fields in Odoo 17 ERP Module
What is Property Fields in Odoo 17 ERP ModuleWhat is Property Fields in Odoo 17 ERP Module
What is Property Fields in Odoo 17 ERP ModuleCeline George
 
The Emergence of Legislative Behavior in the Colombian Congress
The Emergence of Legislative Behavior in the Colombian CongressThe Emergence of Legislative Behavior in the Colombian Congress
The Emergence of Legislative Behavior in the Colombian CongressMaria Paula Aroca
 
Self directed Learning - SDL, introduction to SDL
Self directed Learning - SDL, introduction to SDLSelf directed Learning - SDL, introduction to SDL
Self directed Learning - SDL, introduction to SDLspmdoc
 
18. Training and prunning of horicultural crops.pptx
18. Training and prunning of horicultural crops.pptx18. Training and prunning of horicultural crops.pptx
18. Training and prunning of horicultural crops.pptxUmeshTimilsina1
 
HackerOne X IoT Lab Bug Bounty 101 with Encryptsaan & IoT Lab at KIIT Univers...
HackerOne X IoT Lab Bug Bounty 101 with Encryptsaan & IoT Lab at KIIT Univers...HackerOne X IoT Lab Bug Bounty 101 with Encryptsaan & IoT Lab at KIIT Univers...
HackerOne X IoT Lab Bug Bounty 101 with Encryptsaan & IoT Lab at KIIT Univers...kumarpriyanshu81
 
4.9.24 School Desegregation in Boston.pptx
4.9.24 School Desegregation in Boston.pptx4.9.24 School Desegregation in Boston.pptx
4.9.24 School Desegregation in Boston.pptxmary850239
 
Views in Odoo 17 - Kanban View in odoo 17
Views in Odoo 17 - Kanban View  in odoo 17Views in Odoo 17 - Kanban View  in odoo 17
Views in Odoo 17 - Kanban View in odoo 17Celine George
 
Transdisciplinary Pathways for Urban Resilience [Work in Progress].pptx
Transdisciplinary Pathways for Urban Resilience [Work in Progress].pptxTransdisciplinary Pathways for Urban Resilience [Work in Progress].pptx
Transdisciplinary Pathways for Urban Resilience [Work in Progress].pptxinfo924062
 
Geoffrey Chaucer Works II UGC NET JRF TGT PGT MA PHD Entrance Exam II History...
Geoffrey Chaucer Works II UGC NET JRF TGT PGT MA PHD Entrance Exam II History...Geoffrey Chaucer Works II UGC NET JRF TGT PGT MA PHD Entrance Exam II History...
Geoffrey Chaucer Works II UGC NET JRF TGT PGT MA PHD Entrance Exam II History...DrVipulVKapoor
 
(Part 3) CHILDREN'S DISABILITIES AND EXCEPTIONALITIES.pdf
(Part 3) CHILDREN'S DISABILITIES AND EXCEPTIONALITIES.pdf(Part 3) CHILDREN'S DISABILITIES AND EXCEPTIONALITIES.pdf
(Part 3) CHILDREN'S DISABILITIES AND EXCEPTIONALITIES.pdfMJDuyan
 

Recently uploaded (20)

Scientific Writing :Research Discourse
Scientific  Writing :Research  DiscourseScientific  Writing :Research  Discourse
Scientific Writing :Research Discourse
 
Chi-Square Test Non Parametric Test Categorical Variable
Chi-Square Test Non Parametric Test Categorical VariableChi-Square Test Non Parametric Test Categorical Variable
Chi-Square Test Non Parametric Test Categorical Variable
 
Jordan Chrietzberg In Media Res Media Component
Jordan Chrietzberg In Media Res Media ComponentJordan Chrietzberg In Media Res Media Component
Jordan Chrietzberg In Media Res Media Component
 
LEVERAGING SYNERGISM INDUSTRY-ACADEMIA PARTNERSHIP FOR IMPLEMENTATION OF NAT...
LEVERAGING SYNERGISM INDUSTRY-ACADEMIA PARTNERSHIP FOR IMPLEMENTATION OF  NAT...LEVERAGING SYNERGISM INDUSTRY-ACADEMIA PARTNERSHIP FOR IMPLEMENTATION OF  NAT...
LEVERAGING SYNERGISM INDUSTRY-ACADEMIA PARTNERSHIP FOR IMPLEMENTATION OF NAT...
 
DBMSArchitecture_QueryProcessingandOptimization.pdf
DBMSArchitecture_QueryProcessingandOptimization.pdfDBMSArchitecture_QueryProcessingandOptimization.pdf
DBMSArchitecture_QueryProcessingandOptimization.pdf
 
How to create _name_search function in odoo 17
How to create _name_search function in odoo 17How to create _name_search function in odoo 17
How to create _name_search function in odoo 17
 
6 ways Samsung’s Interactive Display powered by Android changes the classroom
6 ways Samsung’s Interactive Display powered by Android changes the classroom6 ways Samsung’s Interactive Display powered by Android changes the classroom
6 ways Samsung’s Interactive Display powered by Android changes the classroom
 
Healthy Minds, Flourishing Lives: A Philosophical Approach to Mental Health a...
Healthy Minds, Flourishing Lives: A Philosophical Approach to Mental Health a...Healthy Minds, Flourishing Lives: A Philosophical Approach to Mental Health a...
Healthy Minds, Flourishing Lives: A Philosophical Approach to Mental Health a...
 
CHUYÊN ĐỀ ÔN THEO CÂU CHO HỌC SINH LỚP 12 ĐỂ ĐẠT ĐIỂM 5+ THI TỐT NGHIỆP THPT ...
CHUYÊN ĐỀ ÔN THEO CÂU CHO HỌC SINH LỚP 12 ĐỂ ĐẠT ĐIỂM 5+ THI TỐT NGHIỆP THPT ...CHUYÊN ĐỀ ÔN THEO CÂU CHO HỌC SINH LỚP 12 ĐỂ ĐẠT ĐIỂM 5+ THI TỐT NGHIỆP THPT ...
CHUYÊN ĐỀ ÔN THEO CÂU CHO HỌC SINH LỚP 12 ĐỂ ĐẠT ĐIỂM 5+ THI TỐT NGHIỆP THPT ...
 
Paul Dobryden In Media Res Media Component
Paul Dobryden In Media Res Media ComponentPaul Dobryden In Media Res Media Component
Paul Dobryden In Media Res Media Component
 
What is Property Fields in Odoo 17 ERP Module
What is Property Fields in Odoo 17 ERP ModuleWhat is Property Fields in Odoo 17 ERP Module
What is Property Fields in Odoo 17 ERP Module
 
The Emergence of Legislative Behavior in the Colombian Congress
The Emergence of Legislative Behavior in the Colombian CongressThe Emergence of Legislative Behavior in the Colombian Congress
The Emergence of Legislative Behavior in the Colombian Congress
 
Self directed Learning - SDL, introduction to SDL
Self directed Learning - SDL, introduction to SDLSelf directed Learning - SDL, introduction to SDL
Self directed Learning - SDL, introduction to SDL
 
18. Training and prunning of horicultural crops.pptx
18. Training and prunning of horicultural crops.pptx18. Training and prunning of horicultural crops.pptx
18. Training and prunning of horicultural crops.pptx
 
HackerOne X IoT Lab Bug Bounty 101 with Encryptsaan & IoT Lab at KIIT Univers...
HackerOne X IoT Lab Bug Bounty 101 with Encryptsaan & IoT Lab at KIIT Univers...HackerOne X IoT Lab Bug Bounty 101 with Encryptsaan & IoT Lab at KIIT Univers...
HackerOne X IoT Lab Bug Bounty 101 with Encryptsaan & IoT Lab at KIIT Univers...
 
4.9.24 School Desegregation in Boston.pptx
4.9.24 School Desegregation in Boston.pptx4.9.24 School Desegregation in Boston.pptx
4.9.24 School Desegregation in Boston.pptx
 
Views in Odoo 17 - Kanban View in odoo 17
Views in Odoo 17 - Kanban View  in odoo 17Views in Odoo 17 - Kanban View  in odoo 17
Views in Odoo 17 - Kanban View in odoo 17
 
Transdisciplinary Pathways for Urban Resilience [Work in Progress].pptx
Transdisciplinary Pathways for Urban Resilience [Work in Progress].pptxTransdisciplinary Pathways for Urban Resilience [Work in Progress].pptx
Transdisciplinary Pathways for Urban Resilience [Work in Progress].pptx
 
Geoffrey Chaucer Works II UGC NET JRF TGT PGT MA PHD Entrance Exam II History...
Geoffrey Chaucer Works II UGC NET JRF TGT PGT MA PHD Entrance Exam II History...Geoffrey Chaucer Works II UGC NET JRF TGT PGT MA PHD Entrance Exam II History...
Geoffrey Chaucer Works II UGC NET JRF TGT PGT MA PHD Entrance Exam II History...
 
(Part 3) CHILDREN'S DISABILITIES AND EXCEPTIONALITIES.pdf
(Part 3) CHILDREN'S DISABILITIES AND EXCEPTIONALITIES.pdf(Part 3) CHILDREN'S DISABILITIES AND EXCEPTIONALITIES.pdf
(Part 3) CHILDREN'S DISABILITIES AND EXCEPTIONALITIES.pdf
 

Молекул кинетик онол

  • 1. БҮЛЭГ: МОЛЕКУЛ ФИЗИК СЭДЭВ: Бодисын бүтцийн молекул кинетик онол
  • 2. • Бодисыг бүрдүүлэгч хамгийн бага хэсгүүдийг бүтцийн элемент гэдэг. Атом, молекул, ион, электрон, протон, нейтрон зэрэг нь бүтцийн элементэд хамаарагдана. • Атом: протон (p), нейтрон (n), электрон (e) гэсэн 3 бөөмөөс тогтоно. Ижил атомуудаас тогтсон бодисыг химийн элемент гэдэг. Одоогоор 107 төрлийн химийн элемэнт мэдэгдэж байгаагаас 88 нь байгаль дээр тогтвортой оршин байдаг. Атомын хэмжээ асар бага ~10-10 м орчим байна. Атомын массыг массын атом нэгж (м.а.н) -12 гэсэн масс тоотой нүүрстөрөгчийн (mc12) атомын массын (1/12)-тэй тэнцүү хэмжигдэхүүн юм. 1м.а.н = 𝑚 c12/12 = 1.6605655 ∙ 10−27 кг. Массын атомын нэгжтэй харьцуулсан тухай атомын массыг харьцангуй атом масс (х.а.м) гэдэг. Бодисын бүтцийн молекул кинетик онол
  • 3. 1 моль бодисын массыг молын масс (𝜇) гэдэг. 1 моль дурын бодис Na =6.022∙1023 моль-1 тооны бүтцийн элемент агуулагдана. Энэ тоог Авогадрын тоо гэнэ. Бодисд агуулагдах нийт бодисын тоо хэмжээ молийн тоог 𝜈 = 𝑚 𝜇 = 𝑁 𝑁𝑎 гэж тодорхойлдог. Үүний N бодисын бүтцийн элементийн нийт тоо Na Авогадрын тоо, m тухайн бодисын масс, 𝜇 нэг моль бодисын масс. Бодисын бүтэцийн элементийн нийт тоог 𝑁 = 𝑚 𝜇 𝑁a= 𝜈𝑁𝑎
  • 4. Температур нь макросистемийн термодинамик тэнцвэрийг тодорхойлох физик хэмжигдэхүүн Термодинамик температурыг Т-ээр тэмдэглэх ба Т = 0 температурыг абсолют тэг температур гэдэг. Целсийн (𝑡0) ба термодинамик температурын хоорондох холбоо. 𝑇 = 273.16 + 𝑡0 Даралт. Хий ба шингэн бодисын дотоод атом, молекулуудын хөдөлгөөнөөр үүсэх хүчийг илэрхийлэх скаляр хэмжигдэхүүнийг даралт гэнэ. 𝑃 = 𝐹/𝑆. Эзлэхүүн. Термодинамик системийн огторгуйд эзлэх орон зайг тодорхойлох хэмжигдэхүүнийг эзлэхүүн гэнэ. Термодинамикд тодорхой эзлэхүүн бүхий системийг бие гэдэг. Нягтаас гадна концентраци гэсэн макропараметрийг оруулдаг. Энэ нь бодисын нэгж эзлэхүүнд харгалзах бүтцийн элементүүдийн тоог илэрхийлдэг. 𝑛 = 𝑁 𝑉 Төлөвийн параметр
  • 5. Бойль-Мариоттын хууль. Тогтмол температурт байгаа тухайн масстай хийн даралт (P) эзлэхүүний (V) үржвэр тогтмол хэмжигдэхүүн байдаг. PV= const P=vRT/V P1 V1 P2V2 Идеал хийн туршлагийн хуулиуд
  • 6. Шарлийн хууль. Тогтмол эзлэхүүнд байгаа тухайн масстай хийн даралт температураас шугаман хамааралтай өөрчлөгдөнө. 𝑃 = 𝑃𝑜(𝐼 + 𝑎𝑡) 𝑉1 𝑉2 = 𝑇1 𝑇2 V=vRT/P 𝑉 𝑇 =const
  • 7. • Шарлийн хууль: Тогтмол эзлэхүүнд байгаа тухайн масстай хийн даралт температураас шугаман хамааралтай өөрчлөгдөнө. 𝑃 = 𝑃𝑎𝑇𝑜 𝑃1 𝑇1 = 𝑃2 𝑇2 P=vRT/V 𝑃 𝑇 =const
  • 8. Гей-Люссакын хууль. Тогтмол даралтанд байгаа тухайн масстай хийн эзлэхүүн температураас шугаман хамааралтайгаар өөрчлөгдөнө. 𝑉 = 𝑉 𝑜(𝐼 + 𝑎𝑡)
  • 9. Идеал хийн молекул кинетик онолын үндсэн тэгшитгэл Хийн молекул бүр савны ханыг ирж мөргөхдөө савны хананд импульс дамжуулах ба савны ханыг мөргөх мөргөлдөөн абсолют харимхай гэж үзье. Уг талбайд перпедикуляраар ирж мөргөх молекул бүр түүнд 𝑚0 − (−𝑚0𝑣) = 2𝑚0𝑣 хэмжээний импульс дамжуулна. ∆𝑡 хугацаанд ∆𝑆 талбайд 𝑣∆𝑡 өндөртэй ∆𝑆 суурь бүхий цлиндрт агуулагдах молекулууд ирж мөргөнө. Эдгээр молекулын тоо нь: 𝑛∆𝑆𝑣∆𝑡 Энэ үед ∆𝑆 талбайнг зүглэх хөдлөх молекулуудын тоо 1 6 𝑛∆𝑆𝑣∆𝑡 болох бөгөөд уг талбайг мөргөхөд үүсэх импульсын нийт өөрчлөлт ∆К нь: ∆𝑘 = 2𝑚0𝑣 1 6 𝑛∆𝑆𝑣∆𝑡 = 1 3 𝑛𝑚0𝑣2 ∆𝑆∆𝑡 болно. Тухайн эзэлхүүнд байгаа N тооны молекулууд 𝑣1, 𝑣2, 𝑣3, 𝑣𝑁 хурдтайгаар хөдлөнө гэвэл хийн бүхэлдээ хөдлөх хөдөлгөөнийг илэрхийлэх дундаж квадрат хурд нь. 𝑣кв = 1 𝑁 𝑖=1 𝑁 𝑣𝑖 2 = 3𝑘𝑇 𝑚0
  • 10. Энэхүү хурдыг хурдыг тооцож (9.9) тэгшитгэлээс хийн савын хананд учруулах даралтыг динамикийн II- р хууль ∆𝑘 ∆𝑡 = 𝐹 ёсоор олбол: 𝑃 = ∆𝐾 ∆𝑠∆𝑡 = 1 3 𝑛𝑚0𝑣𝑘𝑏 2 буюу 𝑃 = 3 3 𝑛𝑚0𝐸0 болно. Үүний 𝐸0 = 𝑚0𝑣𝑘𝑏 2 2 молекулын дулааны хөдөлгөөний дундаж кинетик энерги. Энэхүү илэрхийллийг идеал хийн молекул кинетик онолын үндсэн тэгшитгэл гэнэ. Хийн молекулыг дундаж квадрат хурд нь 𝑣𝑘в = 3𝑘𝑇 𝑚0 байдгийг тооцвол толекулын дулааны хөдөлгөөний дундаж кинетик энерги 𝐸0 = 𝐸 𝑁 = 𝑚0𝑣𝑘в 2 2 = 3 2 𝑘𝑇 𝑃 = 𝑛𝑘𝑇
  • 11. Молекулын концентраци 𝑛 = 𝑁 𝑉 , нийт молекулын тоо 𝑛 = 𝑁 𝜇 𝑁𝛼 байдгийг тооцож орлуулбал: 𝑃𝑉 = 𝑚 𝜇 𝑘𝑁𝛼𝑇 болно. Үүний 𝑘𝑁𝛼 = 𝑅 хийн универсал тогмтол байх тул дээрх тэгшитгэл: 𝑃𝑉 = 𝑚 𝜇 𝑅𝑇 (9.14) болно. Үүний 𝑣 = 𝑚/𝜇 хийн молийн тоо (9.14) тэгшитгэлийг идеал хийн төлөвийн тэгшитгэл гэдэг. Энэ нь дурын процесст хийн төлөвийг толорхойлох P,V,T параметрүүдийн холбоог илэрхийлэх 𝑓 = (𝑃, 𝑉, 𝑇) = 0 тэгшитгэлээр хэлбэр болгоно.