Chap001 ¦ч¦-tа¦+¦¬tл¦- ¦-tпtаt⦦tн¦¬¦¬¦¦¦- tвtгtе¦-¦¦ ¦-¦¦¦¬¦¦¦-¦¬tв
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Chap001 ¦ч¦-tа¦+¦¬tл¦- ¦-tпtаt⦦tн¦¬¦¬¦¦¦- tвtгtе¦-¦¦ ¦-¦¦¦¬¦¦¦-¦¬tв

on

  • 4,539 views

 

Statistics

Views

Total Views
4,539
Views on SlideShare
4,209
Embed Views
330

Actions

Likes
1
Downloads
83
Comments
0

3 Embeds 330

http://ikhzasag_bizness.miniih.com 230
http://bizness.ikhzasag.mn 56
http://www.bizness.ikhzasag.mn 44

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Chap001 ¦ч¦-tа¦+¦¬tл¦- ¦-tпtаt⦦tн¦¬¦¬¦¦¦- tвtгtе¦-¦¦ ¦-¦¦¦¬¦¦¦-¦¬tв Chap001 ¦ч¦-tа¦+¦¬tл¦- ¦-tпtаt⦦tн¦¬¦¬¦¦¦- tвtгtе¦-¦¦ ¦-¦¦¦¬¦¦¦-¦¬tв Presentation Transcript

  • Зардлын бүртгэлийн тухай ойлголт Сэдэв 1
  • Нягтлан бодох бүртгэл Удирдлагын бүртгэл нь байгууллагын дотоод хэрэглэгч болох менежерүүдийг мэдээллээр хангадаг. Санхүүгийн бүртгэл нь хувьцаа эзэмшигч, зээлдүүлэгч зэрэг гадаад хэрэглэгчдийг мэдээллээр хангадаг .
  • Нягтлан бодох бүртгэл Бїртгэлийн систем (Байгууллагын мэдээллийн системийн нэг хэсэг) Удирдлагын бїртгэл (Удирдах, хянах, тєлєвлєх, шийдвэр гаргах мэдээлэл бэлтгэх) Санхїїгийн бїртгэл (Санхїїгийн тайлан бэлтгэх) Гадаад хэрэглэгч: хувьцаа эзэмшигч, санхїїгийн шинжээч, зээл олгогч, хэрэглэгч, засгийн газрын агентлаг) Дотоод хэрэглэгч: байгууллага дахь бїх шатны менежерїїд Зардлын бїртгэл (Байгууллагын бїртгэлийн системийн нэг хэсэг)
  • АПУ ХК-ийн 2002 оны хураангуй баланс Балансын бүлэг, зүйлийн нэр Оны эхэнд Оны эцэст 1. Мөнгөн хөрөнгө Касс, харилцахад байгаа мөнгө 156,678.2 55,773.9 Мөнгөн хөрөнгийн дүн 156,678.2 55,773.9 Дансны авлага 151,396.8 774,505.8 Компани хоорондын авлага - 75,765.2 Холбоотой талаас авах авлага 37,248.3 40,645.5 Бусад авлага 606,971.5 2,775,784.0 Найдваргүй авлага 329,588.3 284,894.5 Авлагын дүн 1,125,204.9 3,951,595.0 Түүхий эд материал 375,972.5 293,528.3 Бараа, бэлэн бүтээгдэхүүн 14,245,474.6 207,572.4 Хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүн 145,312.1 116,444.2 Хангамжийн болон бусад материал 546,106.7 798,605.8 Эргэлтийн сүргийн мал, амьтад 817.3 578.0 Бараа материалын дүн 1,082,454.1 5,424,097.6 Эргэлтийн хөрөнгийн дүн 2,364,337.3 5,424,097.6 Үндсэн хөрөнгийн балансын өртөг 2,513,171.4 2,653,664.4 Хуримтлагдсан элэгдэл (620,797.8) (792,383.1) Үндсэн хөрөнгийн цэвэр дүн 1,892,373.6 1,861,281.3 Дуусаагүй барилга 56,325.6 56,325.6 Эргэлтийн бус биет хөрөнгийн дүн 1,948,699.3 1,917,607.0 Биет бус хөрөнгө - - Урт хугацаат бусад хөрөнгө оруулалт - - Удаан гүйлгээт хөрөнгийн дүн 1,948,699.3 1,917,607.0 Нийт хөрөнгийн дүн 4,313,036.6 7,341,704.6
  • АПУ ХК-ийн 2002 оны хураангуй баланс үргэлжлэл 2. Өр төлбөрүүд Оны эхэнд Оны эцэст Дансны өглөг 2,994.3 50,015.1 Тооцооны өглөгүүд 850,908.8 161,079.2 Мөнгөн ногдол ашгийн өглөг 75,582.3 75,582.3 Банкны зээл - 666,666.7 Богино хугацаат өглөгийн дүн 929,485.3 1,353,343.3 Урт хугацаат зээл - 2,008,800.0 Урт хугацаат өглөгийн дүн - 2,008,800.0 Өр төлбөрийн дүн 929,485.3 3,362,143.2 3. Эзэмшигчийн өмч Гаргасан энгийн хувьцаа 49,525.1 49,525.1 Дахин үнэлгээний нэмэгдэл 1,367,304.4 1,367,304.4 Тайлант үеийн ашиг (алдагдал) 48,996.3 364,304.7 Өмнөх үеийн хуримтлагдсан ашиг 1,917,725.5 2,198,427.2 Эзэмшигчийн өмч ба капиталын дүн 3,383,551.3 3,979,561.4 Эх үүсвэрийн дүн 4,313,036.6 7,341,704.6
  • Нягтлан бодох бүртгэл Бїртгэлийн систем (Байгууллагын мэдээллийн системийн нэг хэсэг) Удирдлагын бїртгэл (Удирдах, хянах, тєлєвлєх, шийдвэр гаргах мэдээлэл бэлтгэх) Санхїїгийн бїртгэл (Санхїїгийн тайлан бэлтгэх) Гадаад хэрэглэгч: хувьцаа эзэмшигч, санхїїгийн шинжээч, зээл олгогч, хэрэглэгч, засгийн газрын агентлаг) Дотоод хэрэглэгч: байгууллага дахь бїх шатны менежерїїд Зардлын бїртгэл (Байгууллагын бїртгэлийн системийн нэг хэсэг)
  • АПУ ХК-ийн 2002 оны гүйцэтгэлийн тайлан Балансын бүлэг, зүйлийн нэр Төсөв Гүйцэтгэл Зөрүү 1. Мөнгөн хөрөнгө Касс, харилцахад байгаа мөнгө 156,678.2 55,773.9 100,904.30 Мөнгөн хөрөнгийн дүн 156,678.2 55,773.9 100,904.30 Дансны авлага 151,396.8 774,505.8 -623,109.00 Компани хоорондын авлага - 75,765.2 -75,765.20 Холбоотой талаас авах авлага 37,248.3 40,645.5 -3,397.20 Бусад авлага 606,971.5 2,775,784.0 -2,168,812.50 Найдваргүй авлага 329,588.3 284,894.5 44,693.80 Авлагын дүн 1,125,204.9 3,951,595.0 -2,826,390.10 Түүхий эд материал 375,972.5 293,528.3 82,444.20 Бараа, бэлэн бүтээгдэхүүн 14,245,474.6 207,572.4 14,037,902.20 Хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүн 145,312.1 116,444.2 28,867.90 Хангамжийн болон бусад материал 546,106.7 798,605.8 -252,499.10 Эргэлтийн сүргийн мал, амьтад 817.3 578.0 239.30 Бараа материалын дүн 1,082,454.1 5,424,097.6 -4,341,643.50 Эргэлтийн хөрөнгийн дүн 2,364,337.3 5,424,097.6 -3,059,760.30 Үндсэн хөрөнгийн балансын өртөг 2,513,171.4 2,653,664.4 -140,493.00 Хуримтлагдсан элэгдэл (620,797.8) (792,383.1) 171,585.30 Үндсэн хөрөнгийн цэвэр дүн 1,892,373.6 1,861,281.3 31,092.30 Дуусаагүй барилга 56,325.6 56,325.6 0.00 Эргэлтийн бус биет хөрөнгийн дүн 1,948,699.3 1,917,607.0 31,092.30 Биет бус хөрөнгө - - - Урт хугацаат бусад хөрөнгө оруулалт - - - Удаан гүйлгээт хөрөнгийн дүн 1,948,699.3 1,917,607.0 31,092.30 Нийт хөрөнгийн дүн 4,313,036.6 7,341,704.6 -3,028,668.00
  • АПУ ХК-ийн 2002 оны гүйцэтгэлийн тайлан үргэлжлэл 2. Өр төлбөрүүд Төсөв Гүйцэтгэл Зөрүү Дансны өглөг 2,994.3 50,015.1 -47,020.80 Тооцооны өглөгүүд 850,908.8 161,079.2 689,829.60 Мөнгөн ногдол ашгийн өглөг 75,582.3 75,582.3 0.00 Банкны зээл - 666,666.7 -666,666.70 Богино хугацаат өглөгийн дүн 929,485.3 1,353,343.3 -423,858.00 Урт хугацаат зээл - 2,008,800.0 -2,008,800.00 Урт хугацаат өглөгийн дүн - 2,008,800.0 -2,008,800.00 Өр төлбөрийн дүн 929,485.3 3,362,143.2 -2,432,657.90 3. Эзэмшигчийн өмч Гаргасан энгийн хувьцаа 49,525.1 49,525.1 0.00 Дахин үнэлгээний нэмэгдэл 1,367,304.4 1,367,304.4 0.00 Тайлант үеийн ашиг (алдагдал) 48,996.3 364,304.7 -315,308.40 Өмнөх үеийн хуримтлагдсан ашиг 1,917,725.5 2,198,427.2 -280,701.70 Эзэмшигчийн өмч ба капиталын дүн 3,383,551.3 3,979,561.4 -596,010.10 Эх үүсвэрийн дүн 4,313,036.6 7,341,704.6 -3,028,668.00
  • Зардлын бүртгэл
    • Зардлын бүртгэл нь
    • Санхүүгийн бүртгэл, удирдлагын бүртгэлд шаардлагатай өртөг, зардлын мэдээллээр хангах
    • Нөгөө талаас санхүүгийн бүртгэл, удирдлагын бүртгэл нь өөрийн зорилгоо хэрэгжүүлэхийн тулд зардлын бүртгэлийн үндсэн аргачлал, арга зүйг ашигладаг гэж ойлгож болно.
  • Зардал гэж юу вэ?
    • Байгууллагын ажил үйлчилгээний явцад хөрөнгө багасах, эсвэл өр төлбөр нэмэгдэх байдлаар эдийн засгийн үр дүнг хорогдуулах, өөрийн хөрөнгийг багасгах ажил гүйлгээг “зардал” гэнэ.
  • Асуулт 
    • Компанийн удирдлага ажил гүйцэтгэхийн тулд 100,000 төгрөгийн шатахуун зарцуулсан. Энэ нь зардал мөн үү ?
      • a. Тийм
      • b. Үгүй
      • c. Тодорхойлох боломжгүй
  • Асуулт 
    • Компанийн удирдлага ажил гүйцэтгэхийн тулд 100,000 төгрөгийн шатахуун зарцуулсан. Энэ нь зардал мөн үү ?
      • a. Тийм
      • b. Үгүй
      • c. Тодорхойлох боломжгүй
  • Асуулт 
    • Компанийн удирдлага хувийн хэрэгцээндээ 100,000 төгрөг зарцуулсан гэвэл энэ нь зардал мөн үү ?
      • a. Тийм
      • b. Үгүй
      • c. Тодорхойлох боломжгүй
  • Асуулт 
    • Компанийн удирдлага хувийн хэрэгцээндээ 100,000 төгрөг зарцуулсан гэвэл энэ нь зардал мөн үү ?
      • a. Тийм
      • b. Үгүй
      • c. Тодорхойлох боломжгүй
  • Асуулт 
    • Компани 100,000 төгрөгөөр материал худалдан авсан гэвэл энэ нь зардал мөн үү ?
      • a. Тийм
      • b. Үгүй
      • c. Тодорхойлох боломжгүй
  • Асуулт 
    • Компани 100,000 төгрөгөөр материал худалдан авсан гэвэл энэ нь зардал мөн үү ?
      • a. Тийм
      • b. Үгүй
      • c. Тодорхойлох боломжгүй
  • Өртөг гэж юу вэ? Тодорхой объект дээр хуримтлуулан бүртгэсэн зардлыг “ өртөг ” гэнэ.
  • Өртгийн ангилал
    • Гүйцэтгэлийн өртөг
    • Гүйцэтгэлийн өртгийн үед ШМ, ШХ, ҮНЗ-ыг гүйцэтгэлээр нь авч үздэг.
    • Холимог өртөг
    • Холимог өртгийн үед ШМ, ШХ-ийг гүйцэтгэлээр нь ҮНЗ-ыг тооцоолсноор нь авч үздэг.
    • Стандарт өртөг
    • Стандарт өртгийн үед ШХ, ШМ, ҮНЗ-ыг бүгдийг нь урьдчилан тооцсоноор нь авдаг.
  • Объектын төрөл
    • Зардлын объект
    • Зардлын объект нь тухайн төрлийн зардлыг хуримтлуулан бүртгэж байгаа ямар нэг данс байдаг. Жишээ нь: ДҮ, ҮНЗ данс, УЗ, БЗ г.м.
    • Өртгийн объект
    • Өртгийн объект нь өртөг хуримтлуулан бүртгэх ямар нэгэн цех, тасаг, нэгж дээр нээгдсэн ДҮ данс байдаг.
    • Калькуляцийн объект
    • Калькуляцийн объект нь бүтээгдэхүүний өөрийн өртгийг тооцох үед өртгийн объектыг калькуляцийн объект гэнэ.
    • Үйлдвэрлэлийн зардал
    • Үйл ажиллагааны зардал /үйлдвэрлэлийн бус зардал/
    Зардлын ангилал Байгууллагын үйл ажиллагаатай холбон 2 ангилна. Үйлдвэрлэлийн зардал: Бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхтэй холбогдон гардаг зардал Ү йл ажиллагааны зардал: Байгууллагыг удирдлага, зохион байгуулалтаар хангахтай холбогдон гардаг зардал.
  • Зардлын ангилал
    • Шууд материалын зардал
    • Шууд хөдөлмөрийн зардал
    • Үйлдвэрлэлийн нэмэгдэл зардал
    Үйлдвэрлэлийн зардлыг дотор нь 3 ангилна. Шууд материалын зардал: үйлдвэрлэлд ашиглагдаж байгаа үндсэн түүхий эд материалын зардал Шууд хөдөлмөрийн зардал : үйлдвэрлэлийн үндсэн ажилчдын цалингийн зардал Үйлдвэрлэлийн нэмэгдэл зардал: бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлд ашиглагддаг шууд материал, шууд хөдөлмөрийн зардлаас бусад үйлдвэрлэлийн зардал.
  • Зардлын ангилал
    • Шууд бус материалын зардал
    • Шууд бус хөдөлмөрийн зардал
    • Бусад шууд бус зардал
    Үйлдвэрлэлийн нэмэгдэл зардлыг дотор нь 3 ангилна. Шууд бус материалын зардал: түүхий эд материалын ангилалд хамрагдахгүй хангамжийн зүйлсийн зардал Шууд бус хөдөлмөрийн зардал : цехийн удирдлага, чанар шалгагч, мастер гэх мэт доод түвшний удирдлагын цалингийн зардал Бусад шууд бус зардал: шууд бус материал, шууд бус хөдөлмөрийн зардалд хамаарагдахгүй үйлдвэрлэлийн бусад шууд бус зардал. Ж ишээ нь, түрээс, элэгдэл, цахилгаан...
  • Зардлын ангилал
    • Борлуулалтын зардал
    • Удирдлагын зардал
    Үйл ажиллагааны зардлыг дотор нь 2 ангилна. Борлуулалтын зардал: борлуулалтын ажилчдын цалин, цалингийн шимтгэл, зар сурталчилгааны зардал, бичиг хэргийн зардал, илгээмжийн зардал, бусад зардал Удирдлагын зардал: удирдлагын аппаратын цалин, шимтгэл, түрээс, элэгдэл, хөрөнгийн татвар, хяналтын зардал, хууль зүйн зардал, найдваргүй авлагын зардал, холбооны зардал.
  • Зардлын ангилал
    • Шууд зардал
    • Шууд бус зардал
    Өртгийн объектод холбогдох байдлаар нь 2 ангилна. Шууд зардал: өртгийн нэг объекттой холбогддог. Жнь: Түүхий эд материалын зардал Шууд бус зардал: өртгийн хэд хэдэн объеттой холбогдоно. Жнь: Гэрэл, ус, халаалтын зардал.
  • Зардлын ангилал
    • Хувьсах зардал (VC)
    • Тогтмол зардал (FC)
    Үйлдвэрлэлийн хэмжээтэй холбоотойгоор зардлыг 2 ангилна Хувьсах зардал : үйлдвэрлэлийн хэмжээ өөрчлөгдөхөд нийт хэмжээ нь өөрчлөгддөг, борлуулалттай шууд хамааралтай гардаг зардал Тогтмол зардал: үйлдвэрлэлийн хэмжээ өссөн ч, буурсан ч харьцангуй тогтмол байдаг, өөрөөр хэлбэл, үйлдвэрлэл ба борлуулалтаас хамаарахгүй гардаг зардал.
  • Зардлын ангилал
    • Үйлдвэрлэлийн нэгжийн зардал
    • Үйлчилгээний нэгжийн зардал
    Өртгийн төвтэй холбон 2 ангилна. Үйлдвэрлэлийн нэгжийн зардал: Байгууллагын үндсэн зорилгыг хангах бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг үйлдвэрлэлийн нэгжийн зардал Ү йлчилгээний нэгжийн зардал: Үйлдвэрлэлийн нэгжийн хэвийн үйл ажиллагааг хангахтай холбогдон үүсгэн байгуулагдсан үйлчилгээний нэгжийн зардал.
  • Зардлын ангилал
    • Орлого олох зардал
    • Капиталжуулах зардал
    Санхүүгийн тайлан бэлтгэхтэй холбоотойгоор 2 ангилна. Орлого олох зардал: ОЗНД-руу хаагдаж ашиг алдагдалд нөлөөлж байдаг зардал Капиталжуулах зардал: үндсэн хөрөнгийн шинж чанарыг өөрчилж, хөрөнгийн хэсэгт тусгагдах зардал.
  • ШМЗ ШХЗ ДЇ ББ ББЄ ОЗНД БО ШБМЗ ЇНЗ УЗ ШБХЗ БЗ БШБЗ 1. ШМ+ШХ=Їндсэн зардал 2. ШХ+ЇНЗ=Хувиргалтын зардал 3. ШБХ+ШБМ+БШБЗ=ЇНЗ 4. Їндсэн зардал+ЇНЗ=Їйлдвэрлэлийн зардал 5. БЗ+УЗ=Їйл ажиллагааны зардал 6. Їйлд.зардал+Їйл ажил.зардал=Нийт їйл ажил. зардал
  • Сэдвүүд
    • Зардлын бүртгэл хичээлийг дараах сэдвүүдийн хүрээнд судлах болно :
      • Зардлын бүртгэлийн тухай ойлголт ( Сэдэв 1 )
      • Зардлыг шинжилгээ: Хагас хувьсах зардлыг хувьсах, тогтмол хэсэгт ялгах ( Сэдэв 2 )
      • Үйлдвэрлэл ба худалдааны байгууллагын зардлын бүртгэл ( Сэдэв 3 )
      • Материалын зардлын бүртгэл ( Сэдэв 4 )
      • Хөдөлмөрийн зардлын бүртгэл ( Сэдэв 5 )
      • Үйлдвэрлэлийн нэмэгдэл зардлын бүртгэл ( Сэдэв 6 )
  • Сэдвүүд
      • Үйлчилгээний нэгжийн зардлыг үйлдвэрлэлийн нэгжид хуваарилах ( Сэдэв 7 )
      • Ажлын захиалгын аргын өртгийн систем ( Сэдэв 8 )
      • Үйлдвэрлэлийн үе шатны аргын өртгийн систем ( Сэдэв 9 )
      • Үндсэн болон дайвар бүтээгдэхүүний өртгийн тооцоо ( Сэдэв 10 )
      • Стандарт өртгийн бүртгэл ( Сэдэв 11 )
      • Шууд зардлаар өртөг тооцох ( Сэдэв 12 )
  • Сэдэв төгсөв Анхаарал тавьсанд баярлалаа