• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Teknikat ne IRM
 

Teknikat ne IRM

on

  • 1,422 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,422
Views on SlideShare
1,422
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
23
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Teknikat ne IRM Teknikat ne IRM Document Transcript

    • UNIVERSITETI I TIRANËSFAKULTETI I SHKENCAVE MJEKSORE TEKNIKEDEGA IMAZHERI HISTORIKU I REZONANCES MAGNETIKE PARIMET FIZIKE NË MRI DHE FUNKSIONI PAJISJA E MRI DHE NDËRTIMI I APARATIT TERMINOLOGJIA DHE LËNDET E KONTRASTIT SPEKTROMETRIA RMB IN VIVO IRM E FLUKSEVE,IRM FUNKSIONALE PROTOKOLLET E EKZAMINIMIT NË MRI PËRFTIMET DHE RRËZIQET E IRM Punoi:Marinela Paluca Pranoi:dr. Maksim Basho
    • Imazheria me anën e rezonances magnetike bërthamore(IRM)bazohet në regjistrimin e shpejtësive të kthimit në ekuilibër të protoneve të vendosura në një fushë magnetike të cilat I nënshtrohen një impulsi “destabilizues”.Gjate viteve te fundit perparimi i kësaj teknike jorrezatuese ka qene e mahnitshme:permisimi i madh i rezolucioneve hapësinor dhe në intensitet,sekuenca të shpejta të realizimit te imazherive,lëndë kontrasti,imazheri funksionale dhe intervenuese janë realizime te IRM të cilat e bëjnë këtë metodë,ndonësë ende shumë e kushtueshme,me mundësi të mëdha të arritura dhe potenciale të cilat nuk i paraqet asnëra nga konkurrentet e saj të imazherisë mjekësore. Rezonanca magnetike është një ekzaminim imazherik joinvaziv, pa dhimbje që ndihmon mjekët në diagnostikimin e sëmundjeve të ndryshme , kur metodat e tjera radiologjike janë të pamjaftueshme. Rezonanca Magnetike, pra RM, përdor fushë të fuqishme magnetike, valë elektromagnetike dhe një kompjuter për të prodhuar pamje të detajuara të organeve, indeve të buta, kockave dhe virtualisht të gjitha strukturave të tjera të brendshme të trupit. RM nuk përdor rrezatim të jonizuar (rrezet x). Imazhet e detajuara të RM i mundësojnë mjekut të vlerësojë më mirë pjesët e trupit dhe patologji të veçanta që nuk mund të përcaktohen në mënyrë të përshtatshme me metodat e tjera të imazherisë si rreze x, ultratingujt ose tomografinë e kompjuterizuar (e quajtur edhe CT ). Historia e IRM Historia e MRI është plot ngjarje interesante, nga pikëpamja teknologjike, ekonomike dhe sociale. Rezonanca magnetika eshte zbuluar ne menyre te pavarur ne vitin 1946 nga fizikantet Felix Bloch dhe Edward Purcell, për të cilen moren Çmimin Nobel ne fizikë në vitin 1952. Midis vitit 1950 dhe 1970 është përdorur kryesisht në analizën e kimisë Fig 1.Felix Bloch molekulare dhe strukturës së materialeve. Në vitin 1949 kompania amerikane Varian mori një patentë për përdorimin e MRI për të matur fushën magnetike të Tokës. Broën dhe Gamsom,në vitin 1960 bëne regjistrimin e parë eksperimental, " prerjet e RMB" në një pus për eksplorimin e naftës dhe në vitin 1978 Schlumberger prezanton per here te parëFig2.Edward Purcell prerjet, si nje mjet standard i quajtur “Prerjet Bërthamore Magnetike”. Në vitin 1971, Raymond Vahan Damadian përshkruan se si tumoret dhe indet normale japin përgjigje të ndryshme ne analizat me RMB. Ai sugjeroi që këto dallime mund të përdoren për diagnozën e kancerit. Megjithatë, hulumtimet e mëvonshme treguan se këto dallime, edhe pse reale, kanë një gamë të gjerë të ndryshueshmërisë për të cilat do të kishte qenë e vështirë për ti përdorur ato për qëllime diagnostike. Rezultatet e fituara nga Damadian kishte disa të meta në mënyrë që të përdoren në përdorim praktik; studimet e Fig 3.Raymond Damadian
    • kryera duke kryer një MRI me kohë të relaksimit tëndryshme të tërë trupit, tregoi se MRI nuk mund tëpërdoret për të dalluar indet e tumorit nga ato teshëndetshëme.Në vitet 50-te Herman Carr deklaroi qe kishte krijuar njëprojeksion një-dimensionale duke përdorur një teknikë tëimazhit rezonancë magnetike. I frymëzuar nga një artikullnga Damidian mbi potencialin diagnostik te rezonances Fig3.Aparate dhe metoda per studimin e kancerit,Raymond Damadianberthamore, Paul Lauterbur përmirësoi teknikën e Carrdhe zhvilloi një metodë për të gjeneruar imazhet e para 2D dhe 3D duke përdorur gradientet. Me vone PeterMansfield i Universitetit të Nottingham zhvilloi një metodë matematikore që do te lejojë të skanoje nësekonda, në vend te disa orëve dhe për të prodhuar imazhe të mira. Ndërsa Lauterbur dhe Mansfield aplikuannë kafshë dhe indet e njeriut, Damadian ndërtoi makinën e parë të rezonancës te përdorshme për të gjithëtrupit dhe u prodhuan skanime per të parë gjithë trupin e njeriut duke përdorur teknikën e fushës se fokusuar.Në vitin 1972, duke shfrytëzuar avancimet ne matematike për rindërtimin e imazhit, Lauterbur u bashkua mestudimin e tij te rezonancës, deri tani te përdorura në vëzhgimet e makromolekules kimike, në rretheanatomike.Në vitin 1988, Numar, një kompani e zhvilluar posaçërisht për prerjet Ermb realizon nje mjet, të quajtur MRIL(Magnetic Resonance Imaging Logging) pajisur me magnete të përhershëm dhe antenë RF për të dërguar njëseri të pulses lejuar përcaktimin e kohës relaksimit tërthor .Në vitin 2003,çmimi Nobel u fitua nga Paul C. Lauterbur dhe Peter Mansfield për zbulimet e tyre të përdorimitMRI-se si një mjet diagnostik.Parimet Fizikespini bërthamor dhe magnetet. elektronet, neutronet dhe protonet, tre grimcat që përbëjnë një atom, kanë një pjesë të brendshme të quajtur Spin. Spini përcaktohet nga numri i katërt kuantik për çdo funksion të dhene vale të marra nga zgjidhja e formës relativiste i ekuacionit të Shrodingerit (SE). Përfaqëson një pjesë të përgjithshme të grimcave të cilat ne mund ta përshkruajmë duke përdorur vetitë e elektroneve. Elektronet rrjedhin rreth një spirale që gjeneron një fushë magnetike në një drejtim të caktuar: kjo pjesë është ajo që e bën punën motore elektrike . Pothuajse në të njëjtën mënyrë elektronet qarkullojnë në atom rreth bërthamës, duke gjeneruar një fushë magnetike. Kjo fushe e gjeneruar ka një moment këndor lidhur me të. Në këtë mënyrë rezulton se edhe elektroni ka një moment këndor , shënohet spin, dhe kjo i jep rritje numrit kuantike spin,m. Momenti kendor i spinit është përcaktuar dhe mund të marrë vlera të ndryshme të plota ose gjysmë-të plota në varësi të sistemit që është nën studim. Në qoftë se do zgjidhim ekuacionin relativist SE për elektronIN marrim vlerat +1/2 dhe -1/2. Si elektroni, protonet dhe neutronet kanë gjithashtu një moment kendor të spinit ose ndryshe të rrotullimit i cili mund të marrë vlerat + 1/ 2 dhe -1/2. në bërthamën atomike, protonet mund të ciftohen
    • me protone të tjera antiparalel në të njëjtën mënyrë që elektronet çiftohen në një lidhje kimike. Neutronet bëjnë të njëjtën gjë. Grimcat çiftëzohet me një spin pozitiv dhe një negativ, pra kemi një kend rrotullimi neto zero "0". Ne mund të shohim se një bërthamë me protonet të pa ciftuara dhe neutronet do të ketë një spin të përgjithshme, me kontribimin e numrit të pa ciftuar 1/2 e numrit kuantik rrotullues të bërthamës, l. Kur kjo është më e madhe se zero, një bërthamë do të ketë një moment këndor rrotullues dhe një moment magnetik, µ, varet nga drejtimi i rrotullimit. Është ky moment magnetike që manipulojmë në eksperimentet moderne të NMR Vlen të përmendet këtu se bërthamat mund të ketë më shumë se një proton të pa ciftuar dhe neutron , shumë në të njëjtën mënyrë që strukturat elektronike në tranzicionin e metaleve mund të kenë shumë spine të pa ciftuara. Për shembull 27Al ka një l = 5/2.Vlerat e momentit këndor rrotullues momenti këndor rrotullues ne një bërthame mund të marrë vlerat nga + l deri te-l në hapa integrale. KJo vlerë është e njohur si numri kuantik magnetik, m. Për çdo bërthamë është një total (2l +1) gjëndja e moment këndor. momenti këndor i rrotullimit është vektor saior.komponenti Z i të cilit, shënohet l është përcaktuar: lz=mh/2 ku h është konstantja e Plankut. momenti rezultant magnetik i kësaj bërthame është e lidhur thelbësisht me momentin këndor rrotullues . Në mungesën e ndonjë efekti të jashtme momenti magnetik i një spini 1 2 bërthamës shtrihet përafërsisht 52.3o nga aksi momentit këndor ose 127,70 për spin kundërshtar.Relaksimi.Relaksimi përshkruan mënyrën se si një spin rikthehet në gjëndjen fillestare. Klasifikimi i spineve ndjek ekuacionin Boltzmann: Nuk ka magnetizim transvers. Nuk ka fazë koherence. Kemi dy tipe: 1 - longitudinal, përgjatë boshtit të jashtëm të fushës magnetike. 2 - transvers, pingul me boshtin e jashtëm të fushës magnetike. Fushat magnetike krijohen nga: - bashkëpunimi spin-spin -bashkëpunimi i spinit me ambjentin rrethues.
    • Ndërtimi i aparaturës se RMAparatura e RM eshte nje sistem i ndërlikuar që mund tëndahet në disa sisteme më të vegjël,ku me të rëndësishmëtjanë magneti,sistemi i gradienteve dhe sistemi iradiofrekuecës.Detyra kryesore e magnetit është prodhimi ifushës statike,qe shërben për të diferencuar niveletenergjitike të spineve dhe i bën të aftë për të prodhuar njësinjal.Magneti karakterizohet nga intensiteti i fushës magnetikestatike dhe nga homogjeniciteti i saj.Intensiteti i fushësmanjetike statike shpehet ne Tesla (1T=10000 Fig5.Skicë aparaturë e Rezonanës Magnetikegauss);magnetet ndahen me intensitet fushe të ulët(0.02-0.3T),të mesëm(0.5-1.0T) dhe të lartë (>1.0T).Homogjeniteti i fushës eshtë përcaktues për cilësinë e imazhit.Ka tre tipa bazë të magnetëve:permanentë,me rezistencë dhe supërpërcjellës e tj.Gradientët kanë për qëllim deformimin e kontrolluar të fushës për të futur elementet e dallimit hapësinor,nëpërgjigje ndaj spineve dhe sistemit të radiofrekuences.Ky i fundit mund të ndahet në një sistëm marrës dhe njëdhënës.Detyra e seksionit transmetues dhe bobinës se eksitimit është krijimi i një fushe alternative,pingul meatë statike për të patur lëvizjen e spineve në kohë dhe në këndin e duhur. Detyra e boninës marrëse ështëmbledhja e sinjaleveelektrike të induktuar nga magnetizimi transversal i kampionit,duke e ndare sa më shumëtë jetë e mundur nga zhurmat.Dispozitivët e IRMDispozitivët e imazherisë me anën e rezonancës magnetike janëaparate shumë të kushtueshme që kërkojnë:-një mjedis të vecantë pranë të cilit nuk duhet të lëvizin mjetemetalike(trena,ashencorë)dhe që të jetë I mbrojtur nga rrezatimetelektromagnetike të jashtme nga një kafaz i Faradeit;-bobina që bëjnë të mundur krijimin e një fushë magnetike tëfuqishme dhe të njëtrajtshme në një vëllim të madh si edhe gradienttë fushës magnetike qe mund të vendosen dhe ndërpriten shumë Fig6.Aparati i RMshpejt;-pajisje informatike cilësore pëe të drejtuar protokollet e grumbullimit të të dhënave dhe për të kryerllogaritjet e nevojshme për rindërtimin e imazheve.
    • Si funksionon procedura Ndryshe nga ekzaminimet konvencionale me rreze x dhe tomografia e kompjuterizuar (CT), RM-ja nuk karadiacion. Ajo përdor fushën magnetike e cila përfitohet nga rryma elektrike. Ndërkohë që pacienti rri shtrirëbrenda njësisë së RM-së, valët elektromagnetike drejtohen tek protonet në zonën e trupit që do të studiohet.Nën ndikimin e fushës magnetike, këto protone ndryshojnë pozicionin e tyre, duke prodhuar sinjale që kapennga bobinat. Më pas një kompjuter përpunon sinjalet dhe prodhon një seri imazhesh secila prej të cilave tregonnjë shtresë të hollë të trupit që më pas përpunohen në pamje 3 dimensionale shumëplanëshe. Për shkak se protonet janë më të shumtë në molekulat e ujit, imazhet RM tregojnë diferenca në përmbajtjen eujit në inde të ndryshme të trupit. Si rrjedhim, RM është veçanërisht e përshtatshme për të zbuluarçrregullimet në zonat e sëmura të trupit, për shembull, zonat e prekura nga tumoret, infeksionet dheinflamacionet të cilat ndikojnë në prishjen e ekuilibrit të lëngjeve në qelizë dhe jashtë saj. Në përgjithësi,diferencimi i indeve anormale (të sëmura) nga indet normale është veçanërisht më i lehtë me RM sesa memodalitetet e tjera të imazherisë siç janë rrezet x, CT dhe ultratingujt.Formimi i imazhitImazhi ne RM formohet nga përpunimi i një sinjali elektrik të fituar nga kapja e ndryshimeve të fushësmagnetike që ndodhin nga përparimi ispineve që kthehen në pozicionin e ekuilibrit.Problemi kryesornë formimin e imazhit është kodifikimi hapësinor,nga lokalizimi i sinjalit pikë për pikë në njëmatricë,me qëllim që të krijohet imazhi anatomik korrespondues.Formimi I imazhit është process qërealizohet me anë të sekuencave të ndryshmë dhe aparaturave kompjuterike të sofistikuara.Kontrasti natyror ne IRMIRM përdor vlerën e aplitudës së sinjalit të RMB të matur sipas një protokolli impulsesh shumë tësaktë,përgjithësisht të përsëritur dhe të grumbulluar/akumuluar për të permisuar sinjal/zhurmë.Kontrastiburon kryesisht nga ndryshimet e vlerave T1dhe T2,të cilat janë të mëdha për indet që përmbajnë shumë ujë.Lëndët e kontrastit në IRMMegjithëse IRM,në sajë të ndyshimeve të T1 dhe T2,paraqet një contrast shumë të madh ndërmjet indeve tëbuta të ndryshme,përdorimi I lëndëve të kontrastit në IRM zhvillohet me shpejtësi mbasi bën të mundur njëdallim më të mirë të indeve të shendosha dhe te semura,si edhe vënien në dukje të vecorive funksionale.Fjalaështë si ne mjekësine bërthamore për gjurmuesit e shënuar.Gjurmuesi(molekulë,qelizë)I jep lëndës sëkontrastit një bioshperndarje të vecantë.për shenbull në analizën e mëlcise përdoren gjjurmues meshperndarje jashtqelizore,ose që sekretohen nga sistemi hepato-biliar,ose qe kapen nga sistemi retikulo-endotelial(sistemi I fagociteve me nje berthame),ose edhe thjeshte vascular.Aktualisht shënjuesi më i përdorur është godoliumi,efekti paramagnetic i të cilit i detyrohet 7 elektroneve tëpaciftuara,shkakton nje zvoglim të madh të T1.Godoliumi i lirë është shumë toksik dhe përdoret gjithmonë në
    • trajtë kompleksesh të qëndrueshme,të jonizuara ose asnjanëse(p.sh.godoliumi DTPA).Përdoren po ashtu lëndësupermagnetike të cilat zvogëlojnë shumë T2.Ne baze te karakteristikave te rrugës së marrjes dhe karakteristikave farmakokinetike mjetet e kontrastitndahen:1)Intravaskulare-ekstracelulare.Janë mjetet e kontrastit paramagnetik më të përdorshëm,që përfaqësohen ngalidhje te gadoliumit,injektohen ne rrugë endovenoze,hyjne në qarkullim pastaj migrojnë në hapësirënintersticiale dhe eleminoren në rrugë renale.2)Hepato-biliare.Janë mjete kontrasti paramagnetik të koheve të fundit,që përbëhen nga gadoliumi ose ngamagnezi.Kur injektohen ne rrugë endovenoze kanë një specifikë të vecantë për qelizat hepatocitare,nga tëcilat kapen dhe eleminohen me sistemin biliar.3)Retikuloendoteliale.Janë të përbëra nga oksidi i hekurit,me efekt supermagnetik.Jane te ndërtuara ne formëpjesëzash,që me tu injektuar kapen nga sistemi retikuloendotelial,në vecanti nga mëlcia dhe shpetka,kuprovokojnë një rënie të vazhdueshme të sinjalit.4)Intravaskulare.Kanë interes per studimin e eneve të gjakut.5)Gastrointenstinale.Janë lëndë kontrasti që merren me rrugë orale dhe kanë për qëllim të opacifikojnë ansatintestinal,ato mund te jene të ndërtuara nga substanca me efekt supermagnetik(kontrast negativ,ansahipointens) dhe paramagnetik(kontrast pozitiv,ansa hiperintens).Termiologjia në RMNë përshkrimin e imazheve të RM,si dhe në imazhet e metodave të tjera ka një terminologji bazë,ku sireferencë është intensiteti I sinjalit të strukturave te ndryshme.Intensiteti I sinjalit është një vlerë e bazuar nëkohet e relaksimit që kanë inde te ndryshme normale,në nje imazh T1 të rende rezulton hiperintens elementime kohë relaksimi më të shkurtër,ndërsa në një imazh T2 të rëndë është hiperintens elementi me koherelaksimi T2 më të gjatë.Nga kjo rrjedh se në përgjithësi në një imazh T1 të rëndë indi adipoz eshtë elementimë hiperintens ;por kur realizohetnjë sekuencë me suppression(heqjen)të sinjalit të indit adipoz atëherë do tëishte parenkima hepatike,pankreatike dhe renale që do të ketë intensitetin më të lartë të sinjalit.Duke u bazuar në intensitetin e sinjalit terminologjia e RM është si më poshtë:-izointens:përkufizohet si i tillë një element që ka një intensitet të sinjalit të njëjtë me ate të parenkimësrrethuese;-hiperintens;intensiteti i sinjali është më i madh;-hipointens:intensiteti i sinjalit më i vogël.
    • IRM e flukseveIRM mund të përshtatet për të vënë në dukje zhvendosjen e fluideve,vecanërisht në imazherinë e enëve tëgjakut dhe në përcaktimin e fluksit/prurejs se gjakut.Përdoren nje varg teknikash që të gjitha të bazuara nëzhvendosjen ee protoneve të fluidit gjatë sekuencës së nxitje-përfitimit.Metodat sipas kohës së fluturimit përdorin psh faktin që në rast se ndërmjet fazës së nxitjes dhe fazës seperftimit,protonet e nxitura te fluidit janë zhvendosur dhe jane zëvendësuar nga prtotone te panxitura,sinjalido të jetë më shumë a me pak i fortë(sipas sekuences se perdorur)tek fluidi në lëvizje në krahasim me indetrrethuese të palëvizshme.Metodat sipas kontrastit të fazës përdorin një sfazim të spineve me anën e gradienteve dytësore.Ky sfazimndryshon sipas shpejtësise se protoneve,duke realizuar një kodim të shpejtësise së lëvizjes te fluidit.Mund terealizohet kështu nje hartë e shpejtësive te zhvendosjes së fluidit në një enë gjaku,të studiohet regjimi Irrjedhjes(shtresore ose te crregullt)dhe të gjendet prurja e rrjedhjeve shtresore.IRM funksionaleIRM funksionale,ndonëse një teknikë në faza fillestare,bën të mundur vizualizimin e aktivizimit të zonave tëtrurit me një saktesi të rendit te milimetrit,gjatë veprimtarise fizike(psh.levizjes së gishtave)osemendore(psh.numerimit)të përsëritura sipas një protokolli që quhet “paradigmë”.Parimi i saj mbështetet nëndryshimin e fushës magnetike lokale të indeve sipas perqendrimit lokal te oksigjenit,I cili rritet me prurjen egjakut në zonat e aktivizuara.Ky ndryshim quhet BOLD(Blood Oxygen Level Dependence)e ka zanafillën tekfakti se hemoglobina e pangopur Hb ështe paramagnetike(pra e rrrit lokalisht madhesine e Bo)nderkohë qëoksihemoglobina HbO2 nuk e ka këtë efekt.Duke krahasuar imazhet e marra para dhe pas aktivizimit,është emundur të përcaktohen zonat e trurit të aktivizuara.Ndonëse kjo teknike ne fillim perdorej vetem tek makinatqe realizonin një fushë statike shumë të fuqishme 4T,ajo tashmë mund te përdoret edhe tek makinat 1.5T.RM është zgjidhja më e mirë për ekzaminimin e:• Trurit• Artikulacioneve si gjuri, shpatulla, kyçi i dorës e i këmbës etj• Shtyllës kurrizore për sëmundje të diskut• indeve te butaAktualisht RM është ekzaminimi më i ndjeshëm i imazherisë së kokës (veçanërisht trurit) rutinë në praktikënmjekësore.RM e Gjirit është metoda më e avancuar diagnostikuese e gjirit, e cilaofron informacion të vlefshëm rreth shumë patologjive të gjendrësmamare që nuk mund të merren përmes modaliteteve të tjera tëimazherisë, siç janë mamografia dhe ekoja duke çuar në diagnozën esaktë. Rekomandohet fuqishem sidomos per pacienten me risk te larteper zhvillimin e kancerit te gjirit sic jane ata me predominancegenetike,histori familjare, kancer te ovareve , pacientet me gji tedendur ne mamografi apo te diagnostikuar me pare me lezione Fig7.IRM biopsi e gjirit
    • prekanceroze.Rezonanca Magnetike e gjithë trupit është ekzaminim i detajuar i gjithëtrupit (nga koka deri te këmbët) që realizohet me anë të sitemit modern TIMtë RM dhe përdoret në diagnostikimin dhe percaktimin e shkallës së përhapjestë shume patologjive si:• tumoret e kraharorit, abdomenit ose pelvisit • patologjitë funksionale dhe anatomike të zemrës. • tumoret dhe anomalitë e tjera të organeve riprodhuese (p. sh. uterusin,ovaret, testikujt, prostatën). • sëmundje të mëlçisë ose organeve të tjera (kur diagnoza nuk arrihet meteknika të tjera). • anomali dhe sëmundje vaskulare, arteriale dhe venoze(Angiografia RM). • patologjitë e tëmthit dhe rrugëve hepatobiliare (MRCP) si alternative e ERCPinvazive.Rezonanca Magnetike e sistemit muskuloskeletal përdoret për tëdiagnostikuar apo vlerësuar:• dëmtimet e meniskut, ligamenteve, kartilagos tendineve dhe muskujve.• frakturat (në pacientë të veçantë). Fig8.RM e gjithe trupit• patologjitë e diskut spinal (p. sh, hernia diskale).• dëmtimin e shtyllës kurrizore pas traumave• dëmtimet e lidhura me sportin dhe çrregullimet e lidhura me punën të shkaktuara nga sforcimi i përsëriturose goditjet e fuqishme.• infeksionet (p. sh. osteomieliti).• tumoret (p. sh. tumoret fillestare dhe metastazat) që përfshijnë kockat dhe kyçet• dhimbjen, ënjtjen ose hemorragjinë në indet brenda dhe përreth kyçeve dhe kockave.Përgatitja e pacientit,Protokollet e ekzaminimitPërpara kryerjes se procedures ekzaminuese,mund ti kërkohet pacientit të veshë nje perparëse osemund te lejohet te mbaje veshur rrobat e tij nëse ato janë të lirshme dhe nuk kanë kapësemetalike.Disa ekzaminime te RM mund të kërkojnë që pacienti të pijë lëndë kontrasti ose ti injektohetnë rrugë intravenoze,keshtu duhet pyetur pacienti per alergji te ndryshme nga medikamentet tendryshme.Megjithatë lënda e kontrastit e përdorur ne RM i quajtur gadolinium nuk përmban jodinëdhe ka pak mundësi për të shkaktuar reaksion alergjik.Gjithashtu duhet bërë e ditur nësë pacienti kaprobleme serioze me shëndetin dhe operaconet qe mundt te kete kryer pasi disa patologji sisëmundja e veshkave dhe anemia drepanocitare mund të pengoje të kryhet RM me kontrast. Gratëduhet të informojnë mjekun e tyre ose teknikun radiolog për ndonjë shtatëzani të mundshme,pershkak se rreziku i ekzaminimit tek fetusi eshtë i panjohur dhe ekzaminimi mund te kryhet vetem neraste te domosdoshme. Nese pacineti vuan nga klaustrofobia ose ankthi mund ti jepet një qetesues i
    • lehte.Bizhuterite dhe aksesorë të tjerë duhet të hiqen perpara ekzaminimit ,per shkak se mund tendërhyjnë me fushen magnetike të RM,objektet metalike dhe elektronike nuk lejohen ne dhomen eekzaminimit.Duhet informuar gjithmon nese pacieti ka pajisje mjekësorë ne trupin e tij si:valvulaartificiale të zemres;kateter infuzioni;pacemaker kardiak;proteza metalike;kapëse metali,vida,klappakirurgjikale etj pasi mund te prishin cilesine e ekzaminimit ose te paraqese rrezik per jeten.Evolucioni i teknologjise se aparaturave IRMProdhimi i aparaturave te hapura (open)te rezonances magnetike jane nje arritje e madhe e mjeksise,permarrjen e imazheve sa me cilesore,dhe ne paciente qe vuajne nga klaustofobia. Përfitimet Rezonanca Magnetike është një teknikë jo-invazive e imazherisë që nuk përfshin ekspozimin ndaj radiacionit ,prandaj eshte e pershtatshme per te gjitha moshat. Imazhet e RM të trurit dhe strukturave të tjera kraniale janë më të qarta dhe më të detajuara se me metodat e tjera të imazherisë. Ky detaj e bën RM një mjet të pazëvendësueshëm në vlerësimin e shumë patologjive te trurit, përfshirë dhe tumoret. Angiografia RM jep imazhe të detajuara të enëve të gjakut.. RM e indeve të buta të trupit – siç është zemra, mëlçia dhe shumë organe të tjera – kanë një ndjeshmëri të madhe për të identifikuar dhe karakterizuar patologjitë dhe lezionet lokale në krahasim me metodat e tjera të imazherisë. Ky detaj e bën RM një mjet të pazëvendësueshëm në diagnostikimin e hershëm dhe vlerësimin e shumë lezioneve fokale dhe tumoreve. RM është provuar si metoda më e vlefshme në diagnostikimin e shumë patologjive përfshirë kancerin, sëmundjet e zemrës dhe enëve të gjakut dhe ato të sistemit muskuloskeletal. RM jep informacion të detajuar jo vetëm për strukturën e një organi po edhe për funksionin e tij. Lënda e kontrastit e përdorur në ekzaminimet e RM ka më pak mundësi të prodhojë reaksione alergjike sesa kontrastet me bazë jodi të përdorura ne CT.
    • Rreziqet e IRMRezonanca Magnetike nuk paraqet ndonjë rrezik për pacientin kur ndiqen udhëzimet përkatëse të sigurisë dheduke qënë se përdor rrezatime jo jonizuese por duhet pasur parasysh se: Në gjakun që lëviz në fushën magnetike të fuqishme lind rryma elektrike e induktuar e cila krijon diferencë potenciali në të dy anët e membranës(rreth 5mV në aortë).Këto potenciale vëzhgohen në trajtën e një shtrembërimi shumë të lehtë të impulsit T të elektrokardiogramës.Ky efekt nuk paraqet rrezik me fushat që përdoren sot për sot por këto rryma të induktuara përbëjnë një factor kufizues për rritjen e Bo në të ardhmen. Sinjali nxitës elektromanjetik shkakton ngrohjen e indeve.Kjo ngrohje është tepër heterogjene dhe ndonëse arrin nivelin maksimal tek gjymtyrët,tek qafa dhe në kokë,sot per sot është e padëmshme për fuqitë e përdorura.Por ndonjë nga metodat e vecanta te IRM që kërkon përdorimin e energjive të mëdha po I afrohet fuqive maksimale te lejuara. IRM-ja mund të jetë e rrezikshme dhe nuk mund të përdoret për të ekzaminuar pacientët që kanë proteza dhe implante metalike ose dispozitivë të tipit pacemaker.Pjesët metalike I nënshtrohen forcave te mëdha dhe eventualisht mund të pësojnë edhe ngrohje locale.Pacemaker-I nga nan e tij mund te trazohet fort në funksionimin e tij nga fusha manjetike statike ,nga gradienti apo edhe nga sinjalet elektromagnetike. Megjithëse fusha e fortë magnetike nuk është e dëmshme në vetvete, pajisjet mjekësore që përmbajnë metale apo sende metalike si (celësa etj)mund të shkaktojnë goditje gjatë një ekzaminimi RM. Ka një rrezik shumë të vogël për reaksion alergjik nëse injektohet lëndë kontrasti. Reaksione të tilla janë zakonisht të lehta dhe kontrollohen mirë nga medikamentet. Fibroza nefrogjenike është aktualisht një komplikacion i rrallë i RM që mendohet të shkaktohet nga injektimi i disa (por jo të gjitha) kontrasteve të RM në pacientë me funksionim të dobët të veshkave. Megjithëse nuk ka asnjë arsye për të besuar se Rezonanca magnetike dëmton fetusin, efektet e fushës së fortë magnetike nuk janë kuptuar mirë. Për këtë arsye rekomandohet qe gratë shtatzëna te këshillohen paraprakisht me mjekun përpara se të kryejnë këtë ekzaminim.PërfundimIRM është një teknikë me mundësi te pakrahasueshme,ajo ka një sërë përparësish:dallueshmëri e shkallës sëlartë ndër indet e buta;eksplorim optimal i strukturave të trurit meqë kockat nuk krijojnë asnjë problem(atopraktikisht nuk përftojnë sinjal);mundësi e realizimit drejtpërdrejt të tomografive në cdo drejtim;padëmshmëripothuajse e plotë,gjë që bën të mundur ekzaminimin e grave shtatzëna në rast nevoje;mundësi e përdorimit tëlëndëve të kontrasit shumë të efektshme dhe pak toksike;ndërhyrje kirurgjikale nën mbikqyrjen e IRM(IRMintervenuese).Ndërkohë duhen pasur parasysh edhe disa mangësi:ndonëse po përparohet në këtë drejtim,koha e përfitimit tëimazheve eshte e gjatë,gjë që kufizon numrin e ekzaminimeve nga aparati dhe krijon mundësinë e artifaktevepër shkak të lëvizjeve të pacientit (vecanërisht për shkak te levizjeve fiziologjike kardio-respiratore);pacientëtqë mbartin pacemaker-a ose proteza feromagnetike nuk mund te ekzaminohen;dispozitivët e IRM në trajtëtuneli shkaktojnë një ndjenjë klostrofobie(frikë e të mbyllurit brënda)tek disa pacientë dhe nuk lejojnë
    • ekzaminimin e personave në gjendjë reanimacioni;mungesa e sinjaleve nga kockat përbën një mangësi për disaekzaminime;së fundi paisjet IRM kanë kosto investimi dhe mirëmbajtje shumë të lartë.