xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ΟΝΟΜΑ…………………………………………………………………………………………………….
ΙΣΤΟΡΙΕΣΠΑΙ∆ΙΩΝ
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
Το τελικό ν
Τα άρθρα : το(ν), τη(ν), ένα(ν)
Το αριθµητικό: ένα(ν)
Η προσωπική αντωνυµία :αυτή(ν)- τη(ν)
( η προσωπική αντωνυµία αυτόν-τον διατηρεί πάντα
το τελικό ν)
Οι άκλιτες λέξεις : δε(ν), µη(ν)
∆ιατηρούν∆ιατηρούν∆ιατηρούν∆ιατηρούν το τελικό ν όταν η λέξη που ακολουθεί αρχίζει από :
. φωνήενφωνήενφωνήενφωνήεν: α,ε,η,ι,ο,υ,ω ( δίψηφο φωνήεν ή συνδυασµό)
. δίψηφο σύµφωνοδίψηφο σύµφωνοδίψηφο σύµφωνοδίψηφο σύµφωνο : µπ, ντ, γκ, τσ, τζ
. διπλό σύµφωνοδιπλό σύµφωνοδιπλό σύµφωνοδιπλό σύµφωνο :ξ,ψ
. στιγµιαίο σύµφωνοστιγµιαίο σύµφωνοστιγµιαίο σύµφωνοστιγµιαίο σύµφωνο: κ, π , τ
ΧάνουνΧάνουνΧάνουνΧάνουν το τελικό ν όταν η λέξη που ακολουθεί αρχίζει από οποιοδήποτε
άλλο σύµφωνο.
Το τελικό ν διατηρείται πάνταδιατηρείται πάνταδιατηρείται πάνταδιατηρείται πάντα στο άρθρο των ,των ,των ,των ,στο τροπικό
επίρρηµα σανσανσανσαν και στην αόριστη αντωνυµία έναν.έναν.έναν.έναν.
των φίλων σαν ζαρκάδι
Εφάρµοσε αυτά που έµαθες:
1. Να συµπληρώσεις το οριστικό άρθρο το(ν) ή τη(ν) µπροστά από τα
παρακάτω ουσιαστικά:
------ πατέρα ------- τζίτζικα -------- κήπο -------- ροδιά
------- αέρα ------- βατοµουριά ------- πεταλούδα ------ µπαξέ
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.3
Γλώσσα Δ΄: 6η Ενότητα Mανιάτη Αγγελική
4.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
-------µέλισσα ------ φύση ------- περίπατο -------- εικόνα
2. Να διαγράψεις το τελικό ν όπου δε χρειάζεται:
τον κήπο µην µπαίνεις τον Μενεξέ τον τζίτζικα
την άνοιξη µην γυρίζεις σαν µέλισσα έναν ποιητή
αυτήν χαιρέτησα µην φοβάσαι τον ήχο την φύση
3. Να συµπληρώσεις τα κενά µε τα άρθρα που λείπουν:
Ο Πάρης σκοτώνει ……… Αχιλλέα , αλλά σκοτώνεται κι αυτός από κάποιον
Έλληνα. Με το σχέδιο του Οδυσσέα φτιάχνουν ………. ∆ούρειο Ίππο, ένα
ξύλινο δηλαδή άλογο. Μέσα …………. κοιλιά του κρύφτηκαν 50 παλικάρια. Οι
Τρώες το έσυραν ……………. πόλη νοµίζοντας πως οι Έλληνες είχαν φύγει.
Το βράδυ βγήκαν οι Αχαιοί αθόρυβα και άνοιξαν τις πύλες. Κανένας δε
γλίτωσε από …………. σφαγή εκτός από ……………. Αινεία . Ο Μενέλαος πήρε
………… Ωραία Ελένη και γύρισαν …………. Σπάρτη.
Σ. Γιαλουράκη Χρυσές Μυκήνες
4. Να γράψεις τα ουσιαστικά στην αιτιατική ενικού και στη γενική
πληθυντικού:
ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ
ΕΝΙΚΟΥ
ΑΙΤΙΑΤΙΚΗ
ΕΝΙΚΟΥ
ΓΕΝΙΚΗ
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΥ
ο δρόµος το δρόµο των δρόµων
ο τζίτζικας
ο κήπος
η µητέρα
ο άνθρωπος
ο φίλος
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.4
5.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ηπεταλούδα
η εικόνα
Ο ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣΟ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣΟ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣΟ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣ
Ο ΠαρατατικόςΟ ΠαρατατικόςΟ ΠαρατατικόςΟ Παρατατικός και ο Αόρισο Αόρισο Αόρισο Αόριστοςτοςτοςτος λέγονται παρελθοντικοί χρόνοιπαρελθοντικοί χρόνοιπαρελθοντικοί χρόνοιπαρελθοντικοί χρόνοι, γιατί και οι
δύο αναφέρονται στο παρελθόν, αλλά αυτό που δείχνουν έχει διαφορετική
διάρκεια.
ΤΤΤΤ για µια στιγµή ∗ ΑόριστοΑόριστοΑόριστοΑόριστο ∏∏∏∏ Έγραψα.Έγραψα.Έγραψα.Έγραψα.
ΤΤΤΤ µε διάρκεια ∗∗∗∗ ΠαρατατικόςΠαρατατικόςΠαρατατικόςΠαρατατικός ∏∏∏∏ ΈγραφαΈγραφαΈγραφαΈγραφα
Ο ΕΟ ΕΟ ΕΟ Εξακολουθητικόςξακολουθητικόςξακολουθητικόςξακολουθητικός και ο συνοπτικός µέλλονταςο συνοπτικός µέλλονταςο συνοπτικός µέλλονταςο συνοπτικός µέλλοντας λέγονται µελλοντικοίµελλοντικοίµελλοντικοίµελλοντικοί
χρόνοιχρόνοιχρόνοιχρόνοι , γιατί αναφέρονται στο µέλλον, στο αύριο, αλλά αυτό που
δείχνουν έχει διαφορετική διάρκεια.
ΤΤΤΤ για µια στιγµή ∗ Συνοπτικός µέλλονταςΣυνοπτικός µέλλονταςΣυνοπτικός µέλλονταςΣυνοπτικός µέλλοντας ∏∏∏∏ θα γράψωθα γράψωθα γράψωθα γράψω
Τ µε διάρκεια ∗∗∗∗ Εξακολουθητικός µέλλονταςΕξακολουθητικός µέλλονταςΕξακολουθητικός µέλλονταςΕξακολουθητικός µέλλοντας∏∏∏∏θα γράφωθα γράφωθα γράφωθα γράφω
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ
έγραψα
έγραψες
έγραψε
γράψαµε
γράψατε
έγραψαν
να γράψω
να γράψεις
να γράψει
να γράψουµε
να γράψετε
να γράψουν
___
γράψε
____
____
γράψτε
____
θα γράψω
θα γράψεις
θα γράψει
θα γράψουµε
θα γράψετε
θα γράψουν
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.5
6.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ΕΡΓΑΣΙΑ: Να κλίνεις στο τετράδιό σου στις εγκλίσεις του αορίστου
Ενεργητικής φωνής και στην οριστική του Συνοπτικού µέλλοντα τα ρήµατα:
χτυπώ, καθαρίζω , ανοίγω, κλαδεύω, παγώνω
Ο ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ Ο ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΚΑΙ Ο ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΤΙΚΟΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
ΤΗΣ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣ
Τα ρήµατα που έχουν κατάληξη -οµαι βρίσκονται στην παθητική φωνή. π.χ.
δένοµαι
ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΤΙΚΟΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
ντύνοµαι
ντύνεσαι
ντύνεται
ντυνόµαστε
ντύνεστε
ντύνονται
ντυνόµουν
ντυνόσουν
ντυνόταν
ντυνόµαστε
ντυνόσαστε
ντύνονταν
θα ντύνοµαι
θα ντύνεσαι
θα ντύνεται
θα ντυνόµαστε
θα ντύνεστε
θα ντύνονται
Να προσέχεις τις καταλήξεις -τε και -ται.
-τε β' πρόσωπο πληθυντικού αριθµού οριστικής Ενεστώτα
ενεργητικής φωνής.
-ται γ΄ πρόσωπο ενικού αριθµού οριστικής Ενεστώτα παθητικής
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.6
7.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
φωνής.π.χ Να ντύνετεντύνετεντύνετεντύνετε καλά τα µικρά παιδιά, για να µην αρρωστήσουν.
Η µητέρα µου ντύνεταιντύνεταιντύνεταιντύνεται πολύ κοµψά.
Εφάρµοσε αυτά που έµαθες:
1. Να συµπληρώσεις τις καταλήξεις -τε ή -ται:
Πρέπει να προσέξε…… γιατί η άσκηση δε λύνε…… µε τον τρόπο που νοµίζε….
Το παιχνίδι αυτό δεν παόζε…… µε τον τρόπο που το παίζε……. εσείς.
Θέλε…… να καθίσε……. να παρακολουθήσε…….. πως γυρίζε…….. µια ταινία;
Χρειάζε…… µεγάλη προσπάθεια για να φτάσε…… στο στόχο σας.
Να κλίνετε στο τετράδιό σας στον Ενεστώτα, Παρατατικό και Εξακολουθητικό
µέλλοντα της Παθητικής φωνής τα ρήµατα: βρίσκοµαι, χρειάζοµαι, έρχοµαι
ΤΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ
Τα αριθµητικά επίθετα που φανερώνουν ορισµένο πλήθος από πρόσωπα ,
ζώα ή πράγµατα ονοµάζονται απόλυτα αριθµητικά.απόλυτα αριθµητικά.απόλυτα αριθµητικά.απόλυτα αριθµητικά.
π.χ. Τριάντα ηµέρες, είκοσι µαθητές, τρεις σκύλοι
Από τα απόλυτα αριθµητικά κλίνονται µόνο τα :
ένας, µία, ένα
τρεις, τρία
τέσσερις, τέσερα
Τα αριθµητικά δύο ή δυο και από το πέντε µέχρι το εκατό δεν κλίνονται.
Προσέχω την ορθογραφία:
Τα απόλυτα αριθµητικά από το 13 ως το 19 γράφονται µε µια
λέξη. π.χ. δεκαπέντε , δεκαεφτά
Τα απόλυτα αριθµητικά απ το 21 και εξής γράφονται µε δύο
λέξεις. Π.χ. είκοσι έξι , ενενήντα πέντε
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.7
8.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
Ταεννννννννιά , εννννννννιακόσια και εννννννννιακοσιοστός γράφονται µε δύο νδύο νδύο νδύο ν.
Τα εννννενήντα, εννννενηκοστός και έννννατος γράφονται µε ένα νένα νένα νένα ν.
Σύνθετες λέξεις µε αριθµητικά
Πολλές φορές χρησιµοποιούµε τα αριθµητικά ως πρώτα συνθετικά σε
σύνθετες λέξεις. Τότε αλλάζουν και παίρνουν διαφορετική µορφή.
δ ένας , µία, ένα∧ µονό- ∧ µονοσύλλαβη
δ δύο ∧ δισύλλαβη
δ τρία ∧ τρισύλλαβη
δ τέσσερα ∧ τετρασύλλαβη
Τα αριθµητικά από το πέντε ως το ενενήντα εννέα έχουν το συνδετικό
φωνήεν αααα ανάµεσα σε αυτά και το β΄ συνθετικό.
Οχτάάάάχρονος , πενηντάάάάχρονος
Προσέχω ακόµα: δισ- (δύο) , δυσ- (δύσκολα, άσχηµα) δίτροχο, δύστυχος
Να αντιγράψεις στο τετράδιο Εργασιών , από το βιβλίο σου σελ. 21 , την κλίση
των αριθµητικών και να τα µάθεις πολύ καλά.
Εφάρµοσε αυτά που έµαθες:
1. Να γράψεις τους αριθµούς στη σωστή πτώση.
(3) ______________ µαθητές, (1) ______________ σπιτιού
(4) _____________ σάκες , (12) ______________ µολύβια
(5) ______________ ανθρώπους , (1) _____________ δασκάλας
(9) _____________παιδιών , (100) ____________ ευρώ
(4) _______________ ανθρώπων, (3)_______________ ωρών
2. Να γράψεις πώς λέγονται µε µια λέξη:
Η άδεια δέκα ηµερών ∧ δεκαήµερη άδεια
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.8
9.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
Τοσχήµα που έχει τρεις γωνίες ∧ ………………………………………………………………………………
Το µολύβι που έχει δύο χρώµατα ∧ ………………………………………………………………………………
Η πολυκατοικία που έχει έξι ορόφους ∧ ……………………………………………………………………..
Το παιδί ηλικίας δύο χρόνων ∧ ………………………………………………………………………………………
Η οµάδα που αποτελείται από πέντε άτοµα ∧ ……………………………………………………….
Το άρθρο που έχει δυο στήλες ∧ …………………………………………………………………………
Μανιάτη Αγγελική
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.9
10.
Το σχολικό παρεάκιtosxolikopareaki.blogspot.gr
ΕΕννόόττηητταα 66
ΙΙσσττοορρίίεεςς ππααιιδδιιώώνν
ΚΚοορρίίττσσιι
Το τελικό
ν
Μη νομίζεις πως δεν ξέρω το λόγο για τη χθεσινή απουσία σου.
Μερικές λέξεις άλλοτε διατηρούν το τελικό ν και άλλοτε όχι. Οι λέξεις αυτές
είναι οι ακόλουθες:
• τα άρθρα το(ν), τη(ν), ένα(ν)
(το θηλυκό αόριστο άρθρο μια γράφεται χωρίς ν)
• το αριθμητικό ένα(ν)
(το θηλυκό αριθμητικό μια γράφεται χωρίς ν)
• η προσωπική αντωνυμία αυτή(ν) – τη(ν)
(η προσωπική αντωνυμία αυτόν – τον διατηρεί πάντα το τελικό ν)
• οι άκλιτες λέξεις δε(ν), μη(ν)
Οι παραπάνω λέξεις διατηρούν το τελικό ν όταν η λέξη που ακολουθεί
αρχίζει από:
• φωνήεν: α, ε, η, ι, ο, υ, ω (δίψηφο φωνήεν ή συνδυασμό)
π.χ. τον άνθρωπο, την ώρα, αυτήν είδα
• δίψηφο σύμφωνο: μπ, ντ, γκ, τα, τζ
π.χ. τον μπαμπά, την ντουλάπα
• διπλό σύμφωνο: ξ, ψ
π.χ. την ξέρω, έναν ψαρά
• στιγμιαίο σύμφωνο: κ, π, τ
π.χ. την καρέκλα, μην τρως
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.10
11.
Οι παραπάνω λέξειςχάνουν το τελικό ν όταν η λέξη που ακολουθεί αρχίζει
από οποιοδήποτε άλλο σύμφωνο.
π.χ. το δρόμο, ένα θάμνο, δε νομίζω, αυτή ζητάω
Τι να προσέξω στην ορθογραφία!!!
Το τελικό ν διατηρείτε πάντα στο άρθρο των και στο τροπικό
επίρρημα σαν.
π.χ. των φίλων, των ανθρώπων, σαν ζαρκάδι κ.ά.
Ασκήσεις
1. Να συμπληρώσεις το οριστικό άρθρο το(ν) ή τη(ν) μπροστά από τα
παρακάτω ουσιαστικά.
………… πατέρα ………… τζίτζικα ………… άρρωστο
………… μητέρα ………… ράχη ………… νταλίκα
………… γεωργό ………… μνήμη ………… ξεναγό
………… σκόνη ………… Θεό ………… νεράιδα
2. Να διαγράψεις το τελικό ν απ’ όπου δε χρειάζεται.
τον κήπο μην φωνάζεις αυτήν χαιρέτησα
τον χρόνο δεν ήρθε έναν συγγραφέα
την ζωή μιαν πόρτα την ρωτώ
την έξοδο σαν πούπουλο τον ψεύτη
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.11
12.
ΤΤοο μμεεγγάάλλοο μμυυσσττιικκόό
Οα όριστος κα ι ο συνοπτικός
μέλλοντα ς
τη ς ενεργητικής φωνής
παρελθόν παρόν μέλλον
Παρατατικός (έγραφα) Ενεστώτας (γράφω) Εξακολουθητικός
μέλλοντας (θα γράφω)
Αόριστος (έγραψα) Συνοπτικός
μέλλοντας (θα γράψω)
Σε προηγούμενο μάθημα μάθαμε για τον ενεστώτα, τον παρατατικό και τον
εξακολουθητικό μέλλοντα. Στο μάθημα αυτό θα εξετάσουμε τον αόριστο και το
συνοπτικό μέλλοντα της ενεργητικής φωνής.
π.χ. Το έγραψες αυτό που σου είπα;
Το ρήμα που αναφέρεται σε κάτι που έγινε στο παρελθόν για μια στιγμή
είναι σε χρόνο αόριστο.
Ο παρατατικός και ο αόριστος λέγονται παρελθοντικοί χρόνοι,
γιατί και οι δύο αναφέρονται στο παρελθόν, στο χτες, αλλά
αυτό που δείχνουν έχει διαφορετική διάρκεια.
Πότε θα γράψεις την αντιγραφή σου;
Το ρήμα που αναφέρεται σε κάτι που θα γίνει στο μέλλον σε μια στιγμή
είναι σε χρόνο συνοπτικό μέλλοντα.
Ο εξακολουθητικός και ο συνοπτικός μέλλοντας λέγονται
μελλοντικοί χρόνοι, γιατί αναφέρονται στο μέλλον, στο αύριο,
αλλά αυτό που δείχνουν έχει διαφορετική διάρκεια.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.12
13.
Ενεργητική φωνή
Αόριστος Συνοπτικός
μέλλοντας
ΟριστικήΥποτακτική Προστακτική Οριστική
έγραψα να γράψω - θα γράψω
έγραψες να γράψεις γράψε θα γράψεις
έγραψε να γράψει - θα γράψει
γράψαμε να γράψουμε - θα γράψουμε
γράψατε να γράψετε γράψτε θα γράψετε
έγραψαν να γράψουν - θα γράψουν
Ασκήσεις
1. Να συμπληρώσεις τον παρακάτω πίνακα.
Αόριστος Ενεστώτας Συνοπτικός μέλλοντας
χτύπησα
θα απλώσεις
καθαρίζω
φύγαμε
κοιτάζετε
θα μείνουν
2. Να συμπληρώσεις τα κενά στο παρακάτω κείμενο βάζοντας τα ρήματα
στον αόριστο.
πέφτω, ξεκινώ, νικώ, χειροκροτώ, σταματώ,
πηδώ, φτάνω, χτυπώ, συνεχίζω, ρίχνω
Οι αθλήτριες ………………………………………………… όλες μαζί.
………………………………………………… με επιτυχία το πρώτο εμπόδιο και οι θεατές τις
………………………………………………… . Κάποια στιγμή μία αθλήτρια
………………………………………………… πάνω σ’ ένα εμπόδιο, το
………………………………………………… κάτω και ………………………………………………… το πόδι
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.13
14.
της. Έτσι …………………………………………………τον αγώνα. Οι υπόλοιπες
αθλήτριες
………………………………………………… και ………………………………………………… στο
τέρμα.
Στον αγώνα ………………………………………………… η αθλήτρια με τον αριθμό 5.
3. Να συμπληρώσεις τα κενά γράφοντας τα ρήματα των παρενθέσεων
στο συνοπτικό μέλλοντα.
Την Κυριακή εμείς ………………………………………………… (ξυπνώ) νωρίς,
γιατί
………………………………………………… (πηγαίνω) στο
χωριό
………………………………………………… (ξεκινώ) γύρω στις 8
και
………………………………………………… (παίρνω) μαζί και το σκυλάκι
μας.
………………………………………………… (περνώ) από τον Άγιο Κωνσταντίνο,
ενώ
………………………………………………… (σταματώ) για λίγο στα Τέμπη.
Μάλλον
………………………………………………… (φτάνω) κατά το μεσημεράκι.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.14
15.
ΟΟ ααδδεελλφφόόςς ττηηςςΑΑσσππαασσίίααςς
Ο ενεστώτας , ο πα ρατατικός κα ι ο εξακολουθητικός
μέλλοντας
τη ς παθητικής
φωνής
Τα ρήματα που έχουν κατάληξη –ω στην ενεργητική φωνή τελειώνουν σε
-ομαι στην παθητική φωνή.
π.χ. δένω – ενεργητική φωνή
δένομαι - παθητική
φωνή
Παθητική φωνή
Ενεστώτας Παρατατικός Εξακολουθητικός μέλλοντας
ντύνομαι ντυνόμουν θα ντύνομαι
ντύνεσαι ντυνόσουν θα ντύνεσαι
ντύνεται ντυνόταν θα ντύνεται
ντυνόμαστε ντυνόμαστε θα ντυνόμαστε
ντύνεστε ντυνόσαστε θα ντύνεστε
ντύνονται ντύνονταν θα ντύνονται
Τι να προσέξω στην ορθογραφία!!!
Προσέχουμε !!!!
Να μην μπερδεύουμε τις καταλήξεις –τε και –ται .
Χρησιμοποιούμε την κατάληξη –τε στο β΄ πληθυντικό
πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα στην ενεργητική
φωνή.
π.χ. Να ντύνετε καλά τα μικρά παιδιά, για να
μην αρρωσταίνουν.
Χρησιμοποιούμε την κατάληξη –ται στο γ΄ ενικό
πρόσωπο της οριστική ενεστώτα στην παθητική φωνή.
π.χ. Αυτή ντύνεται πολύ όμορφα.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.15
16.
Ασκήσεις
1. Να συμπληρώσειςτον πίνακα.
Παρατατικός Ενεστώτας Εξακολουθητικός
μέλλοντας
φωτίζεται
χανόμαστε
θα κρύβεστε
ανοίγομαι
λουζόσουν
θα ζεσταίνομαι
2. Να συμπληρώσεις τις καταλήξεις των ρημάτων με –τε ή –ται.
α) Πρέπει να προσέξε…… γιατί η άσκηση δε λύνε…… με τον τρόπο που
νομίζετ…… .
β) Ο Θωμάς ντύνε…… πολύ ωραία και μόνος του. Δεν είναι ανάγκη να
τον ντύνε…… εσείς.
γ) Δε μαθαίνον…… εύκολα αυτά τα πράγματα. Θέλε…… να προσπαθήσε…… άλλη
μια φορά;
δ) Το παιχνίδι αυτό παίζε…… πιο γρήγορα, όχι όπως το παίζε…… εσείς.
ε) Θέλε…… να καθίσε…… λίγο να παρακολουθήσε…… πώς επισκευάζε…… το
αυτοκίνητο;
στ) Ο Κοσμάς κουράζε…… πολύ στη δουλειά. Μην τον κουράζε…… περισσότερο
στο σπίτι.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.16
17.
ΟΟ εεξξάάχχρροοννοοςς ήήρρωωααςςττηηςς ΟΟρρλλεεάάννηηςς
Τα αριθμητικά
επίθετα
Η μητέρα έβαψε είκοσι πέντε αυγά για το Πάσχα.
Ο Έλληνας κολυμβητής τερμάτισε έβδομος στον τελικό των 50μ.
Οι λέξεις που είναι με έντονα γράμματα δηλώνουν αριθμούς. Οι λέξεις αυτές
λέγονται αριθμητικά. Τα αριθμητικά χωρίζονται σε ουσιαστικά και επίθετα. Στο
μάθημα αυτό θα εξετάσουμε τα αριθμητικά επίθετα. Τα αριθμητικά επίθετα
ανάλογα με τη σημασία τους χωρίζονται σε απόλυτα, τακτικά,
πολλαπλασιαστικά και αναλογικά.
• Απόλυτα αριθμητικά
Τα αριθμητικά επίθετα που φανερώνουν ορισμένο πλήθος από πρόσωπα, ζώα
ή πράγματα λέγονται απόλυτα.
π.χ. τριάντα μαθητές, δέκα ημέρες κ.ά.
Από τα απόλυτα αριθμητικά κλίνονται μόνο τα :
ένας, μία-μια, ένα
τρεις, τρεις, τρία
τέσσερις, τέσσερις, τέσσερα
Τα αριθμητικά δύο ή δυο και από το πέντε μέχρι το εκατό δεν κλίνονται,
αλλά διατηρούν τον ίδιο τύπο και στα τρία γένη και σε όλες τις πτώσεις.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.17
18.
ένας
Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο
έναςμία, μια ένα
ενός μιας ενός
ένα(ν) μία, μια ένα
τρεις, τέσσερις
Αρσενικό και θηλυκό ουδέτερο Αρσενικό και θηλυκό ουδέτερο
τρεις τρία τέσσερις τέσσερα
τριών τριών τεσσάρων τεσσάρων
τρεις τρία τέσσερις τέσσερα
• Τακτικά αριθμητικά
Τα αριθμητικά επίθετα που φανερώνουν τη σειρά, δηλαδή τη θέση που
παίρνει το ουσιαστικό σε μια σειρά από όμοια πράγματα, λέγονται τακτικά. Τα
περισσότερα τακτικά αριθμητικά τελειώνουν σε –(τ)ος, -(τ)η, -(τ)ο.
π.χ. πρώτη φορά, δέκατο αυτοκίνητο κ.ά.
Πίνακας απόλυτων και τακτικών αριθμητικών
Αριθμοί Απόλυτα αριθμητικά Τακτικά αριθμητικά
1 ένας, μία (μια), ένα πρώτος –η –ο
2 δύο (δυο) δεύτερος –η –ο
3 τρεις, τρία τρίτος –η –ο
4 τέσσερις, τέσσερα τέταρτος –η –ο
5 πέντε πέμπτος –η –ο
6 έξι έκτος –η –ο
7 εφτά (επτά) έβδομος –η –ο
8 οχτώ (οκτώ) όγδοος –η –ο
9 εννέα, εννιά ένατος –η –ο
10 δέκα δέκατος –η –ο
11 έντεκα εντέκατος –η –ο
12 δώδεκα δωδέκατος –η –ο
13 δεκατρείς, δεκατρία δέκατος τρίτος –η –ο
14 δεκατέσσερις, δεκατέσσερα δέκατος τέταρτος –η –ο
15 δεκαπέντε δέκατος πέμπτος –η –ο
16 δεκαέξι (δεκάξι) δέκατος έκτος –η –ο
17 δεκαεφτά (δεκαεπτά) δέκατος έβδομος –η –ο
18 δεκαοχτώ (δεκαοκτώ) δέκατος όγδοος –η –ο
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.18
Τι να προσέξωστην ορθογραφία!!!
1) Τα απόλυτα αριθμητικά από το 13 ως το 19
γράφονται με μια λέξη.
π.χ. δεκαπέντε, δεκαοχτώ
2) Τα απόλυτα αριθμητικά από το 21 και εξής
γράφονται με χωριστές λέξεις.
π.χ. είκοσι έξι, σαράντα τρία, εκατόν τριάντα ένα
3) Τα τακτικά από το 13 και εξής γράφονται με
χωριστές λέξεις.
4) Το απόλυτο αριθμητικό εννέα ή εννιά γράφεται με
δύο ν, καθώς και όλες οι σύνθετες λέξεις που
περιέχουν τη λέξη εννέα ή εννιά.
π.χ. δεκαεννιά, εννιακόσια κ.ά.
Εξαιρούνται και γράφονται με ένα ν τα αριθμητικά ενενήντα,
ενενηκοστός, ένατος κ.ά.
Σύνθετες λέξεις με α ριθμητ ικά
Πολλές φορές χρησιμοποιούμε τα αριθμητικά επίθετα ως πρώτα συνθετικά σε
σύνθετες λέξεις. Τα αριθμητικά αλλάζουν και παίρνουν διαφορετική μορφή όταν
είναι α΄ συνθετικά σε σύνθετες λέξεις.
• ένας, μία, ένα - μονό- π.χ. μονοσύλλαβη
• δύο - δι-/δισ- π.χ. δισύλλαβη, διώροφος
• τρία - τρι-/τρισ- π.χ. τρίμηνο, τρισδιάστατος
• τέσσερα - τετρά- π.χ. τετρασέλιδο
Τα αριθμητικά από το πέντε ως το ενενήντα εννέα έχουν το συνδετικό
φωνήεν α ανάμεσα σ’ αυτά και το β΄ συνθετικό.
π.χ. οχτάχρονος, ενενηντάχρονος
Ως α΄ συνθετικό χρησιμοποιείται το ημι-, που δηλώνει ότι κάτι είναι μισό ή
δεν έχει ολοκληρωθεί.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.20
21.
π.χ. ημίχρονο, ημίγυμνος
Τινα προσέξω στην ορθογραφία!!!
Δεν πρέπει να μπερδεύουμε το δισ- με το δυσ-. Το
δισ- είναι η μορφή που παίρνει το απόλυτο
αριθμητικό δύο όταν είναι α΄ συνθετικό σε σύνθετη
λέξη, ενώ το δυσ- είναι αχώριστο μόριο που σημαίνει
τη δυσκολία ή κακό αποτέλεσμα.
π.χ. δίστηλο άρθρο αλλά δύστυχο παιδί
Ασκήσεις
1. Να συμπληρώσεις τα κενά των παρακάτω προτάσεων με τα απόλυτα
αριθμητικά που φανερώνουν οι αριθμοί στις παρενθέσεις.
α) Στην πόλη μας κατοικούν περίπου ………………………………………………………
(400.000) άνθρωποι.
β) Στη σχολή της Ρένας φοιτούν ……………………………………………………… (1.500)
άτομα.
γ) ……………………………………………………… (320) άτομα παραμένουν αποκλεισμένα
από τα χιόνια.
δ) Το ταξίδι με το πλοίο διαρκεί ……………………………………………………… (19) ώρες.
ε) Τα θύματα του τραγικού δυστυχήματος ήταν
……………………………………………………… (53).
στ) Η τάξη μας έχει ……………………………………………………… (34) μαθητές:
………………………………………………………………………… (21) κορίτσια και
……………………………………………………… (13) αγόρια.
2. Να γράψεις τους παρακάτω αριθμούς ολογράφως στη σωστή πτώση.
α) (3) ……………………………………………………… μαθητές
β) (1) ……………………………………………………… σπιτιού
γ) (10) ……………………………………………………… μολύβια
δ) (14) ……………………………………………………… αυγών
ε) (2) ……………………………………………………… βιβλίων
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.21
22.
5. Να γράψειςτο απόλυτο και το τακτικό αριθμητικό των παρακάτω
αριθμών.
Αριθμο ί Απ όλυτα Τακτικά
στ) (3) ……………………………………………………… κυνηγών
ζ) (1) ……………………………………………………… δασκάλας
η) (100) ……………………………………………………… ευρώ
3. Να γράψεις με μια λέξη πώς λέγεται:
α) η άδεια που διαρκεί δέκα μέρες ………………………………………………………
β) η γυναίκα που έχει ύψος δύο μέτρα ………………………………………………………
γ) το σχήμα που έχει τρεις γωνίες ………………………………………………………
δ) η μπλούζα που έχει ένα χρώμα ………………………………………………………
ε) το αυτοκίνητο που έχει τέσσερις πόρτες ………………………………………………………
4. Να φτιάξεις σύνθετες λέξεις χρησιμοποιώντας ως α΄ συνθετικό το ημί-
α) ώρα ………………………………………………………
β) τελικός ………………………………………………………
γ) υπόγειο ………………………………………………………
δ) όροφος ………………………………………………………
12 ………………………………… ………………………………….. παίχτης
9 ………………………………… ………………………………….. σειρά
21 ………………………………… ………………………………….. μαθητής
34 ………………………………… ………………………………….. λεπτό
93 ………………………………… ………………………………….. φορά
70 ………………………………… ………………………………….. χώρα
108 ………………………………… ………………………………….. συμμετοχή
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.22
1. Να γράψειςτα αριθμητικά επίθετα με γράμματα στο παρακάτω κείμενο:
Στο σχολείο του Αντρέα φοιτούν (159) ……………………………………μαθητές.
Υπάρχουν δηλαδή (12)…………………….. τάξεις. Τα πιο πολλά παιδιά
πηγαίνουν στην (4) …………. Τάξη. Το μάθημα διαρκεί (45)………………..
……….λεπτά, ενώ το διάλειμμα (15)………………….. λεπτά! Ο Ανδρέας από το
σπίτι για το σχολείο θέλει (20) …………… λεπτά και του αρέσει να φθάνει από
τους (1)……………. ! Στην τάξη του όμως είναι (3) ………………………. στα
μαθηματικά και (6)……………. στην ιστορία.. Στα αγγλικά του όμως πήρε
(99)………………………………….., με άριστα το(100)……………….. Λέτε να
είναι (1) ………………..ή(2)…………………
2. Να γράψεις σε ποιον χρόνο βρίσκεται κάθε πρόταση
Η δασκάλα διάβασε ένα παραμύθι στα παιδιά και μετά ζωγράφισαν την
ιστορία(……………………………………………….)
Σήμερα το πρωί δεν έφαγα πρωινό.(…………………………………..)
Ο Πέτρος είχε πιάσει το σκοινί και είχε φτιάξει ένα λάσο (……………………)
Ο παππούς έχει σκαλίσει τον κήπο.(……………………………………………)
Η Μαργαρίτα και οι φίλες της έπαιζαν κάθε μέρα στην παραλία το
καλοκαίρι.(……………………………………….)
Να προσέχεις το δρόμο Σωτήρη!(………………………………….)
3. Να κάνεις χρονική αντικατάσταση στην παρακάτω πρόταση
Ο Πέτρος αρπάζει το λύκο και τον δένει σφιχτά.
Αόριστος:………………………………………………………………………………..
Παρατατικός:……………………………………………………………………….......
Μ.Εξακολ.:………………………………………………………………………………
Μ.Συνοπτικός:………………………………………………………………………….
Παρακείμενος:………………………………………………………………………….
Υπερσυντέλικος:……………………………………………………………………….
Ονοματεπώνυμο:………………………………………………………
……………………………………………
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.27
Τσαμπίκα Δρακιού
*Φέτος θα πάνε στο χωριό. Εκεί
(σηκώνομαι) κάθε μέρα νωρίς, (κάνω)
ποδήλατο, (πηγαίνω) με τα άλλα
παιδιά για μπάνιο και τα βράδια
(μαζεύομαι) στις αυλές.
*Το περασμένο Σάββατο ο δάσκαλός μας
(βάζω) στη γραμμή, μας (ανεβάζω)
στο ερειπωμένο κάστρο και μας (δείχνω) ένα
σωρό πράγματα.
5. Αναγνώρισε τα παρακάτω ρήματα:
φουρτούνιασε : χρόνος……….…., έγκλιση………….
θα αποτελείται: χρόνος……........., έγκλιση………….
μαζέψτε : χρόνος…………., έγκλιση………….
ζήλευαν : χρόνος………….., έγκλιση………….
6. Διάβασε το παρακάτω κείμενο και απάντησε στις
ερωτήσεις.
« Πού τη χάνεις, πού τη βρίσκεις την Ιπποδάμεια, όλο στο κλουβί
με το καναρίνι είναι. Α, δε σας το είχα πει; Το καναρίνι μας, είναι
το αγαπημένο ζώο της Ιπποδάμειας. Μπορεί να κάθεται ώρες
ατέλειωτες μαζί του. Της το έκανε δώρο ο μπαμπάς πέρσι. Ένα
κατακίτρινο καναρίνι, με λεπτά λεπτά ποδαράκια, δυο ματάκια
σαν χαντρίτσες κι ένα μυτερό σκληρό ράμφος. Και μια φωνή!
Σκέτη μελωδία. Αν αρχίσει να κελαηδεί, δε σταματά καθόλου. Η
Ιπποδάμεια του ‘δωσε το όνομα Αυγερινό. Γιατί; Γιατί της άρεσε
που την ξύπναγε τα πρωινά με τη φωνούλα του, μόλις ένιωθε το
ξημέρωμα.»
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του καναρινιού;
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
Γιατί η Ιπποδάμεια το ονόμασε « Αυγερινό»;
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.29
Μαριάνθη Χαλκίτη
30.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
Επανάληψη6ης ενότητας
Γραμματικά φαινόμενα που συναντήσαμε :
• Πότε χρησιμοποιούμε ενεστώτα, παρατατικό, αόριστο, εξακολουθητικό και
συνοπτικό μέλλοντα.
• Το τελικό ν (σε ποιες περιπτώσεις το βάζουμε).
• Καταλήξεις ρημάτων (-τε ή –ται).
• Αριθμητικά και τακτικά επίθετα, (πως γράφονται, ποια και πως κλίνονται, πως σχηματίζουν
σύνθετες λέξεις )
Ονοματεπώνυμο : ............................................................................... ημερ/νία :.....................
Εργασία 1η
(20 βαθμοί)
Διαβάζω το κείμενο:
Τα παιδιά παίζουν στον κήπο ένα παράξενο παιχνίδι. Μαζεύονται όλα μαζί σε
έναν κύκλο. Ένα παίρνει τη μπάλα ,την πετάει ψηλά και φωνάζει ένα όνομα. Όλα
τρέχουν να απομακρυνθούν εκτός από ένα , αυτό προσπαθεί να την πιάσει...
Σε ποιο χρόνο είναι γραμμένο; .......................................
Προσπαθούμε να το γράψουμε σε παρατατικό:
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
............................................................
...και σε αόριστο:
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
......................................................................................................................................
............................................................
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.30
31.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
Εργασία2η
(20 βαθμοί)
Συμπληρώνουμε αν χρειάζεται τα κενά με το τελικό ν :
Μια φορά κι ένα_ καιρό σε μια πόλη μαγική ζούσε ένας βασιλιάς. Είχε και δύο
παιδιά, το_ Άλκη και τη_ Μαργαρίτα. Ο Άλκης αγαπούσε τη_ ορθογραφία ενώ
η Μαργαρίτα τη γέμιζε ....μαργαριτάρια. Μια μέρα έπρεπε να γράψει ένα_ σωρό
ουσιαστικά με τα άρθρα τους, το_ ελέφαντα, τη_ αλεπού, το_ σκύλο, τη_
μέλισσα, τη_ παπαρούνα, το_ υπολογιστή , τη_ βάπτιση, τη_ ιστορία κι άλλα
πολλά. Αν τα κατάφερνε ο βασιλιάς της υποσχέθηκε πως δε_ θα της χαλούσε πια
κανένα χατίρι. Εκείνη ήταν μες τη_ χαρά γιατί είχε διαβάσει το_ κανόνα και
ήταν πολύ σίγουρη για το_ εαυτό της κι έτσι θα τη_ έγραφε ολόσωστη και θα
της έκανε ο μπαμπάς της το_ χατίρι τη που δε_ ήταν άλλο απ΄ το να...
Εργασία 3η
(20 βαθμοί)
Συμπληρώνουμε τα κενά με τα ρήματα της παρένθεσης προσέχοντας τις
καταλήξεις τους:
Η δασκάλα ......................................(φωνάζω) τα παιδιά και τα συμβούλευσε:
-Παιδιά μη ................................(μαλώνω) μεταξύ σας. Το παιχνίδι αυτό δεν
……............ (παίζω) με τον τρόπο που το ……......................(παίζω) εσείς.
Σίγουρα ο καθένας σας θέλει να ......................................(γίνομαι) το δικό του,
όμως το παιχνίδι είναι πιο συναρπαστικό όταν .........................................(παίζω)
από δυο ή περισσότερα άτομα. Πρέπει να .......................................(συμφωνώ) με
κάποιους κανόνες και να τους .........................................(εφαρμόζω) . Στο παιχνίδι
.....................................(γίνομαι) όλοι μια μεγάλη παρέα.
Επίσης στο τέλος να ..........................(πλένω) τα χέρια σας. Το σαπούνι
........................... (βρίσκομαι) δίπλα στη βρύση για να το
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.31
32.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
......................................(χρησιμοποιώ). Αυτό πρέπει να το
.................................(δείχνω) και στα παιδιά των μικρότερων τάξεων.
Εργασία 4η
(20 βαθμοί)
Συμπληρώνουμε το παρακάτω κείμενο σχηματίζοντας αριθμητικά επίθετα με τον
αριθμό της παρένθεσης (απόλυτα ή τακτικά).
Η τάξη μας έχει.....................................(17) παιδιά. Ο Σταύρος είναι ο ..................(3)
στη σειρά στον ονομαστικό κατάλογο ενώ η Χριστίνα Χ. είναι ..................................
.......................(17). Έχουμε ............................(3) χάρτες. Του ..........................(1) το
πλαίσιο έχει χαλάσει. Το σχολείο μας έχει ......................(9) αίθουσες, .....................
(4) κάτω και .......................(5) επάνω. .................(1) απ΄ αυτές θα γίνει σύντομα
νηπιαγωγείο, το ..........................(3) νηπιαγωγείο Χρυσούπολης.
Εργασία 5η
(20 βαθμοί)
Σχηματίζουμε σύνθετες λέξεις με πρώτο συνθετικό ένα αριθμητικό επίθετο:
Το σχήμα που έχει 4 πλευρές ..............................................
Εκδρομή 5 ημερών ................................................
Παιδί 7 ετών ...............................................
Σχήμα με 3 γωνίες ...............................................
Μάθημα 2 ωρών ..............................................
1 κατοικία .............................................
Εργασία σε 4 φύλλα .............................................
Μισός Θεός μισός άνθρωπος ..............................................
Μισή σελήνη (σε –ος) ...............................................
Μισός όροφος .............................................
Θανάσης Σκράπαρης Καλή επιτυχία......
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.32
33.
Xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ6ΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
ΤΙ ΜΑΘΑΜΕ ΣΤΗΝ 6Η
ΕΝΟΤΗΤΑ (ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΠΑΙ∆ΙΩΝ)
ΟΝΟΜΑ: ......................................................... ΗΜΕΡ.
..........................
ΘΥΜΗΘΗΚΑΜΕ ΠΟΤΕ ∆ΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ (Ν)
1. Να βάλεις στο παρακάτω κείµενο το τελικό (ν) εκεί που
πρέπει:
Όταν ο δάσκαλος είδε το___ µαθητή να αντιγράφει από το___
διπλανό του, του είπε:
Να µη__ ξαναέρθεις αδιάβαστος στο σχολείο.
Ο µαθητής δε__ µπόρεσε να συγκρατηθεί και ξέσπασε σε κλάµατα
και κατηγόρησε το___ πατέρα του που το___ πήρε στη δουλειά του
χτες το απόγευµα.
Ο δάσκαλος µε τη__ πείρα που διέθετε ένιωσε τη___ ντροπή του
µαθητή γι’ αυτό τον καλόπιασε και το___ έβαλε να υποσχεθεί ότι
από δω και πέρα, θα είναι επιµελής.
Έτσι ο µικρός µας µαθητής αποφάσισε τα παρακάτω:
1. ∆ε__ θα ξαναέρθει αδιάβαστος στο σχολείο.
2. ∆ε__ θα µου ξαναπεί ο δάσκαλος µη___ κάνεις αυτό ή µη___
κάνεις το άλλο.
3. Θα γίνει ο καλύτερος µαθητής στη___ τάξη.
ΘΥΜΗΘΗΚΑΜΕ ΤΟΝ ΑΟΡΙΣΤΟ, ΤΟΝ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟ, ΤΟΝ
ΣΤΙΓΜΙΑΙΟ ΚΑΙ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΤΙΚΟ ΜΕΛΛΟΝΤΑ ΤΗΣ
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣ
2. Γράφω τα ρήµατα σε όλους τους χρόνους:
ΧΡΟΝΟΙ ΡΗΜΑΤΑ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ προσέχω φτερουγίζει κατοικώ
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΣΤΙΓΜ. ΜΕΛΛ.
ΕΞΑΚ. ΜΕΛΛ.
3. .Γράφω την πρόταση σε όλους τους χρόνους:
ΧΡΟΝΟΙ ΠΡΟΤΑΣΗ
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.33
34.
Xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣΓράφω ένα άρθρο για την εφηµερίδα.
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΣΤΙΓΜ.
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
ΕΞΑΚ.
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
ΜΑΘΑΜΕ ΠΟΤΕ ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΓΡΑΦΟΝΤΑΙ
ΜΕ –Ε ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΜΕ –ΑΙ
4. Συµπληρώνω τις καταλήξεις των ρηµάτων -αι η ε:
Λέγοµ...... Νίκος, είµαι 9 ετών και κατάγοµ...... από τη Βέροια. Ο
πατέρας µου εργάζετ...... στα καράβια. Η µητέρα µου ασχολείτ......
µε τη ραπτική. Μένουµ...... στην Αθήνα εδώ και πέντε χρόνια. Με
τον αδερφό µου πηγαίνουµ..... στο ίδιο σχολείο. Όταν µεγαλώσω
ονειρεύοµ..... να ταξιδέψω σ’ όλα τα µέρη του κόσµου.
Στην κατασκήνωση κάνουµ..... και εκδροµές. Σηκωνόµαστ.... νωρίς
νωρίς, ετοιµάζουµ..... το σακίδιό µας και µπαίνουµ...... στο πούλµαν.
Στο δρόµο γίνετ..... χαµός. Εγώ κάθοµ..... δίπλα στη Νίκη και όλη
την ώρα κάνουµ....... πλάκα.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.34
35.
Xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
ΜΑΘΑΜΕΤΟΝ ΕΝΕΣΤΩΤΑ, ΤΟΝ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ
ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΤΙΚΟ ΜΕΛΛΟΝΤΑ ΤΗΣ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣ
5. Κλίνω το ρήµα κοιµάµαι στον ενεστώτα, παρατατικό και
εξακολουθητικό µέλλοντα:
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΕΞΑΚ.
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
Εγώ κοιµάµαι
ΜΑΘΑΜΕ ΤΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ (ΑΠΟΛΥΤΑ ΚΑΙ ΤΑΚΤΙΚΑ)
6. Συµπληρώνω τις προτάσεις µε τα αριθµητικά:
Ο αθλητής µε το νούµερο (9) ............................. τερµάτισε (1)
.................................
Ο Έλληνας αθλητής τρέχει στον (6) .............................. διάδροµο.
Ο αθλητής µε το νούµερο (7) ............................ έτρεξε πολύ
γρήγορα και ήρθε (2) ............................. µε διαφορά λίγων
δευτερολέπτων από τον (1) ............................
Τα µετάλλια δίνονται πάντα στους (3) .......................... πρώτους
αθλητές.
(3) ................................ κυνηγοί πήγαν να κυνηγήσουν. Τα σκυλιά
ακολουθούσαν τα βήµατα των (3) .................................. κυνηγών.
(4) ............................... παιδιά έφτιαναν πύργους στην άµµο. Άλλα
παιδιά παρακολουθούσαν την προσπάθεια των (4)
.................................... φίλων.
(6) ..................... παιδιά έψαλαν τα κάλαντα. (1) ...................
µαθητής έπαιζε τρίγωνο και (1) ................... µαθήτρια φλογέρα. Τ’
άλλα (4) ................... τραγουδούσαν. Για να ξεκουραστούν
σταµάτησαν στο σπίτι (1) .................... από την παρέα. Στο σπίτι (1)
.............. µαθήτριας µοίρασαν τα χρήµατα
ΜΑΘΑΜΕ ΤΙΣ ΕΓΚΛΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ
ΦΩΝΗΣ
7. Κλίνω το παγώνω στο αόριστο σε όλες τις εγκλίσεις:
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.35
36.
Xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
ΑΟΡΙΣΤΟΣΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΦΩΝΗΣ
ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
Εγώ
8. Πες το µε προστακτική!
Θα γυρίσετε επιτέλους; Γυρίστε
Θα παίξεις
επιτέλους; .......................................................
Θα γράψετε
επιτέλους; .......................................................
Θα µαγειρέψεις
επιτέλους; .......................................................
Θα αρχίσετε
επιτέλους; .......................................................
Θα απαντήσετε
επιτέλους; ........................................................
Θα βοηθήσεις
επιτέλους; .......................................................
Θα µιλήσετε
επιτέλους; .......................................................
ΜΑΘΑΜΕ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ,ΛΕΞΕΩΝ ΠΟΥ ΤΟ
ΠΡΩΤΟ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΗΜΙ-
9. Συµπληρώνω τις προτάσεις µε τις σύνθετες λέξεις, όπως
ταιριάζουν:
( ηµιευθεία, ηµιυπόγειο, ηµικύκλιο, ηµιώροφος, ηµίθεος,
ηµίδιπλος, ηµίωρο)
Το διαµέρισµα της κ. Ελένης είναι ...................................., ενώ το
γραφείο του µπαµπά µου βρίσκεται στον
............................................
Ο κύριος µας είπε να χαράξουµε δυο ................................... και να
κάνουµε ένα .............................................
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.36
37.
Xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
Οκύριος µας µιλούσε για ένα ........................................ για τον
Ηρακλή που ήταν ένας από τους ........................................
Εγώ κι ο αδερφός µου κοιµόµαστε σε ......................................
κρεβάτι.
ΜΑΘΑΜΕ ΝΑ ΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΜΕ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΜΕ ΠΡΩΤΑ
ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ ΑΡΙΘΜΟΥΣ
10. Γράφω πώς λέγονται:
Το σχήµα που έχει τρεις
γωνίες: ......................................................................
Το λεξικό που έχει τρεις
τόµους: ......................................................................
Η κατοικία που µένει µια
οικογένεια: ......................................................................
Το σπίτι που έχει δυο
ορόφους: ......................................................................
Το σχήµα που έχει πέντε
πλευρές: ......................................................................
Η λέξη που έχει οχτώ
συλλαβές: ......................................................................
11. Να χωρίσετε τις παρακάτω λέξεις σε ρήµατα, ουσιαστικά
και επίθετα:
(ψύχραιµος, τυφώνας, δωδέκατος, κάθοµαι, τέσσερις, οικογένεια,
αποτελείται, εικοστός, φροντίζαµε, µέρα, βάζω, αρχίζω, σπηλιά,
παρέα, προχωρώ, ησυχία, ζηλεύω, αδερφή, µικρός, ζαβολιάρης,
ξαφνικός)
ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΡΗΜΑΤΑ
http://d5dimsx.blogspot.gr
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.37
38.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
Ορθογραφικήάσκηση στη ΓΛΩΣΣΑ κεφ.6
ΟΝΟΜΑ : ……………………………………………………… ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ……………………
1. Συµπλήρωσε τα κενά µε -ται ή -τε:
«Το µωρό κοιµά…… , µη φωνάζε……» είπε η µαµά.
- Μαµά, πεινάµε!
- Το φαγητό ετοιµάζε……, µην γκρινιάζε…… και οι δυό σας!
«Συνέχεια µας λέει, µη µιλά……, µην κάνε…… φασαρία, µην παίζε…… κοντά στο
µωρό» ψιθυρίζει ο Ηλίας στον αδερφό του. «Ως πότε πια θα γίνε…… ό,τι θέλει το
µωρό; Μόνο µαζί του θα ασχολεί…… η µαµά;» παραπονιέ…… ο µικρός Γιαννάκης.
Η Ραλλού σας θυµίζει τον κανόνα για την σωστή ορθογραφία του -ται ή –τε:
Στην ενεργητική φωνή το β’ πρόσωπο πληθυντικού θέλει τε .
Στην παθητική φωνή το γ’ πρόσωπο ενικού θέλει ται .
π.χ. Να πλένετε τα χέρια σας πριν το φαγητό.
Το παιδί πλένεται µόνο του.
Όταν γράφετε, να προσέχετε πώς γράφεται η κάθε λέξη.
kyra_daskala
Σύντοµα: εσείς -τε
αυτός αυτή αυτό -ται
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.38
39.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ:Το τελικό ν
ΟΝΟΜΑ:……………………………….
Το τελικό ν άλλοτε το συναντούµε κι άλλοτε όχι στις παρακάτω
λέξεις:
στα οριστικά άρθρα το(ν), τη(ν), στο(ν), στη(ν)
το αόριστο άρθρο ένα(ν),
στο αριθµητικό ένα(ν),
στην προσωπική αντωνυµία θηλυκού γένους αυτή(ν)
στον αδύναµο τύπο της προσωπικής αντωνυµίας τη(ν),
καθώς και στις λέξεις που είναι άκλιτες το δε(ν) και το
µη(ν).
∆ιατηρούν το τελικό ν οι λέξεις που µετά από αυτές ακολουθεί
µια άλλη λέξη που αρχίζει από :
φωνήεν: α, ε, η, ι, ο, υ, ω ( δίψηφο φωνήεν ή συνδυασµό από
φωνήεντα)
τα δίψηφα σύµφωνα: µπ, ντ, γκ, τσ, τζ
τα διπλά σύµφωνα: ξ, ψ
τα σύµφωνα: κ, π , τ
Χάνουν το τελικό ν όµως, όταν η λέξη που ακολουθεί αρχίζει
από οποιοδήποτε άλλο σύµφωνο, όπως δ, ζ, θ, λ, µ, σ, φ, χ, κλπ.
Επίσης, το τελικό ν διατηρείται πάντα στο άρθρο της γενικής
πληθυντικού των, στην προσωπική αντωνυµία αρσενικού γένους
Κ α λ ή
χ ρ ο ν ι ά!
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.39
40.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
αυτόνκαι τον αδύναµο τύπο της τον και στο τροπικό επίρρηµα
σαν.
Π α ρ α δ ε ί γ µ α τ α
Στα οριστικά άρθρα: τη γέφυρα, την αύρα, τον άντρα, το
δήµαρχο, των ανθρώπων, των παιδιών, των γεφυρών κλπ.
Στο αόριστο άρθρο: ένα γιατρό φώναξε, ένα µαθητή της ∆΄
τάξης κάλεσε η ∆ιευθύντρια, κλπ.
Στο αριθµητικό έναν: συνάντησα έναν άνθρωπο από το πρωί
στην πλατεία, ήπια ένα µόνο χυµό κλπ.
Στις προσωπικές αντωνυµίες: την έδιωξε, τη µάλωσε, τον
φόβισε, αυτόν συναντάει καθηµερινά και τον χαιρετάει κλπ.
Στις άκλιτες λέξεις: δεν µπορώ, µη γράφεις, µην ακούς, σαν
τριαντάφυλλο, σαν λύκος κλπ.
Α Σ Κ Η Σ Η
Βάζω το τελικό ν όπου χρειάζεται στις παρακάτω λέξεις:
το…. κήπο, τη…. ζωή, δε…. µπορώ, σα…. ελάφι, µη…. γράφεις,
µη…. ακούς, το…. έδιωξε, σα…. λαγός, το…. µπαµπά, τη….
µαθήτρια, γράψε ένα…. λόγο µόνο, τη…. αιτία, το…. άκουσα,
δε…. συζητώ, τη…. µπάλα, δε…. ξύπνησε, τη…. γραµµατική, τω….
παιδιών, σα…. χελώνα, τη…. φέρνει, δε…. τραγουδώ, µη….
µιλάς, το…. διέγραψε, τη…. σήκωσε, τη…. δασκάλα, το…. δάσκαλο.
ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΠΑΓΚΑΛΟΥ
Καλή αρχή!!!
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.40
41.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ΕνεστώταςΕνεστώταςΕνεστώταςΕνεστώτας---- ΠαρατατικόςΠαρατατικόςΠαρατατικόςΠαρατατικός ---- Εξακολουθητικός ΜέλλονταςΕξακολουθητικός ΜέλλονταςΕξακολουθητικός ΜέλλονταςΕξακολουθητικός Μέλλοντας
1..Να γράψεις τις παρακάτω προτάσεις στον άλλο αριθμό:
Ο περαστικός διασχίζει το δρόμο προσεκτικά.
………………………………………………………..
Πυκνοί μαύροι καπνοί τύλιγαν τα σπίτια.
……………………………………………………………
Κάθε απόγευμα θα παίζω ποδόσφαιρο.
……………………………………………………………..
2.Να συμπληρώσεις τον παρακάτω πίνακα:
ΕνεστώταςΕνεστώταςΕνεστώταςΕνεστώτας ΠαρατατικόςΠαρατατικόςΠαρατατικόςΠαρατατικός ΕξακολουθητικόςΕξακολουθητικόςΕξακολουθητικόςΕξακολουθητικός
Μελ.Μελ.Μελ.Μελ.
Εγώ διαβάζω
Εσύ έγραφες
Αυτός θα τρώει
Εμείς παίζαμε
Εσείς χορεύετε
Αυτοί θα κολυμπούν
Πρέπει να µελετήσω
αρκετά ώστε να µην
κάνω λάθη!
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.41
42.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
3.Ναμεταφέρεις το παρακάτω κείμενο στον Παρατατικό, αφού πρώτα υπογραμμίσεις τα
ρήματα.
Περπατάμε ασταμάτητα. Έχουμε περίπου δυο ώρες που τριγυρνάμε κι αισθάνομαι σα
Γιαπωνέζος στην Ακρόπολη. Είναι τόσο όμορφη αυτή η πόλη! Νιώθω τον υγρό αέρα
να μπαίνει στο στόμα μου, που είναι συνέχεια ανοιχτό και δε λέει να κλείσει.
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
Λαµπριάδου Μαρία Είµαι σίγουρη
ότι τα έµαθα
πολύ καλά!
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.42
43.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗΕΓΚΛΙΣΗ ΡΗΜΑΤΩΝ
Προστακτική είναι η έγκλιση που χρησιµοποιούµε όταν προστάζουµε, όταν
δίνουµε εντολές ή οδηγίες σε κάποιον ή ακόµα και όταν θέλουµε να εκφράσουµε
µια παράκληση ή µια ευχή.
Παραδείγµατα:
Γράφε ωραία γράµµατα
Κλείσε την πόρτα
Μη βγάζετε τα χέρια σας έξω από το παράθυρο
Η προστακτική έχει µόνο δύο πρόσωπα: το β΄ ενικό και το β΄ πληθυντικό και
τη συναντάµε στους χρόνους: ενεστώτα και αόριστο.
Παραδείγµατα:
Ενεστώτας (οριστική) : διαβάζω
Προστακτική Ενεστώτα: διάβαζε (β΄ ενικό) και διαβάζετε (β΄ πληθυντικό)
Αόριστος (οριστική) : διάβασα
Προστακτική Αορίστου: διάβασε (β΄ ενικό) και διαβάσετε (β΄ πληθυντικό)
Οι καταλήξεις στην προστακτική γράφονται
µε –ε και στο β΄ενικό και στο β΄
πληθυντικό (γράφε και γράφετε)
Τα ρήµατα της ενεργητικής φωνής που
τελειώνουν σε –ώ (µε τόνο) σχηµατίζουν το
β΄πληθυντικό σε – ήστε
π.χ. τραγουδώ τραγουδήστε
Τα ρήµατα της ενεργητικής φωνής που
τελειώνουν σε –ω (χωρίς τόνο)
σχηµατίζουν το β΄πληθυντικό σε – είτε
π.χ. κατεβαίνω κατεβείτε
Παρατηρήσεις
στην
ορθογραφία
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.43
44.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
Ταρήµατα της ενεργητικής φωνής σε –ίζω
σχηµατίζουν το β΄πληθυντικό σε – ίστε
π.χ. ζωγραφίζω ζωγραφίστε
Φυσικά, τα ρήµατα της ενεργητικής φωνής
σε -οίζω, -είζω, -ύζω (που είναι και οι
εξαιρέσεις των ρηµάτων σε –ίζω)
σχηµατίζουν το β΄ πληθυντικό σε – οίστε,
- είστε και – ύστε αντίστοιχα.
π.χ. αθροίζω αθροίστε
δακρύζω δακρύστε
Τέλος, τα ρήµατα της παθητικής φωνής
(- µαι) σχηµατίζουν το β΄ πληθυντικό
της προστακτικής σε – είτε ( µε –ει)
π.χ. λούζοµαι λουστείτε
δένοµαι δεθείτε
κρατιέµαι κρατηθείτε
Σηµείωση: Θα µπορούσαµε ακόµα να σκεφτούµε κι ένα «κολπάκι» για να
θυµόµαστε την ορθογραφία του β΄ προσώπου του πληθυντικού στα ρήµατα της
ενεργητικής φωνής σ’ εκείνα που τελειώνουν σε -ώ (µε τόνο) και σε –ω (χωρίς
τόνο) και να βρίσκουµε εύκολα την ορθογραφία:
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.44
45.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
Αντο β΄ πρόσωπο πληθυντικού σχηµατίζεται
µε (σ) δηλαδή -ήστε γράφεται µε ήτα (η), αν
όµως σχηµατίζεται χωρίς (σ) δηλαδή -είτε
γράφεται µε έψιλον γιώτα (ει)
π.χ. κρατώ κρατήστε
ζητώ ζητήστε
µπαίνω µπείτε
βρίσκω βρείτε
Χρυσούλα Παγκάλου
Πρέπει να
προσπαθήσω
να τα
θυμάμαι!
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.45
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
µέχριαύριο
εγώ θα έχω ποτίσει
εγώ θα έχω ποτιστεί∆ηµιουργός Ειρήνη Τσουκάτου
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.53
54.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
Ενότητα6 «Το µεγάλο µυστικό» - Ασκήσεις για τους χρόνους
Ονοµατεπώνυµο: ……………………………………………………………………………Ηµεροµηνία: ………………
1.Να γράψεις τους χρονικούς δείκτες στη σωστή στήλη ανάλογα µε το τι φανερώνουν:
(τώρα, αύριο, χθες, πέρσι, αργότερα, νωρίτερα, αυτή τη στιγµή, του χρόνου, την άλλη
εβδοµάδα, προχθές, την προηγούµενη µέρα)
Παρελθόν Παρόν Μέλλον
2. Σχηµάτισε τις σύνθετες λέξεις
ηµί + διατροφή ………………………………………
ηµί + σελήνη ………………………………………
ηµί + διπλός ………………………………………
ηµί + διαφανές ………………………………………
ηµί + πολύτιµος ………………………………………
ηµί + όνος ………………………………………
ηµί + φως ………………………………………
ηµί + ορεινός ………………………………………
ηµί + άγριος ………………………………………
και συµπλήρωσε µε αυτές τα κενά των προτάσεων. Προσοχή στον αριθµό και την
πτώση!
≈ Το κολιέ είναι στολισµένο µε ………………………………………………… λίθους.
≈ Καληµέρα! Θα ήθελα να αγοράσω σεντόνια για ………………………………………… κρεβάτι.
≈ Η σηµαία του Πακιστάν αποτελείται από µια λευκή ……………………………………… και
ένα αστέρι σε πράσινο φόντο.
≈ «Η τιµή του δωµατίου µε ………………………………… είναι 65 ευρώ τη βραδιά»
≈ Η Μαρία φορούσε ένα …………………………………… φόρεµα.
≈ Ο Τόνι ζούσε σε ένα ……………………………………… χωριό.
≈ Μέσα στο …………………………………………… της σπηλιάς, οι σταλαγµίτες µόλις που
φαινόντουσαν.
≈ Υπάρχουν κάποιες φυλές ιθαγενών που ζουν σε ……………………………… κατάσταση.
≈ Στην καθαρεύουσα το µουλάρι λέγεται ………………………………… .
Δεν θα
έχεις
λύση
για όλα
τα κενά!
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.54
55.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
3.Βάλε την ιστορία στη σωστή χρονολογική σειρά:
Ένα παιδί, στην αρχαία Αθήνα, περιγράφει την πιο µεγάλη γιορτή της πόλης.
Έξαφνα ακούστηκε το σάλπισµα, και άρχισε ο αγώνας. Τα φιλότιµα ζώα λες και
πετούν. Το χώµα µόλις το αγγίζουν. Τα πέταλά τους βγάζουν σπίθες. Θαρρείς πως είναι
ένα σώµα µε τον καβαλάρη και µια θέληση έχουν και οι δυο, πώς να κερδίσουν το
βραβείο της νίκης. Όλοι ελπίζαµε πως θα νικούσαν τ’ άλογα του Λεωκράτη· και οι
ελπίδες µας βγήκαν αληθινές. Από τα έξι άλογά του, τα πέντε νίκησαν.
Ξηµέρωσε η µεγάλη µέρα. Τα Παναθήναια άρχισαν από το πρωί µε αγώνες
ιππικούς, κοντά στον Ιλισό. Οι πλουσιότεροι Αθηναίοι είχαν στείλει εκεί τα καλύτερα
άλογά τους. Τα οδηγούσαν οι γιοι τους, αν ήταν έφηβοι. Με πόση χάρη καβαλίκεψαν οι
όµορφοι νέοι τα περήφανα άλογά τους! Και πόσο εύκολα τα οδηγούσαν, γιατί ήταν
έξυπνα και καταλάβαιναν µ’ ευκολία τι θέλει ο καβαλάρης τους. Ανυποµονούσαν να
παραβγούν στο τρέξιµο.
Έπειτα από τους αγώνες ξεκίνησε και το πιο ωραίο µέρος στη µεγάλη αυτή, η
ποµπή. Τρέξαµε κι εµείς γρήγορα να πιάσουµε θέση, για να δούµε καλά. Χιλιάδες
κόσµος ξεκινούσε από τον Κεραµεικό, να φέρει ως την Ακρόπολη τον νέο πέπλο της
θεάς. Τον πέπλο αυτόν τον είχαν υφάνει τα καλύτερα κορίτσια της Αθήνας και είχαν
κεντήσει απάνω µε τέχνη µεγάλα κατορθώµατα της θεάς.
Τελευταία έρχονταν πολλές σειρές παιδιά, όλα καλοκαµωµένα· φορούσαν στενό
χιτώνα και στο κεφάλι στεφάνι από τριαντάφυλλα. Ύστερα ήταν οι αντιπρόσωποι, που
έστειλαν οι αποικίες επίτηδες για την ποµπή. Κάθε συντροφιά έψελνε τον ύµνο στη
θεά. Η ποµπή προχωρούσε στην Ακρόπολη σιγά σιγά και µε µεγαλοπρέπεια. Στα
πεζοδρόµια δεξιά κι αριστερά στέκονταν χιλιάδες κόσµος κι έραιναν µε λουλούδια τον
ιερό πέπλο της θεάς.
Εµπρός εµπρός στην ποµπή ήταν πολλές σειρές κορίτσια από τις αριστοκρατικές
οικογένειες. Ήταν ντυµένα όµορφα και φορούσαν στεφάνια από κρίνους στα κεφάλια
τους. Με τ’ άσπρα τους χέρια βαστούσαν στο κεφάλι τους από ένα πανεράκι, που είχε
µέσα όσα χρειάζονταν για τη θυσία.
Ύστερα από τους ιππικούς αγώνες, άρχισαν τ’ άλλα αγωνίσµατα, το πάλεµα, το
τρέξιµο, το πήδηµα, ο δίσκος, το κοντάρι. Το σχολείο µας πήρε τρία πρώτα βραβεία. Ο
Θεαγένης νίκησε στο κοντάρι, ο Κλεισθένης στο δίσκο κι εγώ στο τρέξιµο. Ένα
όµορφο στεφάνι, καµωµένο µε κλαδιά από την ιερή ελιά της Αθηνάς κι ένα θαυµάσιο
πήλινο αγγείο µε λάδι από την ίδια ελιά, ήταν το βραβείο της νίκης µας.
Πίσω από τα κορίτσια ακολουθούσαν γέροι σοβαροί, που οι άσπρες γενειάδες τους
κυµάτιζαν απάνω στους καθαρούς χιτώνες τους. Φορούσαν στο κεφάλι τους στεφάνι
από άσπρα τριαντάφυλλα και είχαν στα χέρια τους κλωνάρια από ελιά. Έπειτα απ’
αυτούς έρχονταν πολλές σειρές από ωραίους ανθοστολισµένους άντρες· ήταν όλοι
ψηλοί, λεβέντες, και κρατούσαν λόγχες κι ασπίδες, σα να πήγαιναν στον πόλεµο. Πίσω
απ’ αυτούς ακολουθούσαν οι έφηβοι, παλικάρια δεκαοχτώ χρονών, ντυµένοι πολύ
όµορφα, άλλοι καβάλα σε ωραία άλογα και άλλοι πεζοί.
Η µεγάλη γιορτή της θεάς κράτησε τέσσερεις µέρες. Την τελευταία έσφαξαν
χιλιάδες πρόβατα και βόδια, έστρωσαν µεγάλα τραπέζια µέσα σε δηµόσιους κήπους κι
όλος ο λαός έφαγε και ήπιε. Ύστερα άρχισαν οι µουσικές, τα τραγούδια και οι χοροί,
και κράτησαν ως το πρωί.
Το βράδυ πήγα µαζί µε τους γονείς µου στη λαµπαδηδροµία των εφήβων. Ο πρώτος
έφηβος ανάβει τη λαµπάδα του από το βωµό, και τρέχοντας δίνει τη φλόγα στο
δεύτερο, ο δεύτερος στον τρίτο, κι έτσι ως το τέλος. Αλίµονο σ’ όποιον αφήσει να του
σβήσει η φωτιά του· τον βγάζουν έξω από τη σειρά, και όλο το πλήθος τον κυνηγά µε
φωνές περιπαιχτικές. kyra_daskala
1
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.55
56.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ΑσκήσειςΓραµµατικής
1.Να γράψεις τους αρχικούς χρόνος των ρηµάτων:
Ενεστώτας σκαλίζω ποτίζω σβήνω
Παρατατικός
Αόριστος
Εξακ/τικός Μ.
Στιγµιαίος Μ.
Παρακείµενος
Υπερσυντέλικος
Συντελεσµένος Μ.
2.∆ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ Ν
Το τελικό ν το κρατάνε τα άρθρα τον – την, το αριθµητικό έναν,
τα άκλιτα δεν – µην, όταν η επόµενη λέξη αρχίζει …
Α) από τα φωνήεντα: ………………………………………………
Β) από τα σύµφωνα: ……………………………………………...
Γ) από το σύµπλεγµα συµφώνων: ………………………………
3.Να συµπληρώσεις µε την κατάλληλη λέξη το(ν), τη(ν), ένα(ν),
δε(ν), µη(ν).
….. λύκο, …. ξέρω, … άνθρωπο, … θα έρθει, … φωνάζεις, …
µητέρα, … γεωργό, … βράχο, … ψαρά, … το θέλω, … τσιµπάς.
4. Συµπληρώνω ή όχι το ν στα άρθρα τον και την µπροστά από
τα παρακάτω ουσιαστικά :
το__ κόσµο τη__ βραδιά το__ ψαρά
το__ σταθµό τη__ στολή τη__ ευγένεια
το__ αέρα τη__ αίθουσα το__ θεό
τη__ ακακία το__ ουρανό το__ βοσκό
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.56
57.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
5.Σηµειώνωτο(ν) ή τη(ν) µπροστά από κάθε λέξη:
α)____ αθλητή στ)_____εορτή ια)_____ιστορία ιστ)___εξοχή
β)_____καιρό ζ)_____γέφυρα ιβ)_____βενζίνη ιζ)___δροµέα
γ)_____χαρά η)_____φθόγγο ιγ)_____ντόπιο ιη)___σελήνη
δ)___πεζοδρόµιο θ)_____ψάλτη ιδ)_____ξακουστή ιθ)___χάρτη
ε)____σάλπιγγα ι)_____σεβασµό ιε)_____θεατή κ)___θόρυβο
6.Να γράψεις τα παρακάτω ρήµατα στα δύο πρόσωπα.
(κάθοµαι, πιέζοµαι, βρέχοµαι, χαίροµαι, λούζοµαι, φοβάµαι)
…………… ……………
…………… ……………
αυτή …………… αυτοί ……………
…………… ……………
…………… ……………
…………… ……………
7.Να γράψεις δίπλα στους αριθµούς τα απόλυτα και τα τακτικά
αριθµητικά:
Αριθµοί Απόλυτα αριθµητικά Τακτικά αριθµητικά
1 …………………………… πρώτος, πρώτη, πρώτο
3 …………………………… ……………………………
4 …………………………… ……………………………
9 …………………………… ……………………………
13 …………………………… ……………………………
35 …………………………… ……………………………
90 …………………………… ……………………………
900 …………………………… ……………………………
8. Να συµπληρώσεις σωστά:
(4) ……………….φίλοι συζητούν.
- Εγώ, λέει ο (1) ………….. . µάζεψα από τα κάλαντα (12) ευρώ.
- Έρχεσαι (2) …………… του λέει ο άλλος. Εγώ έχω πάνω από
(20)…………. Τα πιο πολλά µου τα έδωσε (1) ……. θείος µου.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.57
58.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
-Εγώ λέω να πάµε στο σπίτι (1) ……. από εµάς και να τα
µοιραστούµε, είπε ο (3) ………..της παρέας.
- Αυτό (1) ……..φορά δεν είναι σωστό, είπε ο (4) …………..,
καθώς µετρούσε τα (19) …………….ευρώ του.
9. ∆ιαβάζω τις προτάσεις και γράφω τους αριθµούς µε λέξεις:
Η Βουλή των Ελλήνων έχει (300) _____________________
βουλευτές.
Η θητεία των (300) _____________________ βουλευτών είναι για
(4) ______________ χρόνια. Οι υποψήφιοι βουλευτές στις εκλογές
ξεπερνούν τους (1000) _______________.
10. Να συµπληρώσετε τους πίνακες:
µονό- οφθαλµός
µονο- σανδάλι
µονό- ώρα
µονο- σελίδα
µονό- λόγος
µονό- γράµµα
µονο- κατοικία
µονό- ζυγός
µονο- θέση
µονό- πλευρά
δι- κρόκος
δι- στήλη
δι- στίχος
δι- πόδι
δισ- εκατοµµύριο
δι- σελίδα
δι- πρόσωπο
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.58
59.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
τρισ-ευτυχισµένος
τρισ- άθλιος
τρισ- άγιος
τρισ- εγγόνι
τρι- συλλαβή
τρι- γωνία
τρι- λεπτό
τετρα- θέση
τετρα- χορδή
τετρα- πάχος
10. Ξηµερώνει, καληµερίζουν: Να κάνετε τη χρονική
αντικατάσταση των ρηµάτων
Ενεστώτας
Παρατατικός
Αόριστος
Στιγµ. Μέλ.
Εξακολουθ.
Μέλ.
Παρακείµενος
Υπερσυντέλικος
Συντελεσµένος
Μ.
11.Κάνω χρονική αντικατάσταση στα ρήµατα: πετούσαµε, είχε
µετρηθεί, θα ξεχαστείτε.
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΜΕΛΛ. ΣΤΙΓΜ.
ΜΕΛΛ. ΕΞΑΚΟΛ
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.59
60.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ΣΥΝΤ.
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
12.Κλίνω τα ρήµατα φουσκώνω στον ενεστώτα και παρατατικό και
πιάνοµαι στον ενεστώτα και παρατατικό .
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
Φουσκώνω Πιάνοµαι
13. Γράφω χωριστά τις φράσεις όπου έχουµε µεταφορά και
χωριστά αυτές όπου έχουµε κυριολεξία:
(γλυκιά ανάµνηση, γλυκό αχλάδι, πικρά λόγια, καθαρό νερό,
καθαρά λόγια, πικρός καφές, ασάλευτη πίστη)
ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ
14. Να τοποθετήσετε τις λέξεις στην κατηγορία που ανήκουν:
ζάχαρη, γλυκός, ωραίος, βαθύς, σκοτεινός, παίζω, αράχνη,
µαύρος, πράσινος, ήσυχος, καρδιά, κλάµα, τραγούδι, παιχνίδι,
τρέχω, ανεβαίνω, σκοτεινιάζω, δουλειά, άλογο, πεινώ, διαβάζω.
ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΡΗΜΑΤΑ
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.60
61.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
15.Ξαναγράφω το παρακάτω κείµενο µε τέτοιο τρόπο, ώστε την
πρώτη φορά να φαίνεται ότι τα γεγονότα έγιναν στο παρελθόν και
στο δεύτερο να φαίνεται ότι θα γίνουν στο µέλλον:
Ο περσικός στόλος καταφθάνει στην Αττική. Οι στρατιώτες
κατεβαίνουν από τα καράβια και στήνουν ένα πρόχειρο
στρατόπεδο. Στην Αθήνα, ο Μιλτιάδης πείθει τους Αθηναίους να
αντιµετωπίσουν τους Πέρσες στο Μαραθώνα. Η περιοχή έχει
βάλτους, πέτρες και είναι δύσκολη για το ιππικό. Σε λίγες µέρες
λίγοι Αθηναίοι παρατάσσονται µπροστά στους Πέρσες. Ο
Μιλτιάδης ενισχύει τις άκρες τις παράταξης. Οι Αθηναίοι κάνουν
επίθεση πρώτοι µε τρεχάλα. Έτσι, προλαβαίνουν τους Πέρσες
τοξότες πριν αυτοί χτυπήσουν. Μέχρι το βράδυ, οι Αθηναίοι νικούν.
Οι Πέρσες φεύγουν και ο Ιππίας χάνει την ευκαιρία να ξαναγίνει
τύραννος.
Α. Χθες:
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
………………………………………………………
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.61
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ«ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΠΑΙΔΙΩΝ»
ΟΝΟΜΑ:…………………………………………. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:………………..
1. ……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
2. Να διαγράψεις το τελικό ν όπου χρειάζεται:
Τον µαθητή Δεν είδα Τον κόσµο
Τον ξένο Την έφερα Την εύκολη
Τον είδα Την ξύλινη Τον γεωργό
Τον ψαρά Τον αριθµό Την λεωφόρο
Τον δρόµο Την τέχνη Την µπόρα
Την βρήκα Την ντροπή Την τσίχλα
Τον γνωρίζω Τον τζίτζικα Την ψυχή
Τον αριθµό Τον τσαλαπετεινό Την είσοδο
3. Να ξαναγράψεις το παρακάτω κείµενο µεταφέροντας τα ρήµατα α)στον
αόριστο και β)στο στιγµιαίο(συνοπτικό) µέλλοντα.
Το καλοκαίρι πηγαίνω διακοπές στο χωριό του πατέρα µου. Κάνω
πολλά µπάνια στη θάλασσα και ψαρεύω µαζί του. Το απόγευµα πηγαίνω
βόλτες µε το ποδήλατο και παίζω µε τα παιδιά της γειτονιάς. Οι
διακοπές µε γεµίζουν χαρά. ΑΟΡΙΣΤΟΣ:
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………….
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.63
64.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
ΣΤΙΓΜΙΑΙΟΣ(ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ)ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ:
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
4.Γράψε τα παρακάτω ρήµατα στον παρατατικό και στον εξακολουθητικό
µέλλοντα, στο ίδιο πρόσωπο και αριθµό.
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΕΞ. ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
κάθεται
ετοιµάζεσαι
κουράζονται
γίνοµαι
κουράζεστε
5. Συµπλήρωσε τα κενά µε τα κατάλληλα αριθµητικά.
Το µάθηµα διαρκεί (40)……………………………. λεπτά, το διάλειµµα όµως µόνο (15)
………………………………. . Την (25)…………………………………. Μαρτίου θα κάνουµε γιορτή
στο σχολείο, όπως κάναµε και την (28)………………………………………… Οκτωβρίου. Ο
αδερφός µου, στη (3) ………………..Λυκείου, θα πάει (5) ………………….ήµερη
εκδροµή σε ένα από τα (7)………………………. νησιά του Ιονίου.
6. Έχεις αναλάβει να γράψεις ένα µικρό άρθρο για µια εφηµερίδα. Το θέµα
για το οποίο θα γράψεις θα αναφέρεται σε µια επίσκεψη µε το σχολείο σε
ένα µουσείο. Αφού επιλέξεις τον τίτλο, µπορείς να γράψεις το άρθρο σου.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
Κοµνηνού Ειρήνη
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.64
65.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟΜΑΘΗΜΑ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ-6η
ΕΝΟΤΗΤΑ
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: _______________________________________________________
1. Να συµπληρώσεις το οριστικό άρθρο το(ν) ή τη(ν) µπροστά από τα παρακάτω ουσια-
στικά:
______πατέρα ______τζίτζικα ______άρρωστο
______µητέρα ______ράχη ______νταλίκα
______γεωργό ______µνήµη ______ξεναγό
______σκόνη ______Θεό ______νεράιδα
2. Να διαγράψεις το τελικό ν απ’ όπου δε χρειάζεται:
τον κήπο µην φωνάζεις αυτήν χαιρέτησα
τον χρόνο δεν ήρθε έναν συγγραφέα
την ζωή µιαν πόρτα την ρωτώ
την έξοδο σαν πούπουλο τον ψεύτη
3. Να συµπληρώσεις τον παρακάτω πίνακα:(προσοχή στα πρόσωπα)
Ενεστώτας Αόριστος Συνοπτικός µέλλοντας
χτυπώ
θα απλώσεις
καθάρισε
κοιτάζετε
φύγαµε
θα µείνουν
4. Να βάλεις τα ρήµατα της παρένθεσης στο σωστό τύπο του αο-
ρίστου και του συνοπτικού µέλλοντα:
α) Ο Λευτέρης __________/__________ (ζητώ) χρήµατα από τους
γονείς του.
β) Οι ιππότες __________/__________ (φορώ) τις πανοπλίες τους.
γ) Εσύ __________/__________ (χαϊδεύω) τη γάτα;
δ) Η Μαρία κι εγώ __________/__________ (τροµάζω) από το δυ-
νατό θόρυβο.
ε) Μόνοι σας __________/__________ (λύνω) το πρόβληµα;
5. Να συµπληρώσετε τις καταλήξεις των ρηµάτων µε το σωστό
τύπο –τε ή –ται:
α) Πρέπει να προσέξε___ γιατί η άσκηση δε λύνε___ µε τον τρόπο που νοµίζε___.
β) Ο Θωµάς ντύνε___ πολύ ωραία και µόνος του. ∆εν είναι ανάγκη να τον ντύνε___ εσείς.
γ) ∆ε µαθαίνον___ εύκολα αυτά τα πράγµατα. Θέλε___ να προσπαθήσε___ άλλη µια φορά;
δ) Το παιχνίδι αυτό παίζε___ αλλιώς, όχι όπως το παίζε___ εσείς.
ε) Θέλε___ να καθίσε___ λίγο να παρακολουθήσε___ πώς επισκευάζε___ το αυτοκίνητο;
στ) Ο Κοσµάς κουράζε___ πολύ στη δουλειά. Μην τον κουράζε___ περισσότερο στο σπίτι.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.65
66.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
6.Να συµπληρώσεις τα κενά των παρακάτω προτάσεων µε τα τακτικά αριθµητικά που
φανερώνουν οι αριθµοί στις παρενθέσεις:
α) Η Ελληνίδα αθλήτρια τερµάτισε ____________ (2), λίγο πιο πίσω από την Αµερικανίδα,
που τερµάτισε ____________ (1).
β) Ο πρωθυπουργός θα παραστεί στα εγκαίνια της ____________ ____________ (51) ∆ιε-
θνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
γ) Ο Τζον Κένεντι ήταν ο ____________ ____________ (35) πρόεδρος των Η.Π.Α.
δ) Ο Ιούλιος είναι ο ____________ (7) µήνας του έτους και ο Νοέµβριος είναι ο
____________ (11).
ε) Την ____________ ____________ (28) Οκτωβρίου γιορτάζουµε το έπος του 1940.
7. Να γράψεις τους παρακάτω αριθµούς ολογράφως στη σωστή πτώση:
(3) _______________µαθητές (2) ______________βιβλίων
(1) _______________σπιτιού (3) ______________κυνηγών
(10) ______________µολύβια (1) ______________δασκάλας
(14) ______________αυγών (100) ____________ευρώ
8. Να γράψεις µε µία λέξη πώς λέγεται:
η άδεια που διαρκεί δέκα µέρες: ______________
η γυναίκα που έχει ύψος δύο µέτρα: ____________
το σχήµα που έχει τρεις γωνίες: ____________
η µπλούζα που έχει ένα χρώµα: ____________
η επιτροπή που αποτελείται από πέντε µέλη: ____________
το αυτοκίνητο που έχει τέσσερις πόρτες: ____________
η πολυκατοικία που έχει έξι ορόφους: ____________
9. Να φτιάξεις σύνθετες λέξεις χρησιµοποιώντας ως πρώτο
συνθετικό το ηµί-:
ώρα: ______________ σφαίρα: ____________ διατροφή: ____________
τελικός: ____________ στίχος: ____________ αργία: ____________
υπόγειο: ____________ κύκλος: ____________ όροφος: ____________
10. Να γράψεις το απόλυτο και τακτικό αριθµητικό των παρακάτω αριθµών:
Αριθµοί Απόλυτα Τακτικά
12 ______________ αυγά ______________ παίκτης
9 ______________ µαθητές ______________ σειρά
21 ______________ άνθρωποι ______________ στήλη
34 ______________ ευρώ ______________ αθλητής
70 ______________ κουτιά ______________ όροφος
93 ______________ βιβλία ______________ διάδροµος
1000 ______________ καρφίτσες ______________ ράφι
109 ______________ αυτοκίνητα ______________ αεροπλάνο
Γκουτσίδης Αντώνιος βαθµός
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.66
67.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ
Ιστορίες παιδιών
Ον/µο:…………………………………………………………………………………..
Ερωτήσεις
1. Ακούω και γράφω
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
2. Να µετατρέψετε το πιο κάτω κείµενο στον αόριστο και στον
εξακολουθητικό µέλλοντα.
Ο Ανδρέας µετά το σχολείο διαβάζει τα µαθήµατά του. Βλέπει
τηλεόραση, τα αγαπηµένα του κινούµενα σχέδια. Παίζει µε τη µεγαλύτερη
αδερφή του διάφορα παιχνίδια. Όποτε µπορεί πηγαίνει στο πάρκο της
γειτονιάς του και κάνει διάφορα αθλήµατα. Όµως γυρίζει νωρίς στο σπίτι του.
Τρώει κάτι ή πίνει το γάλα του και πέφτει για ύπνο!
Αόριστος
Εξακολουθητικός
Μέλλοντας
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.67
68.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
3.Η Ραλού ήταν απρόσεχτη και έχυσε το γάλα του Αντρέα στο τετράδιό
του. Μπορείς να τον βοηθήσεις να ξαναγράψει ότι σβήστηκε;
ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΕΞΑΚ. ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
ντρεπεσαι
ντρεπόταν
Θα ντρέπεστε
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
εγκλίσεις
Οριστική Υποτακτική
έπεσα
πέσε
Να πέσει
4. Να γράψετε το ή τον και τη ή την στις παρακάτω λέξεις
έµπορο δήµαρχο Αλέξανδρο Μαρία ζητιάνο
δρόµο Βουλή Αντιγόνη καραγκιόζη Γιάννη
µπακάλη λέβητα Ελένη ψαρά Ελισάβετ
άνθρωπο λαµπάδα Άγγελο τούρτα Ηρακλή
φίλο κυρία Κώστα µπουκάλα Θεµιστοκλή
δάσκαλο γάιδαρο ∆ήµητρα µπαταρία Παύλο
κύριο ντροπή τζίτζικα τσιγκούνη µητέρα
δασκάλα άντρα δήµο διάλογο συγκίνηση
λέξη χοντρό λιγνό εχθρό φωτιά
βράχο µάστορα λάµπα µηλιά κερασιά
χτίστη λοχία γέφυρα παύλα αντάρτη
Αλεξία ανταρσία νίκη θάλασσα ιστορία
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.68
69.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
5.Να γράψεις τα αριθµητικά επίθετα µε γράµµατα στο παρακάτω κείµενο:
Στο σχολείο του Αντρέα φοιτούν (159) ……………………………………µαθητές.
Υπάρχουν δηλαδή (12)…………………….. τάξεις. Τα πιο πολλά παιδιά πηγαίνουν
στην (4) …………. Τάξη. Το µάθηµα διαρκεί (45)……………….. ……….λεπτά,
ενώ το διάλειµµα (15)………………….. λεπτά! Ο Ανδρέας από το σπίτι για το
σχολείο θέλει (20) …………… λεπτά και του αρέσει να φθάνει από τους
(1)……………. ! Στην τάξη του όµως είναι (3) ………………………. στα
µαθηµατικά και (6)……………. στην ιστορία.. Στα αγγλικά του όµως πήρε
(99)………………………………….., µε άριστα το(100)……………….. Λέτε να
είναι (1) ………………..ή(2)…………………
6. Να γράψετε ένα άρθρο για την κινητή σχολική βιβλιοθήκη που έρχεται
στο σχολείο σας. Οι πιο κάτω οδηγίες θα σας βοηθήσουν.
Να ενηµερώσετε τους
συµµαθητές σας για την
βιβλιοθήκη
Να αναφέρετε λίγα στοιχεία
για τον τρόπο του δανεισµού
των βιβλίων
Να γράψετε για το εάν έχει
βοηθήσει τους συµµαθητές
σας αυτή η δραστηριότητα
………………………………………..
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
…………………………………………………...
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.69
70.
xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρµπής
ΠροτεινόµενοΑκούω και γράφω
Ο Αντρέας έχει και αυτός µια αδερφή που τη λένε Ασπασία. Αυτός όµως είναι
πιο µεγάλος. Τα παράπονα του είναι πολλά. Η Ασπασία είναι ένα εξάχρονο κοριτσάκι
και φέτος που πηγαίνει στην πρώτη τάξη όλοι την προσέχουν.
− Εσύ που είσαι µεγαλύτερος έχεις την ευθύνη της , έλεγε ο πατέρας.
− Να της κάνεις τα χατίρια , λέει η µαµά.
Ο Αντρέας παραµένει ψύχραιµος και δε φαίνεται ότι είναι ζηλιάρης. Όµως
αυτό είναι το µυστικό του ή το ελάττωµά του , όπως του λέει ο φίλος του ο ∆αµιανός.
Αυτά σκέφτεται τη νύχτα ο Αντρέας, µέχρι να τον πάρει ο ύπνος και
ονειρεύεται ότι κάνει την αδερφή του αόρατη!
Χρόνια πολλά σε όλους τους συναδέλφους που µε αξιοπρέπεια προσπαθούµε
να ανταποκριθούµε στο λειτούργηµά µας! Επίσης ένα ευχαριστώ και ένα µπράβο σε
όλους τους εκπ/κους , που µε τις εργασίες τους έχουν δηµιουργήσει ένα κόµβο εκπ/κο
που δίνει λύσεις και ιδέες!
Καλή χρονιά σε όλους µας!
Λώλης ∆ηµήτριος
Αφού γράψετε το άρθρο να βάλετε τίτλο4444
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.70
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:___________________________________ __/__/2009
xristx.blogspot.gr ΧρήστοςΧαρµπής
3. Να µετατρέψεις το κείµενο στον αόριστο και στο συνοπτικό µέλλοντα.
Το απόγευµα µαζί µε τον αδερφό µου διαβάζουµε γρήγορα τα µαθήµατά µας. Μετά
βλέπουµε λίγο τηλεόραση και βγαίνουµε έξω για ποδόσφαιρο. Οι φίλοι µας τρέχουν και
παίζουν µαζί µας. Το βράδυ φιλάµε τους γονείς µας και ξαπλώνουµε να κοιµηθούµε.
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
4. Να συµπληρώσεις τον παρακάτω πίνακα.
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣΕΝΕΣΤΩΤΑΣΕΝΕΣΤΩΤΑΣΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΤΙΚΟΣΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΤΙΚΟΣΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΤΙΚΟΣΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΤΙΚΟΣ
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣΜΕΛΛΟΝΤΑΣΜΕΛΛΟΝΤΑΣΜΕΛΛΟΝΤΑΣ
φωτίζεται
χανόµαστε
θα κρύβονται
ανοίγεστε
λουζόσουν
ζεσταινόµαστε
θα σηκώνοµαι
5. Να συµπληρώσεις τις καταλήξεις µε –ται ή –τε
Πρέπει να προσέξε____ γιατί η άσκηση δε λύνε____ όπως νοµίζε____.
Το παιχνίδι αυτό παίζε____ πιο γρήγορα, όχι όπως το παίζε____ εσείς.
Ο Κοσµάς κουράζε____ πολύ στη δουλειά.
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
14
14
15
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.72
73.
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:___________________________________ __/__/2009
xristx.blogspot.gr ΧρήστοςΧαρµπής
∆ε µαθαίνον____ εύκολα αυτά τα πράγµατα. Θέλε____ να προσπαθήσε____
άλλη µια φορά;
Θέλε____ για λίγο να δεί____ πώς επισκευάζε____ το αυτοκίνητο;
Όταν περνά___ το δρόµο να προσέχε___ µήπως έρχε___ κάποιο αυτοκίνητο.
6. Να γράψεις τους αριθµούς της παρένθεσης ολογράφως στη σωστή πτώση.
(3) ______________________ µαθητές
(1) ______________________ σπιτιού
(10) ______________________ µολύβια
(14) ______________________ καρέκλες
(3) ______________________ κυνηγών
(1) ______________________ δασκάλας
(17) ______________________ µήλα
(4) ______________________ ποτηριών
7. Να αντικαταστήσεις στο κείµενο τους αριθµούς των παρενθέσεων µε
απόλυτα και τακτικά αριθµητικά.
Μελβούρνη, 18 Μαρτίου 2009
Έγινε ο (1) …………………………… αγώνας της φετινής διοργάνωσης του
πρωταθλήµατος της Φόρµουλα 1. Τον αγώνα νίκησε ο Κίµι Ραϊκόνεν µε
Ferrari και χρόνο (1) ………….. ώρα, (25) ……………………………. λεπτά, (54)
……………………………………………… δευτερόλεπτα και (770)
………………………………………………………. χιλιοστά του δευτερολέπτου. Ο
νικητής είχε µέση ωριαία ταχύτητα
(224)………………………………………………
χιλιόµετρα την ώρα, ενώ ο (41) …………………………………………………
γύρος του ήταν ο ταχύτερος του αγώνα, µε (1) ……………….. λεπτό, (19)
……………………………………. δευτερόλεπτα και (235)
………………………………………. χιλιοστά του δευτερολέπτου.
(8) …………………….. δευτερόλεπτα αργότερα τερµάτισε ο Τζένσον Μπάτον µε
Brawn GP, ο οποίος κατετάγη (2) ………………………… και (17)
…………………………………….. δευτερόλεπτα αργότερα ο Λούις Χάµιλτον µε
McLaren-Mercedes, που ανέβηκε στο (3) ………………………… σκαλί του
βάθρου.
Την έκπληξη έκαναν ο Φερνάντο Αλόνσο, που εγκατέλειψε τον αγώνα στον (9)
……………………………………… γύρο, µετά από βλάβη στο κιβώτιο ταχυτήτων,
όπως και ο Φελίπε Μάσα στον (38) γύρο, µετά από ατύχηµα.
Παλάνης Αθανάσιος
8
15
ΤΕΛΙΚΟ
ΣΚΟΡ
90
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.73
Xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
.....αχλαδιά
..... καστανιά
..... βροχή
..... πηγή
..... καμπάνα
..... τζαμαρία
2. Να αντικαταστήσεις τους αριθμούς με τα αντίστοιχα αριθμητικά:
(1)...................................... πύργος
(1)...................................... καμήλα
(1)...................................... αγόρι
(3)...................................... φίλοι
(3)...................................... χρόνια
(3)...................................... ημέρες
(4)...................................... ποτήρια
(4)...................................... αρκούδες
(14).................................... αυτοκίνητα
(13)..................................... εργάτες
(21)..................................... μέλισσες
(29)...................................... κουμπιά
(34)....................................... μαθητές
(43)....................................... δέντρα
(100)..................................... τουρίστες
3. Μεταφέρω το υπογραμμισμένο μέρος του κειμένου στον Ενεστώτα και στον
Συνοπτικό Μέλλοντα:
α) ...................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
β) ....................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.75
76.
Xristx.blogspot.gr Χρήστος Χαρμπής
4.Να συμπληρώσεις τα κενά με τους κατάλληλους τύπους των ρημάτων στην
παρένθεση:
(ζεσταίνομαι, πληρώνομαι, σηκώνομαι, ψήνομαι, εργάζομαι)
• Κώστα, δε............................. με τα βαριά ρούχα που φοράς;
• Στην εργασία του ο πατέρας μου................................ καλά.
• Απ’ αύριο,.................................... πολύ πρωί.
• Ενώ ................................. στον πυρετό, ήθελε να πάει σχολείο.
• Όταν................................ πληρωνόμουν καλά.
• Να συμπληρώσεις τον παρακάτω πίνακα:
5. Να συμπληρώσεις τον παρακάτω πίνακα:
Ενεστώτας Παρατατικός Εξακολουθητικός Μελλ.
φωτίζεται
χανόμαστε
Θα κρύβεστε
ανοίγονται
λουζόσουν
6. Απαντώ με λίγα λόγια:
α) Τίτλος:
.................................................................................................................................
β) Ποια ήταν κατά τη σειρά τα σημάδια πως έρχεται η θύελλα;
................................................................................................
................................................................................................
................................................................................................
................................................................................................
................................................................................................
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.76
ONOMA:………………………………….. Κριτήριο ενότητας6 Ανθολόγιο σελ.132
Η Κατερίνα και ο Αόρατος στο σκοτάδι
1)Πόσες φορές χρειάζεται να πει η μητέρα στην Κατερίνα να πάει να
κοιμηθεί;
…………………………………………………………………………………………………….
2) Τι κάνει η μαμά στην Κατερίνα όταν την πηγαίνει για ύπνο;
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
3) Πώς νιώθει η Κατερίνα όταν μένει μόνη της στο κρεβάτι;
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
4) Ποιος βοηθάει την Κατερίνα να νιώσει καλύτερα;
………………………………………………………………………………………………………………
5) Συμπλήρωσε το –ν όπου χρειάζεται, στις παρακάτω λέξεις:
Τη.. ημέρα τη.. χώρα τη.. ώρα τη.. Αθήνα
Αυτή.. τη.. ώρα τη.. κοίταξε αυτή.. πρόσεξε στη.. αυλή
Δε.. μπορώ μη.. μιλάτε Δε.. θέλω μη.. ομιλείτε
6) Να συμπληρώσετε το –ε- που λείπει στα παρακάτω ρήματα:
χτενίζουμ…, χτενίζομ…, φωτίζοντ…, χαίροντ…, ακούτ…, ακουγόμαστ…,
ακούγομ…, σκέφτομ…, δίνουμ…, κάνετ…, μαγειρεύοντ…, πλένοντ..,
7) Να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις με πρώτο συνθετικό το ημι- που
σημαίνει μισό:
ημί+κρανίο=………………………………. ημί+κυκλικό=……………………………..
ημί+ορεινός=………………………………. ημί+σκληρό=…………………………………
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.78
79.
8-9) Να γράψειςτην παρακάτω πρόταση στον Αόριστο, στον
Παρατατικό και στον Μέλλοντα συνοπτικό.
Ενεστώτας
Η Κατερίνα κοιμάται και στον ύπνο της ταξιδεύει,
πετά στα άστρα, γίνεται γαλάζια, χαίρεται και γελά.
Παρατατικός
………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………….
Αόριστος:
………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………….
Μέλλοντας Συνοπτικός:
………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………….
10) Να γράψεις τα παρακάτω τακτικά αριθμητικά επίθετα:
9ος
………………………………….. 5η
………………………………………
90ος
……………………………….. 80ος
…………………………………..
2ος
…………………………………… 6……………………………………..
20ος
………………………………… 24……………………………………...
Ευνίκη ΤοκατλήΕπιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.79
80.
Φύλλο εργασίας 10
Ονοματεπώνυμο:
1.Κλίνω το ρήμα στους παρακάτω χρόνους και στις εγκλίσεις που ζητά:
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
οριστική υποτακτική Προστακτική
λύνω
ΑΟΡΙΣΤΟΣ
οριστική υποτακτική προστακτική
έλυσα
2. Γράφω με λέξεις τους αριθμούς:
ΑΡΙΘΜΟΙ ΑΠΟΛΥΤΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΤΑΚΤΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ
1 ένα πρώτος
27
38
99
107
234
1.000
3. Σημειώνω σε ποιο χρόνο βρίσκεται το ρήμα:
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΧΡΟΝΟΣ ΡΗΜΑΤΟΣ
Η ώρα κυλούσε ευχάριστα.
Το παιδί γύρισε πίσω.
Θα έρχεσαι καθημερινά διαβασμένη.
Το ξέρω ότι πονάς.
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.80
81.
Φύλλο εργασίας 9
Ονοματεπώνυμο:
1.Μετατρέπω τα ρήματα από την Ενεργητική Φωνή στην Παθητική Φωνή και
αντίστροφα:
Ε.Φ. Π.Φ Π.Φ Ε.Φ
λούζω δένομαι
πλένω λύνομαι
καθαρίζω μουτζουρώνομαι
χτενίζω στολίζομαι
σηκώνω βάφομαι
διπλώνω τρίβομαι
βυθίζω ξύνομαι
σκονίζω τρέφομαι
2. Κάνω Χρονική Αντικατάσταση στους τρεις χρόνους τα ρήματα της Παθητικής
Φωνής:
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΕΞΑΚΟΛ. ΜΕΛΛ.
σκέφτομαι
θα χαίρεσαι
φοβόταν
ονειρευόμαστε
θα δέχεστε
κρύβονταν
3. Σχηματίζω τέσσερις (4) δικές μου προτάσεις που στις δυο το ρήμα να
τελειώνει σε –ται και στις άλλες δυο σε –τε:
-ται
-ται
-τε
-τε
Επιμέλεια επανάληψης: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.81