Downloaded 157 times
Uploaded byΧρήστος Χαρμπής
Γλώσσα Δ΄ 13. 4. ΄΄Η 5η Βασική Αρχή των Δικαιωμάτων των Παιδιών΄΄
http://xristx.blogspot.gr/2013/04/13-4-5.html#.WQsl2kWLTIW Γλώσσα Δ΄ 13. 4. ΄΄Η 5η Βασική Αρχή των Δικαιωμάτων των Παιδιών΄΄
More Related Content
Similar to Γλώσσα Δ΄ 13. 4. ΄΄Η 5η Βασική Αρχή των Δικαιωμάτων των Παιδιών΄΄
More from Χρήστος Χαρμπής
Γλώσσα Δ΄ 13. 4. ΄΄Η 5η Βασική Αρχή των Δικαιωμάτων των Παιδιών΄΄
- 1. Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr/ ΓλώσσαΔ΄- Ενότητα 13η - Κεφάλαιο 4ο : Η 5η Βασική Αρχή των Δικαιωμάτων των Παιδιών ΄΄΄΄ Γραμματική - Φύλλα εργασιών Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.1
- 2. Η 5ε Βαζηθή Αξρήησλ Γηθαησκάησλ ησλ Παηδηώλ Τπάξρνπλ κεξηθά παηδηά πνπ δπζθνιεύνληαη λα θάλνπλ κεξηθά πξάγκαηα πνπ εκείο ηα θάλνπκε πνιύ εύθνια. Σα παηδηά απηά ρξεηάδνληαη ηελ βνήζεηά καο. Δίκαη ε Μπέηπ έλα ηπθιό θνξίηζη. Γελ κπνξώ λα δώ ηνλ θόζκν κε ηα κάηηα κνπ. Υξεηάδνκαη έλα κπαζηνπλάθη γηα λα πεξπαηάσ ζην δξόκν. Μπνξώ λα δηαβάζσ αθνπκπώληαο κε ηα ρέξηα κνπ έλα βηβιίν πνπ έρεη ζηξόγγπιεο βνύιεο Δίκαη ε Ρόδα έλα θνξίηζη πνπ ηα πόδηα κνπ δελ είλαη πνιύ δπλαηά θαη δελ κπνξώ λα ζηαζώ όξζηα. Μπνξώ λα πεγαίλσ από ην έλα κέξνο ζην άιιν κόλν κε ην θαξνηζάθη κνπ. ηα πεδνδξόκηα θαη ζηηο δηαβάζεηο ησλ θαλαξηώλ ρξεηάδνκαη ρώξν γηα λα πεξάζσ κε ην θαξνηζάθη κνπ γηα απηό κελ παξθάξεηε εθεί ηα απηνθίλεηά ζαο. Δίκαη ε άξνλ έλα θνξηηζάθη πνπ δελ κπνξώ λα πώ ηηο ιέμεηο κε ην ζηόκα κνπ. Μπνξώ λα πώ απηό πνπ ζέισ κε ηε λνεκαηηθή γιώζζα δειαδή θάλσ θηλήζεηο κε ηα δάρηπια θαη ηα ρέξηα κνπ πνπ ζεκαίλνπλ κηα ιέμε. eva-edu Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.2
- 3. Γεηά ζαο! Δίκαην Σόκη! Δγώ κπνξώ λα δώ ηνλ θόζκν κε ηα κάηηα κνπ, κπνξώ λα ζηαζώ όξζηνο θαη λα πεξπαηήζσ, κπνξώ λα πώ ιέμεηο κε ην ζηόκα κνπ. Όκσο κεξηθέο θνξέο δπζθνιεύνκαη λα κηιήζσ θαη δπζθνιεύνκαη λα θαηαιάβσ ηνπο άιινπο αλζξώπνπο όηαλ ιέλε θάηη ή θάλνπλ θάηη. Πνιιέο θνξέο θαη νη άιινη άλζξσπνη δελ θαηαιαβαίλνπλ γηα πνηό ιόγν ιέσ εγώ θάηη ή γηαηί θάλσ θάηη πνπ ζε εκέλα αξέζεη πνιύ. Απηό πνπ κε βνεζάεη είλαη λα βιέπσ θάηη ζε εηθόλεο, νη άιινη λα πεξηκέλνπλ ιίγν κέρξη εγώ λα απαληήζσ ζε όηη κε ξσηάλε, αθόκε ζέισ λα κνπ ιέλε πόηε θαη πνηά αιιαγή ζα γίλεη γηαηί αιιηώο αλαζηαηώλνκαη. Πνιιέο θνξέο ζέισ λα κέλσ κόλνο κνπ γηα λα μεθνπξάδνκαη γηαηί νη ήρνη θαη νη εηθόλεο κπεξδεύνληαη ζην κπαιό κνπ. Θέισ λα έρσ θίινπο αιιά ρξεηάδνκαη ηε βνήζεηά ηνπο γηα λα παίμσ έλα παηρλίδη. Απηό πνπ ζέινπκε είλαη λα καο θξνληίδεηε όηαλ δπζθνιεπόκαζηε θαη λα καο αγαπάηε αθόκε θαη αλ έρνπκε ιίγεο δπζθνιίεο. Όηαλ μέξνπκε όηη καο αγαπάηε ηόηε εκείο γηλόκαζηε δπλαηνί θαη δελ δπζθνιεπόκαζηε πνιύ. eva-edu Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.3
- 4. Η 5ε Βαζηθή Αξρήησλ Γηθαησκάησλ ησλ Παηδηώλ Κπξία Σδέλε ................ πέξαζεο ρζέο ζηε βόιηα Δύα; ................. είλαη ην θηλεηό κνπ κακά; Φσλή ζνθνιάηα θξέπα Φσλήελ ................................. ................................. Δπηθώλεκα .................................. Οη ιέμεηο πώο θαη πνύ παίξλνπλ ηόλν όηαλ είλαη ζηελ αξρή ηεο πξόηαζεο θαη ζέινπκε λα ξσηήζνπκε θάηη Πνύ ζέιεηε λα πάκε εθδξνκή παηδηά; Βάιε ζηηο παξαθάησ πξνηάζεηο ην πνύ θαη ην πώο Από κηα ιέμε κπνξνύλ λα γίλνπλ θαη άιιεο ιέμεηο. Όιεο απηέο νη ιέμεηο είλαη ζηελ ίδηα νηθνγέλεηα eva-edu Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.4
- 5. ..........Γεκνηηθό ζρνιείν Οδόο .................................................... Σόπνο................................................. Ηκεξνκελία.................................................. Πξνζθώλεζε: ............................................................................................................................ Γηαηί γξάθεηο ην γξάκκα ζην δήκαξρν; ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ Ση δπζθνιεύεη ηα παηδηά πνπ δελ βιέπνπλ ζηελ πόιε; ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ Ση ζα πείηε ζην δήκαξρν λα θάλεη ζηελ πόιε γηα λα κελ δπζθνιεύνληαη ηα παηδηά πνπ δελ βιέπνπλ; ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ........................................................................................................................................ Γξάςε κηα επηζηνιή δειαδή έλα γξάκκα ζην δήκαξρν θαη κίιεζέ ηνπ γηα ηα παηδηά πνπ δελ βιέπνπλ θαη ηη πξέπεη λα γίλεη ζηελ πόιε γηα λα κελ δπζθνιεύνληαη ηα παηδηά όηαλ είλαη ζηελ πόιε eva-edu Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.5
- 6. 8 ΗΗ 55ηη ΒΒαασσιικκήήΑΑρρχχήή ττωωνν ∆∆ιικκααιιωωµµάάττωωνν ττωωνν ΠΠααιιδδιιώώνν Π ού – που / Πώς –πως Οι λέξεις που και πως υπάρχουν αρκετές φορές µέσα σε προτάσεις, άλλοτε παίρνουν τόνο και άλλοτε όχι. Οι λέξεις πού και πώς παίρνουν τόνο όταν βρίσκονται: • σε ευθείες ερωτήσεις (κύριες προτάσεις που στο τέλος βάζουµε ερωτηµατικό) π.χ. Πού ήσουν τόση ώρα; Πώς σε λένε; • σε πλάγιες ερωτήσεις (δευτερεύουσες προτάσεις που περιέχουν ερώτηση, αλλά δε βάζουµε ερωτηµατικό στο τέλος) π.χ. Με ρώτησε πού ήµουν τόση ώρα. Με ρώτησε πώς µε λένε. • σε εκφράσεις πού και πού, αραιά και πού, πώς και πώς, από πού και ως πού, πού να στα λέω!, πώς! π.χ. Πώς βαριέµαι! mgavala Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.6
- 7. 9 Οι λέξεις πουκαι πως δεν τονίζονται όταν δεν είναι µία από τις παραπάνω περιπτώσεις. π.χ. Αυτό που θέλεις δεν µπορεί να γίνει. Μου είπε πως δεν αισθάνεται καλά. Ασκήσεις 1. Να βάλεις τόνο στο που και στο πως όπου χρειάζεται. α) Πως το λένε το παιδί που µιλούσες; β) Και που να µάθεις αυτά που έγιναν χτες βράδυ! γ) Έµαθα πως ήσουν άρρωστος χτες. Πώς είσαι σήµερα; δ) ∆εν µ’ αρέσουν τα γλυκά αλλά τρώω αραιά και που. Ειδικοί σύνδεσµοι Υπάρχουν προτάσεις που δεν έχουν ολοκληρωµένο νόηµα και δεν µπορούν να σταθούν µόνες τους στο λόγο. Οι προτάσεις αυτές λέγονται δευτερεύουσες. Οι δευτερεύουσες που συµπληρώνουν το περιεχόµενο των ρηµάτων των κύριων προτάσεων και εισάγονται µε τους ειδικούς συνδέσµους ότι, πως, που λέγονται ειδικές προτάσεις. π.χ. Νοµίζω ότι κάνεις λάθος. Τι πιστεύεις πως συµβαίνει σ’ αυτή την περίπτωση; Είναι κρίµα που δε σε κάλεσαν. Τι να προσέξω στην ορθογραφία!!! ∆εν πρέπει να µπερδεύουµε το πως µε το πώς. Το πως είναι ειδικός σύνδεσµος, ενώ το πώς είναι τροπικό επίρρηµα και το χρησιµοποιούµε όταν ρωτάµε. π.χ. ∆εν ξέρω πώς το κατάλαβε. Μου έστειλε µήνυµα πως είναι καλά. mgavala Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.7
- 8. 10 Ασκήσεις 1. Να υπογραµµίσειςτις ειδικές προτάσεις στα παρακάτω παραδείγµατα. α) Ακούστηκε ότι θα έχουµε φασαρίες αύριο. β) Υποσχέθηκε σε όλους ότι θα προσπαθήσει για το καλύτερο. γ) Η αδελφή του του είπε ότι προτιµούσε να µείνει στο σπίτι. δ) Κατά βάθος ήξερε πως θα νοσταλγούσε πολύ την πατρίδα του. ε) ∆εν είναι αλήθεια πως άργησα πολύ στο ραντεβού. 2. Να κυκλώσεις στις παρακάτω προτάσεις το πώς όταν είναι ειδικός σύνδεσµος. α) Υποψιάζοµαι πως αυτός φταίει για όλα. β) ∆εν ξέρω πώς να του πω αυτό που συνέβη. γ) ∆εν ήξερα πως έπρεπε πρώτα να τηλεφωνήσω. δ) Πώς πιστεύει πως θα καταφέρει αυτά που λέει; ε) Αποδείχτηκε πως η συσκευή ήταν ελαττωµατική. mgavala Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.8
- 9. Όνομα:…… ……………….. 21/05/12 Μάθημα:Η 5η Βασική Αρχή των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ερωτήσεις κατανόησης κειμένου 1. Να βρεις στο κείμενο το σημείο όπου περιγράφεται ο Μπίλι καθώς φτάνει από μακριά. ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… 2 Ποιο είναι το δικαίωμα που ήθελε τόσο καιρό να πει ο Μπίλι; ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... 2. Τι εννοούμε όταν λέμε «παιδιά με ιδιαιτερότητες»; ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… ……………………………………………………………… Γραμματικό φαινόμενο: οι σύνδεσμοι που, πως ,ότι (ειδικοί σύνδεσμοι) Ασκήσεις 1. Φτιάξε προτάσεις με καθένα από τους παραπάνω συνδέσμους: που:…………………………………………………………. πως:…………………………………………………………. ότι :…………………………………………………………. 2. Βάλε στις παρακάτω προτάσεις που ή πού, πως ή πώς: ~ …… ήσουν χθες; ~ Ευτυχώς ….. σταμάτησε να βρέχει! ~ Σας περίμενα ….. και …… . ~ …… περάσατε στην εκδρομή; ~ ……. ακριβώς συνέβη; Προσοχή! Οι λέξεις πού και πώς τονίζονται όταν: 1) είναι ερωτηματικές αντωνυμίες και 2) στις εκφράσεις πού και πού, πώς και πώς, αραιά και πού, από πού και ως πού. Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.9 Μαριάνθη Χαλκίτη
- 10. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:_______________________________________ 17/4/2013 1. Νασυµπληρώσεις τα κενά µε πού ή που, πώς ή πως. • ………… µπόρεσε να κάνει αυτά …………… έκανε; • Το βράδυ …………. επέστρεψα µε ρώτησε …………… τα περάσαµε. • ……….. µας άρεσε εκεί ………… πήγαµε! • Ο πατέρας υποσχέθηκε ………… θα µου δώσει τα χρήµατα ……….. χρειάζοµαι. • ………….. και ………….. κάποια φώναζε: «Νοµίζω ………. έρχεται ο διευθυντής». • Τον ρώτησα ……….. του φάνηκε το σπίτι ………. αγόρασα. 2. Να κυκλώσετε στις προτάσεις το πώς όταν είναι ειδικός σύνδεσµος. Υποψιάζοµαι πως αυτός φταίει για όλα. ∆εν ξέρω πώς να του πω αυτό που συνέβη. ∆εν ήξερα πως έπρεπε πρώτα να τηλεφωνήσω. Πώς πιστεύει πως θα καταφέρει αυτά που λέει; Αποδείχτηκε πως η συσκευή ήταν ελαττωµατική. Βλέπω πως ήρθες έτοιµος για καβγά. Φαίνεται πως θα βρεθεί µια λύση, αλλά δεν ξέρω πώς ακριβώς. 3. Να γράψεις για καθεµία από τις παρακάτω λέξεις 5 που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια. µαρτυρώ πόρτα άνεµος νέος ______________ _____________ _____________ ____________ ______________ _____________ _____________ ____________ ______________ _____________ _____________ ____________ ______________ _____________ _____________ ____________ ______________ _____________ _____________ ____________ Παλάνης Αθανάσιος Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.10
- 11. Χρήσιµες προτάσεις (που- πού) Πού είναι το ρολόι; Εκεί που είναι το ποτήρι. Πού πηγαίνεις; Εκεί που είναι τα παιδιά. Πού φύτεψες το λουλούδι; Εκεί που σου δείχνω. Πού είναι το παλτό µου; Εκεί που το κρέµασες. Πού να βάλω το βιβλίο µου; Εκεί που έβαλα κι εγώ το δικό µου. Πού είναι ο Γιάννης; Εκεί που είναι µαζεµένα και τα άλλα παιδιά. Εκεί που πήγαµε εκδροµή ήταν πολύ ωραία, είπε η Μάρθα. Πού πήγατε εκδροµή; ρώτησε ο Νίκος. Εκεί που πήγατε κι εσείς πέρσι, απάντησε εκείνη. Πού τη διάβασες αυτή την είδηση; Πού είναι τα παιχνίδια σου; Πού είναι τα βιβλία µου µητέρα; Πού πηγαίνεις µε τέτοιο καιρό; Το αυτοκίνητο που είδες είναι δικό µου. ∆εν ξέρω πού να πάω. Πού είναι το σπίτι σου; Αυτό που σου είπα είναι µυστικό. Εκεί που πήγαµε εκδροµή ήταν πολύ ωραία. Πες µου Βάσω, πού είναι ο αδερφό σου; Σε άκουσα που µιλούσες για µένα. Πού έκρυψαν το παιχνίδι τους τα παιδιά; Πού βρήκε το κλειδί ο Μολύβιος; Χρήσιµες προτάσεις (πως - πώς) Πώς βλέπεις τον καιρό απόψε; Νοµίζω πως θα βρέξει. Πώς τα πας µε το σχολείο; Νοµίζω πως τα καταφέρνω. Τώρα πώς νιώθεις Νοµίζω πως είµαι ήδη καλύτερα. Πώς σου φαίνεται αυτό το τραγούδι; Νοµίζω πως ακούω αηδόνι. Αννούλα, έµαθα πως ήσουν άρρωστη. Τώρα πώς είσαι; Νοµίζω πως είµαι καλύτερα. Πώς σου φαίνεται ο καιρός σήµερα; Νοµίζω πως σε λίγο θα χαλάσει. Έµαθα πως πήγες εκδροµή. Πώς τα πέρασες; Η µητέρα ρώτησε: «Πώς περάσατε παιδιά στην εκδροµή του σχολείου; Η Άννα είπε πως πέρασε καλά. Ο Γιάννης είπε πως ήταν καλύτερα στο σχολείο. Ο Μάνθος είπε πως του άρεσε πολύ. Πώς τα πήγες στα µαθήµατα σήµερα; Πώς τα πέρασες στις διακοπές; Νοµίζω πως όλα θα πάνε καλά στο τέλος. Νοµίζω πως αυτά που λες δεν είναι σωστά. Πώς είναι σήµερα η γιαγιά σου Ντίνα; Ο πατέρας είπε πως θα πάµε βόλτα µε το αυτοκίνητο. Νοµίζω πως η θεία Κατερίνα έφυγε, αλλά δεν ξέρω πού πήγε. Πώς σε λένε; Νοµίζω πως δε διάβασες αρκετά για αύριο. Πώς λέγεται ο πατέρας σου, Αντιγόνη; Πώς περάσατε το Πάσχα; Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.11
- 12. 76 Η 5η Βασική αρχήτων ∆ικαιωμάτων των Παιδιών 1. Συμπλήρωσε τα κενά με το πού, που, πώς, πως. α) Έμαθα ………… ήσουν άρρωστος χθες. ………… είσαι σήμερα; β) Μόλις ………… προλάβαμε το σχολικό. γ) ………… θα πάμε για παιχνίδι το Σαββατοκύριακο; δ) Μου άρεσε πολύ το βιβλίο ………… μου έδωσες να διαβάσω. Πες μου από ………… το πήρες για να πάω να προμηθευτώ και τα υπόλοιπα της σειράς. ε) Περιμένω ………… και ………… τις καλοκαιρινές διακοπές. στ) ………… το ήξερες ………… θα ερχόμουν σήμερα; ζ) Χαίρομαι ………… έγινες γρήγορα καλά! η) ………… να στα λέω τι έγινε χθες, μόλις έφυγες. ι) Το ξέχασα ………… έπρεπε να φέρουμε σήμερα και το βιβλίο της Ιστορίας. 2. Υπογράμμισε στο παρακάτω κείμενο τις ερωτηματικές προτάσεις. – Πώς και τελείωσες τόσο νωρίς τα μαθήματά σου, Άγγελε; – Σκέφτηκα πως αν τελειώσω γρήγορα θα έχω περισσότερο χρόνο για παιχνίδι. – Πολύ καλή σκέψη! Πού να σ΄ τα λέω! Μόλις τηλεφώνησε ο θείος και είπε πως θα έρθει αργότερα να μας δει. – Υπέροχα! Και προχθές αναρωτιόμουν πού χάθηκε αυτός ο θείος. – Είχε δουλειές που τον ανάγκαζαν να ταξιδεύει συνέχεια. Μιλούσαμε καθημερι- νά στο τηλέφωνο και ρωτούσε πώς τα πας με το σχολείο και πού θέλεις να σε πάει, όταν θα βρει χρόνο. – Θα του πω πως θέλω να με πάρει σε κάποιο από τα ταξίδια του, που να μη χρειάζεται όμως να ταξιδέψουμε με αεροπλάνο, γιατί τα φοβάμαι τα αεροπλάνα. ΄Εκδοση των Εκπαιδευτηρίων «Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ» Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.12
- 13. 77 3. Υπογράμμισε τουςειδικούς συνδέσμους στις παρακάτω προτάσεις. α) Μας ανακοίνωσαν πως η πτήση μας θα καθυστερήσει. β) Υποψιάζομαι πως μου λες ψέματα. γ) Με ρώτησε πώς να πάει στο ∆ημαρχείο και της είπα ότι είναι δύο τετράγωνα πιο κάτω. δ) Θυμάμαι που πήγαμε στο χωριό και η γιαγιά μας είπε πως σε λίγο θα μας έψηνε μια ωραία πίτα. ε) Μη μου πεις ότι δεν ξέρεις πού μένει η Σοφία! στ) Ο Αλέκος θα χαρεί πολύ που του στείλατε χαιρετίσματα. 4. Χρησιμοποίησε τους ειδικούς συνδέσμους ότι, πως, που, και συμπλήρωσε τις προτάσεις όπως θέλεις. α) Ο δάσκαλος μάς ενημέρωσε ……………………………………………………………………………………… β) Κατά βάθος ήξερε ………………………………………………………………......................................... γ) Πολύ χάρηκα ……………………………………………………………………………………………………………… δ) Πηγαίνοντας στο σχολείο, θυμήθηκα ……………………………………………………………………… ε) Μου τηλεφώνησε η Στέλλα και μου είπε ………………………………………………………………… στ) Πρέπει να πείσεις και τους άλλους ………………………………………………………………………… ΄Εκδοση των Εκπαιδευτηρίων «Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ» Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.13
- 14. 78 5. Τοποθέτησε τιςλέξεις της παρένθεσης στην οικογένεια που ανήκουν. Αυτές που περισσεύουν γράψ΄τες στην τέταρτη στήλη. Ανήκουν στην ίδια οικογένεια; Σε ποια; (γήπεδο, ανεμιστήρας, παιδάκι, πεδιάδα, γόνιμος, παιδίατρος, στρατόπεδο, πρόγονος, ανεμόσκαλα, άγονος, ανεμοδαρμένος, πεδινός, παιδεύω, εγγονός, ανεμόβροχο, παιδιαρίζω, οικόπεδο, απάνεμος, πρωτόγονος, ανεμίζω, παιδικός, απόγονος, εκπαίδευση, οροπέδιο) άνεμος πεδίο γόνος …………………. ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… 6. Γράψε λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις παρακάτω: τροχός καιρός νέος ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… 7. Από κάθε σειρά να διαγράψεις 2 λέξεις που δεν ανήκουν στην ίδια οικογένεια. α) μαρτυρώ, μαρτυρία, Μάρτης, μαρτυρικός, μάλλινος, μάρτυρας β) οδοστρωτήρας, οδοντίατρος, οδός, οδικός, οδυνηρός, οδοκαθαριστής γ) κουρτίνα, κουρελής, κουρελιασμένος, κουρέλι, κουρελιάζω, κούρεμα δ) σπιτικός, σπιτόγατος, σπίτι, σπόρια, σπέρνω, σπιτονοικοκυρά ΄Εκδοση των Εκπαιδευτηρίων «Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ» Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.14
- 15. Ενότητα 13 Η5η βασική αρχή των δικαιωμάτων του παιδιού Ευνίκη Τοκατλή Επιμέλεια: Χρήστος Χαρμπής http://xristx.blogspot.gr σελ.15
- 23. 11Η ∆ Ε ΚΕ Μ Β Ρ Ι Ο Υ Η Μ Ε Ρ Α Τ Ο Υ Π Α Ι ∆ Ι Ο Υ Α΄ ΠΡΟΛΟΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ Η 11Η ∆εκεµβρίου έχει καθιερωθεί απ’ την Παγκόσµια Κοινότητα ως ηµέρα αφιερωµένη στο παιδί. Στο παιδί, το οποίο ακόµα και σήµερα, που διανύουµε τον 21ο αιώνα, τον αιώνα της τεχνολογικής προόδου, της ανάπτυξης και της ευµάρειας, βιώνει σε πολλές χώρες του πλανήτη βασικές στερήσεις. Υπάρχουν παιδιά, τα οποία δεν έχουν ικανοποιητική στέγαση ή πρόσβαση σε εγκαταστάσεις υγιεινής και σε ασφαλές πόσιµο νερό. Στερούνται βασικών υπηρεσιών υγείας, τροφής, εκπαίδευσης και πληροφόρησης. Β΄ ∆ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙ∆ΙΟΥ Η ∆ιακήρυξη των ∆ικαιωµάτων του Παιδιού, γνωστή και ως ∆ιακήρυξη της Γενεύης, υιοθετήθηκε στις 26 Νοεµβρίου 1924 απ’ την Κοινωνία Των Εθνών. Η διακήρυξη αυτή αφορούσε την προάσπιση των θεµελιωδών ανθρωπίνων δικαιωµάτων των παιδιών. Μια ελαφρώς αναθεωρηµένη έκδοση υιοθετήθηκε απ’ τον Οργανισµό Ηνωµένων Εθνών το 1946, ενώ στις 20 Νοεµβρίου 1959 η Γ ε ν ι κ ή Σ υ ν έ λ ε υ σ η του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών υιοθέτησε τη δική της οµώνυµη διακήρυξη, η οποία αποτελούσε µια πιο εκτενή έκδοση της προηγούµενης. Ο.Η.Ε. 2 0 Ν ο ε µ β ρ ί ο υ 1 9 5 9 (Απόφαση 1386) « Η Γ ε ν ι κ ή Σ υ ν έ λ ε υ σ η » Προκηρύσσει αυτή τη ∆ιακήρυξη των ∆ικαιωµάτων του ΠΑΙ∆ΙΟΥ, που αποσκοπεί στο να µπορεί να έχει µια ευτυχή παιδική ηλικία και ν’ απολαµβάνει για το καλό το δικό του και της κοινωνίας, τα δικαιώµατα και τις ελευθερίες που µ’ αυτή (τη διακήρυξη) θεσπίζονται και καλεί τους γονείς, τους άνδρες και τις γυναίκες ως άτοµα και τους οργανισµούς εθελοντών, τις τοπικές
- 24. 2 αρχές και τιςεθνικές Κυβερνήσεις, ν’ αναγνωρίσουν αυτά τα δικαιώµατα και ν’ αγωνιστούν για την εφαρµογή τους µε νοµοθετικά και άλλα µέτρα, που παίρνονται προοδευτικά, σύµφωνα µε τις ακόλουθες αρχές : ΑΡΧΗ 1η :Το ΠΑΙ∆Ι θ’ απολαµβάνει όλα τα δικαιώµατα που εκτίθενται σ’ αυτή τη διακήρυξη. Κάθε παιδί, χωρίς καµιά εξαίρεση, θα έχει αυτά τα δικαιώµατα, χωρίς διάκριση ή διαχωρισµό, λόγω φυλής, χρώµατος, φύλου, γλώσσας, εθνικής ή κοινωνικής καταγωγής, φτώχειας, γέννησης ή άλλης κατάστασης δικής του ή της οικογένειάς του ΑΡΧΗ 2η : Το ΠΑΙ∆Ι θ’ απολαµβάνει ειδικής προστασίας και θα του δίνονται ευκαιρίες και διευκολύνσεις απ’ το νόµο ή άλλα µέσα για να µπορεί ν’ αναπτυχθεί σωµατικά, διανοητικά, ηθικά, πνευµατικά και κοινωνικά µε υγιεινό και φυσικό τρόπο και µε συνθήκες ελευθερίας και αξιοπρέπειας. Στην ενεργοποίηση των νόµων γι’ αυτό το σκοπό, τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα του παιδιού θα είναι η υπέρτατη σκέψη ΑΡΧΗ 3η : Το ΠΑΙ∆Ι απ’ τη γέννησή του θα φέρει ένα όνοµα και µια εθνικότητα ΑΡΧΗ 4η : Το ΠΑΙ∆Ι θ’ απολαµβάνει τα αγαθά της κοινωνικής ασφάλισης. Θ έχει το δικαίωµα να µεγαλώνει και ν’ αναπτύσσεται υγιεινά γι’ αυτό θα παρέχεται ειδική φροντίδα και προστασία και σ’ αυτό και στη µητέρα του, περιλαµβάνουσα επαρκή προγεννητική και µεταγεννητική φροντίδα. Το παιδί θα έχει το δικαίωµα για επαρκή διατροφή, στέγαση, ψυχαγωγία και ιατρική βοήθεια. ΑΡΧΗ 5η : ΣΤΟ ΠΑΙ∆Ι ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΩΜΑΤΙΚΑ, ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ Ή ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΙΚΟ ΘΑ ΠΑΡΕΧΕΤΑΙ ΕΙ∆ΙΚΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙ∆Α ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ Ι∆ΙΑΙΤΕΡΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΗ 6η : Το ΠΑΙ∆Ι, για την πλήρη και αρµονική ανάπτυξη της προσωπικότητάς του, χρειάζεται αγάπη και κατανόηση. Θα µεγαλώνει, όπου είναι δυνατό, µε τη φροντίδα και την ευθύνη των γονέων του και, «εν πάση περιπτώσει», σε µια ατµόσφαιρα στοργής και ηθικής και σωµατικής (υλικής) ασφάλειας ένα παιδί τρυφερής ηλικίας δε θα αποχωρίζεται απ’ τη µητέρα του, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις. Η
- 25. 3 κοινωνία και οιδηµόσιες αρχές θα έχουν καθήκον να προσφέρουν ιδιαίτερη φροντίδα σε παιδιά χωρίς οικογένεια και σ’ αυτά που δεν έχουν επαρκή µέσα υποστήριξης. Κρατική επιχορήγηση και άλλη βοήθεια για την υποστήριξη των παιδιών µεγάλων οικογενειών, είναι επιθυµητή. ΑΡΧΗ 7η : Το ΠΑΙ∆Ι έχει το δικαίωµα για εκπαίδευση που θα είναι δωρεάν και υποχρεωτική, τουλάχιστον στα βασικά στάδια. Θα του προσφέρεται µια εκπαίδευση που θα προάγει τη γενική του µόρφωση και θα του δίνει τη δυνατότητα, µε βάση τις ίσες ευκαιρίες, ν’ αναπτύξει τις δυνατότητές του, την ατοµική του κρίση και την αίσθησή του για ηθική και κοινωνική υπευθυνότητα και να γίνει ένα χρήσιµο µέλος της κοινωνίας. Τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα του παιδιού θα είναι η καθοδηγητική αρχή εκείνων που είναι υπεύθυνοι, για την εκπαίδευση και τη συµβουλευτική του, η ευθύνη αυτή βρίσκεται στην πρώτη θέση και για τους γονείς του. Το παιδί θα έχει πλήρη ευκαιρία για παιχνίδι και διασκέδαση, που θα κατευθύνεται προς τους ίδιους σκοπούς, όπως και η εκπαίδευση, η κοινωνία και οι δηµόσιες αρχές θα προσπαθούν να προάγουν την απόλαυση αυτού του δικαιώµατος. ΑΡΧΗ 8η : Το ΠΑΙ∆Ι σ’ όλες τις περιπτώσεις θα είναι µεταξύ των πρώτων που θ’ απολαµβάνουν προστασία και περίθαλψη. ΑΡΧΗ 9η : Το ΠΑΙ∆Ι θα προστατεύεται από κάθε µορφή αµέλειας, σκληρότητας και εκµετάλλευσης και δε θα είναι το υποκείµενο οποιασδήποτε δοσοληψίας. Το ΠΑΙ∆Ι δε θα επιτρέπεται να εργάζεται πριν από κάποια ελάχιστη ηλικία σε καµιά περίπτωση δε θα γίνεται αιτία ή θα του επιτρέπεται να ασχολείται σε οποιοδήποτε επάγγελµα ή εργοδοσία, που θα ζηµίωνε την υγεία του ή την εκπαίδευσή του ή θα ερχόταν σε σύγκρουση µε τη σωµατική, πνευµατική ή ηθική του ανάπτυξη. ΑΡΧΗ 10η : Το ΠΑΙ∆Ι θα προστατεύεται από δραστηριότητες που θα µπορούσαν να δυναµώσουν φυλετική, θρησκευτική και κάθε άλλης µορφής διάκριση. Θα ανατρέφεται σ’ ένα πνεύµα κατανόησης, ανεκτικότητας, φιλίας ανάµεσα στους λαούς, ειρήνης και παγκόσµιας αδελφοσύνης και µε πλήρη συνείδηση ότι η ενεργητικότητα και το ταλέντο του θα αφιερώνονται στην εξυπηρέτηση των συνανθρώπων του.
- 26. 4 Γ΄ Η ΣΥΜΒΑΣΗΓΙΑ ΤΑ ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙ∆ΙΟΥ Η Σύµβαση για τα ∆ικαιώµατα του Παιδιού είναι ο πρώτος παγκόσµιος νοµικά δεσµευτικός κώδικας για τα δικαιώµατα που όλα τα παιδιά πρέπει να απολαµβάνουν. Θέτει στοιχειώδεις αρχές για την ευηµερία των παιδιών στα διάφορα στάδια εξέλιξής τους και αποτελείται από 54 άρθρα. Η Σύµβαση ξεκίνησε µε πρωτοβουλία της Πολωνικής κυβέρνησης και της UNICEF, υιοθετήθηκε οµόφωνα απ’ τη γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 20 Νοεµβρίου 1989 και τέθηκε σε ισχύ το 1990. Μέχρι σήµερα έχει επικυρωθεί σχεδόν απ’ όλες τις χώρες του κόσµου, ενώ στην Ελλάδα επικυρώθηκε το 1992 (ΦΕΚ 192/2-12-92) Τα άρθρα που περιέχει η Σύµβαση µπορούν να οµαδοποιηθούν σε τέσσερις ευρύτερες κατηγορίες : 1. ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ : καλύπτουν το δικαίωµα του παιδιού για ζωή και τις ανάγκες που είναι πιο βασικές για την ύπαρξή του. Αυτά συµπεριλαµβάνουν ένα επαρκές επίπεδο διαβίωσης, στέγη, διατροφή και πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες. 2. ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ : απαιτούν τα παιδιά να προφυλάσσονται από κάθε είδους κακοποίηση, αµέλεια και εκµετάλλευση. Καλύπτουν θέµατα όπως ειδική φροντίδα για προσφυγόπουλα, βασανιστήρια, κακοποίηση στο σωφρονιστικό σύστηµα, ανάµειξη σε εµπόλεµες διαµάχες, εργασία ανηλίκων, χρήση ναρκωτικών και σεξουαλική εκµετάλλευση. 3. ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ – ΕΞΕΛΙΞΗΣ : Συµπεριλαµβάνουν όλα όσα τα παιδιά χρειάζονται για να µπορέσουν να εκµεταλλευτούν στο έπακρο τις δυνατότητές τους. Για παράδειγµα :το δικαίωµα της εκπαίδευσης, το παιχνίδι και η αναψυχή, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, η πρόσβαση σε πληροφορίες και η ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας 4. ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ : επιτρέπουν στα παιδιά να παίζουν ενεργό ρόλο στις κοινωνίες και τα έθνη τους. Αυτά περικλείουν την ελευθερία να εκφράζουν γνώµη, να έχουν λόγο σε ζητήµατα που αφορούν στη ζωή τους, να συµµετέχουν σε οργανώσεις και να συναθροίζονται ειρηνικά.
- 27. 5 ∆΄ ΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙ∆ΙΟΥ Η ∆ιεθνής Ένωση Σχολικών Ψυχολόγων ISPA, µε αφορµή το ∆ιεθνές έτος του παιδιού το 1979, πρότεινε και υιοθέτησε τη ∆ιακήρυξη των Ψυχολογικών ∆ικαιωµάτων του παιδιού. Η «Τριάδα των Ψυχολογικών ∆ικαιωµάτων» αποτελείται από τρεις βασικές κατηγορίες δικαιωµάτων που έχουν σηµασία από ψυχολογική σκοπιά και που είναι θεµελιώδη για την ποιότητα ζωής και την πλήρη, οµαλή ανάπτυξη του παιδιού : 1. ΚΑΘΕ ΠΑΙ∆Ι ΕΧΕΙ ∆ΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟΡΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ : 1.1 : ∆ικαίωµα να έχει αγάπη, στοργή και κατανόηση 1.2 : ∆ικαίωµα να ζει σε περιβάλλον ελεύθερο από κινδύνους ψυχικού ή σωµατικού τραύµατος ή κακοποίησης 1.3 : ∆ικαίωµα να έχει προστασία, στήριξη και συνηγορία 2. ΚΑΘΕ ΠΑΙ∆Ι ΕΧΕΙ ∆ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ, ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : 2.1 : ∆ικαίωµα προσωπικής ταυτότητας, ανεξαρτησίας και ελευθερία να εκδηλωθεί σε αυτούς τους τοµείς 2.2 : ∆ικαίωµα ευκαιριών πνευµατικής και ηθικής ανάπτυξης 2.3 : ∆ικαίωµα να έχει ικανοποιητικές διαπροσωπικές σχέσεις και να είναι υπεύθυνο µέλος σε οµάδες 3. ΚΑΘΕ ΠΑΙ∆Ι ΕΧΕΙ ∆ΙΚΑΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙ∆ΙΟΥ : 3.1 : ∆ικαίωµα σχολικής, τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης και να έχει όλους τους αναγκαίους κατάλληλους πόρους και ιδιαίτερα µέσα 3.2 : ∆ικαίωµα για πλήρεις ευκαιρίες για παιχνίδι, ψυχαγωγία και δραστηριότητες µε βάση τις επιθυµίες και τα όνειρά του 3.3 : ∆ικαίωµα να έχει άριστες συνθήκες σωµατικής και ψυχικής ανάπτυξης και εµψύχωσης και ενδυνάµωσής του σ’ αυτούς τους τοµείς
- 28. 6 Ε΄ Ο ΣΥΝΗΓΟΡΟΣΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙ∆ΙΟΥ Ο Συνήγορος του Πολίτη είναι µια Ανεξάρτητη Αρχή που δηµιουργήθηκε το 1997 για να προστατεύει τα δικαιώµατα των πολιτών. Ελέγχεται µόνο απ’ τη Βουλή των Ελλήνων και οι υπηρεσίες του είναι δωρεάν. Ένα απ’ τα τµήµατα του Συνηγόρου του Πολίτη είναι ο Κύκλος ∆ικαιωµάτων του Παιδιού που έχει αναλάβει το ρόλο του Συνηγόρου του Παιδιού στην Ελλάδα. Λειτουργεί απ’ τον Ιούλιο του 2003 και αποστολή του είναι να υπερασπίζει τα δικαιώµατα των ανηλίκων, δηλαδή όλων των αγοριών και κοριτσιών έως 18 ετών. Ο Συνήγορος : ερευνά συγκεκριµένες παραβάσεις δικαιωµάτων των παιδιών από φορείς ή άτοµα και προτείνει τρόπους προστασίας προσπαθεί να κάνει γνωστά τα δικαιώµατα των παιδιών σ’ όλους και πρώτα απ’ όλα στα ίδια τα παιδιά φροντίζει ώστε τα παιδιά να συµµετέχουν και να ακούγεται η φωνή τους στα θέµατα που τα αφορούν παρακολουθεί την εφαρµογή των νόµων για τα παιδιά και κάνει προτάσεις προς την Πολιτεία για να λάβει µέτρα προς το συµφέρον τους συναντά τα παιδιά στους χώρους όπου ζουν, εκπαιδεύονται και περνούν την καθηµερινότητά τους, συζητά τα προβλήµατα που τα απασχολούν και ακούει τις απόψεις και τις προτάσεις τους δεν παίζει το ρόλο άλλων υπηρεσιών που φροντίζουν για την προστασία των παιδιών, π.χ. εισαγγελέα ή κοινωνικής υπηρεσίας. Συνεργάζεται όµως µαζί τους όταν χρειάζεται δεν παίζει το ρόλο θαυµατοποιού ! Χρειάζεται να γνωρίζεις τα δικαιώµατά σου και να χρησιµοποιείς τη βοήθεια ανθρώπων που εµπιστεύεσαι !
- 29. 7 ΤΑ 54 ΑΡΘΡΑΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙ∆ΙΟΥ ( οι σύντοµες περιγραφές που δίνονται είναι ενδεικτικές και δεν αντανακλούν το πλήρες περιεχόµενο των άρθρων) Πρώτο µέρος ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ : Άρθρα 1 έως 41. Σ’ αυτό στοιχειοθετούνται οι τέσσερις µεγάλες κατηγορίες των δικαιωµάτων των παιδιών : Επιβίωσης, Ανάπτυξης, προστασίας & Συµµετοχής 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. Ορισµός ∆ιακρίσεις Φροντίδα Το Κράτος Μέλος Γονική καθοδήγηση Επιβίωση & Ανάπτυξη Όνοµα & Εθνικότητα Ταυτότητα Ζωή µε τους γονείς Επανένωση µε την οικογένεια Απαγωγή και κράτηση Ελευθερία Γνώµης Ελευθερία Έκφρασης Ελευθερία Σκέψης – Θρησκείας Ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι Προσωπική ζωή Πρόσβαση σε πληροφόρηση Γονική ευθύνη Κακοµεταχείριση - Παραµέληση Προστασία - ορφανά 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. Υιοθεσία Παιδιά πρόσφυγες Παιδιά µε ειδικές ανάγκες Υγεία & Υγειονοµικές Υπηρεσίες Επανεξέταση φροντίδας Κοινωνική Πρόνοια Επίπεδο ζωής Εκπαίδευση Στόχοι της εκπαίδευσης Παιδιά µειονοτήτων Παιχνίδι – Ψυχαγωγία Παιδική Εργασία Προστασία απ’ τα ναρκωτικά Σεξουαλική εκµετάλλευση Εµπορία παιδιών Άλλες µορφές εκµετάλλευσης Βασανιστήρια & Στέρηση ελευθερίας Ένοπλες συρράξεις Επανένταξη - Αποκατάσταση Αντιµετώπιση απ’ τη ∆ικαιοσύνη Κατοχύρωση ∆εύτερο µέρος – ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ : Άρθρα 42 έως και 45. Εδώ περιγράφεται ο µηχανισµός ελέγχου της εφαρµογής της Σύµβασης και θεσµοθετείται το όργανο που θα ασκεί το ρόλο, η Επιτροπή για τα ∆ικαιώµατα του Παιδιού. Άρθρο 42 – Άρθρο 43 – Άρθρο 44 – Άρθρο 45 Τρίτο µέρος – ΕΝ∆ΕΧΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ : Άρθρα 46 έως 54 Περιλαµβάνει τις διατάξεις που αφορούν ενδεχόµενες τροποποιήσεις σε άρθρα της Σύµβασης. Άρθρο 46 - Άρθρο 47 - Άρθρο 48 - Άρθρο 49 - Άρθρο 50 Άρθρο 51 - Άρθρο 52 - Άρθρο 53 - Άρθρο 54
- 30. 8 ΣΤ΄ ∆ ΡΑ Σ Τ Η Ρ Ι Ο Τ Η Τ Ε Σ Ο εκπ/κός για τη σωστή οργάνωση των δραστηριοτήτων και τη ορθή χρήση του χρόνου του θα ευαισθητοποιήσει και θα ενηµερώσει τα παιδιά σε θέµατα σχετικά µε την παιδική ηλικί και την υποχρέωση όλων για την προστασία αυτής λαµβάνοντας υπόψη : Την ηλικία των παιδιών Το επίπεδο και τη σύνθεση της τάξης Την ενεργό και βιωµατική συµµετοχή των παιδιών Το χρόνο που θα αφιερώσει για την επίτευξη των στόχων του Στο κείµενο της διακήρυξης που παραθέσαµε βλέπουµε ότι τα δικαιώµατα του παιδιού κατηγοριοποιούνται σε τέσσερις σφαίρες : της επιβίωσης, της ανάπτυξης – εξέλιξης, της προστασίας και της συµµετοχής. Στόχος των δραστηριοτήτων µας θα είναι να διατρέξουµε και τις τέσσερις σφαίρες προστασίας, έστω κι αν κάνουµε µια µικρή αναφορά σε κάποια απ’ αυτές : π.χ. το δικαίωµα της συµµετοχής στην κοινωνική ζωή είναι δύσκολο να εξηγηθεί σε παιδιά µικρής ηλικίας, οπότε µόνοι µας θα κρίνουµε πώς µπορεί να το περάσουµε. Αναλυτικότερα : 1. ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ – ΠΡΩΤΗ ∆ΗΜΟΤΙΚΟΥ Μ ε φ ω τ ο γ ρ α φ ί ε ς … Α΄: ΦΑΣΗ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ (ΓΕΝΙΚΑ) ∆είχνουµε στα παιδιά µία ή περισσότερες φωτογραφίες απ’ όλες τις σφαίρες προστασίας των δικαιωµάτων του παιδιού Ξεκινά µια συζήτηση µε ερωτήµατα : τι βλέπετε, τι νοµίζετε ότι κάνει αυτό το παιδί, πώς σας φαίνεται ; κ.λ.π. ∆ίνουµε ένα όνοµα στο πρόσωπο της φωτογραφίας και φτιάχνουµε την ιστορία του ήρωα (σύντοµες ιστορίες) Ζωγραφίζουµε την κάθε ιστορία και τη βάζουµε στο ταµπλό της τάξης ή την καταγράφει ο εκπ/κός σε χαρτί του µέτρου, χρησιµοποιώντας κάποιο σύµβολο που µε τα παιδιά έχει συµφωνηθεί : π.χ. εικόνα από παιδί θύµα πολέµου – το σύµβολο µπορεί να είναι ένα όπλο ή µία βόµβα
- 31. 9 Β΄: ΦΑΣΗ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ (ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΤΩΝ ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙ∆ΙΟΥ) Επιλέγουµε φωτογραφίες που θα δείχνουν παιδιά τα οποία πηγαίνουν σχολείο, παίζουν, γελούν, κ.λ.π. (φροντίζουµε οι φωτογραφίες που επιλέξαµε να αντιστοιχούν σε κάθε µια σφαίρα προστασίας για να διευκολύνουµε τόσο τη σύγκριση µε τις εικόνες της πρώτης φάσης, όσο και την κατηγοριοποίηση των δικαιωµάτων του παιδιού) Ρωτάµε τα παιδιά τι τα κάνει χαρούµενα και καταγράφουµε σε χαρτί του µέτρου τις απαντήσεις τους χρησιµοποιώντας σύµβολα : π.χ. µια τραµπάλα ως σύµβολο για το δικαίωµα στο παιχνίδι Βάζουµε τα παιδιά να ζωγραφίσουν πότε είναι χαρούµενα και τοποθετούµε τα έργα τους στο ταµπλό κάτω απ’ τις πρώτες ζωγραφιές Μπορούµε να οδηγήσουµε τα παιδιά να ζωγραφίσουν τους ήρωες των πρώτων ζωγραφιών να βρίσκονται στην αντίθετη κατάσταση απ’ αυτή που απεικονίζει η πρώτη φωτογραφία : π.χ. παιδί γυµνό και σκελετωµένο – παιδί ντυµένο που τρώει και τοποθετούµε τις ζωγραφιές τους στο ταµπλό Γ΄: ΦΑΣΗ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Συγκρίνουµε µε τα παιδιά τις πρώτες µε τις δεύτερες ζωγραφιές ή τα πρώτα µε τα δεύτερα σύµβολα και θα µιλήσουµε – ανακεφαλαιώσουµε σχετικά µε το πώς πρέπει να ζουν τα παιδιά για να είναι χαρούµενα Μπορούµε να µιλήσουµε για τη Unicef και τη διακήρυξη των δικαιωµάτων του παιδιού και να βρουν τα παιδιά στις ζωγραφιές τους τις σφαίρες προστασίας που εµείς θα τους λέµε : π.χ. το δικαίωµα στο παιχνίδι ∆ραµατοποιούµε τις ιστορίες που φτιάξαµε, κάνουν µε πλαστελίνη ή µε το σώµα τους τα σύµβολα που επέλεξαν κ.λ.π.
- 32. 10 2. ∆ΕΥΤΕΡΑ, ΤΡΙΤΗ,ΤΕΤΑΡΤΗ ∆ΗΜΟΤΙΚΟΥ Μ ε ι σ τ ο ρ ί ε ς … Επιλέγουµε µια ιστορία απ’ τις τόσες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ως έναυσµα και τη διαβάζουµε στα παιδιά : π.χ. είµαι από την ……….., έχω τέσσερα ακόµα αδέρφια, πουλάµε όλοι τριαντάφυλλα στο δρόµο, µένουµε σε ξενοδοχείο. Γυρίζω κουρασµένος στο σπίτι…. Οληµέρα κι όλη νύχτα στο δρόµο … µαζεύω πότε 20 Ευρώ, καµιά φορά και 30, αλλά µπορεί και µόνο 5. Τα δίνω όλα στη µαµά µου γιατί πρέπει να αγοράζει φαγητό … Όχι δεν πάω στο σχολείο, θέλω όµως να πάω. Ξέρω να γράφω το όνοµά µου, θέλεις να στο γράψω; … Ναι, θέλω να έρθω µαζί σου, να µείνω στο σπίτι σου … αλλά ξέρω ότι δεν µπορώ να το πω στους γονείς µου, δε θα µ’ αφήσουν… (http://paramythia.pblogs.gr/2007/06/73266.html) Με αφορµή την ιστορία, σχεδιάζουµε όλες τις δραστηριότητές µας, έχοντας κύριο σκοπό να µιλήσουµε πάλι για όλες τις σφαίρες προστασίας των δικαιωµάτων του παιδιού, χρησιµοποιώντας και άλλες τέτοιες ιστορίες Βάζουµε τα παιδιά να φτιάξουν τις δικές τους αντίστοιχες ιστορίες Ζητάµε απ’ τα παιδιά να µας πουν άλλες παρόµοιες ιστορίες από καταστάσεις που έχουν δει ή έχουν ακούσει Οµαδοποιούµε όλες τις ιστορίες στις αντίστοιχες σφαίρες προστασίας και βάζουµε τα παιδιά ανά οµάδες να δουλέψουν φτιάχνοντας µια ιστορία για το κάθε δικαίωµα εικονογραφούµε την κάθε ιστορία κι επιλέγοντας ένα σύµβολο για το προστατευόµενο δικαίωµα δραµατοποιούµε την ιστορία που έφτιαξαν Καλό είναι τα µισά παιδιά της κάθε οµάδας να γράψουν την ιστορία τους µε το αρνητικό περιεχόµενο (την παραβίαση δηλαδή του δικαιώµατος), ενώ τα άλλα µισά µε το θετικό περιεχόµενο του δικαιώµατος. Αυτό το σπάσιµο της οµάδας ας κρατηθεί σε όλες τις δραστηριότητες (ζωγραφική, κολλάζ, δραµατοποίηση, κ.λ.π.), γιατί διευκολύνει τα παιδιά στη σύγκριση, την κατηγοριοποίηση και βοηθά στην εµπέδωση των µαθησιακών στόχων που θέσαµε.
- 33. 11 Επίσης µπορούµε µετάαπ’ τις δραστηριότητες να δείχνουµε φωτογραφίες µε παιδιά – θύµατα διάφορων καταστάσεων και οι µαθητές να τις αντιστοιχούν στις ιστορίες που έγραψαν, στα κόµικς που δηµιούργησαν και στα σύµβολα που χρησιµοποίησαν Μ ε ζ ω γ ρ α φ ι έ ς … Παιχνίδι µε χρώµατα (µπορεί να παιχτεί και σε µικρότερα παιδιά βάζοντάς τα να χρωµατίσουν τις ζωγραφιές τους µόνο µε το χρώµα που επέλεξαν): Αφού έχουµε δουλέψει µε τις ιστορίες των παιδιών, έχουµε κατηγοριοποιήσει τα δικαιώµατα στις σφαίρες προστασίας, έχουµε ταξινοµήσει τις διάφορες φωτογραφίες, κ.λ.π., ζητάµε απ’ τα παιδιά να διαλέξουν ένα χρώµα που να περιγράφει την κάθε κατάσταση – ιστορία που έφτιαξαν. Τα παιδιά έχουν δικαίωµα να χρησιµοποιήσουν µια φορά κάθε χρώµα. Ενδεχόµενα χρώµατα που θα προτείνουν για τις καταστάσεις παραβίασης των δικαιωµάτων είναι : το µαύρο, το καφέ, το γκρι, ενώ για τις καταστάσεις προάσπισης των δικαιωµάτων είναι : το πορτοκαλί, το γαλάζιο, το πράσινο, το κόκκινο Επιλέγοντας το χρώµα ζητάµε απ’ τα παιδιά να ζωγραφίσουν αντικείµενα που κυριαρχούν τα χρώµατα που διάλεξαν :π.χ. γκρι για το δικαίωµα επιβίωσης στην αρνητική πλευρά – καµένα δένδρα, σύννεφα, άρµατα µάχης, κ.λ.π., ενώ πορτοκαλί για τη θετική πλευρά του – ήλιος, λουλούδια, πορτοκάλι, κ.λ.π. Συνδέουµε τα χρώµατα και τα’ αντικείµενα που επέλεξαν τα παιδιά µε τα συναισθήµατα που δηµιουργούν και τις βασικές ανάγκες που καλύπτουν στην παιδική ζωή
- 34. 12 3. ΠΕΜΠΤΗ, ΕΚΤΗ∆ΗΜΟΤΙΚΟΥ Μ ε τ η δ ι α κ ή ρ υ ξ η τ ω ν δ ι κ α ι ω µ ά τ ω ν τ ο υ π α ι δ ι ο ύ … Ο εκπαιδευτικός µπορεί να επιλέξει οποιαδήποτε απ’ τις προηγούµενες δραστηριότητες ως έναυσµα, αλλά µπορεί να χρησιµοποιήσει και το ίδιο το κείµενο της διακήρυξης των δικαιωµάτων του παιδιού για να δουλέψει στην τάξη του χρησιµοποιώντας και τις παρακάτω δραστηριότητες : Οι µαθητές ανά 2 – 3 επιλέγουν από ένα άρθρο της διακήρυξης του 1959. Γράφουν σε ένα χαρτί τι τους αρέσει, τι τους κάνει εντύπωση Ο εκπ/κός συγκεντρώνει ό,τι έγραψαν τα παιδιά και τα γράφει στον πίνακα Όλοι µαζί φτιάχνουν ένα κείµενο µε αυτές τις λέξεις (και να είναι απαραίτητο µε την προσθήκη κάποιων νέων συνδετικών – βοηθητικών), το οποίο µπορούµε να αναρτήσουµε και στον πίνακα ανακοινώσεων της τάξης µας Υπογραµµίζουµε στο κείµενο της διακήρυξης τις βασικές λέξεις που αφορούν τα δικαιώµατα των παιδιών Υπογραµµίζουµε φράσεις και λέξεις που αναφέρονται στη βία, στις κακές συνθήκες διαβίωσης, στην εκµετάλλευση των παιδιών, στην παιδική εργασία, κ.λ.π. Τα παιδιά ζωγραφίζουν τα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι συνοµήλικοί τους ανά των κόσµο, αλλά και τα δικαιώµατά τους, κ.λ.π. Μ ε π ο ί η µ α τ α κ α ι τ ρ α γ ο ύ δ ι α … Τα παιδιά ανεξάρτητα απ’ την ηλικία τους µπορούν ν’ ακούσουν κάποιο τραγούδι σχετικό και να το µάθουν (π.χ. : το τραγούδι της Αρλέτας «Τα µικρά παιδιά» ή άλλα τραγούδια που µπορούµε να βρούµε στην ιστοσελίδα: kithara.vu.) Στη Γλώσσα της πρώτης τάξης υπάρχει η ιστορία του κυρ- Γαρύφαλλου, που ονειρεύτηκε και πραγµατοποίησε να
- 35. 13 δώσουν όλοι οιάνθρωποι της γης τα χέρια και ν’ αγκαλιάσουν τη γη και µαζί να τραγουδήσουν : «Αν όλα τα παιδιά της γης» Μπορούµε ακόµα να συνθέσουµε ένα τραγούδι πατώντας σε κάποιο γνωστό σκοπό ή να γράψουµε ένα ποίηµα (π.χ. : στο Β΄ Νηπιαγωγείο Μελισσίων τα παιδιά µε αφορµή τη συζήτηση για τα δικαιώµατα των παιδιών σ’ όλο τον κόσµο έγραψαν το εξής ποίηµα): ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙ∆ΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Θέλουµε έναν κόσµο γεµάτο από ΑΓΑΠΗ Θέλουµε έναν κόσµο γεµάτο από ΧΑΡΑ ∆εν αντέχουν τα παιδιά µέσα στη ΦΤΩΧΕΙΑ και την ΚΑΚΟΜΟΙΡΙΑ Πρέπει να ’χουν ΦΑΓΗΤΟ και να πηγαίνουν στο ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΛΕΜΟΣ να µην ξαναγίνει και να ’χουµε όλοι ΕΙΡΗΝΗ Να ’χει ο µπαµπάς και η µαµά ∆ΟΥΛΕΙΑ για να βγάζουνε ΛΕΦΤΑ Να µη ∆ΟΥΛΕΥΟΥΝΕ ΣΚΛΗΡΑ µερικά ΜΙΚΡΑ ΠΑΙ∆ΙΑ Να υπάρχουνε ΓΙΑΤΡΟΙ, ΦΑΡΜΑΚΑ, ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ για να γίνονται καλά τα παιδιά και τα µωρά Θέλουµε έναν κόσµο γεµάτο από ΛΟΥΛΟΥ∆ΙΑ Θέλουµε έναν κόσµο γεµάτο από ΤΡΑΓΟΥ∆ΙΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ : ΥΠ.Ε.Π.Θ., ∆ελτίο Πληροφοριών Ειδικής Αγωγής, Σχολική και Κοινωνική Ενσωµάτωση, Αθήνα, ΟΕ∆Β ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΣΥΝ∆ΕΣΕΙΣ : www.unicef.gr www.synigoros.gr http://portal.kathimerini.gr http://el.wikipedia.org http://paramythia.pblogs.gr/2007/06/73266.html
- 36.
- 37.
- 38. Τα παιδιά έχουνδικαιώματα! Δικαίωμα στο σεβασμό, στη φροντίδα και στην προστασία. Γι’αυτό οι χώρες όλου του κόσμου έφτιαξαν έναν νόμο με τα δικαιώματα των παιδιών που ισχύει παντού: τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Όλοι μας, μικροί και μεγάλοι, χρειάζεται να ξέρουμε και να προστατεύουμε αυτά τα δικαιώματα! 2
- 39.
- 40.
- 41.
- 42.
- 43.
- 44.
- 45.
- 46. 1. Το …………και η ξεκούραση είναι κι αυτά δικαιώματα των παιδιών! 2. Όχι στις βρισιές, το ξύλο, τα χαστούκια! Έχω δικαίωμα να ζω χωρίς …………! 3. Το …………, το επώνυμο και η εθνικότητα είναι στοιχεία της ταυτότητάς μου. 4. Ο χώρος μου, τα πράγματά μου κι αυτά που σκέφτομαι και ………… είναι μέρος της ιδιωτικής μου ζωής. 5. Έχω δικαίωμα να μαθαίνω τι συμβαίνει γύρω μου, δηλαδή έχω δικαίωμα στην ………… 6. Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες χρειάζονται και ειδική ………… 7. Αν με κακοποιούν, έχω δικαίωμα να ζητήσω βοήθεια και ………… 8. Έχω τη δική μου προσωπικότητα και έχω δικαίωμα στο …………! 9. Όταν αρρωσταίνω έχω δικαίωμα να με βλέπει ένας ………… για να γίνω καλά. 10. Έχω δικαίωμα να συζητάω για ό,τι με αφορά, να ακούν τη ………… μου και να μου δίνουν σημασία. 11. Το καλό ………… είναι κι αυτό δικαίωμά μου, γιατί βοηθά στο σωστό μεγάλωμά μου. 12. Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα να ζουν σε ένα ασφαλές ………… 13. Έχω δικαίωμα να πηγαίνω στο σχολείο και να ………… πολλά πράγματα. 14. Όλα τα παιδιά, κορίτσια και αγόρια, όποια γλώσσα κι αν μιλάνε, όποια κι αν είναι η θρησκεία, το χρώμα ή εμφάνισή τους, είναι …………! 2 3 4 5 7 6 9 8 11 10 1 14 12 13 10
- 47. Όλοι πρέπει ναγνωρίζουμε τα δικαιώματα των παιδιών! Οι μεγάλοι χρειάζεται να υποστηρίζουν και να προστατεύουν τα δικαιώματα αυτά. Για να προστατέψει καλύτερα τα δικαιώματα του παιδιού, η Βουλή αποφάσισε ο Συνήγορος του Πολίτη που προστατεύει τα δικαιώματα των μεγάλων, να γίνει και Συνήγορος του Παιδιού. Ο Συνήγορος και οι συνεργάτες του ακούνε και συζητάνε με τα παιδιά επισκέπτονται σχολεία, ιδρύματα, νοσοκομεία, κ.ά. ζητούν από τους μεγάλους να σέβονται τα δικαιώματα των παιδιών προτείνουν στο κράτος να κάνει ό,τι χρειάζεται για το καλό των παιδιών Μπορείς να τηλεφωνήσεις στον Συνήγορο του Παιδιού (800.11.32000 (9:00πμ-4:00μμ) ή να του στείλεις γράμμα Χαλκοκονδύλη 17, Αθήνα 10432 www.0-18.gr e-mail: cr@synigoros.gr 11
- 48.