Op 17 januari 2017 heb ik een workshop verzorgd bij de Universiteit voor Humanistiek. Ik ben daarbij onder meer ingegaat op ontwikkelingen op het gebied van didactiek en technologie, en heb daarbij David Merrill’s First Principles of Instruction als kader gebruikt.

1. Hoe kan leertechnologie het
onderwijs van de UvH versterken?

2. Programma
• Welkom en kennismaking
• Enkele begrippen
• Context: enkele ontwikkelingen op het gebied van didactiek en
technologie (ook strategische)
• Relatie Merrill’s First Principles
• Welke doelen willen de deelnemers binnen hun onderwijs bereiken,
met behulp van deze technologische ontwikkelingen?
• Met welke uitdagingen heeft de Universiteit voor Humanistiek te
maken bij de realisatie hiervan?
• Wat is een relevante eerste stap?

3. E-learning anno 1999…
"MyBookScanner,June12,2011" by Floppydog66 (talk). Original uploader was Floppydog66 at en.wikipedia - Transferred from en.wikipedia(Original text : I (Floppydog66 (talk))
created this work entirely by myself.). Licensed under Creative Commons Attribution 3.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/
File:MyBookScanner,June12,2011.JPG#mediaviewer/File:MyBookScanner,June12,2011.JPG

4. E-learning anno 1999…
"MyBookScanner,June12,2011" by Floppydog66 (talk). Original uploader was Floppydog66 at en.wikipedia - Transferred from en.wikipedia(Original text : I (Floppydog66 (talk))
created this work entirely by myself.). Licensed under Creative Commons Attribution 3.0 via Wikimedia Commons - http://commons.wikimedia.org/wiki/
File:MyBookScanner,June12,2011.JPG#mediaviewer/File:MyBookScanner,June12,2011.JPG
Diverse vormen van
leren waarbij
Internettechnologie
wordt gebruikt

5. Foto: Gajus-Images
Afstand!
Foto: @londondepost, Depositphotos

6. Vijf ‘delivery modes’
Geen ICT Volledig online
Face
2 Face
Onder-
steunend
Flipped Hybride
Online
afstand
Bron: Tony Bates, OWD 2015
Blended learning

7. E-learning
Diverse vormen van
leren waarbij
Internettechnologie
wordt gebruikt

8. Blended learning
E-learning
Diverse vormen van
leren waarbij
Internettechnologie
wordt gebruikt

9. Flipped
classroom
Blended learning
E-learning
Diverse vormen van
leren waarbij
Internettechnologie
wordt gebruikt

10. Leertechnologie: niet altijd speciaal
ontwikkeld om mee te leren
Foto: Stockfoto © Maksym Yemelyanov #7908742

11. Ontwikkeling 1:
Meer aandacht voor ‘wat,
wanneer, waarom, werkt’

12. Inzet van ICT vaak niet effectief
Ontwikkeling 1:
Meer aandacht voor ‘wat,
wanneer, waarom, werkt’

14. Recente studie laptops/tablets

15. Recente studie laptops/tablets
Pedro de Bruyckere (2016)
als je technologie in een klassieke klasssetting gebruikt met een klassieke
evaluatievorm dan lijkt dit een slecht idee.

16. Kijk meer naar het versterken
van het leren, dan naar
versterken rol docent

17. Effectiviteit?
• Blended learning is niet meer of minder effectief,
maar vooral een efficiëntere vorm is dan klassikaal
leren
• Of ICT effectief wordt ingezet is afhankelijk van
instructiekenmerken (zoals feedback en
oefeningen) en van de implementatie (o.a.
professionalisering en begeleiding docenten).
Mary Dankbaar, 2011

18. Dr. Thomas Dwight lecturing students. By Unknown (Life time: n.d.) [Public domain], via Wikimedia
Commons. http://commons.wikimedia.org/wiki/File%3ADr._Thomas_Dwight_lecturing_students.jpeg
Actief leren: betere
resultaten, minder uitval
(Freeman, 2014)

19. Dr. Thomas Dwight lecturing students. By Unknown (Life time: n.d.) [Public domain], via Wikimedia
Commons. http://commons.wikimedia.org/wiki/File%3ADr._Thomas_Dwight_lecturing_students.jpeg
The results raise questions about the continued
use of traditional lecturing as a control in
research studies, and support active learning as
the preferred, empirically validated teaching
practice in regular classrooms.
Actief leren: betere
resultaten, minder uitval
(Freeman, 2014)

20. Foto: © viperagp, Depositphotos

21. Vervang ineffectieve hoorcolleges niet door ineffectieve
manieren van vormen van leren met ICT
Foto: © viperagp, Depositphotos

22. Merrill’s First Principles
als kader

23. David Merrill (2002), First Principles
of Instruction

24. Faciliteert de leertechnologie deze
principes?
• Gericht op oplossen realistische problemen (taak laten zien,
betrokkenheid bij taak, progressie in complexiteit)
• Bestaande voorkennis activeren
• Nieuwe kennis demonstreren (voorbeelden, visualisaties,
voordoen)
• Nieuwe kennis laten toepassen (feedback!, verschillende
problemen oplossen)
• Nieuwe kennis in praktijk integreren (o.a. reflectie, creëren)
Merrill, 2002

25. Ontwikkeling 2:
Leertechnologieën faciliteren vormen van interactie
•Interactie met content (o.a. toetsen met feedback)
•Interactie met mede-lerenden
•Interactie met docenten
•Interactie met omgeving
(mede op basis van Moore, 1989)

26. Ontwikkeling 3
Technologieën beïnvloeden
krachtige leeromgeving

28. Instructies zoals kennisclips, demonstreren,
weblectures, video’s laten maken, reflectie,
interactief

30. Virtuele klas

32. Serious gaming

33. Online video, virtual classroom, VR en serious
gaming en First Principles of Instruction?

34. 4. Adaptieve leeromgeving voor wendbaar onderwijs
Condities
Acties
Data
Kennen en weten hoe
Toetsen (formatief)
Feedback

35. 5. Kunstmatige intelligentie

36. Ontwikkelingen met mogelijke
strategische impact

37. Digitale badges en
microcredentialing

38. Learning analytics
Foto: Biljuska1
Bron: Bomas, E. (2014). Learning Analytics and Visualisation of Data.
http://www.slideshare.net/kennisnet/lace-medea-brussel2014vslides

39. Open onderwijs

40. Foto: Audrey Watters

42. Persoonlijke leeromgeving
(instellingsoverstijgend leren)

43. Foto: frenchy54, Pixabay
Digitale
transformatie
binnen hoger
onderwijs?

44. Foto: frenchy54, Pixabay
Digitale
transformatie
binnen hoger
onderwijs?
Hoe zou de
UvH hier het
beste op kunnen
reageren?

45. Doelen UvH ICT en leren

46. Doelen over vijf jaar
• Efficiënt onderwijs verzorgen (student,
docent)
• Effectieve leeractiviteiten faciliteren
• Studenten activeren
• Onderwijs op maat (leervoorkeuren,
leerbehoeften, etc)
• Voortgang leerproces beter monitoren
• Derden bij het leren betrekken
(community)

47. Doelen over vijf jaar (2)
• Kosten onderwijs verlagen
• Besparing reis- en verblijfskosten
doelgroep
• Nieuwe doelgroepen bereiken (leven lang
leren)
• Studiebelemmeringen wegnemen
• Inspelen op leefwereld jongeren

48. Curriculum
Doelen en
resultaten
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen en
organisatie
Mensen
en cultuur
Machtsverhoudingen
en belangen
Context

49. Curriculum
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen en
organisatie
Mensen
en cultuur
Machtsverhoudingen
en belangen
Welke uitdagingen?
Discussie

50. Curriculum
Infrastructuur
en systemen
Leiderschap
en strategie
Processen en
organisatie
Mensen
en cultuur
Machtsverhoudingen
en belangen
Welke cluster moet de hoogste prioriteit krijgen?
Verdeel
100 punten

51. Tips
• Ontwikkel modellen blended learning
• Ontwikkel visie op leertechnologie (wat,
waarom, hoe gebruiken)
• Kijk integraal naar leerdoelen, leerinhouden,
didactiek en leertechnologie

52. Risico van vrijblijvendheid
Lerenden in diepe gooien
Verzwaring studielast
Geen consistent gebruik ICT
Onvoldoende gebruik interne expertise

54. Dank!
wilfred@wilfredrubens.com
@wrubens