1. ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ Β ΜΕΡΟΣ

2. ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ Τι ορίζεται ως παραγωγικότητα; Πώς διακρίνεται η παραγωγικότητα; Πώς σχετίζεται η μικτή με την καθαρή παραγωγικότητα;

3. ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ Γενικά ισχύει: ΜΠΠ = 1/100 ηλιακής ενέργειας ΚΠΠ = ΜΠΠ – ΑΑ (Αναπνοή) Οι καταναλωτές 1ης τάξης θα λάβουν μέσω της τροφής: Ετροφής = ΚΠΠ – Ε πεσμένων φύλλων ΜΔΠ = Ετροφής – Ε απεκκρίσεων ΚΔΠ = ΜΔΠ – ΑΑ (αναπνοή)

4. Εικόνα 4. Μέσος όρος καθαρής πρωτογενούς παραγωγής (Kcal/τετραγωνικό μέτρο/έτος) στις διάφορες διαπλάσεις

5. ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Επαναλαμβανόμενες κυκλικές διεργασίες που περιλαμβάνουν βιολογικά γεωλογικά και χημικά φαινόμενα

7. Ο κύκλος του Νερού Περιγράψτε σύντομα τον κύκλο του νερού Ποια η πορεία του νερού στην ξηρά; Ποια η πορεία του νερού στην θάλασσα Ποια η χρησιμότητα του νερού στους οργανισμούς;

8. Τα .. Στόματα των φυτών Έχουν και τα φυτά στόματα!!! Συνήθως εντοπίζονται στο κάτω μέρος της επιφάνειας του φύλλου. Ποιες λειτουργίες επιτελούνται από τα στόματα των φύλλων;

9. Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ

11. Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Περιγράψτε σύντομα τον κύκλο του άνθρακα Πώς παρεμβαίνει ο άνθρωπος στον κύκλο του άνθρακα; Ποιες οι επιπτώσεις των παρεμβάσεων;

12. Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ

14. ΠΟΙΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΖΩΤΟΔΕΣΜΕΥΤΙΚΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ; Τι είναι τα φυμάτια; Τι είναι τα ψυχανθή;

16. ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ…

18. Ποια τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων του ανθρώπου στον κύκλο του αζώτου; Με ποιο τρόπο παρεμβαίνουμε στον κύκλο του αζώτου με οικολογικά αποδεκτές μεθόδους;

19. ΕΡΗΜΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΕΓΟΝΤΑΙ ΕΡΗΜΙΚΑ;

21. Ερημοποίηση Όξινη βροχή Αποψίλωση Πυρκαγιές και υπερβόσκηση

22. ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗ Περίπου 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο από την ερημοποίηση, καθώς οι έρημοι εξαπλώνονται και άγονα εδάφη καλύπτουν περίπου το ένα τρίτο της ξηράς. Η ερημοποίηση είναι πρόβλημα που προκαλείται κυρίως από τη διατηρήσιμη ανάπτυξη. Τα αίτιά της εστιάζονται στην υπερεκμετάλλευση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, τις ακατάλληλες μεθόδους άρδευσης των εδαφών και την αποψίλωση. Οι έρημοι επεκτείνονται φυσικά, η ερημοποίηση ωστόσο αφορά στη διαδικασία κατά την οποία το έδαφος χάνει την αποδοτικότητά του και η βλάστηση μειώνεται εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας . Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο ρυθμός ερημοποίησης αυξάνεται , σύμφωνα με το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος του ΟΗΕ. Η Αφρική πλήττεται περισσότερο από τις υπόλοιπες ηπείρους, με τα δύο τρίτα των εκτάσεων της να καλύπτονται από ερήμους ή άγονα εδάφη ενώ, περίπου το ένα τρίτο του εδάφους των ΗΠΑ επηρεάζεται από το φαινόμενο.

26. Πυρκαγιές Το μεσογειακό κλίμα ευνοεί την περιοδική εμφάνιση πυρκαγιών στα Μεσογειακά οικοσυστήματα. Το οικοσύστημα επανακάμπτει σε λιγότερο από 10 χρόνια, αφού διαθέτει ειδικές προσαρμογές. Δυσμενείς επιπτώσεις οφείλονται σε επανειλημμένες πυρκαγιές, σε καταπατήσεις και στη βόσκηση. Συνέπεια των πυρκαγιών η διάβρωση του εδάφους και η τελική κατάρρευση του οικοσυστήματος.

29. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ Αυξημένη διασπορά σπερμάτων Αυξημένη φύτρωση σπερμάτων Βλάστηση υπόγειων οφθαλμών Αναδάσωση;;;;;;;; ΜΟΝΟ ΥΠΟ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

30. ΑΝΑΔΑΣΩΣΗ

31. Ρύπανση Ρυπαίνω =λερώνω, βρομίζω Ρύπος=ακαθαρσία, βρομιά

32. Ρύπανση του αέρα ατμοσφαιρική ρύπανση

33. Οι ατμοσφαιρικοί ρύποι διακρίνονται σε πρωτογενείς , οι οποίοι εκλύονται απευθείας από την πηγή της ρύπανσης (αιωρούμενα σωματίδια, καπνός, αμίαντος, μόλυβδος, μονοξείδιο του αζώτου, διοξείδιο του θείου) και σε δευτερογενείς , που προέρχονται από τους πρωτογενείς με την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας και του οξυγόνου (όζον, διοξείδιο του αζώτου, αλδεΰδες, νιτρικά υπεροξυακετυλένια (PAN’s) και άλλα δευτερογενή προϊόντα).

34. Τύποι άτμοσφαιρικής ρύπανσης: Ο πρώτος τύπος αναφέρεται στην καπνομίχλη ή αιθαλομίχλη (smog-ρύπανση τύπου Λονδίνου) και δημιουργείται κυρίως από τον καπνό και τα αιωρούμενα σωματίδια σε συνδυασμό με το διοξείδιο του θείου. Ο δεύτερος τύπος αναφέρεται στην φωτοχημική ρύπανση , που στον σχηματισμό της συμβάλλει η ηλιακή ακτινοβολία και αναγνωρίζεται από το χαρακτηριστικό καθετί χρώμα του ατμοσφαιρικού αέρα. Η φωτοχημική ρύπανση (τύπου Los Angeles) οφείλεται στις εξής κατηγορίες ρυπαντών: τα οξείδια του αζώτου, τους υδρογονάνθρακες, το μονοξείδιο του άνθρακα, το όζον και το νιτρικό υπεροξυακετυλένιο (ΡΑΝ).

35. Οι ρύποι διακρίνονται σε Πρωτογενείς και δευτερογενείς

36. Διοξείδιο του θείου SO 2 Οξείδια του αζώτου ΝΟ Χ Όξινη βροχή Αέρας, βροχή Οι ρύποι της ατμόσφαιρας

37. Το χαρακτηριστικό καφετί χρώμα που παρατηρείται συχνά στον ατμοσφαιρικό αέρα οφείλεται σε ρυπαντές όπως τα οξείδια του αζώτου (ΝΟx), υποπροϊόντα μηχανών εσωτερικής καύσης αυτοκινήτων και εργοστασίων, οι υδρογονάνθρακες (HC), υποπροϊόντα ποικίλων καύσεων και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), προϊόν της ατελούς καύσης ενώσεων του άνθρακα. Οι παραπάνω ενώσεις, με την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας, αντιδρούν μεταξύ τους και με τα συστατικά της ατμόσφαιρας παράγοντας ενώσεις όπως νιτρικά υπεροξείδια (ΡΑΝs) και νιτρικό οξύ, όζον και αλδεΰδες (π.χ. φορμαλδεΰδη). Εκτιμάται ότι ετησίως πάνω από 240.000 άνθρωποι πεθαίνουν στην Ευρώπη των 25 εξαιτίας της φωτοχημικής ρύπανσης. Οι ευπαθέστερες ομάδες θεωρούνται τα παιδιά και οι αθλητές, καθώς η έντονη σωματική δραστηριότητα οδηγεί στην εισπνοή μεγαλύτερων ποσοτήτων αέρα. ΦΩΤΟΧΗΜΙΚΟ ΝΕΦΟΣ

39. ΜΟΝΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΟΛΥΒΔΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ – προκαλεί πονοκεφάλους – θαμπώνει τα μάτια – μειώνει τα ανακλαστικά – προκαλεί προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα – προκαλεί αποπληξία και μαθησιακές δυσκολίες – ερεθίζει τα μάτια και το δέρμα – προκαλεί προβλήματα στο αναπνευστικό και στο κυκλοφορικό σύστημα ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΟΖΟΝ – ερεθίζουν το λάρυγγα – προκαλούν προβλήματα στο αναπνευστικό και στο κυκλοφορικό σύστημα – ερεθίζει τα μάτια, το λάρυγγα, τη μύτη και το δέρμα. – προκαλεί προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα – προκαλεί δύσπνοια και βήχα. – ερεθίζει τα μάτια, τη μύτη και το λάρυγγα.

40. Όξινή βροχή

41. Προστατεύοντας τον πλανήτη από την όξινη βροχή Κατά τη δεκαετία του 1980 ήρθε στο προσκήνιο το φαινόμενο της όξινης βροχής , ως υπεύθυνης για την καταστροφή λιμνών, ποταμών, δασών αλλά και μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς σε όλο τον πλανήτη Η όξινη βροχή, συνέπεια της έντονης βιομηχανικής δραστηριότητας των τελευταίων δεκαετιών, έχει pH συχνά κάτω από 4 Αυτό σημαίνει ότι είναι πάνω από 10 φορές πιο όξινη από την κανονική βροχή, η οποία έχει pH μεταξύ του 5 και του 6 (κυρίως λόγω του διοξειδίου του άνθρακα που περιέχει) Ψάχνοντας να βρούμε γιατί η βροχή έγινε πιο όξινη Η όξινη βροχή εμφανίστηκε σε βιομηχανικές περιοχές, όπου η ανάλυση του αέρα έδειξε ότι περιέχει οξείδια του θείου ( SO 2 , SO 3 ) και του αζώτου (ΝΟ, ΝΟ 2 ), τα οποία συμβολίζονται SO x και NO x  Τα SO x παράγονται σε βιομηχανικές περιοχές, όπου υπάρχουν θερμοηλεκτρικά εργοστάσια παραγωγής ρεύματος, χαλυβουργεία και γενικά βιομηχανίες που χρησιμοποιούν κάρβουνο (γαιάνθρακες).

42. ΟΞΙΝΗ ΒΡΟΧΗ

43. Λίμνες και υδρόβιοι οργανισμοί Τα νερά των λιμνών έχουν pH περίπου 6,5. Σε pH μικρότερο από 5 ελάχιστα είδη επιβιώνουν και σε μικρότερο από 4 οι λίμνες είναι νεκρές. Δάση και έδαφος Υπό την επίδραση της όξινης βροχής τα δέντρα αρχικά ρίχνουν τα φύλλα τους και στη συνέχεια ορισμένα μέρη τους νεκρώνονται. Τα εξασθενημένα δέντρα τελικά πεθαίνουν από το κρύο, τον αέρα και τα έντομα. Επιβαρυντικός παράγοντας για την καταστροφή των δασών είναι και η οξίνιση του εδάφους δηλαδή, η ελάττωση του pH του εξαιτίας της όξινης βροχής , η οποία έχει ως αποτέλεσμα το δέντρο να μην τρέφεται καλά από τις ρίζες του. Ορατότητα Οι ρύποι που προκαλούν την όξινη βροχή ελαττώνουν την ορατότητα στην ατμόσφαιρα, ιδίως το καλοκαίρι

44. Οι επιπτώσεις της όξινης βροχής Μαρμάρινα αγάλματα και μνημεία Ανεκτίμητα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως ο Παρθενώνας στην Ελλάδα, το Taj Mahal στην Ινδία και το Chitcen Itza στο Μεξικό, έχουν υποστεί διάβρωση από την όξινη βροχή Το μάρμαρο περιέχει κυρίως ανθρακικό ασβέστιο , το οποίο αντιδρά με τα οξέα που υπάρχουν στην όξινη βροχή και διαλύεται. Μέταλλα και δομικά υλικά Ο σίδηρος, που χρησιμοποιείται ευρύτατα ως δομικό υλικό, και τα περισσότερα μέταλλα αντιδρούν με τα οξέα και διαβρώνονται. Η όξινη βροχή επηρεάζει επίσης κατασκευές από ασβεστόλιθο ή μάρμαρο. Υγεία του ανθρώπου Το νερό της όξινης βροχής διαλύει ορισμένα τοξικά βαριά μέταλλα, όπως υδράργυρο, μόλυβδο και κάδμιο, τα οποία βρίσκονται στο έδαφος και έτσι μολύνονται τα αποθέματα του νερού. Ας σημειωθεί ότι τα NOx και SOx που προκαλούν την όξινη βροχή δημιουργούν στον άνθρωπο αναπνευστικά, δερματολογικά και άλλα προβλήματα

45. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου

46. ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

49. Εξασθένιση της στιβάδας του όζοντος

50. Εξασθένιση της στιβάδας του όζοντος: Στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας (στρατόσφαιρα) και με την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας, οι χλωροφθοράναθρακες διασπώνται απελευθερώνοντας χλώριο που μετατρέπει το όζον σε οξυγόνο. Η μείωση της συγκέντρωσης του όζοντος στη στρατόσφαιρα προκαλεί αύξηση της υπεριώδους ακτινοβολίας που φτάνει στη Γη, με αρνητικές επιπτώσεις στους οργανισμούς των χερσαίων και των υδατικών οικοσυστημάτων.

52. 24 Σεπτέμβριος 2001 24 Σεπτέμβριος 2002 Η ΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΜΙΚΡΑΙΝΕΙ... ΛΙΓΟ Πρώτη φορά από τότε που οι επιστήμονες προειδοποίησαν για τη διάβρωση στο στρώμα του όζοντος στην ατμόσφαιρα, το οποίο προστατεύει τη Γη από τη βλαβερή ακτινοβολία, αναφέρεται μια μικρή πρόοδος στο ζήτημα: τον Ιούλιο ο δρ. Μάικλ Τζ. Νιουτσέρτς, χημικός της ατμόσφαιρας στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμας, ανακοίνωσε στους δημοσιογράφους ότι, αν και το στρώμα του όζοντος συνεχίζει να διαβρώνεται, ο ρυθμός της διάβρωσής του έχει επιβραδυνθεί. Η βελτίωση οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα στη μείωση της χρήσης των χλωροφθορανθράκων από το 1987. Εφημερίδα "ΤΟ ΒΗΜΑ “ "Οι Πρωτιές του 2003" της Patti Sonntag 4 Ιανουαρίου 2003

54. Πρόληψη της ρύπανσης του αέρα με διάφορες πολιτικές Έλεγχος των βιομηχανικών εκπομπών Τεχνολογία αντιρρύπανσης Χρήση καυσίμων με χαμηλή περιεκτικότητα θείου Ενημέρωση των πολιτών για τη σωστή λειτουργία των καυστήρων στις κατοικίες Εφαρμογή ορίων για την εκπομπή ρύπων από διάφορες εστίες ( αρτοποιία, ψησταριές κ.ά . ) Βελτίωση καυσίμων Έλεγχος καυσαερίων Περιορισμός της κυκλοφορίας Βελτίωση των συγκοινωνιών

55. Ρύπανση των υδάτων

56. Ρύποι που καταλήγουν στο νερό

57. ατμόσφαιρα βιομηχανίες αστικές περιοχές γεωργία υπόγεια νερά Ανακίνηση ιζημάτων ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ

58. Τι προκαλεί η ρύπανση του νερού: Μείωση της διαύγειάς τους. Μείωση του διαλυμένου οξυγόνου . Μείωση της ποικιλότητας (μείωση ειδών των ψαριών και υδρόβιων φυτών) Αισθητική υποβάθμιση ή και πλήρη καταστροφή των υδάτινων τοπίων Επιπτώσεις στην υγεία ανθρώπων και όλων των οργανισμών.

60. Οι αγροτικές δραστηριότητες ρυπαίνουν με τα χημικά λιπάσματα Συνηθέστερα: νιτρικά και φωσφορικά

61. Ευτροφισμός Οι ποσότητες των λιπασμάτων που δεν χρησιμοποιούνται από τα φυτά με τα νερά της βροχής εισέρχονται στα ρέματα, τα ποτάμια, τις λίμνες και τις θάλασσες . Αυτές οι θρεπτικές ουσίες ευνοούν την ανάπτυξη των φυτών και αυξάνονται σε μεγάλο βαθμό. Για να αποικοδομηθούν τα νεκρά τμήματα των φυτών αυξάνονται πολύ και οι μικροοργανισμοί και έτσι ξοδεύεται το οξυγόνου στο νερό και τα ψάρια …… . Πεθαίνουν από ασφυξία

65. Για την πρόληψη της ρύπανσης του νερού απαιτείται: Μείωση των λυμάτων που καταλήγουν στους υδάτινους αποδέκτες Επεξεργασία των λυμάτων με βιολογικό καθαρισμό .

66. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ

67. Ρύπανση του εδάφους

69. Ρύπανση του εδάφους : Η εισαγωγή στο έδαφος ουσιών βιολογικών οργανισμών (μικροοργανισμών ) ενέργειας έχει ως αποτέλεσμα την αλλαγή της ποιότητας του εδάφους. Από την αλλαγή αυτή κινδυνεύουν: η δημόσια υγεία και γενικά οι ζωντανοί οργανισμοί

70. Δραστηριότητες που ρυπαίνουν το έδαφος Ρύπανση από αγροτικές δραστηριότητες Ρύπανση από απορρίμματα Ρύπανση από ατυχήματα

71. Ατυχήματα και ρύπανση του εδάφους Οχήματα που μεταφέρουν τοξικά απόβλητα Πυρηνικά εργοστάσια Τσέρνομπιλ, Απρίλιος1986 Φουκοσίμα, Απρίλιος 2011

72. Ρύπανση εδάφους με τα απορρίμματα Ολόκληρα βουνά από απορρίμματα ιδιαίτερα στις βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες καταλήγουν στο έδαφος

73. Πολλές φορές γίνεται και απ ’ ευθείας απόρριψη στο έδαφος τοξικών υλικών ( διαλύτες, βαφές , καθαριστικά σπιτιών κλπ ) .

74. Η απάντηση στη ρύπανση από απορρίμματα είναι: Η κατασκευή κατάλληλων εγκαταστάσεων ΧΥΤΑ (Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων) Ο έλεγχος των παράνομων χωματερών και Η μείωση των απορριμμάτων

75. Η μείωση των απορριμμάτων μπορεί να γίνει: Με την μείωση της κατανάλωσης περιττών αγαθών Με την επαναχρησιμοποίηση των υλικών Με την επαναφόρτιση και το ξαναναγέμισμα π.χ μπαραριών, μελανιών κ.ά. Με την ανακύκλωση των υλικών

76. Με την ανακύκλωση των υλικών επιτυγχάνεται: Μείωση της κατανάλωσης Εξοικονόμηση των φυσικών πόρων

77. Όλες οι ενέργειες που μπορούν να γίνουν για να διατηρήσουμε τους φυσικούς πόρους (αέρα, νερό, έδαφος) σε καλή κατάσταση και να τους παραδώσουμε στις επόμενες γενιές για να έχουν και εκείνες τη βάση να χτίσουν το δικό τους μέλλον εντάσσονται στη λογική της αειφόρου ανάπτυξης

80. Ηχορύπανση Η ένταση του ήχου μετριέται σε ντεσιμπέλ (dB). Ήχοι εντάσεως πάνω από 85 dB θεωρούνται επικίνδυνοι για την υγεία του ανθρώπου. Ο θόρυβος προκαλεί αύξηση της αρτηριακής πίεσης, ίλιγγους και πονοκεφάλους, αϋπνίες, εκνευρισμό, επιθετικότητα, έλκος, διακοπή της φυσιολογικής λειτουργίας του ύπνου, με μετάπτωση από τον βαθύ ύπνο σε ελαφρό με συνέπεια το άτομο την επομένη ημέρα να αισθάνεται κόπωση και εξάντληση. Ο θόρυβος μειώνεται σημαντικά από την παρουσία πρασίνου. Τιμές μεγαλύτερες από 120 dB προκαλούν πόνους ή βλάβες στο ακουστικό σύστημα, που φτάνουν έως την κώφωση .

82. Τι πιστεύετε ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να περιορίσουμε την ρύπανση;

83. “ Gods know what will come, Men know what is, Wise men know what is coming ” Ancient Greek Analect