1. วัตถุประสงค
เพื่อใหนักศึกษาสามารถ
อธิบายลักษณะของระบบซอฟตแวรได
อธิบายวงจรชีวิตการพัฒนาระบบได
อธิบายลักษณะของซอฟตแวรคุณภาพได
อธิบายปญหาในการพัฒนาระบบได
หนวยที่ 1: ความรูพื้นฐานเกียวกับการ
่
พัฒนาระบบซอฟตแวร
(Introduction to Software Systems Development)
OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 1 OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 2
ระบบซอฟตแวร (Software ระบบซอฟตแวร (Software
System) System)
ระบบ (System) ระบบทีอิงกับสวนของซอฟตแวรในระบบคอมพิวเตอร
่
ดํารงอยูในสภาพแวดลอม (Environment) ซอฟตแวร, โปรแกรมประยุกต (application)
มีขอบเขต (Boundary) การพัฒนาระบบซอฟตแวร (Software system) เปน
มีอินพุทและเอาทพุต อุตสาหกรรม
แปลงอินพุท (input) เพื่อสรางเอาทพุต (output)
การพัฒนาระบบซอฟตแวรที่มีประสิทธิภาพใหประสบ
มีอินเตอรเฟส (interface) เพื่อการสื่อสารระหวางระบบ
ความสําเร็จตองการ
อาจมีระบบยอย (subsystem) ระบบยอยก็เปนระบบเชนกัน และ
ระเบียบวิธีการผลิต (methodology)
อาจมีระบบยอยของตัวเองลงไปอีก
เครื่องมือ (tool)
มีการควบคุมภายในระบบ
อาศัยผลตอบกลับ (feedback) ในการทํางาน
มีคุณสมบัติองครวม (emergent properties)
OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 3 OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 4
1

3. ขั้นการวิเคราะห (Analysis Phase) ขั้นการออกแบบ (Design Phase)
กระบวนการในการทําความเขาใจการใชระบบ การกําหนดวาระบบจะทํางานอยางไร?
ขั้นตอน ขั้นตอน
รวบรวมขอมูล กําหนดนโยบายการสราง
กําหนดความตองการ ออกแบบสถาปตยกรรม (ฮารดแวรและซอฟตแวร)
ระบุขอมูลและกระบวนทํางานในระบบใหม
 ออกแบบสวนติดตอผูใช
ผลงาน ออกแบบฐานขอมูลและแฟมขอมูล
แบบเสนอระบบ (system proposal) ออกแบบโปรแกรม
ขอกําหนดความตองการ
ผลงาน
แบบจําลองการวิเคราะห
ขอกําหนดของระบบ (system specification)
OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 9 OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 10
ขั้นการทําใหเกิดผล
ประเภทของซอฟตแวร
(Implementation Phase)
เพื่อสงมอบระบบ ซอฟตแวรเฉพาะ (custom software)
ขั้นตอน พัฒนาเพื่อตอบสนองความตองการที่เจาะจงของลูกคาผู
การสราง (construction) หนึ่ง
เขียนโปรแกรม
ทดสอบ
ซอฟตแวรทั่วไป (general software)
การติดตั้ง (installation) สรางเพื่อขายใหกับผูใชทั่วไป
การใชงาน (operation) ซอฟตแวรฝงตัว (embedded software)
การบํารุงรักษา (maintainance)
ควบคุมอุปกรณเฉพาะ
ผลงาน
ระบบ
ติดตั้งมากับอุปกรณ (hardware) เมื่อซื้อ
แผนสนับสนุน (support plan)
OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 11 OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 12
3

4. วิศวกรรมซอฟตแวร (Software
ประเภทของซอฟตแวร
Engineering)
ซอฟตแวรทํางานแบบทันที (real time software) วิศวกรรมซอฟตแวรเปนศาสตรที่สําคัญในการ
ทํางานตอบสนองทันที พัฒนาระบบซอฟตแวร
มักเกี่ยวกับความปลอดภัย วิศวกรรมซอฟตแวรคือกระบวนการแกปญหาของ
ลูกคาดวยการพัฒนาและวิวัฒนาการอยางเปนระบบ
ซอฟตแวรประมวลผลขอมูล (data processing ของระบบซอฟตแวรขนาดใหญ คุณภาพสูง ภายใน
software) ตนทุน เวลา และขอกําหนดอื่นๆ
ในดําเนินธุรกิจ การวิเคราะหและออกแบบเชิงวัตถุ (object-
ความแมนยําและความปลอดภัยของขอมูลเปนสิ่งสําคัญ oriented analysis and design) เปนสวนหนึ่งของ
ซอฟตแวรบางตัวมีลักษณะทั้งสองอยาง วิศวกรรมซอฟตแวรเชิงวัตถุ (object-oriented
software engineering)
OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 13 OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 14
ผูเกี่ยวของในโครงการพัฒนา คุณภาพของระบบ (Software
ระบบซอฟตแวร Quality)
1. ผูใช (user) งายตอการใชงาน (usability)
ผูใชเรียนรูไดรวดเร็ว และสามารถทํางานใหเสร็จไดงาย
บุคคลที่ใชระบบ มีประสิทธิภาพ (Efficiency)
2. ลูกคา (client/customer) ไมใชทรัพยากรเปลือง เชน เวลาซีพียู และหนวยความจํา
บุคคลที่จายคาระบบซอฟตแวร มีความนาเชื่อถือ (reliability)
ทําสิ่งที่ตองปฏิบัติไดโดยไมมีการผิดพลาด
3. นักพัฒนาระบบ (Software developers) งายตอการบํารุงรักษา (maintainability)
บุคคลที่พัฒนาและบํารุงรักษาซอฟตแวร เปลี่ยนแปลงไดงาย
ใชงานซ้ําได (reusability)
4. ผูบริหารการพัฒนา (Development Managers) สวนของซอฟตแวรสามารถนําไปใชในโครงการอื่นได ทําใหไม
ผูบริหารองคกรที่พัฒนาซอฟตแวร ตองเขียนโปรแกรมซ้ํา
ทั้งสี่บทบาทนี้อาจกระทําโดยบุคคลเดียวกัน
OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 15 OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 16
4

5. คุณภาพของระบบ และ คุณภาพของระบบ: ความขัดแยง
ผูเกี่ยวของ และวัตถุประสงค
ผูใช คุณภาพในแตละดานขัดแยงกันได
ลูกคา
แกปญหาในตนทุนที่ยอมรับได
เรียนรูงาย การเพิ่มประสิทธิภาพ (efficiency) อาจทําใหความงาย
มีประสิทธิภาพในการใชงาน
ในเชิงของเงินงบประมาณและ
ชวยในการทํางานใหสําเร็จ
ตอการบํารุงรักษาและความนาเชื่อถือ (reliability)
ทรัพยากรที่ใช
ลดลง
ซอฟตแวร การเพิ่มความงายในการใชงานอาจลดประสิทธิภาพ
คุณภาพ (efficiency)
การกําหนดวัตถุประสงคหลักดานคุณภาพเปน
นักพัฒนา ผูบริหารการพัฒนา
ออกแบบงาย ขายไดมากและทําใหลูกคาพอใจ กิจกรรมสําคัญ
บํารุงรักษางาย ขณะที่ตนทุนในการผลิตและ ออกแบบใหไดตามวัตถุประสงค
บํารุงรักษาต่ํา
ใชซ้ํางานงาย
หลีกเลี่ยงการกระทําเกินจําเปน
OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 17 OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 18
ประเภทของโครงการพัฒนาระบบ ประเภทของโครงการพัฒนาระบบ
ซอฟตแวร ซอฟตแวร
โครงการเชิงวิวัฒนาการ (evolutionary project) โครงการปรับโครงสรางใหม(re-engineering project) หรือ
โครงการปรับสมบูรณ (perfective project): เปลี่ยนแปลง
หรือการบํารุงรักษา (maintenance project) ภายในระบบเพื่อใหบํารุงรักษางายขึ้น
เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงระบบที่มีอยู โครงการใหม (Green field project)
แบงเปนประเภทดังนี้ การพัฒนาระบบใหม
โครงการแกไข (corrective project): แกไขขอบกพรอง
โครงการปรับเปลี่ยน (Adaptive project): เปลี่ยนแปลงระบบ
เพื่อตอบสนองกับความเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดลอม
(เทคโนโลยี หรือนโยบาย เปนตน)
โครงการขยาย (enhancement project): เพิ่มความสามารถ
ใหมเพื่อผูใช
OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 19 OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 20
5

6. ประเภทของโครงการพัฒนาระบบ อุปสรรคและความเสี่ยงในการ
ซอฟตแวร พัฒนาระบบซอฟตแวร
โครงการสรางซอฟตแวรจากองคประกอบสําเร็จ ความซับซอน และรายละเอียดปริมาณมาก
เกี่ยวกับการประกอบองคประกอบที่พัฒนาไวแลว ซึ่งมี ความไมแนนอนดานเทคโนโลยี
ความสามารถที่เปนประโยชนอยางสําคัญ
ความไมแนนอนดานความตองการ
เฟรมเวิรค (Framework) หรือ คอมโพเน็นต
(component) คือระบบซอฟตแวรที่ออกแบบมาเพื่อให ความไมแนนอนดานทักษะวิศวกรรมซอฟตแวร
ใชซ้ําในการพัฒนาระบบที่แตกตางกัน การเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
ไดรับประโยชนการจากใชซอฟตแวรที่เชื่อถือไดซ้ํา การเสื่อมของการออกแบบซอฟตแวร
แตยังคงอิสระในการสรางสรรค ความเสี่ยงเชิงการเมือง (political risks)
OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 21 OOAD 1/2551 ภาคปกติ ดร.สุขสถิต มีสถิตย 22
6