1. Learning Objectives
อธิบายแนวทางจัดหาระบบสารสนเทศเพื่อใชงานภายในองคกร
ประยุกตใชวงจรการพัฒนาระบบและแนวทางปฏิบติ เพื่อ
ั
Chapter 3 พัฒนาระบบได
อธิบายและเลือกใช แนวทางในการพัฒนาระบบสารสนเทศ
อธิบายหลักในการพัฒนาระบบสารสนเทศ
Information System ประยุกตใชการพัฒนาระบบโดยใชวงจรการพัฒนาระบบ
อธิบายเครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาระบบ
Development
การพัฒนาระบบสารสนเทศ
3.2
Topics แนวทางจัดหาระบบสารสนเทศเพื่อใช
แนวทางจัดหาระบบสารสนเทศเพื่อใชงานภายในองคกร
ภายในองคกร
การพัฒนาระบบสารสนเทศ
ทีมงานการพัฒนาระบบสารสนเทศ ในการจัดหาระบบสารสนเทศใหเกิดขึ้นภายในองคกร จัดทําได 3 วิธี
ขอปฏิบติในการพัฒนาระบบ
ั
พัฒนาระบบสารสนเทศขึ้นเองโดยอาศัยเจาหนาทีคอมพิวเตอร
่
รูปแบบวงจรการพัฒนาระบบ
ภายในองคกรเปนผูพฒนาระบบ
 ั
การพัฒนาระบบโดยใชวงจรการพัฒนาระบบ (SDLC)
เครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาระบบ (Computer-Aided Systems วาจางบริษัทที่ ปรึกษาจัดทําระบบให
Engineering : CASE) การซื้อซอฟตแวรสําเร็จมาใช
3.3 3.4

2. การพัฒนาระบบสารสนเทศ การพัฒนาระบบสารสนเทศ
การพัฒนาระบบสารสนเทศ คือ การสรางระบบงานใหมหรือการ สาเหตุที่กอใหเกิดความคิดในการพัฒนาระบบสารสนเทศใหม

ขึ้นมาทดแทนระบบเดิม ไดดังนี้
ปรับเปลียนระบบงานเดิมทีมีอยูแลวใหสามารถทํางานเพื่อแกปญหา
่ ่ 
ระบบสารสนเทศที่ใชอยูในปจจุบนอาจไมสามารถตอบสนองความ
ั
การดําเนินงานทางธุรกิจไดตามความตองการของผูใชงาน โดยอาจ ตองการของผูใชระบบได
นําคอมพิวเตอรมาชวยในการนําขอมูลเขาสูระบบเพื่อประมวลผล ระบบสารสนเทศที่ใชอยูในปจจุบนไมสามารถสนับสนุนการ
ั
ดําเนินงานในอนาคตได
เรียบเรียง เปลียนแปลงและจัดเก็บ ใหไดผลลัพธตามตองการได
่
เทคโนโลยีที่ใชอยูในระบบสารสนเทศในปจจุบันอาจลาสมัย มี
อยางมีประสิทธิภาพ ตนทุนสูง ตองเสียคาใชจายในการบํารุงรักษามากและมี
ประสิทธิภาพต่ํา
ระบบสารสนเทศปจจุบนมีขั้นตอนทีใชงานทียงยากและซับซอน
ั ่ ่ ุ
ทําใหการใชงาน ควบคุมกลไกในการดําเนินงาน การตรวจสอบ
ขอผิดพลาด และการบํารุงรักษาขอมูลทําไดยาก
ระบบเอกสารในระบบสารสนเทศปจจุบนไมมีมาตรฐานหรือขาด
ั
เอกสารทีใชอางอิงระบบ เปนผลใหการปรับปรุงหรือแกไขระบบ
่
สารสนเทศเดิมทําไดยาก
3.5 3.6
ทีมงานพัฒนาระบบสารสนเทศ ทีมงานพัฒนาระบบสารสนเทศ
คณะกรรมการดําเนินงาน (Steering Committee) มีหนาทีในการ
่ เจาหนาทีรวบรวมขอมูล (Information Center Personnel) มี
่
ตัดสินใจ กําหนดรูปแบบ และวัตถุประสงคของสารสนเทศ หนาทีคอยชวยเหลือนักวิเคราะหระบบและโปรแกรมเมอรในการ
่
ผูจัดการระบบสารสนเทศ (MIS Manager) มีหนาทีดูแลและ
่ พัฒนาระบบในสวนที่เกี่ยวของกับขอมูลตางๆ ที่เกี่ยวของกับการ
ประสานงานในการวางแผน โครงการตางๆ ที่เกี่ยวของกับการ พัฒนาระบบ เพื่อนํามาใชงานไดตามตองการ
ออกแบบและพัฒนาระบบสารสนเทศขององคกร ผูจัดการทัวไป (User and General Manager) เปนบุคคลทีมี
่ ่
ผูจัดการโครงการ (Project Manager) มีหนาทีรบผิดชอบในการ
่ ั หนาที่ใหขอมูลเกี่ยวกับปญหาที่เกิดขึ้นในระบบงานเดิม และ
วางแผน การจัดการ และควบคุมใหงานในโครงการดําเนินไปอยาง กําหนดความตองการในระบบใหมแกทีมงานพัฒนาระบบ เพื่อ
ราบรืน สําเร็จลุลวงและมีประสิทธิภาพ
่  พัฒนาใหระบบใหมมีประสิทธิภาพและเปนทีพงพอใจกับผูใช
่ ึ่
ผูใชระบบ (System User) หมายถึง บุคคลทีควบคุมและดูแล
่
นักวิเคราะหระบบ (System Analyst) คือผูที่เปนตัวกลางในการ
 ระบบสารสนเทศขององคกรหรือเจาหนาทีปฏิบติงานที่เกี่ยวของ
่ ั
ติดตอระหวางระบบสารสนเทศกับกลุมผูเกียวของ รวมทั้งทําหนาที่
 ่ กับระบบสารสนเทศโดยตรง
ในการวิเคราะหและออกแบบระบบที่ตองการพัฒนาขึนมาอีกดวย
 ้
โปรแกรมเมอรหรือนักเขียนโปรแกรม (Programmer) มีหนาที่
เกี่ยวกับการพัฒนาชุดคําสั่งหรือเขียนโปรแกรม
3.7 3.8

3. ขอปฏิบัตในการพัฒนาระบบสารสนเทศ
ิ ขอปฏิบัติในการพัฒนาระบบสารสนเทศ
คํานึงถึงเจาของระบบและผูใชระบบ
 การกําหนดขั้นตอนหรือกิจกรรมในการทํางาน
พยายามเขาถึงปญหาใหตรงจุด จัดทํามาตรฐานในระหวางการพัฒนาระบบและการควบคุม
ตองพยายามจับประเด็นถึงสาเหตุของปญหาใหไดโดยมี เอกสาร
แนวทางดังนี้ 1) ดานการปฏิบัตงาน (Activity)
ิ
1) ศึกษาและทําความเขาใจถึงสาเหตุของปญหาของระบบนัน ้ 2) ดานหนาทีความรับผิดชอบ (Responsibility)
่
2) กําหนดความตองการของวิธีแกไขปญหาที่เหมาะสม 3) ดานการตรวจสอบคุณภาพ (Quality Check)
3) ระบุถงวิธีแกไขปญหาแตละวิธีและเลือกวิธทดทสุด
ึ ี ี่ ี ี่ 4) ดานเอกสารคูมอหรือรายละเอียดความตองการ
ื
4) ออกแบบหรือลงมือแกปญหานัน ้ (Documentation Guideline or Requirement)
5) สังเกตและประเมินผลกระทบจากวิธแกปญหาทีไดลงมือ
ี ่
กระทําการลงไป และทําการปรับปรุงจนสมบูรณในทีสุด ่
3.9 3.10
ขอปฏิบัตในการพัฒนาระบบสารสนเทศ
ิ System Development Life Cycle : SDLC
เตรียมความพรอมหากโครงการถูกยกเลิกหรือตองทบทวนใหม เปนกระบวนการทางความคิด (Logic Process) ในการพัฒนาระบบ
1) โครงการนันไมสามารถบรรลุผลได
้ สารสนเทศ เพื่อแกปญหาทางธุรกิจและตอบสนองความตองการของ
2) มีการเพิ่มขอบเขตของโครงการ ผูใชได
3) ลดขอบเขตโครงการเพื่อจํากัดงบประมาณและแผนการของ
โครงการ SDLC แบงออกเปนระยะ (Phase)ๆ ดังนี้
ออกแบบระบบเพื่อรองรับการเติบโตและการเปลียนแปลงใน
่ Planning Phase
อนาคต Analysis Phase
Design Phase
Implement Phase
3.11 3.12

4. System Development Life Cycle : SDLC SDLC แบบ Waterfall
รูปแบบของวงจรการพัฒนาระบบ SDLC แบบ Waterfall มีหลักการเปรียบเสมือนกับน้ําตก ซึงไหล
่
Waterfall จากที่สูงลงทีต่ํา และไมสามารถยอนกลับได
่
Adapted Waterfall
Evolutionary การพัฒนาระบบงานดวยหลักการนี้ จําเปนจะตองมีการวางแผนทีดี ่
Incremental เพื่อปองกันการผิดพลาดใหไดมากที่สุดซึ่งทําไดยาก ยกเวนกรณีที่
Spiral ระบบนันมีรปแบบการพัฒนาระบบที่ดอยูแลว
้ ู ี
จุดออนของระบบนีคือ หากมีขอผิดพลาดเกิดขึ้นทีข้นตอนกอนหนานี้
้ ่ ั
แลว ไมสามารถยอนกลับไปแกไขได
3.13 3.14
SDLC แบบ Waterfall SDLC แบบ Adapted Waterfall
SDLC แบบ Adapted Waterfall พัฒนามาจากแบบ Waterfall
โดยในแตละขั้นตอนสามารถแกไขขอผิดพลาดหรือสามารถยอนกลับ
ได
3.15 3.16

5. SDLC แบบ Evolutionary SDLC แบบ Incremental
SDLC แบบ Evolutionary จะพัฒนาระบบงานจนเสร็จสิ้นใน SDLC แบบ Incremental จะมีลักษณะคลายคลึงแบบ
Version ที่ 1 กอน จากนันจะพิจารณาถึงขอดีขอเสียใน Version ที่ 1
้ Evolutionary แตมีขอแตกตางกันตรงที่ตัว Product (ระบบ)
และนําขอดีขอเสียเหลานันมาพัฒนาระบบในVersion ที่ 2 และ
้ ที่พฒนาขึนจะเปนสวนแรกเทานัน และพัฒนาในสวนที่ 2 และสวน
ั ้ ้
Version ตอ ๆ ไป อืน ๆ เพิ่มเติมเพื่อ Product (ระบบ) ที่สมบูรณ
่
3.17 3.18
SDLC แบบ Spiral SDLC แบบ Spiral
SDLC แบบ Spiral จะมีลกษณะเปนวงจรวิเคราะห-ออกแบบ-
ั
พัฒนา-ทดสอบ (Analysis-Design-Implementation-Testing)
และจะวนกลับมาในแนวทางเดิมไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งได Product ที่
สมบูรณ
การพัฒนาระบบงานแบบ Spiral จะมีความยืดหยุนมากที่สุดเพราะ
ระยะเวลาในการทําแตละขั้นตอนจะสั้นหรือยาวก็ได และบางขั้นตอน
อาจถูกขามไปก็ได
3.19 3.20

6. System Development Life Cycle : SDLC System Development Life Cycle : SDLC
1. คนหาและเลือกสรรโครงการ
(Project Identification and Selection)
ตัวอยางแผนภาพเครืองมือและ
่
กิจกรรม
เทคนิคที่ใช
1. คนหาโครงการพัฒนาระบบที่ ตารางเมตริกซ (Matrix Table)
เห็นสมควรไดรับการพัฒนา
2. จําแนกและจัดลําดับโครงการ
3. เลือกโครงการที่เหมาะสมที่สุด
3.21 3.22
System Development Life Cycle : SDLC System Development Life Cycle : SDLC
2. เริ่มตนและวางแผนโครงการ 3. วิเคราะหระบบ
(Project Initiating and Planning) (System Analysis)
ตัวอยางแผนภาพเครื่องมือและ
ตัวอยางแผนภาพเครืองมือและ
่ กิจกรรม
กิจกรรม เทคนิคที่ใช
เทคนิคที่ใช
1. ศึกษาขั้นตอนการทํางานของระบบเดิม เทคนิคการรวบรวมสารสนเทศและขอเท็จจริง
1. เริ่มตนโครงการ เทคนิคการรวบรวมสารสนเทศและ 2. กําหนดความตองการในระบบใหมจากผูใช (Fact-finding and Information Gathering)
2. เสนอแนวทางเลือกในการนํา ขอเท็จจริง (Fact-Finding and ระบบ แผนภาพกระแสขอมูล (Data Flow
Information Gathering) 3. จําลองแบบขั้นตอนการทํางาน Diagram)
ระบบใหมมาใชงาน
4. อธิบายขั้นตอนการทํางานของระบบ แผนภาพแสดงความสัมพันธของขอมูล (E-R
3. วางแผนโครงการ เทคนิคการวิเคราะหตนทุนและผล
 Diagram)
กําไร (Cost-benefit Analysis) พจนานุกรมขอมูล (Data Dictionary)
PERT Chart ตัวตนแบบ (Prototyping)
ผังงานระบบ (System Flowchart)
Gantt Chart
เครื่องมือชวยในการวิเคราะหและออกแบบ
ระบบ (CASE Tools)
3.23 3.24

7. System Development Life Cycle : SDLC System Development Life Cycle : SDLC
4. ออกแบบเชิงตรรกะ 5. ออกแบบเชิงกายภาพ
(Logical Design) (Physical Design)
ตัวอยางแผนภาพเครื่องมือและเทคนิคที่ ตัวอยางแผนภาพเครื่องมือและ
กิจกรรม กิจกรรม
ใช เทคนิคที่ใช
1. ออกแบบแบบฟอรมขอมูลและ แผนภาพกระแสขอมูล (Data Flow 1. ออกแบบฐานขอมูลในระดับกายภาพ แผนภาพกระแสขอมูล (Data Flow
รายงาน (Form/Report) Diagram) 2. ออกแบบ Application Diagram)
2. ออกแบบ User Interface แผนภาพแสดงความสัมพันธของขอมูล แผนภาพแสดงความสัมพันธของ
3. ออกแบบฐานขอมูลในระดับตรรกะ (E-R Diagram) ขอมูล (E-R Diagram)
พจนานุกรมขอมูล (Data Dictionary) พจนานุกรมขอมูล (Data Dictionary)
ตัวตนแบบ (Prototyping) ตัวตนแบบ (Prototyping)
เครื่องมือชวยในการวิเคราะหและ เครื่องมือชวยในการวิเคราะหและ
ออกแบบระบบ (CASE Tools) ออกแบบระบบ (CASE Tools)
3.25 3.26
System Development Life Cycle : SDLC System Development Life Cycle : SDLC
6. พัฒนาและติดตั้งระบบ 7. ซอมบํารุงระบบ
(System Implementation) (System Maintenance)
ตัวอยางแผนภาพเครื่องมือและ ตัวอยางแผนภาพเครืองมือและ
่
กิจกรรม กิจกรรม
เทคนิคที่ใช เทคนิคที่ใช
1. เขียนโปรแกรม (Coding) โปรแกรมชวยสอน (Computer Aid 1. เก็บรวบรวมคํารองขอใหปรับปรุง แบบฟอรมแจงขอผิดพลาดของ
2. ทดสอบโปรแกรม (Testing) Instruction: CAI)
ระบบ ระบบ
3. ติดตั้งระบบ (Installation) ระบบคอมพิวเตอรเพือการฝกอบรม
่
(Computer-based Training: CBT) 2. วิเคราะหขอมูลคํารองขอเพื่อการ
4. จัดทําเอกสาร (Documentation) ปรับปรุง
5. ฝกอบรม (Training) ระบบการฝกอบรมผานเว็บ (Web-
based Training: WBT) 3. ออกแบบการทํางานที่ตองการ
6. บริการใหความชวยเหลือหลังการ ปรับปรุง
โปรแกรมแกไขขอผิดพลาด
ติดตั้ง (Support) (Debugging Program) 4. ปรับปรุงระบบ
3.27 3.28

8. เครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาระบบ เครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาระบบ
วิศวกรรมซอฟตแวรชวยการพัฒนาระบบ (Computer-Aided ขอบขายของเครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาระบบ (CASE Tool
Systems Engineering-CASE ) เปนเทคนิควิธีที่ใชโปรแกรมทีมี
่ Framework) มี 2 ชวง
ความสามารถสูงเปนเครื่องมือ เรียกยอๆ วา CASE Tools Upper-CASE เปนเครื่องมือทีชวยสนับสนุนการทํางานในขัน
่  ้
ตอนตนๆ ของการพัฒนาระบบ ไดแก ขั้นตอนการวางแผน
ขั้นตอนการวิเคราะห และขั้นตอนการออกแบบระบบ
Lower-CASE เปนเครื่องมือทีชวยสนับสนุนการทํางานใน
่ 
ขั้นตอนสุดทายในการพัฒนาระบบ ไดแก ขั้นตอนการออกแบบ
ขั้นตอนการพัฒนาและทดสอบระบบ และขั้นตอนการใหบริการ
หลังการติดตั้งระบบ
3.29 3.30
เครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาระบบ เครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาระบบ
คุณสมบัติและความสามารถของ CASE ( Facilities and คุณสมบัติและความสามารถของ CASE ( Facilities and
Functions) Functions)
1) เครื่องมือชวยสรางแผนภาพ (Diagram Tools) ใชในการเขียน 6) เครื่องมือสนับสนุนการตัดสินใจ (Decision Supprot Tools)
แผนภาพเพื่อจําลองสิ่งตางๆ ของระบบซึงสามารถเชื่อมโยงกับ
่ 7) เครื่องมือชวยจัดการเอกสาร (Documentation Organization
แบบจําลองสวนอืนได
่ Tools)
2) เครื่องมือชวยเก็บรายละเอียดตางๆ ของระบบ (Description 8) เครื่องมือชวยออกแบบ (Design Generation Tools)
Tools) 9) เครื่องมือชวยสรางโคดโปรแกรม (Code Generator Tools)
3) เครื่องมือชวยสรางตัวตนแบบ (Prototyping Tools) 10) เครื่องมือชวยทดสอบ (Testing Tools)
4) เครื่องมือชวยสรางรายงานแสดงรายละเอียดของแบบจําลอง 11) เครื่องมือชวยใหสามารถใชขอมูลรวมกัน (Data Sharing Tools)
(Inquiry and Reporting) ใชในการสรางรายงานรายละเอียด
ตางๆ ของแบบจําลองซึ่งถูกเก็บไวใน Repository ได
5) เครื่องมือเพื่อคุณภาพของแบบจําลอง (Quality Management
Tools)
3.31 3.32

9. เครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาระบบ Reference Book and Text Book
ประโยชนที่ไดจากการใช CASE ตําราอางอิง
1) มีการพัฒนาคุณภาพในการทํางาน คัมภีรการวิเคราะหและออกแบบระบบ กิตติ ภักดีวฒนกุล และ
 ั
2) มีการสรางเอกสารทีดี
่ พนิดา พานิชกุล
3) ประหยัดเวลาในการบํารุงรักษาใหขอมูลนันเปนปจจุบนมากทีสุด
้ ั ่ Modern Systems Analysis & Design : Jeffrey A. Hoffer,
Joey F.George, Joseph S. Valacich
เว็บไซต
http://www.microsoft.com
http://bc.siam.edu/VRClass/137401/index.html
3.33 3.34