1. Эрдмийн оргил
Эрдэм гэдэг өндөр уулын оргил мэт. Ууланд аврихад бие
чармайна. Уулын оргилд хүрвэл орчны газар сайхан
харагдана. Эрдмийг сурвал хамаг юмны учир сайхан мэдэгдэнэ.
Эрдэмгүй хүн эрэг гангын ёроолд байгаа амьтан
шиг тойрон болж байгаа явдлыг мэдэхгүй. Эрдэмт хүн уулын
оргил дээр гарсан хүн шиг хамаг юмны учрыг мэдэж байдаг.
1. эхийн гол санаа аль вэ?
А.эрдэм бол өндөр уулын оргилтой адил.
Б. Уулын оргилд гарвал хавь орчны юм сайхан харагдана.
В. Эрдэм сурвал өндөр уулын оргил дээр гарсан хүн шиг
Г.эрдэм ном сураагүй хүн эрэг гангын ёроолд байгаа амьтан
2. Эхийн гол санааг илэрхийлэхэд хамгийн их ойртох хэлц
үг аль нь вэ?
А. Эрдэм билиг эрхэм баян.
Б. Ууланд аврихад бие чармайна
Эрдэм сурхад ухаан чармайна
В. Эрдэмтэй хүн далай
Эрдэмгүй хүн балай
Г. Эрэмтэй хүн учир явдалд чармайна
3. эхийн сэдэв аль нь вэ? Яагаад үүнийг сонгосноо нэг
өгүүлбэрээр бич.
А. Уулын оргил Б. Эрдэмтэйхүн

2. Үхэр хулгана
Хоёр үхэр хулгана өндөг олжээ. Түүнийг идэхсэн гэж хүсэвч
өндгийг булаах гэсэн хэрээнүүд нисээд амраадаггүй. Яавал
энэ өндгийг хэрээнүүдэд алдчихгүй байх вэ? Гэж тод боджээ. Зөөе
гэхээр хүч хүрдэггүй,өнхрүүлье гэвэл хагарчихаж мэднэ.үхэр
хулганууд ухаан зарж байгаад ингэж шийджээ. Нэг нь дээшээ харж
хэвтээд өндгийг тал талаас нь хөлөөрөө тулахад нөгөөх нь түүний
сүүлнээс чарга чирч яваа юм шиг угзарсаар өндгийг шалан доогуур
авч оржээ.
1. Эхэд хэдэн цогцолбор байна вэ?
2. Цогцолбор тус бүрт нэр өгөөрөй
3. Эхээс тулгуур үгийг түүж бичээрэй
4. Эхийн гол санаа аль нь вэ?
А. Хэрээ нь үхэр хулганы дайсан
Б. Үхэр хулганууд хүч багатай байсан
В. Аливаа зүйлийг эвийн хүчээр давдаг
Г. Хэрээг үхэр хулганууд давсан
5. Эхиийн хэв маяг аль нь вэ?
А.тайлбарламж
Б.хүүрнэмж
В.тоочимж
Г. Эргэцүүлэмж
6. Эхийн гол санааг илэрхийлэх хэлц үг аль нь вэ?
А. Эвлэвэл бүтнэ,ховловол гутна
Б.Биеийн хүчээр нэгийг давна, ухааны хүчээр
олныг давна
В.айхгүйгээ авдартаа хийх
Г. Ажил хийвэл ам тосдоно
7.

3. Тоншуул ба хөх бух
Тоншуулыг хөх бух дагамтгай. Тошуул түүнийг ер хөөхгүй.
Харинч бүр дуртай юу л олдоно хагасыг нь тэр муу өөдөсхөн
шувуунд хаяж өгдөг гээч. Ямар учраас ингэж хөл алдаад байна вэ?
Гэвэл ийм учиртай. Тоншуул мод тоншож байхдаа хойноо юу болж
байгааг мэдэдгүй. Хэрэв харцага ирвэл яахав. Харцага ар шил
рүү нь цоо тоншин унгаж мэдэнэ. Харин хөх бух байвал санаа
зоволтгүй. Хөх бух түгшүүрийн дохио өгч байдгаараа хашгрина.
Тоншуул ч бушуухан амиа хоохойлох аргаа бодно. Найзын тус ийм
сайхайн. Тоншуул урт наслах болтугай.
1.Эхийн хэв маяг аль нь? Яагаад сонгосон учир
шалтгааныг тайлбарла.
А. Эргэцүүлэмж
Б. Хүүрнэмж
В. Тайлбарламж
Г. Тоочимж
2.Эхийн гол санааг илэрхийлэх цогцолборыг
ялган бич.
3.Эхийн сэдэв нь
4.Эхийн гол санааг илэрхийлэх хэлц үг
бичээрэй
1. 5.“Харцага ар шил рүү нь цоо тоншин унгаж
мэдэнэ” гэсэн өгүүлбэрээс дараах загварт
тохрирох холбоо үгийг олж би ч.
А. э.ү+х.з б. ү.с+х.з В.х.з+х.з

4. Минж бодож сэтгэдэг
байж магадгүй
Ажилсаг ,ухаалаг ,цэвэрч нямбай энэ амьтанд эрэг дээр нь амьдарч зарим
хүнээс илүү байх шиг санагддагсан. Малчид түлээ бэлтгэнэ гэж байхгүй. Тэгсэн
атлаа минжний унгачихсан модыг хулгайлна. Тэгэхэд минж нөгөө модныхоо
араас заавал ирдэг. Тэр нохойд боргуулан шуугиулсаар ганц модыг шөнөжингөө
чирдэг. Гол дээр шугуй шуугьж байхад иймхэн юмны төлөө үхэхээ мэдэхгүй зүт
гэнэ гээч. Иймхэн ч юу байх вэ дээ бас. Хөдөлмөр хөлс нь эд шүү дээ.
Эхийн хэв маяг аль нь? Яагаад сонгосон учир
1.
шалтгааныг тайлбарла.
А. Эргэцүүлэмж
Б. Хүүрнэмж
В.Тайлбарламж
Г. Тоочимж
2.эхийн гол санааг илэрхийлэх цогцолборыг ялга.
3.эхийн сэдэв нь юу вэ?
4. дараах үгийн утгыг тайлбарлан бич
Нохойд боргиулах –
Хөдөлмөр хөлс нь шингэсэн эд-

5. Янзагатай согоо
Хөл дээрээ тэнцэж яаж байгаа янзгандаа согоо хөхөө хөхүүлөв.
Согоо янзгаа салхины аясраар эвгүй үнэр ирхийг мэдэрч чоно
ойрхон ирж явна гэж бодов. Гэлээ ч хөл дээрээ тэнцэн ядан байгаа
янзагатай согоо хашаа яавах билээ. Чоно согоог барихад бэлэн
болжээ. Чоныг харсан согоо тэвдэн бачимдавч янзгандаа хоргодоод
хашаа ч хөдөлсөнгүй зогсов. Согоо өвчүүн дороо янзгаа зогсоож
өөрийн амиа золиосонд гаргахад бэлэн зогсоно. Чоно тэр рүү
дайрах мөчид согоо янзгаа даран урд хоёр хөл дээрээ сөхрөн
хэвтэхэд чоно согооны дээгүүр харайж цаашаа эгэж ч харалгүй
хурдлав.
1.Эхийг уншаад цогцолбороор нь зааглан зураарай
2.Хэдэн цогцолбор байна вэ? Цогцолбор тус бүрийн
санаагтодорхойлон бич
3.Энхийн тулгуур үгийг түүж бичнэ үү?
4.Тулгуур үгээс ургуулан бодож эхийн гол санааг олж бичээрэй
5.Эхийн гол санаанд хамгийн их төхөх хэлц үгийг сонгоорой.
Яагаад сонгосон бэ?
А. эхийн санаа үрд ,үрийн санаа ууланд
Б.үхэвч үр харам
В.эхийг эхийг нь эцээхгүй, туглыг нь тураахгүй
Г.Эхт өнчин өөдөлдөг, эцэгт өнчин урууддаг
1.