Downloaded 12 times
More Related Content
Similar to Газарзүйн бодлого бодох аргачлал.pptx
Газарзүйн бодлого бодох аргачлал.pptx
- 2.
- 3. 1.Байгалийн зүй тогтлынбодлого 1) Агаарын температурын бодлого 2) Агаарын даралтын бодлого 3) Агаарын чийгийн бодлого 4) Нарны цацрагийн тусгалын бодлого 5) Гол мөрний горимын бодлого 6) Процентийн бодлого 7) Дэлхийн хөдөлгөөний бодлого
- 4. 1. Агаарын температурынбодлого Агаарын температурыг хэмжих нэгжүүд Цельс 𝐶0 Фарангейт F Кельвин К
- 5. Агаарын хэмийн хэмжихнэгжүүдийн үзүүлэлтүүд Үзүүлэлт Цельс Фарангейт Кельвин Нээгдсэн он 1742 1714 1848 Хэрэглээ Дэлхий даяар АНУ Дэлхий даяар Ус хөлдөх хэм 0 градус 32 градус 273,15 градус Ус буцлах хэм +100 градус 212 градус 373,15 градус Үнэмлэхүй бага хэм -273 градус -459,67 0 градус Харьцаа
- 6. Агаарын температурын бодлого бодохаргачлал 1. Агаарын чийг жирийн нөхцөлд 100м-р дээшлэхэд 0,6 ℃, хуурай нөхцөлд 1 ℃, чийглэг нөхцөлд 0,5 ℃-р тус тус буурдаг. Эхлээд харьцангуй өндрийг олно. 2. Хэдэн градусаар буурахыг олно. 3. Тухайн өндөрт хэдэн ℃ байхыг олно.
- 7. Жишээ1 • 1500 метрийнөндөрт агаарын температур жирийн нөхцөлд +20 ℃ байсан бол 3000 метрийн өндөрт агаарын температур хэдэн ℃ байх вэ?
- 8. Жишээ 2 • 655метрийн өндөрт хуурай нөхцөлд агаарын температур 78℉ байсан бол 1055 метрийн өндөрт агаарын температур хэд байх вэ? • Фарангейтийн хуваарийг цельсэд шилжүүлэх 𝑇℃ = ℉ − 32 ∙ 5 9
- 9.
- 10. 2 Агаарын даралтынбодлого • 45 градусын өргөрөг дээр 0 ℃-ийн үед хэмжсэн агаарын даралтыг ХЭВИЙН ДАРАЛТ гэнэ. • Хэвийн дарат = 760мм.м.у.б буюу 1013,25гПа байдаг • 1гПа= 0,75 мм.м.у.б • 1мм.м.у.б = 1.33гПа
- 11. Жишээ 1 • Уулынхарьцангуй өндөр 500метр ба уулын бэлд агаарын даралт 570мм.м.у.б байсан бол уулын оройд агаарын даралт хэд байх вэ? • Агаарын даралт 100м-т 10мм.м.у.б-р буурдаг.
- 12. 3. Агаарын чийгийнбодлого • Тодорхой температуртай агаарт байгаа чийгийг үнэмлэхүй чийг / гр/м.куб/гэнэ. • Тухайн температур дахь агаарт байвал зохих хамгийн их усны уурын хэмжээг чийгийн багтаамж/ гр/м.куб/ гэнэ. • Үнэмлэхүй чийгийг чийгийн багтаамжид харьцуулсныг харьцангуй чийг/ % / гэнэ. • Чийгийн багтаамжаас үнэмлэхүй чийгийг хасаж дутмаг чийг гарна. • Чийгээр ханах үеийн температурыг шүүдэр цэг гэнэ.
- 13. Жишээ.1 • Агаарын температур20 ℃ байх үед үнэмлэхүй чийг 10гр/м.куб байсан бол харьцангуй чийгийг ол. • /Чийгийн багтаамж 20 ℃-н үед 17,8гр/м.куб байна./
- 14. Жишээ 2 • Агаарындаралтаар өндөр олох
- 15. 4. Нарны цацрагийнтусгалын бодлого • Нарны цацрагийн тусгалын өнцөг олох томьёо • Өвлийн үдийн нарны тусгалын өнцөг ℎ = 900 − 𝛼 + 𝜑 Зуны үдийн нарны өндөр ℎ = 900 − 𝜑 − 𝛼 𝜑 − нутгийн өргөрөг 𝛼 − нар эгц тусч буй өргөрөг Анхаарах нь: нарны тусгал 3,8 хоногт 1 градусаар шилжинэ.
- 16. Жишээ:1 • Улаанбаатар хотынөдөр шөнийн тэнцлийн үе, өвөл зуны туйлын үеийн үдийн нарны өндрийг ол. • Улаанбаатар хотын орших өргөрөг хө47ргадус 51 мин
- 17. 5. Гол мөрнийгоримын бодлого • Голын унал У = Н1 − Н2 У- голын унал Н1Н2- голын эх болон адгийн үнэмлэхүй өндөр Голын хэвгий I=У/L L-голын урт У-голын унал Усны зарцуулалт: Q=F*U м.куб/с F- хөндлөн огтлолын талбай м.кв U- голын усны хурд м/с
- 18. Бодлого 1 • Бодолт: Агаарын чийг жирийн нөхцөлд 100м-р дээшлэхэд 0,6 градусаар буурдаг. Эхлээд харьцангуй өндрийг олно. 3000м- 1500м=1500м 2-т :Хэдэн градусаар буурахыг олно. 100м-т --- 0,6 ℃/ 1500м-т ---Х ℃ / 𝑥 = 1500∗0.6 100 = 9℃ − р буурна. 3-т :3000м өндөрт хэдэн ℃ байхыг олно. +20 ℃– 9 ℃ = +11 ℃ байна.
- 19. Жишээ 1 • Сэлэнгэмөрөн дунджаар 170м өргөн, 2,2м гүн ,урсгалын хурд 2,6м/с бол усны зарцуулалтыг ол. • Завхан гол дтд3000м өндрөөс эх авч дтд1030м-т цутгадаг.Урт нв 808км бол голын унал ба хэвгийг ол