Մանե Սարգսյան

1. Ազոտ

2. N2
Ազոտն անգույն,
անհոտ, անհամ,
ջրում քիչ լուծվող գազ
է: Ամենատարածված
քիմիական
տարրերից է:
Բնության մեջ
հանդիպում է ինչպես
ազատ վիճակում,
այնպես էլ
միացությունների
ձևով:

3. Բույսերն ազոտը հիմնականում վերցնում
են հողից՝ միացությունների ձևով, իսկ
կենդանիներն այն ստանում են բույսերից:
Ազոտի մոլեկուլը երկատոմ է: Ատոմների
միջև ամուր քիմիական կապի պատճառով
սովորական պայմաններում ազոտը
քիմիապես կայուն է և նյութերի մեծ մասի
հետ միանում է միայն միայն բարձր
ջերմաստիճանում:

4. Ազոտի մոլեկուլը երկատոմ է: Ատոմների միջև
ամուր քիմիական կապի պատճառով
սովորական պայմաններում ազոտը քիմիապես
կայուն է և նյութերի մեծ մասի հետ միանում է
միայն միայն բարձր ջերմաստիճանում:
Արդյունաբերության մեջ ազոտն ստանում են
հեղուկ օդի աստիճանական թորմամբ: Ազոտը
հիմնականում կիրառվում է ամոնիակ ստանալու
համար, որը ելանյութ է ազոտական թթվի,
ազոտական պարարտանյութերի, ներկերի,
դեղանյութերի, պայթուցիկ նյութերի
արտադրության մեջ: Գազային ազոտն
օգտագործվում է որպես իներտ միջավայր
բազմաթիվ քիմիական ռեակցիաների
իրականացման, հեղուկ վառելանյութերի մզման,
սրվակները հեղուկ դեղանյութերով լցնելու
համար:

5. Ազոտի շրջապտույտը
բնության մեջ
Բնության մեջ ազոտի շրջապտույտը
Երկրի վրա կյանքի գոյության
անհրաժեշտ պայմանն է: Ազոտի
հիմնական մասն ազատ վիճակում
գտնվում է մթնոլորտում, իսկ ավելի
փոքր մասը՝ միացությունների ձևով՝
հողում, բուսական և կենդանական
օրգանիզմներում: Մահացած
բույսերի ու կենդանիների
մնացորդները քայքայվելով
անջատում են ազատ ազոտ:

6. Ազոտի
կառուցվածքը
Ազոտի նեյտրալ
ատոմի շառավիղը 0.074 նմ
է, իոններինը. N3- - 0.132,
N3+ - 0.030 և N5+ - 0.027 նմ։
Պարզ նյութ ազոտը (CAS-
համարը 7727-37-9)
բավականին իներտ գազ է,
որը կազմում է
երկիր մոլորակի մեկ
քառորդը։

7. Հետաքրքիր փաստեր
Մեծ քաղաքներում ապրող
մարդիկ բավականին հաճախ
են ականատես լինում NO-ի
առաջացմանը։ Երբ տրամվայի
կամ տրոլեյբուսի ձողերի և
բարձր լարման էլեկտրական
լարի միջև առաջանում է
վոլտյան աղեղ, գոյանում է
դարչնագույն գազ՝ NO2:
Վերջինս գոյացած NO-ի
հետագա օքսիդացման
արգասիքն է։