ХҮҮХДИЙН СҮҮН ШҮДНИЙ
ЗӨӨЛЦИЙН ҮРЭВСЛИЙН
ЭМЧИЛГЭЭ
Ж.Дэлгэрцэцэг.
АУ-ны доктор
АШУҮИС, НАСС, ХНАСУСТ-ийн багш
2016 он
Үндэслэл
 Сүүлийн үед ШЦӨ-нөөс УС маш олон
дэвшилтэт арга техник гарч байгаа болон
өөрийн шүд хичнээн чухал гэдгийг
ойлгодог хүний тоо нэмэгдсээр байгаа
хэдий ч олон хүн шүдээ цагаасаа эрт
авахуулсаар байна.
 Бид зөөлцийн өвчнийг эмчлэнэ гэдэг нь
амны хөндийн эрүүл мэндэд маш чухал
үүрэг гүйцэтгэж байгаа гэсэн санаа юм.
Тухайлбал
 Шүдний эгнээний нумын уртыг хадгалах
 Зажлах үйлийг сэргээх
 Байнгын шүдлэх шүд байхгүй тохиолдолд
сүүн шүдийг аль болох удаан хадгалах
 Хэл ярианы согогоос сэргийлэх
 Гоо сайхныг сэргээх, хадгалах
 Хэлний буруу зуршлаас сэргийлэх
 Байнгын шүдний шүдлэлт хэвийн явагдах
боломжийг бүрдүүлэх
 Шүд эрт авагдсанаас үүсэх гажигаас
сэргийлэх
Шүдний зөөлцийн үүрэг
 Одонтобласт эсийн хөгжилд оролцох.
Одонтобласт нь хүний насан туршид шүдний
паалан, тугалмайг үүсгэж байдаг (хамгаалах
тугалмай)
 Тэжээх үүрэг. Зөөлц нь тугалмайн сувгаар
тугалмайг тэжээснээр тугалмай төлжин,
чийглэгдэж байдаг
 Хамгаалах үүрэг. Паалан тугалмайн аливаа
эмгэгийн үед зөөлц нь үрэвслийн болон
дархлааны хариу урвалыг явуулдаг
 Мэдрэхүйн үүрэг. Паалан болон тугалмайд ирэх
аливаа сэрэлийг төв мэдрэлийн тогтолцоо руу
зөөлц дамжуулдаг
Бидний үйлчлүүлэгч бол хүүхэд
 Өөрийн зовиурыг бүрэн төгс илэрхийлж
тайлбарлах чадвар хангалтгүй
 Шүдний зовиур буюу өвдөлтөө бусад тааламжгүй
мэдрэмжээс ялгах чадвар хөгжөөгүй
 Хийсвэр болон бодит шинж тэмдгүүд нь тодорхой
биш
Иймд хүүхдийн өөрийнх нь мэдээллээс илүү асран
хамгаалагчийн мэдээлэлд тулгуурлан эмч амны
хөндийг бүхэлд нь үзэж ажиглан шинжлэх
шаардлагатай байдаг
Хүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн
өвчин болон түүний байдлыг нарийн
тодорхой оношлох арга өнөөг хүртэл
тодорхойгүй байгаа тул дараах үзлэг
шинжилгээ болон ажиглалтын үр дүнг
нэгтгэн үнэлж оношлох хэрэгтэй.
1. Асуумж цуглуулах
 Өвдөлтийн хэлбэр, хугацаа, давтамж,
байршил, дамжих чиглэл, сэдээгдэх
болон намжих хүчин зүйлсийг асуух
 Оройн цагаар болон хооллох үед илэрдэг
өвдөлт нь зөөлцийн үрэвслийн хөнгөн хэлбэр
 Унтах үед болон аяндаа өвдөх нь зөөлцийн
үрэвсэл даамжирч байгааг илэрхийлнэ.
1. Асуумж цуглуулах
 Янгинасан, үргэлжилсэн өвдөлт: - Ясны
үүдэлтэй
 Дэлссэн, лугшсан, цохилсон өвдөлт: -
Судасны үүдэлтэй
 Гэнэт, давтагдсан, огцом өвдөлт: - сувгийн
зөөлц үрэвссэн буюу зөөлцөд эргэшгүй
өөрчлөлт гарсныг илтгэнэ.
1. Асуумж цуглуулах
 Халуун хүйтний цочруулд хүчтэй өвдөлт өгөөд,
цочруулыг авмагц өвдөлт намдаж байвал зөвхөн
цөгцний зөөлц үрэвссэнийг илэрхийлнэ
 Халуун цочруулаас өвдөж, үргэлжилж байвал
зөөлцийн үрэвсэл тархсаныг илэрхийлнэ
 Шөнө унтаж байхад сэртэл өвдөж байвал
зөөлцийн гэмтэл, эргэшгүй өөрчлөлтөнд орсныг
илэрхийлнэ
Дулаан, хими, механикийн цочруулаас өвдөлт үүсээд
цочруулыг авмагц өвдөлт намдаж байвал гүн цоорол,
хоёрдогч цоорол байгааг илэрхийлнэ
Зөөлцийн үрэвсэл бол үл эргэх процесс
Бодит үзлэг
2. Харах: Шүд орчмын хатуу ба зөөлөн эдийн
өнгө, хэлбэр, бүтцийг харж шалгана.
(3C=Color, Contour, Consistency)
3. Хөдөлгөөнийг тодорхойлох: Сүүн шүдэнд
эмгэг болон физиологийн шалтгаантай
хөдөлгөөн илэрдэг. Шүдний хөдөлгөөнийг
хацар хэл чиглэлд шалгана.
Бодит үзлэг
4. Тогшилт: Хүүхдийн шүдэн дээр эмч
зөвхөн хурууны өндгөөр зөөлөн дарж
хүүхдийн нүдийг ажиглах хэрэгтэй
5. Тэмтрэлт: Буйл салсын байдал,
өвдөлтийн шинжийг хурууны өндгөөр
зөөлөн тэмтэрч байрлал, өвдөлтийн
эрчим, ясны шимэгдэл байгаа эсэхийг
тодорхойлно
6. Цөгц сэргээгдэх байдлыг үнэлэх
7. Рентген шинжилгээ
Сүүн шүдний зөөлцийн өвчний эмчилгээний
өмнө болон дараа зайлшгүй рентген зураг
авах хэрэгтэй.
Байнгын шүд болон эмгэг байдлыг үнэлэхэд
туслах нэмэлт шинжилгээний арга юм.
Сүүн шүдний сурвалжийн орой орчмоос илүү
бифуркаци, трифуркацийн орчимд
шимэгдэл байдгийг анхаар.
7. Рентген шинжилгээ
 Зөөлцийн шохойжилт, хоёрдогч тугалмайн
байдлыг тогтоох боломжийг олгодог.
 Рентген зургаас:
1. Цоорлын ба шүдний хөндийн харьцаа
2. Шүдний хөндийн хэлбэр
3. Шүдний сурвалжийн шимэгдэлт, хэлбэржилт
4. Түүшин ясны шимэгдэлт
5. Холбоосын завсарын өргөн
6. Дараагийн байнгын шүдний хэлбэржилт
7. Рентген шинжилгээ
А. Зөөлц шохойжих: архаг гэмтээгч хүчин зүйлийн
эсрэг зөөлцөөс үзүүлэх хариу урвал тул зөөлцийг
тайрах эмчилгээг нэг удаагийн ирэлтээр эмчлэх
болохгүйг илэрхийлнэ.
Б. Дотоод шимэгдэл: сувгийн зөөлц үрэвссэн, шөнийн
цагаар үргэлжилсэн өвдөлт байсныг илэрхийлэх тул
мөн зөөлцийг тайрах эмчилгээг нэг удаагийн
ирэлтээр эмчлэх болохгүйг илэрхийлнэ.
В. Гадаад шимэгдэл: Энэ нь зөөлц бүрэн үхжсэн буюу
үрэвсэл шүдний тойрон эдэд тархсаныг илэрхийлэх
тул зөөлцийг бүрэн авах буюу шүд авах эмчилгээг
сонгоно.
Г. Ясны шимэгдэл: маш бага тохиолдолд зөөлцийг
бүрэн авах нэг сонголт байж болох ч шүд авах
заалтанд орох нь элбэг.
8. Цус ба зөөлц ил гарсан байдал
 Зөөлц ил гарсан бол үрэвссэн гэж ойлгож болно
 Шүдний хөндий зүү шиг нээгдсэн байхад л зөөлц
маш багаас бүтэн үхжсэн байх боломжтой
 Их хэмжээтэй нээгдсэн тохиолдолд үрэвсэл
тархсан, үхжсэн байх магадтай ч хэлбэржиж
гүйцээгүй шүдний хувьд зөөлц амьд байх нь элбэг
 Цус тогтохгүй, даралттай гарч байгаа нь зөөлцийн
үрэвсэл тархмал байгааг илэрхийлдэг тул
зөөлцийг бүтнээр нь авах аргыг сонгох хэрэгтэй
9. Зөөлцийн сорил
Температурын сорил: Сyдлаач Jack 1899 онд
анх тайлбарлажээ. Шүдний хацар талын
гадаргуугийн дунд 1/3-д 5 сек орчим
цочруулыг байлгаж, үүсэх хариу урвалыг
хүлээнэ.
1. Өөрчлөлтгүй бол зөөлц үхжсэн
2. 1-2 сек үл мэдэгээс бага зэрэг зовиур өгвөл эрүүл
3. 1-2 сек-ээс илүү хүчтэй өвдвөл зөөлц үрэвссэн
4. Дунд зэргээс хүчтэй өвдөлт өгсөн ч цочруулыг
авсны дараа үргэлжилж байвал мөн зөөлцөд
үрэвсэл байгааг заана.
ЭОД: Хүүхэд хариу урвалыг зөв илэрхийлж
чадахгүй тул бодит бус үр дүн гардаг
9. Зөөлцийн сорил...
Мэдээ алдуулах сорил:
 Хэрэв үргэлжилсэн, дамжсан, тархмал, хүчтэй
өвдөлттэй байвал сэжиглэж буй шүдэндээ
интралигаментарьный мэдээ алдуулалт хийж
болно
Хөндийн сорил:
 Мэдээ алдуулалт хийхээс өмнө паалан тугалмайн
заагаар удаан эргэлтийн бороор өрөмдөх ба
мэдэрч байвал зөөлц амьд гэж үзнэ.
Бусад сорил хийх боломжгүй үед л хэрэглээрэй
Эмнэл зүйд заавал бүгдийг нь хийх шаардлагагүй.
Сүүн шүдний онцлог
• Хатуу эдийн эрдэсжилт
харьцангуй бага
• Паалан тугалмай нь нимгэн, шүдний хөндий том
• Тугалмайн сувганцарууд өргөн
• Сувгийн амсар, суваг өргөн
• Зөөлц нь эсийн элемент ихтэй, ширхэглэг
элемент бага, цус тунгалагийн судсаар баялаг
• Холбоос эд нь хөвсгөр, эсийн элемент, цус
тунгалагийн судсаар баялаг
Шалтгаан
С1 С2 С3 С4
Халдвар.
1. Цоорлын хүндрэлээс
2. Хурц халдварт өвчний үед цусаар
нян дамжсанаас
Шалтгаан
Гэмтэл.
 Механик гэмтэл
1. Хурц гэмтэл
2. Архаг гэмтэл
 Физикийн гэмтэл (дулаан, даралт)
 Химийн гэмтэл (эмийн бодис, ломбо)
Сүүн шүдэнд тохиолдох зөөлцийн
өвчний онцлог
- Хурц голомтот үрэвсэл ховор
- Архаг үрэвсэл зонхилдог
- Хурц үрэвсэл маш богино хугацаанд
үргэлжилдэг бөгөөд 1-2 цагийн дотор архаг
үрэвсэлд шилждэг
- Шүдний хөндий нээгдээгүй эсвэл ломботой
шүдэнд үүсч болдог
- Цоорлын хөндий гүн биш байж болдог
- Эмнэлзүйн шинж тэмдэг нь тухайн шүдний
сурвалжийн хөгжлөөс хамаардаг
Сүүн шүдэнд тохиолдох зөөлцийн
өвчний онцлог
- Холбоосын үрэвсэлтэй хавсарч тохиолдох нь
элбэг байдаг
- Хурц ба архаг үрэвслийн сэдрэлийн үед
холбоосын үрэвслийн шинж тэмдэг давамгай
илэрдэг
- Хүүхдийн ерөнхий биеийн талаас илрэх шинж
тэмдэг тод байдаг
- Эмчилгээ оновчтой хийгдэж байгаа эсэхээс
эмчилгээний дараах шүдний тавилан хамаардаг
тул тохирсон зөөлцийн эмчилгээг сонгох нь
төвөгтэй байдаг
Нагасакагийн ангилал
 Сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн
Нагасакагийн ангилалыг сүүлийн үед
өргөн хэрэглэх болсон
 Эмгэг эдийн байдалд нь үндэслэн 6
хуваасан
 Шинж тэмдэг нь тодорхой бол хурц
 Шинж тэмдэг нь бүдэг бол архаг
 Шүдний хөндий нээгдээгүй бол энгийн
 Нээгдсэн бол шархлаат, томролтот
 Зөөлцийн үрэвслийн эцсийн процесс болох
зөөлцийн үхжил
Зөөлцийн энгийн хурц үрэвсэл
/acute simple pulpitis/
 Богино хугацаанд өвдөнө
 ШЦӨ, элэгдэл, гэмтэл зэргийн үед
хөндийг хэлбэржүүлэх үед тугалмай ил
гарсан тохиолдолд үүснэ
 Цоорлын хөндий нээгдээгүй байна
Зөөлцийн энгийн архаг үрэвсэл
/chronic closed (simple) pulpitis/
 Хүүхэд зовиургүй байна
 Цоорлын хөндий тугалмайн төвшинд
байна
 Тугалмайд хуурай-нойтон шинж аль аль
нь илэрнэ
 Зөөлөрсөн тугалмай ихтэй байна
Зөөлцийн хурц идээт үрэвсэл
/acutе suppurative pulpitis/
 Хүчтэй лугшина, аяндаа өвдөнө
 Ойр орчмын буйл нь хавдсан байж болно
 Цоорлын хөндий гүн, шүдний хөндийтэй
харьцсан
 Хэвтээ болон босоо чиглэлийн
тогшилтонд эмзэглэнэ
 ЗЦМ чанарыг үзэхэд зөөлц амьд шинжийг
үзүүлнэ
Зөөлцийн архаг шархлаат үрэвсэл
/chronic ulcerative pulpitis/
 Зовиургүй, зажлах үед хааяа зовиурлана
 Шүдний хатуу эдийн алдагдал их цоорлын
хөндий шүдний хөндийтэй харьцана
 Нойтон, зөөлөрсөн тугалмай ихтэй
 Гүн цоорлын хөндийтэй бөгөөд хөндийг
хэлбэржүүлж үхжсэн эдийг авч, цэвэрлэх үед
зөөлц ил гарснаар оношлогдох нь их
Хамгийн элбэг тохиолддог
Зөөлцийн архаг томролтот үрэвсэл
/chronic hyperplastic pulpitis/
 Зөөлц ил гарч шархлан, хурдан ургаж
томрон мөхлөнгөр эд их үүссэнээр зөөлц нь
мах шиг болдог
 Шүдний хатуу эдийн алдагдалтай
 Цоорлын хөндийд амьд мах шиг зүйл
харагдах тул оношлоход хялбар байдаг
 Зажлах үед зовиурлах болон цус гардаг
Зөөлцийн гангрен
/pulp gangrene/
 Тааламжгүй мэдрэмж төрөх, зажлах үед түр зуур
өвдөнө
 Хатуу эдийн алдагдал ихтэй
 Зөөлцийг хамарсан гүн цоорлын хөндийтэй
 Босоо болон хэвтээ чиглэлийн тогшилтонд
эмзэглэлтэй
 Дулааны цочруулд хариу урвалгүй
 ЗЦМ чанарыг үзэхэд зөөлц амьд биш
 Шүдний өнгө өөрчлөгдөн бараан саарал өнгөтэй
болох нь их
Зөөлцийн некроз
/pulp necrosis/
 Гэмтэл болон төрөл бүрийн эмийн бодис,
ломбоны материалын нөлөөгөөр зөөлцийн
эд халдварын бус замаар үхжил болох
явдал байдаг
 Шүдний өнгө өөрчлөгдөнө
 Дулааны цочруулд хариу урвалгүй
 ЗЦМ чанарыг үзэхэд зөөлц үхжсэн байна
Онош
Зовиур
ШХЭ-налдагдал
Цоорлынгүн
Зөөлөрсөн
тугалмай
Ойрорчмын
буыйл
Тогшилт Цочруул
Рентген
шинжилгээ
ЦМЧ
Босоо
Хэвтээ
Хүйтэн
Халуун
Цоорлын
хөндий
Зөөлцил
Сурвалж
халдварлас
ан
ACP + + D
Чийг
N - - - - (+) + - - +
CSP - + D
Хуурай
чийг N - - - - + - - +
ASup
P
+ + D
Чийг
Үр +(-) +(-) - (+) - + - (+) - (+) +
CUP
Зажла
хад+
++ P
Чийг
N + (-) + (-) +.- + (-) + + - +
CHP
Зажилж
чадахгү
й
++ P
Чийг
N - - - - + + + (-) +
PG + + P
Чийг
N,
Үр
+.- + (-) - - + + + (-) -
СҮҮН ШҮДНИЙ
ЗӨӨЛЦИЙН ҮРЭВСЛИЙН
ЭМЧИЛГЭЭ
Хүүхэд уйлах
шалтгаан
Өвдөх Айх Эрхлэх
Хүүхдийн шүдэнд эмчилгээ хийхэд хүүхдийн
сэтгэл зүйг залах шаардлага тулгардаг
Уйлуулахгүйн
тулд
Өвдөх
Эмийн
арга хэрэглэнэ
Айх
Сэтгэл зүйн
Эрхлэх
физиологийн
Өвдөлтийг
хянах
Pain control
Эмийн
Pharmacological
control
Сэтгэл зүйн
Psychological
control
Физиологийн
Physilogical
control
Хүүхдийн шүдний эмчилгээ
ТАЙЛБАРЛА
ҮЗҮҮЛ
ХИЙ
File0345 ‚ւ̃Vƒ‡[ƒgƒJƒbƒg.lnk
Хэрэв хүүхэд ойлгож
хүлээж авахгүй бол
эмчилгээ амжилттай
болж чадахгүй
ХҮҮХЭД
СЭТГЭЛЭЭ
НЭЭГЭЭГҮЙ
БОЛ АМАА
НЭЭХГҮЙ
Сүүн шүдний зөөлцийн өвчний
эмчилгээ
 Зөөлцийн хадгалах эмчилгээ
 Зөөлцийг тайвшруулах эмчилгээ
 Зөөлцийг хадгалах арга
 Зөөлцийг авах эмчилгээ
 Зөөлцийг тайрах арга
 Зөөлцийг бүрэн авах арга
Сүүн шүдний зөөлцийн өвчний
эмчилгээ
 Зөөлцийн хадгалах эмчилгээ
 Зөөлцийг тайвшруулах эмчилгээ
 Зөөлцийг хадгалах арга
 Зөөлцийг авах эмчилгээ
 Зөөлцийг тайрах арга
 Зөөлцийг бүрэн авах арга
 Шүдний цөгцний зөөлцийг тайрах арга
 Мэдээ алдуулалтын дор цөгцний зөөлцийг
тайрах арга
 Цөгцний зөөлцийг үхжүүлж тайрах арга
 Шүдний зөөлцийг гүн тайрах арга
 Шүдний зөөлцийг бүрэн авах арга
 Мэдээ алдуулалтын дор бүрэн авах арга
 Зөөлцийг үхжүүлж бүрэн авах арга
Vital amputation
Зөөлцийг амьдаар нь тайрах
FC-н арга
Зөөлцийг амьдаар нь тайрах арга
Шүдний цөгцний зөөлцийг сурвалжийн
сувгийн амсарын түвшинд тайран авч,
эмчилгээний жийргэвч тавьснаар шархыг
эдгээн хоёрдогч тугалмайн давхарга
шинээр үүсэхэд дөхөм болж, сурвалжийн
зөөлцийг эрүүл хадгалж үлдээх арга.
Хэрэглэх заалт
Цөгцний зөөлц нь үрэвсэж, сурвалжийн
сувгийн зөөлцөд үрэвсэл тархаагүй байх
шаардлагатай
 Зөөлцийн энгийн хурц үрэвсэл
 Зөөлцийн архаг шархлаат үрэвсэл
 Зөөлцийн архаг томролтот үрэвсэл
 Зөөлцийн идээт хурц үрэвсэл
 Цөгцний хугарлын улмаас зөөлц ил гарсан
Арга техник
 Хэсгийн мэдээ
алдуулалт
 Rubber dam
хэрэглэнэ.
Мэдээ алдуулалт хийх үед
анхаарах зүйл
Мэдээ алдуулалт хийх үед
анхаарах зүйл
Арга техник
 Цоорлын хөндийг
нээж өргөсгөх.
 Халдвар
хамгаалалын
дэглэмийг чанд
баримтлах
Шүдний хөндийг нээж өргөсгөх
 Шүдний
хөндийн дээвэр
болон эврийг
өрөмдөж авах.
 Шүдний
цөгцний
зөөлцийг
бөөрөнхий бор,
хурц
экскаватор
ашиглан авна
Зөөлцийг тайрах болон тайрагдсан
гадаргууг сэргээх
Сурвалжийн
сувгийн амсарыг
тодорхойлж, түүний
өргөнөөс бага зэрэг
том бөөрөнхий бор
ашиглан сувгийн
амсарыг бага зэрэг
өргөсгөн зөөлцийг
тайран авна.
Бүх багаж хэрэгсэл ариун байх ёстой
Тайрагдсан гадаргуугийн цус тогтоох
1-2%-ийн NaOCl
3%-ийн H2O2–р
ээлжлэн угаасны
дараа ариутгасан
хөвөн бөмбөлгөөр
цусыг тогтоож
хуурайшуулна.
Агаараар үлээлгэхгүй.
 FC
шингээсэн
ариун
хөвөн
бөмбөлгийг
зөөлцийн
тайрагдсан
гадаргууд
тавина.
1 удаагийн ирэлт бол 5 мин
2 удаагийн ирэлт бол 5-7 хоног
Тайрагдсан хэсэгт зуурмаг тавих
 Цинк оксидын
нунтагыг FC ба
эвгенол тус
бүрээс 1 дуслыг
авч зуурах ба
зуурмагийг
тайрагдсан
гадаргуу дээр
хөндийн
ёроолоор
тавина.
 Тусгаарлах
жийргэвч ба түр
ломбо тавих
Эдгэрэлт
 Тайрагдсан хэсэгт хоёрдогч тугалмай
үүсдэггүй
 Харин FC-н нөлөөгөөр бэхжиж, зөөлцийн
амьдрах чадвар буурч, эрүүл зөөлц болон
тугалмайгаас өөр болдог.
 Эмнэлзүйд зөөлц тайрах Кальцийн
гидроксидын аргатай харьцуулахад үр дүн
өндөртэй
FC-хоруу чанар их, хавдар үүсгэх шинж
тэмдэглэгдсэн байдгийг анхаарч зааврын
дагуу хэрэглээрэй
АНХААРАХ ЗҮЙЛС
 Их уйлдаг хүүхэд
 Тайван бус хүүхэд
 Шүлс сорогчгүй орчин
 Хийгээр үлээхгүй байх
 Шүлс оруулахгүй байх
 Тайрагдсан зөөлцөд механик цочруул
өгөхгүй байх
 Материалын сонголт
Шүдний зөөлцийг гүн тайрах
 Сурвалж
хэлбэржиж
гүйцээгүй
байнгын
шүдний
зөөлцийн
тархмал
үрэвслийн үед
гол төлөв
хэрэглэнэ.
VITAL PULPECTOMY
Зөөлцийг
амьдаар нь бүрэн
авах арга
Мэдээ алдуулалтын доор зөөлцийг
бүрэн авах арга
 Үрэвсэл сурвалжийн зөөлц хүртэл тархсан
нөхцөлд зөөлцийг бүрэн авах, сурвалжийн
оройн холбоос эд ба байнгын шүдний эх
үүсвэр лүү үрэвсэл тархахыг зогсоох арга.
Сурвалж бүрэн хэлбэржсэн үед хэрэглэнэ
Хэрэглэх заалт
 Зөөлцийн хурц тархмал идээт
үрэвсэл
 Зөөлцийн архаг шархлаат
үрэвсэл
 Зөөлцийн архаг томролтот
үрэвсэл
Арга техник
 Хэсгийн мэдээ
алдуулалт, rubber
dam хэрэглэн хийж
гүйцэтгэнэ.
 Цоорлын хөндийг
нээж өргөсгөн
зөөлөрсөн
тугалмайг авч
цэвэрлэнэ.
 Шүдний цөгцний
зөөлцийг авна.
Сурвалжийн зөөлцийг авах
Сурвалжийн сувгийг цэвэрлэх
 Сувгаа цэвэрлэнэ.
 NaCl, H2O2-р
ээлжлэн угааж,
цус тогтсон
эсэхийг шалгана.
Суваг өргөсгөх
 Тохирох
хэмжээний
reamer, file
(25-с дээш)
хэрэглэн
сувгийг
өргөсгөнө.
Суваг ломбодох
 Зуурмагийг нарийн
хошуутай
зориулалтын
шприцэнд хийн,
хошууг сувагт гүн
оруулан аажим бага
даралтаар шахах
аргаар ломбодно.
Материал сувгийг
дүүргэж зөөлцийн
хөндийн ёроолыг
нэлэнхүйд нь
бүрхэхээр хийнэ.
Үүний дараа тусгаарлах
жийргэвч, байнгын
ломбо тавина
Сүүн шүдний сувгийн ломбо
 Сувагт хийх болон авахад хялбар байх
 Сурвалж шимэгдэхэд хамт шимэгддэг байх
 Нянгийн эсрэг үйлчилгээтэй байх
 Шүдний эдтэй ойролцоо бүтэцтэй байх
 Сурвалжийн орой орчмын эдийн эдгэрлийг
дэмжих үйлчлэлтэй байх
 Дараагийн байнгын шүд ба холбоос эдийг
цочроохгүй байх
 Рентген зурагт тодордог байх
 Агшиж, тэлэх зэрэг хэлбэр ба шинж чанарын
өөрчлөлт үүсгэдэггүй байх
ХҮҮХДИЙН СҮҮН ШҮДНИЙ
ЗӨӨЛЦИЙН ЭМЧИЛГЭЭНИЙ
ЯВЦАД ГАРЧ БОЛОХ АЛДАА
ХҮНДРЭЛҮҮД
Үзлэг оношлогооны шат
 Хүүхэд өөрийн өвдөлт зовиурыг нарийн
тодорхойлж чаддаггүй учир оношлогоо
хийхэд бэрхшээл их тул эмч мэргэжлийн
ур чадвар өндөр байх
 Туслах шинжилгээний аргыг бүрэн авч
оношийг баталгаажуулах
 Ялган оношлогоог бүрэн хийсний дараа
эмчилгээг төлөвлөх
 Эцэг эх, асран хамгаалагч нартай
эмчилгээний талаар зөвшилцөж таниулсан
зөвшөөрөл авсан байх
Мэдээ алдуулалтын үед
Хэсэг газрын хүндрэл
 Уруул, хэл, хацрын салстын хазагдсан шарх
 Тарих үеийн болон дараах өвдөлт
 Арьс болон салст бүрхүүлийн хариу урвал
 Судас гэмтэх, гематом үүсэх
 Халдвар орох
 Мэдээ алдахгүй байх
Ерөнхий биеийн хүндрэл
 Шок
 Хэт агааршилтын хам шинж
 Анафилактический шок
Мэдээ алдуулалтын үед
Харшлын сорил тавих
 In vivo- эсрэг төрөгчийг хүүхдийн биед бага
хэмжээгээр оруулж үүсэх хариу урвалаар
тодорхойлох. Тухайлбал: хамарт дусаах,
арьсан дээр дусаах, эндотелийн урвал,
толбын урвал
 In vitro – үйлчлүүлэгчийн цусыг авч
эсрэгтөрөгчтэй урвалд оруулан үүсэх
хариу урвалаар тодорхойлох
Эмчилгээг хийх явцад
 Хэл, завьж өрөмдөгдөх
 Эмийн бодис андуурагдах
 Санамсаргүй уух болон залгих
 Халдвар хамгаалалын дэглэм алдах
 Ломбоны материалыг хэт хатуу зуурч
үлдсэн зөөлц, холбоосыг цочроох
 Тайрагдсан зөөлцөд хэт даралт үзүүлэх
 Шүдний хурц ирмэг үлдээх
Сувагт ажиллах явцад
 Зөөлцийг дутуу авч үлдээх
 Холбоосыг цочроох
 Хэлбэржиж гүйцээгүй шүдний өсөлтийн
бүсийг гэмтээх
 Сувагт буруу эм үлдээх
 Сувгийн хана цоолох
 Сувагт багаж хугалах
 Сувгийн ломбыг дутуу болон илүү хийх
 Хэт даралттайгаар суваг ломбодох
Шүдийг сэргээх явцад
 Ломбоны материалын зөв бус зуурах
 Хэт өндөр ломбо тавих
 Буйлан дээр ломбо тавих
 Түшилцэх гадаргууг зайтай ломбодох
 Цөгц сэргээх аргыг буруу сонгох
 Цутгамал ломбо, бүрээс наасны дараа дутуу
цэвэрлэх
 Хоёрдогч цоорол үүсэх
 Ломбо унах
 Ломбоны хурц ирмэг үлдээж орхих
 Та бүхэнд амжилт хүсье
Анхаарал
хандуулсанд
баярлалаа

хүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн эмчилгээ

  • 1.
    ХҮҮХДИЙН СҮҮН ШҮДНИЙ ЗӨӨЛЦИЙНҮРЭВСЛИЙН ЭМЧИЛГЭЭ Ж.Дэлгэрцэцэг. АУ-ны доктор АШУҮИС, НАСС, ХНАСУСТ-ийн багш 2016 он
  • 2.
    Үндэслэл  Сүүлийн үедШЦӨ-нөөс УС маш олон дэвшилтэт арга техник гарч байгаа болон өөрийн шүд хичнээн чухал гэдгийг ойлгодог хүний тоо нэмэгдсээр байгаа хэдий ч олон хүн шүдээ цагаасаа эрт авахуулсаар байна.  Бид зөөлцийн өвчнийг эмчлэнэ гэдэг нь амны хөндийн эрүүл мэндэд маш чухал үүрэг гүйцэтгэж байгаа гэсэн санаа юм.
  • 3.
    Тухайлбал  Шүдний эгнээнийнумын уртыг хадгалах  Зажлах үйлийг сэргээх  Байнгын шүдлэх шүд байхгүй тохиолдолд сүүн шүдийг аль болох удаан хадгалах  Хэл ярианы согогоос сэргийлэх  Гоо сайхныг сэргээх, хадгалах  Хэлний буруу зуршлаас сэргийлэх  Байнгын шүдний шүдлэлт хэвийн явагдах боломжийг бүрдүүлэх  Шүд эрт авагдсанаас үүсэх гажигаас сэргийлэх
  • 4.
    Шүдний зөөлцийн үүрэг Одонтобласт эсийн хөгжилд оролцох. Одонтобласт нь хүний насан туршид шүдний паалан, тугалмайг үүсгэж байдаг (хамгаалах тугалмай)  Тэжээх үүрэг. Зөөлц нь тугалмайн сувгаар тугалмайг тэжээснээр тугалмай төлжин, чийглэгдэж байдаг  Хамгаалах үүрэг. Паалан тугалмайн аливаа эмгэгийн үед зөөлц нь үрэвслийн болон дархлааны хариу урвалыг явуулдаг  Мэдрэхүйн үүрэг. Паалан болон тугалмайд ирэх аливаа сэрэлийг төв мэдрэлийн тогтолцоо руу зөөлц дамжуулдаг
  • 5.
    Бидний үйлчлүүлэгч болхүүхэд  Өөрийн зовиурыг бүрэн төгс илэрхийлж тайлбарлах чадвар хангалтгүй  Шүдний зовиур буюу өвдөлтөө бусад тааламжгүй мэдрэмжээс ялгах чадвар хөгжөөгүй  Хийсвэр болон бодит шинж тэмдгүүд нь тодорхой биш Иймд хүүхдийн өөрийнх нь мэдээллээс илүү асран хамгаалагчийн мэдээлэлд тулгуурлан эмч амны хөндийг бүхэлд нь үзэж ажиглан шинжлэх шаардлагатай байдаг
  • 6.
    Хүүхдийн сүүн шүднийзөөлцийн өвчин болон түүний байдлыг нарийн тодорхой оношлох арга өнөөг хүртэл тодорхойгүй байгаа тул дараах үзлэг шинжилгээ болон ажиглалтын үр дүнг нэгтгэн үнэлж оношлох хэрэгтэй.
  • 7.
    1. Асуумж цуглуулах Өвдөлтийн хэлбэр, хугацаа, давтамж, байршил, дамжих чиглэл, сэдээгдэх болон намжих хүчин зүйлсийг асуух  Оройн цагаар болон хооллох үед илэрдэг өвдөлт нь зөөлцийн үрэвслийн хөнгөн хэлбэр  Унтах үед болон аяндаа өвдөх нь зөөлцийн үрэвсэл даамжирч байгааг илэрхийлнэ.
  • 8.
    1. Асуумж цуглуулах Янгинасан, үргэлжилсэн өвдөлт: - Ясны үүдэлтэй  Дэлссэн, лугшсан, цохилсон өвдөлт: - Судасны үүдэлтэй  Гэнэт, давтагдсан, огцом өвдөлт: - сувгийн зөөлц үрэвссэн буюу зөөлцөд эргэшгүй өөрчлөлт гарсныг илтгэнэ.
  • 9.
    1. Асуумж цуглуулах Халуун хүйтний цочруулд хүчтэй өвдөлт өгөөд, цочруулыг авмагц өвдөлт намдаж байвал зөвхөн цөгцний зөөлц үрэвссэнийг илэрхийлнэ  Халуун цочруулаас өвдөж, үргэлжилж байвал зөөлцийн үрэвсэл тархсаныг илэрхийлнэ  Шөнө унтаж байхад сэртэл өвдөж байвал зөөлцийн гэмтэл, эргэшгүй өөрчлөлтөнд орсныг илэрхийлнэ Дулаан, хими, механикийн цочруулаас өвдөлт үүсээд цочруулыг авмагц өвдөлт намдаж байвал гүн цоорол, хоёрдогч цоорол байгааг илэрхийлнэ Зөөлцийн үрэвсэл бол үл эргэх процесс
  • 10.
    Бодит үзлэг 2. Харах:Шүд орчмын хатуу ба зөөлөн эдийн өнгө, хэлбэр, бүтцийг харж шалгана. (3C=Color, Contour, Consistency) 3. Хөдөлгөөнийг тодорхойлох: Сүүн шүдэнд эмгэг болон физиологийн шалтгаантай хөдөлгөөн илэрдэг. Шүдний хөдөлгөөнийг хацар хэл чиглэлд шалгана.
  • 11.
    Бодит үзлэг 4. Тогшилт:Хүүхдийн шүдэн дээр эмч зөвхөн хурууны өндгөөр зөөлөн дарж хүүхдийн нүдийг ажиглах хэрэгтэй 5. Тэмтрэлт: Буйл салсын байдал, өвдөлтийн шинжийг хурууны өндгөөр зөөлөн тэмтэрч байрлал, өвдөлтийн эрчим, ясны шимэгдэл байгаа эсэхийг тодорхойлно 6. Цөгц сэргээгдэх байдлыг үнэлэх
  • 12.
    7. Рентген шинжилгээ Сүүншүдний зөөлцийн өвчний эмчилгээний өмнө болон дараа зайлшгүй рентген зураг авах хэрэгтэй. Байнгын шүд болон эмгэг байдлыг үнэлэхэд туслах нэмэлт шинжилгээний арга юм. Сүүн шүдний сурвалжийн орой орчмоос илүү бифуркаци, трифуркацийн орчимд шимэгдэл байдгийг анхаар.
  • 13.
    7. Рентген шинжилгээ Зөөлцийн шохойжилт, хоёрдогч тугалмайн байдлыг тогтоох боломжийг олгодог.  Рентген зургаас: 1. Цоорлын ба шүдний хөндийн харьцаа 2. Шүдний хөндийн хэлбэр 3. Шүдний сурвалжийн шимэгдэлт, хэлбэржилт 4. Түүшин ясны шимэгдэлт 5. Холбоосын завсарын өргөн 6. Дараагийн байнгын шүдний хэлбэржилт
  • 14.
    7. Рентген шинжилгээ А.Зөөлц шохойжих: архаг гэмтээгч хүчин зүйлийн эсрэг зөөлцөөс үзүүлэх хариу урвал тул зөөлцийг тайрах эмчилгээг нэг удаагийн ирэлтээр эмчлэх болохгүйг илэрхийлнэ. Б. Дотоод шимэгдэл: сувгийн зөөлц үрэвссэн, шөнийн цагаар үргэлжилсэн өвдөлт байсныг илэрхийлэх тул мөн зөөлцийг тайрах эмчилгээг нэг удаагийн ирэлтээр эмчлэх болохгүйг илэрхийлнэ. В. Гадаад шимэгдэл: Энэ нь зөөлц бүрэн үхжсэн буюу үрэвсэл шүдний тойрон эдэд тархсаныг илэрхийлэх тул зөөлцийг бүрэн авах буюу шүд авах эмчилгээг сонгоно. Г. Ясны шимэгдэл: маш бага тохиолдолд зөөлцийг бүрэн авах нэг сонголт байж болох ч шүд авах заалтанд орох нь элбэг.
  • 15.
    8. Цус базөөлц ил гарсан байдал  Зөөлц ил гарсан бол үрэвссэн гэж ойлгож болно  Шүдний хөндий зүү шиг нээгдсэн байхад л зөөлц маш багаас бүтэн үхжсэн байх боломжтой  Их хэмжээтэй нээгдсэн тохиолдолд үрэвсэл тархсан, үхжсэн байх магадтай ч хэлбэржиж гүйцээгүй шүдний хувьд зөөлц амьд байх нь элбэг  Цус тогтохгүй, даралттай гарч байгаа нь зөөлцийн үрэвсэл тархмал байгааг илэрхийлдэг тул зөөлцийг бүтнээр нь авах аргыг сонгох хэрэгтэй
  • 16.
    9. Зөөлцийн сорил Температурынсорил: Сyдлаач Jack 1899 онд анх тайлбарлажээ. Шүдний хацар талын гадаргуугийн дунд 1/3-д 5 сек орчим цочруулыг байлгаж, үүсэх хариу урвалыг хүлээнэ. 1. Өөрчлөлтгүй бол зөөлц үхжсэн 2. 1-2 сек үл мэдэгээс бага зэрэг зовиур өгвөл эрүүл 3. 1-2 сек-ээс илүү хүчтэй өвдвөл зөөлц үрэвссэн 4. Дунд зэргээс хүчтэй өвдөлт өгсөн ч цочруулыг авсны дараа үргэлжилж байвал мөн зөөлцөд үрэвсэл байгааг заана. ЭОД: Хүүхэд хариу урвалыг зөв илэрхийлж чадахгүй тул бодит бус үр дүн гардаг
  • 17.
    9. Зөөлцийн сорил... Мэдээалдуулах сорил:  Хэрэв үргэлжилсэн, дамжсан, тархмал, хүчтэй өвдөлттэй байвал сэжиглэж буй шүдэндээ интралигаментарьный мэдээ алдуулалт хийж болно Хөндийн сорил:  Мэдээ алдуулалт хийхээс өмнө паалан тугалмайн заагаар удаан эргэлтийн бороор өрөмдөх ба мэдэрч байвал зөөлц амьд гэж үзнэ. Бусад сорил хийх боломжгүй үед л хэрэглээрэй Эмнэл зүйд заавал бүгдийг нь хийх шаардлагагүй.
  • 18.
    Сүүн шүдний онцлог •Хатуу эдийн эрдэсжилт харьцангуй бага • Паалан тугалмай нь нимгэн, шүдний хөндий том • Тугалмайн сувганцарууд өргөн • Сувгийн амсар, суваг өргөн • Зөөлц нь эсийн элемент ихтэй, ширхэглэг элемент бага, цус тунгалагийн судсаар баялаг • Холбоос эд нь хөвсгөр, эсийн элемент, цус тунгалагийн судсаар баялаг
  • 19.
    Шалтгаан С1 С2 С3С4 Халдвар. 1. Цоорлын хүндрэлээс 2. Хурц халдварт өвчний үед цусаар нян дамжсанаас
  • 20.
    Шалтгаан Гэмтэл.  Механик гэмтэл 1.Хурц гэмтэл 2. Архаг гэмтэл  Физикийн гэмтэл (дулаан, даралт)  Химийн гэмтэл (эмийн бодис, ломбо)
  • 21.
    Сүүн шүдэнд тохиолдохзөөлцийн өвчний онцлог - Хурц голомтот үрэвсэл ховор - Архаг үрэвсэл зонхилдог - Хурц үрэвсэл маш богино хугацаанд үргэлжилдэг бөгөөд 1-2 цагийн дотор архаг үрэвсэлд шилждэг - Шүдний хөндий нээгдээгүй эсвэл ломботой шүдэнд үүсч болдог - Цоорлын хөндий гүн биш байж болдог - Эмнэлзүйн шинж тэмдэг нь тухайн шүдний сурвалжийн хөгжлөөс хамаардаг
  • 22.
    Сүүн шүдэнд тохиолдохзөөлцийн өвчний онцлог - Холбоосын үрэвсэлтэй хавсарч тохиолдох нь элбэг байдаг - Хурц ба архаг үрэвслийн сэдрэлийн үед холбоосын үрэвслийн шинж тэмдэг давамгай илэрдэг - Хүүхдийн ерөнхий биеийн талаас илрэх шинж тэмдэг тод байдаг - Эмчилгээ оновчтой хийгдэж байгаа эсэхээс эмчилгээний дараах шүдний тавилан хамаардаг тул тохирсон зөөлцийн эмчилгээг сонгох нь төвөгтэй байдаг
  • 23.
    Нагасакагийн ангилал  Сүүншүдний зөөлцийн үрэвслийн Нагасакагийн ангилалыг сүүлийн үед өргөн хэрэглэх болсон  Эмгэг эдийн байдалд нь үндэслэн 6 хуваасан  Шинж тэмдэг нь тодорхой бол хурц  Шинж тэмдэг нь бүдэг бол архаг  Шүдний хөндий нээгдээгүй бол энгийн  Нээгдсэн бол шархлаат, томролтот  Зөөлцийн үрэвслийн эцсийн процесс болох зөөлцийн үхжил
  • 24.
    Зөөлцийн энгийн хурцүрэвсэл /acute simple pulpitis/  Богино хугацаанд өвдөнө  ШЦӨ, элэгдэл, гэмтэл зэргийн үед хөндийг хэлбэржүүлэх үед тугалмай ил гарсан тохиолдолд үүснэ  Цоорлын хөндий нээгдээгүй байна
  • 25.
    Зөөлцийн энгийн архагүрэвсэл /chronic closed (simple) pulpitis/  Хүүхэд зовиургүй байна  Цоорлын хөндий тугалмайн төвшинд байна  Тугалмайд хуурай-нойтон шинж аль аль нь илэрнэ  Зөөлөрсөн тугалмай ихтэй байна
  • 26.
    Зөөлцийн хурц идээтүрэвсэл /acutе suppurative pulpitis/  Хүчтэй лугшина, аяндаа өвдөнө  Ойр орчмын буйл нь хавдсан байж болно  Цоорлын хөндий гүн, шүдний хөндийтэй харьцсан  Хэвтээ болон босоо чиглэлийн тогшилтонд эмзэглэнэ  ЗЦМ чанарыг үзэхэд зөөлц амьд шинжийг үзүүлнэ
  • 27.
    Зөөлцийн архаг шархлаатүрэвсэл /chronic ulcerative pulpitis/  Зовиургүй, зажлах үед хааяа зовиурлана  Шүдний хатуу эдийн алдагдал их цоорлын хөндий шүдний хөндийтэй харьцана  Нойтон, зөөлөрсөн тугалмай ихтэй  Гүн цоорлын хөндийтэй бөгөөд хөндийг хэлбэржүүлж үхжсэн эдийг авч, цэвэрлэх үед зөөлц ил гарснаар оношлогдох нь их Хамгийн элбэг тохиолддог
  • 28.
    Зөөлцийн архаг томролтотүрэвсэл /chronic hyperplastic pulpitis/  Зөөлц ил гарч шархлан, хурдан ургаж томрон мөхлөнгөр эд их үүссэнээр зөөлц нь мах шиг болдог  Шүдний хатуу эдийн алдагдалтай  Цоорлын хөндийд амьд мах шиг зүйл харагдах тул оношлоход хялбар байдаг  Зажлах үед зовиурлах болон цус гардаг
  • 29.
    Зөөлцийн гангрен /pulp gangrene/ Тааламжгүй мэдрэмж төрөх, зажлах үед түр зуур өвдөнө  Хатуу эдийн алдагдал ихтэй  Зөөлцийг хамарсан гүн цоорлын хөндийтэй  Босоо болон хэвтээ чиглэлийн тогшилтонд эмзэглэлтэй  Дулааны цочруулд хариу урвалгүй  ЗЦМ чанарыг үзэхэд зөөлц амьд биш  Шүдний өнгө өөрчлөгдөн бараан саарал өнгөтэй болох нь их
  • 30.
    Зөөлцийн некроз /pulp necrosis/ Гэмтэл болон төрөл бүрийн эмийн бодис, ломбоны материалын нөлөөгөөр зөөлцийн эд халдварын бус замаар үхжил болох явдал байдаг  Шүдний өнгө өөрчлөгдөнө  Дулааны цочруулд хариу урвалгүй  ЗЦМ чанарыг үзэхэд зөөлц үхжсэн байна
  • 31.
    Онош Зовиур ШХЭ-налдагдал Цоорлынгүн Зөөлөрсөн тугалмай Ойрорчмын буыйл Тогшилт Цочруул Рентген шинжилгээ ЦМЧ Босоо Хэвтээ Хүйтэн Халуун Цоорлын хөндий Зөөлцил Сурвалж халдварлас ан ACP ++ D Чийг N - - - - (+) + - - + CSP - + D Хуурай чийг N - - - - + - - + ASup P + + D Чийг Үр +(-) +(-) - (+) - + - (+) - (+) + CUP Зажла хад+ ++ P Чийг N + (-) + (-) +.- + (-) + + - + CHP Зажилж чадахгү й ++ P Чийг N - - - - + + + (-) + PG + + P Чийг N, Үр +.- + (-) - - + + + (-) -
  • 32.
  • 33.
    Хүүхэд уйлах шалтгаан Өвдөх АйхЭрхлэх Хүүхдийн шүдэнд эмчилгээ хийхэд хүүхдийн сэтгэл зүйг залах шаардлага тулгардаг
  • 34.
  • 35.
  • 36.
  • 37.
  • 41.
    Хэрэв хүүхэд ойлгож хүлээжавахгүй бол эмчилгээ амжилттай болж чадахгүй ХҮҮХЭД СЭТГЭЛЭЭ НЭЭГЭЭГҮЙ БОЛ АМАА НЭЭХГҮЙ
  • 43.
    Сүүн шүдний зөөлцийнөвчний эмчилгээ  Зөөлцийн хадгалах эмчилгээ  Зөөлцийг тайвшруулах эмчилгээ  Зөөлцийг хадгалах арга  Зөөлцийг авах эмчилгээ  Зөөлцийг тайрах арга  Зөөлцийг бүрэн авах арга
  • 44.
    Сүүн шүдний зөөлцийнөвчний эмчилгээ  Зөөлцийн хадгалах эмчилгээ  Зөөлцийг тайвшруулах эмчилгээ  Зөөлцийг хадгалах арга  Зөөлцийг авах эмчилгээ  Зөөлцийг тайрах арга  Зөөлцийг бүрэн авах арга
  • 45.
     Шүдний цөгцнийзөөлцийг тайрах арга  Мэдээ алдуулалтын дор цөгцний зөөлцийг тайрах арга  Цөгцний зөөлцийг үхжүүлж тайрах арга  Шүдний зөөлцийг гүн тайрах арга  Шүдний зөөлцийг бүрэн авах арга  Мэдээ алдуулалтын дор бүрэн авах арга  Зөөлцийг үхжүүлж бүрэн авах арга
  • 46.
    Vital amputation Зөөлцийг амьдаарнь тайрах FC-н арга
  • 47.
    Зөөлцийг амьдаар ньтайрах арга Шүдний цөгцний зөөлцийг сурвалжийн сувгийн амсарын түвшинд тайран авч, эмчилгээний жийргэвч тавьснаар шархыг эдгээн хоёрдогч тугалмайн давхарга шинээр үүсэхэд дөхөм болж, сурвалжийн зөөлцийг эрүүл хадгалж үлдээх арга.
  • 48.
    Хэрэглэх заалт Цөгцний зөөлцнь үрэвсэж, сурвалжийн сувгийн зөөлцөд үрэвсэл тархаагүй байх шаардлагатай  Зөөлцийн энгийн хурц үрэвсэл  Зөөлцийн архаг шархлаат үрэвсэл  Зөөлцийн архаг томролтот үрэвсэл  Зөөлцийн идээт хурц үрэвсэл  Цөгцний хугарлын улмаас зөөлц ил гарсан
  • 49.
    Арга техник  Хэсгийнмэдээ алдуулалт  Rubber dam хэрэглэнэ.
  • 50.
    Мэдээ алдуулалт хийхүед анхаарах зүйл
  • 51.
    Мэдээ алдуулалт хийхүед анхаарах зүйл
  • 52.
    Арга техник  Цоорлынхөндийг нээж өргөсгөх.  Халдвар хамгаалалын дэглэмийг чанд баримтлах
  • 53.
    Шүдний хөндийг нээжөргөсгөх  Шүдний хөндийн дээвэр болон эврийг өрөмдөж авах.  Шүдний цөгцний зөөлцийг бөөрөнхий бор, хурц экскаватор ашиглан авна
  • 54.
    Зөөлцийг тайрах болонтайрагдсан гадаргууг сэргээх Сурвалжийн сувгийн амсарыг тодорхойлж, түүний өргөнөөс бага зэрэг том бөөрөнхий бор ашиглан сувгийн амсарыг бага зэрэг өргөсгөн зөөлцийг тайран авна.
  • 55.
    Бүх багаж хэрэгсэлариун байх ёстой
  • 56.
    Тайрагдсан гадаргуугийн цустогтоох 1-2%-ийн NaOCl 3%-ийн H2O2–р ээлжлэн угаасны дараа ариутгасан хөвөн бөмбөлгөөр цусыг тогтоож хуурайшуулна. Агаараар үлээлгэхгүй.
  • 57.
  • 58.
    Тайрагдсан хэсэгт зуурмагтавих  Цинк оксидын нунтагыг FC ба эвгенол тус бүрээс 1 дуслыг авч зуурах ба зуурмагийг тайрагдсан гадаргуу дээр хөндийн ёроолоор тавина.  Тусгаарлах жийргэвч ба түр ломбо тавих
  • 59.
    Эдгэрэлт  Тайрагдсан хэсэгтхоёрдогч тугалмай үүсдэггүй  Харин FC-н нөлөөгөөр бэхжиж, зөөлцийн амьдрах чадвар буурч, эрүүл зөөлц болон тугалмайгаас өөр болдог.  Эмнэлзүйд зөөлц тайрах Кальцийн гидроксидын аргатай харьцуулахад үр дүн өндөртэй FC-хоруу чанар их, хавдар үүсгэх шинж тэмдэглэгдсэн байдгийг анхаарч зааврын дагуу хэрэглээрэй
  • 60.
    АНХААРАХ ЗҮЙЛС  Ихуйлдаг хүүхэд  Тайван бус хүүхэд  Шүлс сорогчгүй орчин  Хийгээр үлээхгүй байх  Шүлс оруулахгүй байх  Тайрагдсан зөөлцөд механик цочруул өгөхгүй байх  Материалын сонголт
  • 61.
    Шүдний зөөлцийг гүнтайрах  Сурвалж хэлбэржиж гүйцээгүй байнгын шүдний зөөлцийн тархмал үрэвслийн үед гол төлөв хэрэглэнэ.
  • 62.
  • 63.
    Мэдээ алдуулалтын доорзөөлцийг бүрэн авах арга  Үрэвсэл сурвалжийн зөөлц хүртэл тархсан нөхцөлд зөөлцийг бүрэн авах, сурвалжийн оройн холбоос эд ба байнгын шүдний эх үүсвэр лүү үрэвсэл тархахыг зогсоох арга. Сурвалж бүрэн хэлбэржсэн үед хэрэглэнэ
  • 64.
    Хэрэглэх заалт  Зөөлцийнхурц тархмал идээт үрэвсэл  Зөөлцийн архаг шархлаат үрэвсэл  Зөөлцийн архаг томролтот үрэвсэл
  • 65.
    Арга техник  Хэсгийнмэдээ алдуулалт, rubber dam хэрэглэн хийж гүйцэтгэнэ.  Цоорлын хөндийг нээж өргөсгөн зөөлөрсөн тугалмайг авч цэвэрлэнэ.  Шүдний цөгцний зөөлцийг авна.
  • 66.
  • 67.
    Сурвалжийн сувгийг цэвэрлэх Сувгаа цэвэрлэнэ.  NaCl, H2O2-р ээлжлэн угааж, цус тогтсон эсэхийг шалгана.
  • 68.
    Суваг өргөсгөх  Тохирох хэмжээний reamer,file (25-с дээш) хэрэглэн сувгийг өргөсгөнө.
  • 69.
    Суваг ломбодох  Зуурмагийгнарийн хошуутай зориулалтын шприцэнд хийн, хошууг сувагт гүн оруулан аажим бага даралтаар шахах аргаар ломбодно. Материал сувгийг дүүргэж зөөлцийн хөндийн ёроолыг нэлэнхүйд нь бүрхэхээр хийнэ. Үүний дараа тусгаарлах жийргэвч, байнгын ломбо тавина
  • 70.
    Сүүн шүдний сувгийнломбо  Сувагт хийх болон авахад хялбар байх  Сурвалж шимэгдэхэд хамт шимэгддэг байх  Нянгийн эсрэг үйлчилгээтэй байх  Шүдний эдтэй ойролцоо бүтэцтэй байх  Сурвалжийн орой орчмын эдийн эдгэрлийг дэмжих үйлчлэлтэй байх  Дараагийн байнгын шүд ба холбоос эдийг цочроохгүй байх  Рентген зурагт тодордог байх  Агшиж, тэлэх зэрэг хэлбэр ба шинж чанарын өөрчлөлт үүсгэдэггүй байх
  • 71.
    ХҮҮХДИЙН СҮҮН ШҮДНИЙ ЗӨӨЛЦИЙНЭМЧИЛГЭЭНИЙ ЯВЦАД ГАРЧ БОЛОХ АЛДАА ХҮНДРЭЛҮҮД
  • 72.
    Үзлэг оношлогооны шат Хүүхэд өөрийн өвдөлт зовиурыг нарийн тодорхойлж чаддаггүй учир оношлогоо хийхэд бэрхшээл их тул эмч мэргэжлийн ур чадвар өндөр байх  Туслах шинжилгээний аргыг бүрэн авч оношийг баталгаажуулах  Ялган оношлогоог бүрэн хийсний дараа эмчилгээг төлөвлөх  Эцэг эх, асран хамгаалагч нартай эмчилгээний талаар зөвшилцөж таниулсан зөвшөөрөл авсан байх
  • 73.
    Мэдээ алдуулалтын үед Хэсэггазрын хүндрэл  Уруул, хэл, хацрын салстын хазагдсан шарх  Тарих үеийн болон дараах өвдөлт  Арьс болон салст бүрхүүлийн хариу урвал  Судас гэмтэх, гематом үүсэх  Халдвар орох  Мэдээ алдахгүй байх
  • 74.
    Ерөнхий биеийн хүндрэл Шок  Хэт агааршилтын хам шинж  Анафилактический шок Мэдээ алдуулалтын үед
  • 75.
    Харшлын сорил тавих In vivo- эсрэг төрөгчийг хүүхдийн биед бага хэмжээгээр оруулж үүсэх хариу урвалаар тодорхойлох. Тухайлбал: хамарт дусаах, арьсан дээр дусаах, эндотелийн урвал, толбын урвал  In vitro – үйлчлүүлэгчийн цусыг авч эсрэгтөрөгчтэй урвалд оруулан үүсэх хариу урвалаар тодорхойлох
  • 76.
    Эмчилгээг хийх явцад Хэл, завьж өрөмдөгдөх  Эмийн бодис андуурагдах  Санамсаргүй уух болон залгих  Халдвар хамгаалалын дэглэм алдах  Ломбоны материалыг хэт хатуу зуурч үлдсэн зөөлц, холбоосыг цочроох  Тайрагдсан зөөлцөд хэт даралт үзүүлэх  Шүдний хурц ирмэг үлдээх
  • 77.
    Сувагт ажиллах явцад Зөөлцийг дутуу авч үлдээх  Холбоосыг цочроох  Хэлбэржиж гүйцээгүй шүдний өсөлтийн бүсийг гэмтээх  Сувагт буруу эм үлдээх  Сувгийн хана цоолох  Сувагт багаж хугалах  Сувгийн ломбыг дутуу болон илүү хийх  Хэт даралттайгаар суваг ломбодох
  • 78.
    Шүдийг сэргээх явцад Ломбоны материалын зөв бус зуурах  Хэт өндөр ломбо тавих  Буйлан дээр ломбо тавих  Түшилцэх гадаргууг зайтай ломбодох  Цөгц сэргээх аргыг буруу сонгох  Цутгамал ломбо, бүрээс наасны дараа дутуу цэвэрлэх  Хоёрдогч цоорол үүсэх  Ломбо унах  Ломбоны хурц ирмэг үлдээж орхих
  • 79.
     Та бүхэндамжилт хүсье Анхаарал хандуулсанд баярлалаа