Downloaded 32 times
More Related Content
กฎหมายครอบครัว
- 2.
- 3. กฎหมายลักษณะครอบครัว กฎหมายลักษณะครอบครัว เดิมเรียกว่า “กฎหมายลักษณะ ผัวเมีย”ซึ่งเป็นกฎหมายลักษณะหนึ่ งของกฎหมายตราสามดวง ต่อมามีการตราประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ครอบครัว ขึ้นใช้บังคับแทนกฎหมายลักษณะผัวเมียมาจนถึงปัจจุบัน ประกาศเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ.2478ตราขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1903
- 4. กฎหมายลักษณะครอบครัว การบังคับใช้กฎหมายครอบครัวนั้นได้มีการผ่อนปรน ไม่นา ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ5 ครอบครัว ไปใช้ใน 4 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้แก่ ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และ สตูล สาหรับคดีที่มีลักษณะครบ 3 ประการ คือ 1. คดีนั้นเป็นคดีแพ่งเกี่ยวด้วยครอบครัว 2. คู่กรณีทุกฝ่ายต้องนับถือศาสนาอิสลาม 3. คดีนั้นต้องเกิดในจังหวัดปัตตานี นราธิวาส ยะลา สตูล
- 5. กฎหมายลักษณะครอบครัว คดีดังกล่าวข้างต้นจะนากฎหมายอิสลามว่าด้วยครอบครัวมา บังคับใช้แทนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5ครอบครัว และในการพิจารณาคดีดังกล่าวจะให้ดะโต๊ะบุติธรรม 1 นายนั่งพิจารณา ร่วมกับผู้พิพากษา โดยที่ดะโต๊ะยุติธรรมเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาดข้อกฎหมาย อิสลามคาวินิจฉัยในข้อกฎหมายของดะโต๊ะยุติธรรมถือเป็นเด็ดขาดจะ อุทธรณ์ฎีกาไม่ได้ ปัจจุบันข้อพิพาทเกี่ยวกับครอบครัวต้องฟ้ องต่อ“ศาลเยาวชน และครอบครัว”
- 6. การหมั้น การหมั้น หมายถึง สัญญาที่ฝ่ายชายและฝ่ายหญิงตกลงกันว่า จะทาการสมรสตามกฎหมายต่อไปกฎหมายไม่ได้บังคับว่าจะต้องมี การหมั้นก่อนสมรส ชายหญิงอาจสมรสกันโดยไม่จาเป็นต้องหมั้น ห่อนก็ได้
- 7.
- 8.
- 9. เงื่อนไขการหมั้น ชายและหญิงจะทาสัญญาหมั้นกันได้ ทั้งคู่ต้องมีอายุไม่ต่ากว่า 17 ปีบริบูรณ์หาก คนใดคนหนึ่งมีอายุต่ากว่า 17 ปี การหมั้น นั้นย่อมตกเป็นโมฆะ ชายและหญิงที่มีอายุ ต่ากว่า 17 ปีจะขออนุญาตศาลทาการหมั้น ไม่ได้เพราะไม่มีกฎหมายให้อานาจไว้ ต่าง จากการสมรสซึ่งหากมีเหตุอันสมควรศาล อาจอนุญาตให้ชายหรือหญิงที่มีอายุต่ากว่า 17 ปีที่ทาการสมรสได้ อายุของคู่หมั้น
- 10. เงื่อนไขการหมั้น ความยินยอมของ ผู้แทนโดยชอบ ธรรม ในกรณีที่ผู้เยาว์ทาการหมั้น ผู้เยาว์ จะทาการหมั้นได้ต้องได้รับคายินยอม จากผู้แทนโดยชอบธรรม (บิดามารดา ผู้รับบุตรบุญธรรมหรือผู้ปกครอง แล้วแต่กรณี) ก่อน มิฉะนั้นการหมั้น จะตกเป็นโมฆียะ
- 11. แบบของการ หมั้น • แบบของการหมั้นการหมั้นสามารถกระทา ด้วยวาจาหรือลายลักษณ์อักษรก็ได้ แต่ฝ่าย ฝ่ายชายจะต้องส่งมอบของหมั้นให้แก่ฝ่าย หญิงในขณะทาการหมั้นมิฉะนั้นการหมั้น หมั้นไม่สมบูรณ์ กล่าวคือ ถ้าชายไม่ส่ง มอบของหมั้นให้แก่หญิงในขณะทาการหมั้น หมั้น สัญญาหมั้นไม่เกิด สัญญาจะเกิดก็ ก็ต่อเมื่อฝ่ายชายส่งมอบของหมั้นให้แก่หญิง หญิงแล้วเท่านั้น
- 12.
- 13. • ของหมั้น หมายถึงทรัพย์สินที่ฝ่ายชายส่งมอบหรือโอนให้แก่ ฝ่ายหญิงเพื่อเป็นหลักฐานว่าจะสมรสกับฝ่ายหญิงนั้น เมื่อหมั้น หมั้นแล้วของหมั้นย่อมตกเป็นกรรมสิทธิ์แก่หญิงทันที ของหมั้น
- 14.
- 15. 1.ของหมั้น จะต้องเป็ น ทรัพย์สิน • ของหมั้นจะต้องเป็นทรัพย์สิน แต่จะมี ราคามากน้อยเพียงใดก็ได้ เช่น เงิน บ้าน ที่ดิน แหวน เสื้อผ้า เป็นต้น ของหมั้นอาจเป็นกรรม สิทธ์ของชายคู่หมั้นหรือของบุคคลอื่ นซึ่ ง ยินยอมให้ชายเอาไปหมั้นหญิงก็ได้ เช่นเป็น ของบิดามารดา หรือญาติของฝ่ายชาย เป็นต้น แต่หากชายเอาทรัพย์ของบุคคลอื่นมาหมั้นโดย ที่บุคคลอื่ นไม่ยินยอม หญิงย่อมไม่ได้ กรรมสิทธิ์ในของหมั้นนั้นและเจ้าของทรัพย์ ย่อมมีสิทธิติดตามเอาทรัพย์ของตนคืนได้
- 16.
- 17. 2.ของหมั้นต้องส่ง มอบหรือโอนให้แก่ หญิงในขณะหมั้น • ของหมั้นต้องส่งมอบหรือโอนให้แก่ หญิงในขณะหมั้น หากฝ่ายชายหมั้นหญิง โดยไม่มีการส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินดังกล่าว ให้แก่หญิงในขณะหมั้นการหมั้นนั้นไม่ สมบูรณ์หรือหากมีการส่งมอบหรือโอน ทรัพย์สินดังกล่าวให้แก่หญิงในเวลาอื่ น ทรัพย์สินนั้นก็ไม่ใช่ของหมั้น
- 18. 3.ของหมั้นต้อง ส่งมอบหรือโอน ให้แก่หญิงเท่านั้น • ของหมั้นต้องส่งมอบหรือโอนให้แก่ หญิงเท่านั้น หากฝ่ายชายส่งมอบหรือโอน ทรัพย์สินแก่บุคคลอื่นที่ไม่ใช่หญิงคู่หมั้น ทรัพย์สินนั้นไม่ใช่ของหมั้น เงินไม่ใช้ของหมั้น
- 19. 4.วัตถุประสงค์ ของการให้ของ หมั้น • วัตถุประสงค์ของการให้ของหมั้น ฝ่าย ชายส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินอันเป็นของ หมั้นให้แก่หญิงเพื่อเป็นหลักฐานว่าจะสมรส กับหญิงนั้นหากชายส่งมอบหรือโอน ทรัพย์สินแก่หญิงโดยไม่มีเจตนาจะสมรสกัน ตามกฎหมายกับหญิงคู่หมั้น ทรัพย์สินที่ให้ไว้ ไม่ใช่ของหมั้นและสัญญาดังกล่าวก็จะไม่ใช่ สัญญาหมั้น
- 20. เมื่อฝ่ายชายส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินที่เป็นของหมั้น ให้กับหญิง กรรมสิทธิ์ในของหมั้นนั้นย่อมตกแก่หญิงทันที ที่ ทาการหมั้นหญิงจึงมีสิทธิใช้สอย จาหน่าย จ่ายโอนของหมั้น ได้ แต่มีบงกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้หญิงต้องคืนของหมั้นแก่ ฝ่ายชาย ซึ่งมี 3 ประการดังต่อไปนี้ กรณีที่หญิงต้องคืนของหมั้น
- 21. • การผิดสัญญาหมั้น คือการไม่ยอมสมรสโดย ไม่มีเหตุอันจะอ้างกฎหมายได้ เมื่อหญิงผิด สัญญาหมั้นต้องคืนชองหมั้นให้แก่ฝ่ายชาย 1.หญิงเป็นฝ่ายผิด สัญญาหมั้น • อันเกิดจากหญิงคู่หมั้นอันทาให้ชายคู่หมั้นไม่ สมควรสมรส เช่น หญิงเป็นโรคติดต่อร้ายแรง หรืวิกลจริตหลังการหมั้น หรือเป็นชู้กับชาย อื่น 2. ชายบอกเลิก สัญญาหมั้น มีเหตุสาคัญ • ทาให้คู่กรณีทั้งสองฝ่ายกลับสู่ฐานะเดิม เสมือนไม่มีการหมั้นเกิดขึ้น ดังนั้น หญิงต้อง คืนของหมั้นให้แก่ฝ่ายชาย 3. คู่หมั้นฝ่ายใด หนึ่งบอกเลิก หมั้นที่เป็นโมฆียะ
- 22. กรณีที่กฎหมายบัญญัติให้หญิงไม่ต้องคืนของหมั้น ให้แก่ฝ่ายชายมี 3 ประการดังต่อไปนี้ กรณีที่หญิงไม่ต้องคืนของหมั้น •เมื่อชายผิดสัญญาหมั้นหญิงไม่ต้องคืนของหมั้นแก่ฝ่ายชาย เช่น ชายไปแต่งงานกับหญิงอื่น ชายไม่ยอมจดทะเบียนสมรส และบ่ายเบี่ยงไปเรื่อยๆ เป็นต้น 1. ชายเป็นฝ่ายผิดสัญญาหมั้น
- 23. • อันเกิดจากชายคู่หมั้นอันทาให้หญิงคู่หมั้นไม่สมควรสมรส ด้วย เช่นชายคู่หมั้นเป็นโรคเอดส์ ชายเป็นหมัน ชายยกย่อง หญิงอื่นเป็นภริยา ชายคู่หมั้นติดคุก เป็นต้น กรณีเหล่านี้หญิง มีสิทธิบอกเลิกสัญญาหมั้นได้ โดยหญิงไม่ต้องคืนของหมั้นแก่ ชาย 2. หญิงบอกเลิกสัญญาหมั้นเนื่องจากเหตุ สาคัญ • เนื่องจากของหมั้นตกเป็นกรรมสิทธิ์ของหญิงตั้งแต่มีการหมั้น ดังนั้น ไม่ว่าชายคู่หมั้นหรือหญิงคู่หมั้นถึงแก่ความตาย หญิง หรือฝ่ายหญิงไม่ต้องคืนของหมั้นแก่ฝ่ายชาย 3. คู่หมั้นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งถึงแก่ความตาย
- 24. สินสอด หมายถึง ทรัพย์สินที่ฝ่าย ชายมอบให้แก่บิดามารดาผู้รับบุตร บุตรบุญธรรม หรือผู้ปกครองของ หญิงที่ตนจะสมรสด้วย เพื่อตอบ แทนที่หญิงยอมสมรสกับชาย สินสอด
- 25. ลักษณะของ สินสอด 1. สินสอดต้องเป็ นทรัพย์สิน •แต่จะมีราคามากน้อยเพียงใดก็ได้และจะเป็นวัตถุไม่มีรูปร่างก็ได้เช่นเดียวกับ เช่นเดียวกับของหมั้น เช่น สิทธิเรียกร้อง หุ้นในบริษัท ลิขสิทธ์ 2. สินสอดนั้นชายต้องส่งมอบให้กับบิดามารดา ผู้รับบุตรบุญธรรม ผู้ปกครอง • หากส่งมอบให้แก่หญิงหรือบิดาที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายของหญิง ทรัพย์สินที่ส่ง ที่ส่งมอบย่อมไม่ใช่สินสอด
- 26. 3. สินสอดจะส่งมอบเมื่อใดก็ได้ • ไม่จาเป็นต้องส่งมอบในขณะทาสัญญาสินสอดจะให้หลังทาสัญญาสินสอดก็ได้ สินสอดก็ได้ซึ่งต่างจากการหมั้นที่ต้องส่งมอบให้ขณะทาสัญญาหมั้น 4.สินสอดต้องให้เพื่อตอบแทนการที่หญิงยอมสมรส • ไม่ใช่ให้เพื่อตอบแทนการที่บิดามารดา ผู้รับบุตรบุญธรรมหรือผู้ปกครองยินยอม ยินยอมให้หญิงสมรสกับชาย และไม่ใช่ให้เพื่อตอบแทนการที่บุคคลดังกล่าว ดังกล่าวเลี้ยงดูหญิงมา 5. สินสอดต้องให้โดยมีเจตนาจะสมรสตามกฎหมาย • หากทรัพย์สินโดยไม่มีเจตนาจะสมรสกับหญิงตามกฎหมาย ทรัพย์สินนั้นย่อม ย่อมไม่ใช่สินสอด
- 27. เมื่อฝ่ายชายมอบสินสอดให้แก่บิดามารดา ผู้รับบุตรบุญ ธรรม หรือผู้ปกครองของหญิงแล้วกรรมสิทธิ์ในสินสอดย่อมตกแก่ ฝ่ายหญิงทันทีที่ได้รับมอบโดยไม่ต้องคานึงว่าหญิงจะได้สมรสกับ ชายแล้วหรือไม่ แต่ฝ่ายชายก็มีสิทธิเรียกสินสอดคืนได้ใน 2 กรณี คือ กรณีที่ฝ่ายชายเรียกสินสอดคืน ได้ 1. กรณีไม่มีการสมรสโดยมีเหตุสาคัญ เกิดจากหญิงทาให้ชายไม่สมควรสมรส หรือไม่อาจสมรสกับหญิงได้ เช่น หญิง คู่หมั้นไปมีสัมพันธ์ทางเพศกับชายอื่น เป็นต้น 2. กรณีไม่มีการสมรสโดยมีพฤติการณ์ ซึ่งฝ่ายหญิงต้องรับผิดชอบทาให้ชาย ไม่สมควรหรือไม่อาจสมรสกับหญิงนั้น เช่น หญิงไม่ยอมจดทะเบียนสมรสกับ ชาย
- 28. การสมรส การสมรส หมายถึง การตกลงระหว่างชายและหญิงที่จะอยู่กิน ฉันสามีภรรยาโดยจะจดทะเบียนสมรสเพื่อก่อฐานะเป็นสามีภรรยาที่ชอบ ด้วยกฎหมาย
- 29.
- 30. เงื่อนไขของการสมรส 1. ชายและหญิงมีอายุครบ 17บริบูรณ์แล้ว แล้วทั้งสองคน 6. ชายและหญิงทั้งสองคนต้องสมรสโดยคา คายินยอมเป็นสามีภรรยากัน 2. ชายหรือหญิงจะต้องไม่เป็นบุคคล วิกลจริตหรือคนไร้ความสามารถ 7. หญิงหม้ายจะทาการสมรสใหม่ได้ต่อเมื่อ ต่อเมื่อการสมรสเดิมสิ้นสุดลงผ่านพ้นไปแล้ว แล้ว ไม่น้อยกว่า 310 วัน 3. ชายและหญิงจะต้องไม่เป็นญาติสืบสาย สืบสายโลหิตโดยตรงทั้งขึ้นไปและลงมา 8. ผู้เยาว์ต้องได้รับความยินยอมจากบิดา มารดา ผู้รับบุตรธรรม หรือผู้ปกครองให้ทา ทาการสมรส 4. ผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมจะ สมรสกันไม่ได้ 9. การสมรสต้องไม่บกพร่องในการแสดง เจตนา 5. ชายหรือหญิงจะสมรสกันขณะตนมีคู่ สมรสอยู่ก่อนแล้วไม่ได้
- 31. หากคู่สมรสคนใดคนหนึ่งมีอายุต่ากว่า 17 ปีการสมรสนั้น เป็นโมฆียะ อย่างไรก็ดี ในกรณีที่มีเหตุอันสมควรศาลอาจ อนุญาตให้ชายหญิงที่มีอายุต่ากว่า 17 ปี ทากันสมรสได้ เช่น หญิงอายุ 16 ปีซึ่งตั้งครรภ์แล้ว ศาลอนุญาตให้หญิง นั้นทาการสมรสก่อนอายุครบกาหนดได้ 1. ชายและหญิงมี อายุครบ 17 บริบูรณ์ แล้วทั้งสองคน
- 32. หากคู่สมรสคนใดคนหนึ่ง เป็ นบุคคลวิกลจริตหรือคนไร้ ความสามารถการสมรสนั้นเป็นโมฆะ แต่หากคู่สมรสคนใด คนหนึ่งเสมือนไร้ความสามารถ การสมรสนั้นย่อมสมบูรณ์ 2. ชายหรือหญิงจะต้อง ไม่เป็ นบุคคลวิกลจริต ห รื อ ค น ไ ร้ ความสามารถ
- 33. และต้องไม่เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดา หรือร่วมแต่บิดาหรือมารดาญาติทาง สายโลหิตที่กฎหมายห้ามมิให้ทาการ สมรสด้วยกัน มิฉะนั้นการสมรสจะเป็น โมฆะมี 4ประเภท คือ 3. ชายและหญิงจะต้อง ไม่เป็นญาติสืบสาย โลหิตโดยตรงทั้งขึ้นไป และลงมา
- 34. 1. • ญาติทางสายโลหิตโดยตรงขึ้นไป • ได้แก่บิดา มารดา ปู่ ย่า ตา ยาย ทวด เช่น บุตรสาวสมรสกับบิดาไม่ได้ 2. • ญาติทางสายโลหิตโดยตรงลงมา • ได้แก่ ลูก หลาน แหลน ลื่อ เช่น ปู่สมรสกับหลานสาวไม่ได้ 3. • พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน • เช่น พี่ชายสมรสกับน้องสาวไม่ได้ 4. • พี่น้องร่วมแต่บิดาหรือมารดา • ได้แก่ พี่น้องที่มีพ่อคนเดียวกันตึคนละแม่ หรือมีแม่คนเดียวกันแต่คนละพ่อ เช่น เช่น พี่ชายสมรสกับน้องสาวต่างมารดาไม่ได้
- 35. ญาติทางสายโลหิตที่กฎหมายห้ามมิให้ทาการสมรสด้วยกันให้ ถือตามความเป็นจริง เช่น บิดากับบุตรสาวนอกกฎหมายแม้จะไม่ใช่ ญาติกันตามกฎหมายแต่ก็เป็นญาติตามความเป็นจริงจึงทาการสมรส กันไม่ได้ อย่างไรก็ดี ลุง ป้ า น้า อา หลาน เหลน ไม่ใช่ญาติสืบสาย โลหิตโดยตรงแต่เป็นเพียงญาติสืบสายโลหิตโดยอ้อมเท่านั้น ดังนั้น บุคคลดังกล่าวสมรสกันได้ เช่น อาสมรสกับหลาน ลูกพี่ลูกน้องสมรส กัน ลุงสมรสกับแหลน
- 36. ถ้าบุคคลทั้งสองคนสมรสกันการสมรสนั้นสมบูรณ์แต่มีผลทา ให้การรับบุตรบุญธรรมนั้นยกเลิกไป กล่าวคือ บุคคลทั้งสอง ไม่มีฐานะเป็นผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมอีกต่อไป แต่จะมีฐานะเป็นสามีภรรยาแทน 4.ผู้รับบุตรบุญธรรม และบุตรบุญธรรมจะ สมรสกันไม่ได้
- 37. การสมรสที่คนใดคนหนึ่งมีคู่สมรสอยู่ก่อนแล้ว เรียกว่า “การ สมรสซ้อน”มีผลให้การสมรสครั้งหลังเป็นโมฆะ เช่น นาย จดทะเบียนสมรสกับนางเปเป้ อยู่แล้ว ต่อมานายตั๊กไปจด ทะเบียนสมรสกับนางสาวเมย์ การสมรสระหว่างนายตั๊กกับ นางเปเป้ มีผลสมบูรณ์ แต่การสมรสระหว่างนายตั๊กกับ นางสาวเมย์เป็นโมฆะ เพราะเป็นการสมรสซ้อน 5. ชายหรือหญิงจะ สมรสกันขณะตนมีคู่ สมรสอยู่ก่อนแล้ว ไม่ได้
- 38. หากคู่สมรสคนใดคนหนึ่งไม่ยินยอมที่จะสมรสด้วยหรือ ยินยอมสมรสด้วยแต่ไม่มีเจตนาเป็นสามีภรรยากัน การสมรส นั้นเป็นโมฆะ เช่นชายหญิงจดทะเบียนสมรสกันเพื่อจะได้ สิทธิในการลดหย่อนภาษีในฐานะที่มีคู่สมรสโดยทั้งคู่ไม่มี เจตนาที่จะมาเป็นสามีภรรยากัน 6. ชายและหญิงทั้งสอง คนต้ องสมรสโดยคา ยินยอมเป็ นสามีภรรยา กัน
- 39. ทั้งนี้ เพื่อป้ องกันปัญหาว่าใครคือบิดาของเด็กที่อาจเกิดมาใน ระหว่างนั้นอย่างไรก็ดี หากหญิงหม้ายสมรสใหม่ภายใน 310 วันนับแต่การสมรเดิมสิ้นสุดลง การสมรสนั้นสมบูรณ์ เพียงแต่ หากเด็กคลอดออกมาในระยะเวลา 310วันนับแต่วันที่การสมรส เดิมสิ้นสุดลง กฎหมายจะสันนิษฐานว่าสามีใหม่เป็นบิดาของเด็ก คนดังกล่าว อย่างไรก็ตาม หญิงหม้ายสามารสมรสใหม่ได้ทันที ถ้าปรากฏข้อเท็จจริงอย่างใดอย่างหนึ่งใน 4 ประการดังต่อไปนี้ 7 หญิงหม้ายจะทาการสมรสใหม่ ได้ต่อเมื่อการสมรสเดิมสิ้นสุดลง ผ่านพ้นไปแล้ว ไม่น้อยกว่า 310 วัน
- 40. 1. ได้คลอดบุตรแล้ว ในระหว่างนั้น 2. สมรสกับคู่สมรส เดิม 3.มีใบรับรองแพทย์ว่า ไม่ได้ตั้งครรภ์ 4. มีคาสั่งของศาลให้ สมรสได้
- 41. กล่าวคือ การสมรสต้องไม่สาคัญผิดในตัว คู่สมรส ไม่ถูกกลฉ้อฉลและไม่ถูกข่มขู่ หากสมรสสาคัญผิดในตัวคู่สมรสหรือถูกกล ฉ้อฉล หรือไม่ถูกข่มขู่ การสมรสจะเป็น โมฆียะ ชายและหญิงที่สมรสกันก่อนอายุ 20 ปี บริบูรณ์จะต้องได้รับความยินยอมจาก ผู้แทนโดยชอบธรรมก่อน มิฉะนั้นการ สมรสจะเป็นโมฆียะ 8. ผู้เยาว์ต้องได้รับ ความยินยอมจากบิดา มารดา ผู้รับบุตร ธรรม หรือผู้ปกครอง ให้ทาการสมรส 9. การสมรสต้องไม่ บกพร่องในการ แสดงเจตนา
- 42. การสมรส ที่เป็ นโมฆะ • 1.การสมรสที่ชายหรือหญิงเป็นคนวิกลจริต หรือคนไร้ความสามารถ • 2. ชายและหญิงจะต้องไม่เป็นญาติสืบสาย โลหิตโดยตรง หรือพี่น้องร่วมบิดามารดา หรือ หรือร่วมแต่บิดาหรือมารดา • 3. การสมรสซ้อน • 4. ชายและหญิงทั้งสองคนต้องสมรสโดยคา ยินยอมเป็นสามีภรรยากัน
- 43. การสมรสที่เป็ นโมฆียะ • 1.การสมรสที่ชายหรือหญิงอายุไม่ครบ 17 ปีบริบูรณ์ • 2. การสมรสของผู้เยาว์ที่ไม่ได้รับการ ยินยอมโดยชอบธรรม • 3. การสมรสสาคัญตัวผิดในคู่สมรส • 4. การสมรสโดยถูกกลฉ้อฉล • 5. การสมรสโดยถูกข่มขู่
- 44. • การสมรสจะสมบูรณ์และมีผลชอบด้วยกฎหมายก็ต่อเมื่อชาย และหญิงจดทะเบียนสมรส มิเช่นนั้นชายและหญิงจะไม่เป็น สามีภรรยากันตามกฎหมายไม่ว่าจะอยู่กันนานเพียงใดหรือมี ลูกกันกี่คนหรือจะจัดงานตามประเพณีศาสนาวัฒนธรรมใดก็ ตามก็ไม่ถือว่าเป็นสามีภรรยากันตามกฎหมายถ้ามิได้จด ทะเบียนสมรสกัน การที่ชายหญิงไม่ได้จดทะเบียนสมรสกันไม่ ทาให้การสมรสตกเป็นโมฆะหรือโมฆียะตาอย่างใด เพราะการ สมรสยังไม่ได้เกิดขึ้นเลยตราบใดที่ยังไม่ได้จดทะเบียนสมรส แบบของการสมรส
- 45.
- 46. • สินส่วนตัว หมายถึงทรัพย์สินที่เป็นกรรมสิทธ์ของสามี ภรรยาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งโดยเฉพาะ กล่าวคือ สินส่วนตัวของ ของสามีก็เป็นของสามีเพียงผู้เดียว ภรรยาไม่มีส่วนเป็น เจ้าของด้วย โดยสินส่วนตัวมี 4 ประเภท ได้แก่ สินส่วนตัว
- 47. 1. ทรัพย์สินที่สามีหรือ ภรรยามีอยู่ก่อนสมรส • ทรัพย์สินที่สามีหรือภรรยามีอยู่หรือได้มา ได้มาก่อนวันจดทะเบียนสมรสเช่น ก่อน ก่อนจดทะเบียนสมรส ชายมีบ้านหนึ่ ง หลังส่วนหญิงมีเงินฝากในบัญชี 1 ล้าน บาท บ้านเป็นสินส่วนตัวของชาย ส่วน เงินฝากเป็นสินส่วนตัวของหญิง ต่อมา ชายหญิงได้จดทะเบียนสมรสกัน บ้านก็ ก็ยังเป็นสินส่วนตัวของสามีอยู่ส่วนเงิน ฝากก็เป็นสินส่วนตัวของภรรยาเช่นกัน
- 48. 2. เครื่องใช้สอย ส่วนตัว เครื่องแต่ง กายหรือเครื่องประดับ กายตามควรแก่ฐานะ ของสมมีภรรยาหรือ เครื่องมือเครื่องใช้ที่ จาเป็นในการประกอบ อาชีพของสามีหรือ ภรรยา • ทรัพย์สินประเภทนี้ ต้องได้มาหลังวันจด ทะเบียนสมรส เพราะถ้าได้มาก่อนจด ทะเบียนสมรสก็จะเป็นสินส่วนตัวตาม ประเภทแรก เช่น หลังการจดทะเบียนสมรส สมรส สามี่เอาเงินเดือนของตนไปซื้อเสื้อผ้า เสื้อผ้าสาหรับทางาน เสื้อผ้าดังกล่าวเป็นสิน สินส่วนตัวของสามี หรือภรรยาประกบอาชีพ อาชีพเสริมสวยได้ซื้อกรรไกรซอยผมและ เครื่องเป่าผม กรรไกรซอยผมและเครื่องเป่ า เป่าผมดังกล่าวเป็นสินส่วนตัวของภรรยา
- 49. 3. ทรัพย์สินที่ สามีหรือภรรยา ได้มาโดยการรับ มรดกหรือการให้ โดยเสน่หา • ทรัพย์ประเภทนี้ก็เช่นเดียวกับทรัพย์สิน ประเภทที่ 2 ต้องได้มาหลังจดทะเบียน สมรส เพราะถ้าได้มาก่อนวันจดทะเบียน สมรสก็จะเป็นสินส่วนตัวตามประเภทแรก เช่น หลังจากจดทะเบียนสมรสภรรยาได้รับ ได้รับมรดกมารดาของตนเป็นที่ดิน 100 ไร่ ที่ดินดังกล่าวเป็นสินส่วนตัวของภรรยา หรือ หรือสามีเป็นนักแสดงลิเก แม่ยกมอบ สร้อยคอทองคาให้สามี สร้อยคอทองคา ดังกล่าวเป็นสินส่วนตัวของสามี
- 50. 4. ของหมั้น •ของหมั้นเป็นกรรมสิทธิ์ของหญิงตั้งแต่ทา ทาการหมั้นกับชาย ของหมั้นจึงเป็นสิน ส่วนตัวของภรรยาออหากพิจารณาแล้ว ของหมั้นก็จัดเป็นสินส่วนตัวประเภทแรก แรกอย่างหนึ่ ง เนื่ องจากเป็นทรัพย์สินที่ ภรรยาได้มาก่อนสมรส
- 51. • สินส่วนตัวถ้าไปขายได้เงินมา หรือนาไปแลกเปลี่ยนได้ทรัพย์สินอื่นมา แทนเงินหรือทรัพย์สินอื่นที่ได้มานั้นยังคงเป็นสินส่วนตัวอยู่ เช่น สามีเอาที่ดินซึ่งเป็นสินส่วนตัวไปขายได้เงินมา 10 ล้านบาท เงิน จานวนนั้นยังคงเป็นสินส่วนตัวของสามีเช่นเดิม ของแทนสินส่วนตัว • สินส่วนตัวของคู่สมรสฝ่ายใด คู่สมรสฝ่ายนั้นย่อมมีอานาจจัดการได้ โดยลาพัง เช่น ภรรยามีที่ดินก่อนสมรส 1 แปลง ภรรยามีอานาจขาย ที่ดินแปลงนี้ได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากสามี การจัดการสินส่วนตัว
- 52. • ทรัพย์สินที่เป็นกรรมสิทธิ์ร่วมกันของสามีและ ภรรยา โดยสามีและภรรยามีส่วนใน ทรัพย์สินนั้นคนละครึ่งโดยสินสมรสมี 3 ประเภทได้แก่ สินสมรส
- 53. 1. ทรัพย์สินที่คู่ สมรสได้มาระหว่าง สมรส • ทรัพย์ทุกชนิดที่คู่สมรสได้มาหลังจากวันจด จดทะเบียนสมรส( ยกเว้นทรัพย์สินที่ เป็นสินส่วนตัวประเภทที่ 2 และ 3 ) ไม่ว่าจะเป็นเงินเดือน โบนัส เบี้ยเลี้ยง เงินรางวัลที่ได้จากการชิงโชคหรือจากการ การถูกลอตเตอรี่
- 54. 2. ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสโดย พินัยกรรมหรือหนังสือยกให้ระบุว่าให้เป็ น สินสมรส •โดยหลักแล้วทรัพย์สินที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้มาระหว่างสมรสโดยการรับมรดกหรือการให้ การให้โดยเสน่หาเป็นสินส่วนตัว แต่หากมีการระบุชัดเจนในทรัพย์สินนั้นเป็น สินสมรส ทรัพย์สินนั้นก็จะเป็นสินสมรสอันเป็นการเคารพเจตนาของผู้ยกทรัพย์สิน ทรัพย์สินให้หรือผู้ทาพินัยกรรม เช่น บิดาของสามีถึงแก่ความตายและได้ทา พินัยกรรมยกทรัพย์สินทั้งหมดให้สามีโดยระบุว่าให้เป็นสินสมรส ทรัพย์มรดกทั้งหมด ทั้งหมดย่อมเป็นสินสมรส แต่ถ้าไม่ระบุว่าเป็นสินสมรส ทรัพย์มรดกย่อมเป็นสิน สินส่วนตัวของสามี อนึ่ง มีข้อสังเกตว่าการระบุทรัพย์ที่ยกให้เป็นสินสมรสจะต้อง จะต้องระบุไว้ในพินัยกรรมหรือหนังสือยกให้ จะระบุด้วยวาจาไม่ได้
- 55. 3. ทรัพย์สินที่เป็ นดอก ผลสินส่วนตัว •ดอกผลธรรมดาและดอกผลนิตินัยที่เกิดขึ้นหลังจากจดทะเบียนสมรส สมรสย่อมเป็นสินสมรสทั้งสิ้น เช่น ก่อนสมรสภรรยามีแม่หมูอยู่ 1 ตัว หลังจากสมรสแล้วแม่หมูตกลูก 8 ตัว แม่หมูเป็นสิน ส่วนตัวของภรรยา ส่วนลูกหมูทั้ง 8 ตัวเป็นดอกผลธรรมดาของแม่ แม่หมู ดังนั้นลูกหมูทั้ง 8 ตัวจึงเป็นสินสมรส หรือก่อนสมรส สามีมีเงินฝากธนาคาร 1 ล้านบาท ภายหลังสมรสธนาคารคิด ดอกเบี้ยให้ 10,000 บาท เงินฝากธนาคาร 1 ล้านบาทเป็นสิน ส่วนตัวของสามี ส่วนดอกเบี้ย 10,000 บาทเป็นดอกผลนิตินัย ของเงินฝาก ดังนั้นดอกเบี้ยจึงเป็นสินสมรส
- 56. • โดยหลักแล้วสามีหรือภรรยามีอานาจจัดการสินสมรสได้โดย ลาพัง เช่นสามีมีอานาจขายรถยนต์สินสมรสได้ หรือ ภรรยามีอานาจเอาที่ดินสินสมรสไปให้เช่าไม่เกิน 3 ปีได้ เป็น ต้น แต่ถ้าเป็นการจัดการที่สาคัญสามีและภรรยาต้องจัดการ ร่วมกัน ซึ่งกฎหมายกาหนดให้สามีและภรรยาต้องร่วมกัน จัดการสินสมรสที่สาคัญ 8 ประการ ได้แก่ การจัดการสินสมรส
- 57. 1. • ขาย แลกเปลี่ยนขายฝาก ให้เช่าซื้อ จานอง ปลดจานอง หรือโอนสิทธิจานองซึ่งบ้าน ที่ดิน เรือ แพหรือสัตว์พาหนะ 2. • ก่อตั้งหรือยกเลิกภาระจายอม สิทธิอาศัย สิทธิเหนือพื้นดิน สิทธิเก็บกินหรือภาระติดพันในบ้านหรือที่ดิน 3. • ให้เช่าบ้านหรือที่ดินเกิน 3 ปี 4. • ให้กู้ยืมเงิน
- 58. 5. • ให้โดยการเสน่หา เว้นแต่การให้เพื่อการกุศลเพื่อการสังคม หรือตามหน้าที่ธรรมจรรยาพอสมควรแก่ฐานะครอบครัว 6. • การประนีประนอมยอมความ 7. • มอบข้อพิพาทให้อนุญาตตุลาการวินิจฉัย 8. • นาทรัพย์สินไปประกันต่อเจ้าพนักงานหรือศาล
- 59. การจัดการสินสมรสที่สาคัญทั้ง 8 ประการสามีหรือภรรยา จะทาไปโดยลาพังไม่ได้ หากสามีหรือภรรยากระทาไปโดยลาพัง และคู่สัญญาฝ่ายตรงข้ามกระทาการโดยไม่สุจริต สามีหรือภรรยาที่ ไม่ได้ให้ความยินยอมมีสิทธิ์ฟ้ องศาลให้เพิกถอนนิติกรรมนั้นได้ เช่น สามีเอาบ้านและที่ดินซึ่งเป็นสินสมรสไปขายให้นายดาโดยไม่ได้รับ ความยินยอมจากภรรยา และนายดาก็ทราบว่าที่ดินดังกล่าวเป็น สินสมรส ภรรยามีสิทธิ์ฟ้ องศาลให้เพิกถอนสัญญาซื้อขายบ้านและ ที่ดินดังกล่าวได้
- 60. • หากชายหญิงอยู่กินกันฉันสามีภรรยาโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส ทรัพย์สินที่ชายหญิงทามาหากินได้ร่วมกันถือว่าชายและหญิงเป็นเจ้าของ ทรัพย์สินดังกล่าวร่วมกัน มีส่วนแบ่งคนละครึ่งเท่ากันส่วนทรัพย์สินที่ต่าง คนต่างทามาหาได้แยกกันก็เป็นกรรมสิทธ์ของฝ่ายนั้นเพียงผู้เดียว เช่น เช่นชายหญิงแต่งงานกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส ต่อมาทั้งคู่ได้ร่วมกัน เปิดร้านอาหารได้กาไร 1 ล้านบาท เงินกาไรดังกล่าวไม่ใช่สินสมรส แต่ เป็นกรรมสิทธิ์ร่วมกันของชายและหญิงซึ่งทั้งคู่มีสิทธิในเงินกาไรคนละครึ่ง ทรัพย์สินระหว่างสามีภรรยาที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส
- 61. การสิ้นสุด แห่งการ สมรส 1. คู่สมรสฝ่ายใด ฝ่ายหนึ่งถึงแก่ ความตาย 2. ศาลพิพากษา ให้เพิกถอนการ สมรสที่เป็นโมฆียะ 3. คู่สมรสหย่า ขาดจากกันเป็ น สามีภรรยา
- 62. การตายที่ทาให้การสมรสสิ้นสุดลง หมายถึง การ ตายตามธรรมชาติไม่รวมถึงการตายโดยผลของกฎหมาย หรือการสาบสูญซึ่งเป็นเพียงเหตุหย่าเท่านั้น เช่น สามีถูก ศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญก็ยังไม่ถือว่าการสมรสสิ้นสุดลง ทันที ภรรยาต้องนาเหตุดังกล่าวไปฟ้ องหย่าและการสมรสจะ สิ้นสุดลงเมื่อศาลมีคาพิพากษาให้หย่าขาดจากกัน ซึ่งแตก ตายจาการตายตามธรรมชาติที่การสมรสสิ้นสุดลงทันทีที่คู่ สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งถึงแก่ความตาย 1. คู่สมรสฝ่ายใด ฝ่ายหนึ่งถึงแก่ ความตาย
- 63. การสมรสที่เป็นโมฆียะมีผลสมบูรณ์อยู่จนกว่าศาลพิพากษาให้เพิก ถอนการสมรส ผู้มีส่วนได้เสียจะบอกล้างเองเหมือนเช่นนิติกรรม ทั่วไปไม่ได้ แต่ต้องใช้วิธีการฟ้องขอให้ศาลเพิกถอนการสมรส และ เมื่อศาลพิพากษาให้เพิกถอนการสมรสแล้ว การสมรสที่เป็ น โมฆียะย่อมสิ้นสุดลงในวันที่ศาลมีคาพิพากษาถึงที่สุด ซึ่งแตกต่าง จากโมฆียกรรมธรรมดาที่บอกล้างแล้ว ถือว่าเป็นโมฆะมาแต่ เริ่มแรก 2. ศาลพิพากษา ให้เพิกถอนการ สมรสที่เป็น โมฆียะ
- 64. การหย่าอันทาให้สิ้นสุดการสมรสลงมี 2 ประเภท คือ1. การหย่าโดยความยินยอมของทั้งสอง ฝ่าย 2. การหย่าโดยคาพิพากษาของศาล 3. คู่สมรสหย่า ขาดจากกันเป็น สามีภรรยา 1. การหย่าโดยความยินยอมของทั้งสองฝ่าย • การหย่าโดยความยินยอมของทั้งสองฝ่ายต้องทาหนังสือและมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อย 2 คน โดยสามีและภรรยาต้องลงลายมือชื่อไว้ในหนังสือหย่าด้วย จะตกลงกันด้วยวาจาไม่ได้ และสามีภรรยาทั้งสองคนต้องนาหนังสือหย่าไปจดทะเบียนการหย่า ณ ที่ว่าการอาเภอหรือ สานักงานเขตจึงจะมีผลทาให้การสมรสสิ้นสุดลงในวันที่จดทะเบียนการหย่า ในกรณีที่สามี ภรรยาทาหนังสือการหย่ากันไว้แล้วแต่ยังไม่ได้จดทะเบียนการหย่า การสมรสยังไม่สิ้นสุด คู่ สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะทาการสมรสใหม่ไม่ได้ มิฉะนั้นจะเป็นการสมรสซ้อน ถ้าทาหนังสือ หย่าไว้แล้วแต่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ยอมไปจดทะเบียนการหย่า อีกฝ่ายสามารถฟ้ องศาล ให้บังคับไปจดทะเบียนการหย่าได้
- 65. 1. การหย่าโดยความยินยอมของทั้งสองฝ่าย • การหย่าโดยความยินยอมของทั้งสองฝ่ายต้องทาหนังสือและมีพยานลง ลายมือชื่ออย่างน้อย2 คน โดยสามีและภรรยาต้องลงลายมือชื่อไว้ใน หนังสือหย่าด้วย จะตกลงกันด้วยวาจาไม่ได้ และสามีภรรยาทั้งสองคน คนต้องนาหนังสือหย่าไปจดทะเบียนการหย่า ณ ที่ว่าการอาเภอหรือ สานักงานเขตจึงจะมีผลทาให้การสมรสสิ้นสุดลงในวันที่จดทะเบียนการหย่า หย่า ในกรณีที่สามีภรรยาทาหนังสือการหย่ากันไว้แล้วแต่ยังไม่ได้จด ทะเบียนการหย่า การสมรสยังไม่สิ้นสุด คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ งจะทาการ การสมรสใหม่ไม่ได้ มิฉะนั้นจะเป็นการสมรสซ้อน ถ้าทาหนังสือหย่าไว้ แล้วแต่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ งไม่ยอมไปจดทะเบียนการหย่า อีกฝ่าย สามารถฟ้ องศาลให้บังคับไปจดทะเบียนการหย่าได้
- 66. 2 การหย่าโดยคาพิพากษาของศาล • การที่ศาลจะสั่งให้สามีภรรยาหย่าขาดจากการสมรสกันได้จะต้องมีสามี สามีหรือภรรยาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งฟ้องขอหย่า คู่สมรสจะฟ้ องคดีขอหย่าได้ก็ ได้ก็ต่อเมื่อเข้าเหตุฟ้ องหย่าประการใดประการหนึ่งตามที่กฎหมายกาหนด กาหนด คู่สมรสจะอาศัยเหตุอื่นนอกเหนือจากที่กฎหมายกาหนดมาเป็น เป็นเหตุฟ้ องหย่าไม่ได้
- 67. เหตุฟ้ องหย่า มี12 ประการได้แก่ 1 สามีหรือภรรยาอุปการะเลี้ยงดูผู้อื่นฉันท์ภรรยาหรือสามี • เป็นชู้หรือมีชู้หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้ องหย่าได้ เช่น สามีมีภรรยาน้อย ภรรยาหลวงฟ้ องหย่าได้ หากสามีเพียงไปเที่ยวโสเภณีเป็นครั้งคราวยังไม่เป็นเหตุฟ้ องหย่า สามีหรือ หรือภรรยามีชู้แม้เป็นการกระทาเพียงครั้งเดียวก็สามารถถูกฟ้ องหย่าได้ แต่หากภรรยาถูกข่มขืนไม่ถือ ไม่ถือว่ามีชู้สามีฟ้ องหย่าไม่ได้ 2 สามีหรือภรรยาประพฤติชั่ว • ไม่ว่าความประพฤติชั่วนั้นจะเป็นความผิดอาญาหรือไม่เป็นเหตุให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้รับความขายหน้า ขายหน้าอย่างแรง หรือถูกดูถูกเกลียดชัง หรือได้รับความเสียหายเดือดร้อนเกินควร อีกฝ่ายหนึ่งฟ้ อง ฟ้ องหย่าได้ เช่น สามีเป็นชู้กับภรรยาผู้อื่น สามีเลี้ยงดุชายที่ผ่าตัดแปลงเพศแล้วเป็นภรรยาตน ภรรยา ภรรยายินยอมให้ชายอื่นล่วงเกินในทางชู้สาว กรณีเหล่านี้ถือว่าเป็นพฤติกรรมชั่วที่เป็นเหตุฟ้ องหย่าได้
- 68. 3 สามีหรือภรรยาทาร้าย • หรือทรมานร่างกายหรือจิตใจหรือหมิ่นประมาทเหยียดหยามอีกฝ่ายหนึ่ง หรือบุพการีอีกฝ่าย อีกฝ่ายหนึ่งอย่างร้ายแรง อีกฝ่ายหนึ่งฟ้ องหย่าได้เช่น สามีใช้ไม้ตีภรรยาจนบาดเจ็บสาหัส สาหัส สามีด่าภรรยาและมารดาของภรรยาว่าเป็นหญิงโสเภณี ภรรยาพูดกับเพื่อนว่าสามีมัก สามีมักมากในกาม โหดร้ายอามหิต กรณีเหล่านี้ถือเป็นเหตุฟ้ องหย่าได้ 4 สามีหรือภรรยาจงใจละทิ้งร้างอีกฝ่ายหนึ่งไปเกิน 1 ปี อีกฝ่ายหนึ่งฟ้ องหย่าได้ • การจงใจทิ้งร้าง หมายถึง กรณีที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีเจตนาที่จะแยกไปอยู่ต่างหากอีกที่หนึ่งและ หนึ่งและได้แยกกันอยู่ตามเจตนานั้น หากสามีภรรยาตกลงแยกกันอยู่หรือสามีภรรยาแยกกัน แยกกันอยู่คนละแห่งเนื่องจากความจาเป็นในการประกอบอาชีพการงาน ไม่ถือว่าเป็นการละ การละทิ้งร้าง อีกฝ่ายยังฟ้ องหย่าไม่ได้
- 69. 5 สามีหรือภรรยาต้องคาพิพากษาถึงที่สุดและได้ถูกจาคุกเกิน 1ปี อีกฝ่ายฟ้ อหย่าได้ • แต่ภรรยาหรือสามีที่ฟ้ องหย่าจะต้องไม่มีส่วนร่วมในการกระทาความผิดนั้นและ และได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินควรในการดารงชีพโดยลาพัง 6 สามีหรือภรรยาสมัครใจแยกกันอยู่เพราะอยู่ด้วยกันโดยปกติสุขไม่ได้หรือ แยกกันอยู่ตามคาสั่งของศาลเป็ นเวลาเกิน 3 ปี ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งฟ้ องหย่าได้ • จะเห็นได้ว่าการตกลงแยกกันอยู่ไม่เป็นการละทิ้งร้างแต่ก็เป็นเหตุหย่าได้หาก หากแยกกันอยู่เป็นเวลาเกิน 3 ปี เช่น สามีชอบทุบตีภรรยาเป็นประจาทั้งสองฝ่าย สองฝ่ายจึงตกลงแยกกันอยู่เป็นเวลาเกิน 3 ปี สามีฟ้ องหย่าภรรยาได้และภรรยาก็ ภรรยาก็ฟ้ องหย่าสามีได้เช่นกัน
- 70. 7 สามีหรือภรรยาถูกศาลสั่งให้เป็ นคนสาบสูญหรือหายไปเป็นเวลาเกิน 3 ปี ฝ่ายที่ยังอยู่ฟ้ องหย่าได้ • เช่น สามีไปชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยจากทหารเผด็จการ แล้วหายตัวไปเกิน เกิน 3 ปี ภรรยาฟ้ งหย่าสามีได้ 8 สามีหรือภรรยาไม่อุปการะเลี้ยงดูอีกฝ่ายหนึ่งจนเป็ นที่เดือดร้อน • หรือทาการอันเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภรรยากันอย่างร้ายแรง อีกฝ่ายหนึ่ง หนึ่งฟ้ องหย่าได้ เช่น สามีไม่เคยจ่ายเงินเลี้ยงดุครอบครัว สามีไล่ภรรยาออกจาก จากบ้านแล้วพาภรรยาใหม่มาอยู่ด้วย ภรรยาปฏิเสธไม่ให้สามีร่วมประเวณีด้วยไม่ ด้วยไม่มีเหตุผลอันสมควร หรือสามีทาร้ายภรรยาหลายครั้ง กรณีเหล่านี้เป็นเหตุ เหตุฟ้ องหย่าได้
- 71. 9 สามีหรือภรรยาวิกลจริตติดต่อกันเกิน 3ปี ยากที่จะรักษาให้หายและถึง ขนาดที่ทนอยู่ร่วมกันต่อไปไม่ได้ อีกฝ่ายฟ้ องหย่าได้ • เช่น สามีเป็นบ้าชอบอาละวาดกับภรรยาและลูกเป็นประจะ ภรรยาฟ้ องหย่าได้ 10 สามีหรือภรรยาประพฤติผิดหนังสือทัณฑ์บนที่ทั้งคู่ทาไว้ อีกฝ่ายฟ้ องหย่า ได้ • ทัณฑ์บน หมายถึง หนังสือสัญญาว่าจะไม่ประพฤติละเมิดตามเงื่อนไขที่ได้ให้ไว้ ให้ไว้ เช่น สามีทาทัณฑ์บนกับภรรยาไว้ว่าจะยอมเลิกกับภรรยาน้อย เมื่อสามีไม่ สามีไม่เลิกกับภรรยาน้อยเป็นการผิดทัณฑ์บน ภรรยาฟ้ องหย่าได้
- 72. 11 สามีหรือภรรยาเป็ นโรคติดต่ออย่างร้ายแรงเป็นการเลี่ยงภัยแก่อีกฝ่าย หนึ่ง และโรคเป็ นลักษณะเรื้อรังไม่มีทางรักษาหายได้ อีกฝ่ายฟ้ องหย่าได้ • สามีเป็นโรคเอดส์ ภรรยาฟ้ องหย่าได้แต่ถ้าฝ่ายใดเป็นโรคมะเร็ง อีกฝ่ายฟ้ องหย่า หย่าไม่ได้เพราะโรคมะเร็งไม่ใช่โรคติดต่อ 12 สามีหรือภรรยามีสภาพแห่งกายที่ไม่อาจร่วมประเวณีได้ตลอดกาล อีก ฝ่ายฟ้ องหย่าได้ • เช่น สามีเป็นกามโรคถึงขนาดสูญเสียอวัยวะสืบพันธุ์หรือเป็นกามโรคตายด้าน ด้านถาวร หรือภรรยามีช่องคลอดเล็กผิดปกติจนไม่อาจร่วมประเวณีได้ อีกฝ่าย ฝ่ายฟ้ องหย่าได้ หากแต่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นหมันไม่เหตุเหตุฟ้ องหย่าตาม ตามข้อนี้ เพราะยังสามารถร่วมประเวณีได้อยู่
- 73. บุตรที่คลอดจากหญิงใดย่อมเป็ นบุตรชอบด้วยกฎหมาย ของหญิงนั้นเสมอ แต่ชายคนใดจะเป็นบิดาของบุตรเป็นเรื่องที่ ไม่แน่นอนดังนั้น กฎหมายจึงกาหนดข้อสันนิษฐานเบื้องต้น เกี่ยวกับการเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของบิดาไว้ดังนี้ 1. การเป็ นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของบิดามารดา บิดามารดากับบุตร
- 74. • เช่น นายดาสมรสกับนางแดงระหว่างสมรสกับนางแดงคลอด บุตร บุตรคนดังกล่าวกฎหมายสันนิษฐานว่าเป็นบุตรที่ชอบ ด้วยกฎหมายของนายดา หรือหลังจากที่นายดาสมรสกับนาง แดง นายดาตายอันเป็นเหตุให้การสมรสสิ้นสุดลง หลังจาก นายดาตายเป็นเวลา 200 วันนางแดงได้คลอดบุตร บุตรคน ดังกล่าวกฎหมายสันนิษฐานว่าเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย ของนายดา 1.1 เด็กที่เกิดระหว่างสมรสหรือภายในเวลา 310 วัน นับตั้งแต่การสมรสสิ้นสุดลงให้สันนิษฐานว่าเป็ นบุตร ด้วยกฎหมายของสามีหรือชายซึ่งเคยเป็นสามีของหญิง
- 75. • 1 เด็กที่เกิดจากหญิงที่สมรสซ้อนให้สันนิษฐานว่าเป็นบุตรที่ ชอบด้วยกฎหมายของชายผู้เป็นสามีซึ่งได้จดทะเบียนครั้งหลัง เช่น นายดาสมรสกับนางแดง ต่อมานางแดงแอบไปจดทะเบียน ทะเบียนสมรสกับนายเขียวซึงเป็นการสมรสซ้อน หลังจากนั้นนาง นางแดงคลอดบุตร บุตรคนดังกล่าวกฎหมายสันนิษฐานว่าเป็น เป็นชอบด้วยกฎหมายของนายเขียว แม้การสมรสระหว่างนางแดง แดงกับนายเขียวจะเป็นโมฆะก็ตาม 1.2 เด็กที่เกิดจากการสมรสที่เป็ นโมฆะ
- 76. • 2 เด็กที่เกิดจากการสมรสที่เป็นโมฆะด้วยเหตุอื่นๆที่ไม่ใช่กรณีหญิง สมรสซ้อนและเด็กนั้นได้เกิดก่อนหรือภายใน310วันนับตั้งแต่ที่ศาลมี คาพิพากษาถึงที่สุดให้การสมรสเป็นโมฆะให้สันนิษฐานว่าเป็นบุตรที่ ชอบด้วยกฎหมายของชายซึ่งเป็นสามีจากการสมรสที่เป็นโมฆะ ดังกล่าว เช่น นายดาและนางแดงเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาซึ่งได้พลัด พรากจากกันมาตั้งแต่ยังเด็ก ต่อมาทั้งคู่ได้สมรสกัน การสมรสดังกล่าว เป็นโมฆะ หลังจากนั้นนางแดงได้คลอดบุตรคนแรกบุตรคนดังกล่าว กฎหมายสันนิษฐานว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของนายดา ต่อมา ศาลพิพากษาถึงที่สุดให้การสมรสเป็นโมฆะ และหลังจากนั้น 250 วัน นางแดงคลอดบุตรอีกคนหนึ่ง บุตรคนที่สองกฎหมายก็สันนิษฐานว่า เป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของนายดาเช่นกัน 1.2 เด็กที่เกิดจากการสมรสที่เป็นโมฆะ (ต่อ)
- 77. • เช่น นายดาสมรสกับนางแดงเพราะถูกบิดาของนางแดงข่มขู่ การสมรสจึงเป็นโมฆียะก่อนศาลพิพากษาให้เพิกถอนการ สมรสดังกล่าวนางแดงได้คลอดบุตร บุตรคนดังกล่าวกฎหมาย สันนิษฐานว่าเป็นบุตรที่ด้วยกฎหมายของนายดา 1.3 เด็กที่เกิดระหว่างการสมรสที่เป็นโมฆียะซึ่งศาลพิพากษา เพิกถอนในภายหลัง ให้สันนิษฐานว่าเป็นบุตรชอบด้วย ของชายซึ่งเป็นสามีจากการสมรสที่เป็นโมฆียะดังกล่าว
- 78. • เช่นนายดาสมรสกับนายแดง ต่อมานายดาตายอันเป็นเหตุให้ การสมรสสิ้นสุดลงหลังจากนายดาตายเป็นเวลา 200 วัน นางแดงได้สมรสใหม่กับนายเขียวและต่อมาอีก 50 วันนาง แดงคลอดบุตร บุตรคนดังกล่าวกฎหมายสันนิษฐานว่าเป็ น บุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของนายเขียวซึ่งเป็นสามีใหม่ของนาง แดง 1.4 เด็กที่เกิดภายใน 310 วันนับตั้งแต่การสมรสสิ้นสุดลง หญิงหม้ายซึ่งทาการสมรสใหม่ในเวลาไม่เกิน 310 วัน วันที่การสมรสเดิมสิ้นสุด ให้สันนิษฐานว่าเป็นบุตรชอบด้วย กฎหมายของสามีคนใหม่
- 79. • เด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของหญิงเท่านั้น เช่นนายดา และนางแดงอยู่กินกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรสต่อมานาง แดงคลอดบุตร นายดาไม่ใช่บิดาที่ชอบด้วยกฎหมายของบุตร ดังกล่าว 1.5 เด็กที่เกิดจากหญิงที่ไม่ได้สมรสกับชาย เด็กที่เกิดขึ้นไม่มี บิดาที่ชอบด้วยกฎหมาย
- 80. เด็กที่เกิดจากบิดามารดาซึ่งไม่ได้สมรสกันย่อมเป็ นบุตรชอบ ด้วยกฎหมายของมารดาแต่เพียงผู้เดียว เด็กย่อมไห้เป็นบุตร ชอบด้วยกฎหมายของบิดา ทั้งนี้เด็กนั้นจะเป็นบุตรชอบด้วย กฎหมายของบิดาก็ต่อเมื่อปรากฏข้อเท็จจริงอย่างใดอย่าง หนึ่งใน 3 ประการดังต่อไปนี้ 2. การทาให้บุตรนอกสมรสเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของ บิดา
- 81. 2.1 บิดามารดาสมรสกันภายหลัง • เป็นกรณีที่ชายผู้ให้กาเนิดบุตรได้จดทะเบียนสมรสกับมารดาของบุตร บุตรภายหลังจากเด็กเกิดแล้ว 2.2บิดาจดทะเบียนรับเด็กเป็ นบุตร • เป็นกรณีที่ชายผู้ให้กาเนิดบุตรได้จดทะเบียนรับเด็กเป็นบุตรชอบด้วย ด้วยกฎหมายของตน ซึ่งต้องได้รับความยินยอมจากเด็กและมารดาของ ของเด็กก่อนในกรณีที่เด็กหรือมารดาของเด็กไม่ให้ความยินยอม ชายที่มี ชายที่มีสิทธิฟ้ องคดีต่อศาลให้พิพากษาให้ชายจดทะเบียนรับเด็กเป็นบุตร บุตรได้
- 82. 2.3 ศาลพิพากษาว่าเด็กเป็ นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดา •เป็นกรณีที่เด็กฟ้ องชายผู้ให้กาเนิดให้รับตนเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย แต่เด็กจะฟ้ องชายผู้ให้กาเนิดได้ก็ต่อเมื่อมีเหตุในการฟ้ องคดีอย่างใดอย่าง หนึ่งใน 7 ประการดังต่อไปนี้ 1. • เมื่อมีการข่มขืนกระทาชาเราฉุดคร่า หรือหน่วงเหนี่ยวกักขังหญิงมารดาโดย มิชอบด้วยกฎหมายในระยะเวลาซึ่งหญิงนั้นอาจตั้งครรภ์ได้ 2. • เมื่อมีการลักพาหญิงมารดาไปในทางชู้สาวหรือมีการล่อลวงร่วมประเวณีกับ หญิงมารดา ในระยะเวลาซึ่งหญิงนั้นอาจตั้งครรภ์ได้
- 83. 3. • เมื่อมีเอกสารของบิดาแสดงว่าเด็กนั้นเป็นบุตรของตน 4. • เมื่อปรากฏในทะเบียนคนเกิดว่าเด็กเป็นบุตรโดยมีหลักฐานว่าบิดาเป็นผู้แจ้งการเกิดหรือรู้เห็น ยินยอมในการแจ้งนั้น 5. •เมื่อบิดามารดาได้อยู่ด้วยกันอย่างเปิดเผยในระยะเวลาซึ่งหญิงมารดาอาจตั้งครรภ์ได้ 6. • เมื่อได้มีการร่วมประเวณีกบหญิงมารดาในระยะเวลาซึ่งหญิงนั้นอาจตั้งครรภ์ได้ และมีเหตุอันควร เชื่อได้ว่าเด็กนั้นมิได้เป็นบุตรของชายอื่น 7. • เมื่อมีพฤติการณ์ที่รู้กันทั่วไปตลอดมาว่าเป็นบุตร เช่น บิดาให้การศึกษาและให้ความอุปการะ เลี้ยงดู หรือบิดายอมให้เด็กนั้นใช้นามสกุลของตน
- 84. 3. สิทธิและหน้าที่ระหว่างบิดามารดากับบุตร 3.1 สิทธิและหน้าที่ของบุตรต่อบิดามารดา 1. •บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา แต่หากไม่ปรากฏบิดาที่ชอบด้วยกฎหมาย กฎหมาย บุตรก็มีสิทธิใช้ชื่อสกุลของมารดาได้เพราะบุตรย่อมเป็นบุตร บุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของมารดาเสมอ 2. • บุตรมีสิทธิได้สัญชาติไทยตามบิดาหรือมารดา
- 85. 3. • บุตรจะฟ้ องบุพการีของตนเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญาไม่ได้บุพการี ในที่นี้หมายถึง บิดา มารดา ปู่ ตา ยาย ทวด คดีที่ห้ามบุตรฟ้ อง บุพการีของตนเรียกว่า "คดีอุทลุม "หากบุตรประสงค์จะฟ้ อง บุพการี บุตรต้องขอให้พนักงานอัยการฟ้ องคดีแทน • บุตรที่กฎหมายห้ามไม่ให้ฟ้ องบุพการีของตนหมายถึงบุตรที่ชอบ ด้วยกฎหมายเท่านั้น ดังนั้นหากเป็นบุตรที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายแม้ บิดานั้นจะรับรองโดยพฤตินัยแล้ว บุตรนั้นย่อมฟ้ องบิดาที่ไม่ชอบ ด้วยกฎหมายได้ อย่างไรก็ดี กฎหมายก็ไม่ได้ห้ามบุพการีฟ้ อง ผู้สืบสันดาน ดังนั้น บิดา มารดาสามารถฟ้ องบุตรของตนได้ และ บุตรบุญธรรมก็สามารถฟ้ องผู้รับบุตรบุญธรรมได้เพราะผู้รับบุตร บุญธรรมไม่ใช่บุพการีของบุตรบุญธรรม
- 86. 4. • บุตรมีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา หน้าที่ในการ อุปการะเลี้ยงดูบิดามารดานี้เริ่มตั้งแต่บุตรเกิดไม่ใช่เริ่ม เมื่อบรรลุนิติภาวะและบุตรมีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบิดา มารดานี้เริ่มตั้งแต่บุตรเกิดไม่ใช่เริ่มเมื่อบุตรบรรลุนิติภาวะ และบุตรมีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบิดามารดาไปตลอดชีวิต 5. • บุตรมีสิทธิรับมรดกของบิดามารดาในฐานะทายาทโดย ธรรมอันดับแรก บุตรที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายของบิดาแต่ บิดาได้รับรองแล้วโดยพฤตินัยก็มีสิทธิรับมรดกจากบิดาที่ ไม่ชอบด้วยกฎหมายเช่นกัน
- 87. 3.2 สิทธิและหน้าที่ของบิดามารดาต่อบุตร 1. • บิดามารดามีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาแก่บุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะเมื่อบุตร เมื่อบุตรบรรลุนิติภาวะแล้วบิดามารดาย่อมหมดหน้าที่ดังกล่าว เว้นแต่บุตรที่บรรลุนิติ นิติภาวะนั้นเป็นผู้ทุพพลภาพหาเลี้ยงตนเองไม่ได้บิดามารดายังคงมีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดู เลี้ยงดูอยู่ 2. • บิดามารดามีอานาจปกครองบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ อานาจเหล่านั้นได้แก่ อานาจใน อานาจในการกาหนดที่อยู่ของบุตร อานาจในการทาโทษบุตรตามสมควร อานาจให้บุตร บุตรทาการแทนตามสมควรแก่ความสามารถและฐานานุรูป อานาจเรียกบุตรคืนจาก จากบุคคลอื่น อานาจจัดการทรัพย์สินของบุตรผู้เยาว์ เป็นต้น 3. • บิดามารดามีสิทธิได้รับมรดกของบุตรในฐานะทายาทโดยธรรมลาดับที่2
- 88. • บุคคลใดไม่ว่าจะเป็นคู่สมรสแล้วหรือยังไม่มีคู่สมรสก็ตามมี สิทธิจดทะเบียนรับบุคคลอื่นเป็นบุตรบุญธรรมของตนได้ การ รับบุตรบุญธรรมจะมีผลทาให้เด็กเป็นบุตรบุญธรรมตาม กฎหมาย ก็ต่อเมื่อได้จดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมแล้ว เท่านั้น 4 บุตรบุญธรรม
- 89. 4.1 คุณสมบัติ ของผู้รับบุตร บุญธรรมและ บุตรบุญธรรม 1 ผู้รับบุตรบุญธรรม ต้องมีอายุไม่ต่ากว่า 25ปี และ 2 ผู้รับบุตรบุญธรรม ต้องมีอายุมากกว่า บุตรบุญธรรมอย่าง น้อย 15ปี
- 90. 4.2 เงื่อนไข การรับบุตรบุญ ธรรม 1. ความยินยอมของบุตรบุญ ธรรมถ้าผู้ที่จะเป็นบุตรบุญธรรม ธรรมมีอายุเกิน 15 ปี การรับ บุตรบุญธรรมต้องได้รับความ ยินยอมจากผู้ที่จะเป็นบุตรบุญ ธรรมด้วย 2. ความยินยอมของบิดามารดา การรับ ผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมต้องได้รับความ ยินยอมจากบิดามารดาของผู้เยาว์ที่จะเป็น เป็นบุตรบุญธรรมเสียก่อน 3. ความยินยอมของคู่สมรสของ ผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญ ธรรม ถ้าผู้รับบุตรบุญธรรมหรือผู้ ผู้ที่จะเป็นบุตรบุญธรรมมีคู่สมรส สมรสอยู่ต้องได้รับความยินยอม จากคู่สมรสก่อน
- 91. 4.3 ผลของการรับบุตรบุญ ธรรม 1. • บุตรบุญธรรมมีฐานะเช่นเดียวกับบุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้รับบุตรบุญธรรมดังนั้นสิทธิ ดังนั้นสิทธิหน้าที่ระหว่างผู้รับบุตรบุญธรรมกับบุตรบุญธรรมจึงเหมือนกันกับสิทธิและ และหน้าที่ระหว่างบิดามารดากับบุตร เช่น บุตรบุญธรรมมีสิทธิใช้นามสกุลของผู้รับบุตร บุตรบุญธรรม มีสิทธิได้รับอุปการะเลี้ยงดูจากผู้รับบุตรบุญธรรมในระหว่างที่ตนยังเป็น เป็นผู้เยาว์ รวมทั้งมีสิทธิได้รับมรดกของผู้รับบุตรบุญธรรมด้วย แต่ผู้รับบุตรบุญธรรมไม่มี ไม่มีสิทธิรับมรดกของบุตรบุญธรรม 2. • บิดามารดาโดยกาเนิดของบุตรบุญธรรมหมดอานาจปกครองบุตรของตนตั้งแต่วันที่จด จดทะเบียนรับบุตรบุญธรรม และผู้รับบุตรบุญธรรมเป็นผู้ใช้อานาจปกครองบุตรบุญธรรม 3. • บุตรบุญธรรมไม่สูญเสียสิทธิและหน้าที่ในครอบครัวเดิม เช่นยังคงมีสิทธิใช้นามสกุลของ ของบิดามารดาได้มีสิทธิรับมรดกของบิดามารดา รวมทั้งยังมีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบิดา บิดามารดาด้วย
- 92. 4.4 การเลิกรับบุตรบุญธรรม 1. • บุตรบุญธรรมกับผู้รับบุตรบุญธรรมตกลงเลิกรับบุตรบุญธรรม 2.• บุตรบุญธรรมสมรสกับผู้รับบุตรบุญธรรม 3. • ผู้รับบุตรบุญธรรมหรือบุตรบุญธรรมฟ้องเลิกการรับบุตรบุญ บุญธรรม
- 94. คาถามข้อที่ 1 ข้อใดไม่ใช่ลักษณะของของหมั้น ก.ต้องเป็นทรัพย์สิน ข. ต้องส่งมอบหรือโอนขณะหมั้น ค.ต้องส่งมอบหรือโอนให้แก่หญิงเท่านั้น ง. ส่งมอบเมื่อไรก็ได้
- 95. เฉลยข้อที่ 1 ง. ส่งมอบเมื่อไรก็ได้เพราะ ของหมั้นต้องส่งมอบหรือโอน ให้แก่หญิงในขณะหมั้น หากฝ่ายชายหมั้นหญิงโดยไม่มีการส่ง มอบหรือโอนทรัพย์สินดังกล่าวให้แก่หญิงในขณะหมั้น การ หมั้นนั้นไม่สมบูรณ์หรือหากมีการส่งมอบหรือโอนทรัพย์สิน ดังกล่าวให้แก่หญิงในเวลาอื่น ทรัพย์สินนั้นก็ไม่ใช่ของหมั้น
- 96. คาถามข้อที่ 2 ทรัพย์สินประเภทใดต่อไปนี้ที่ไม่จัดว่าเป็ นสินสมรส ก.ทรัพย์สินที่คู่สมรสได้มาระหว่างสมรส ข. ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสโดยพินัยกรรมหรือหนังสือยก ให้ระบุว่าให้เป็นสินสมรส ค. ของหมั้น ง. ทรัพย์สินที่เป็นดอกผลสินส่วนตัว
- 97. เฉลยข้อที่ 2 ค. ของหมั้นของหมั้นเป็นกรรมสิทธิ์ของหญิงตั้งแต่ทาการหมั้นกับ ชาย ของหมั้นจึงเป็นสินส่วนตัวของภรรยาออหากพิจารณาแล้วของ หมั้นก็จัดเป็นสินส่วนตัวประเภทแรกอย่างหนึ่ง เนื่องจากเป็นทรัพย์สิน ที่ภรรยาได้มาก่อนสมรส
- 98. คาถามข้อที่ 3 การสมรสกรณีใดถือว่าเป็ นโมฆะยกเว้น กรณีใด ก. ชายหรือหญิงจะต้องไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือคนไร้ ความสามารถ ข. การสมรสระหว่างผู้รับบุตรบุญธรรมกับบุตรบุญธรรม ค. การสมรสซ้อน ง. ชายและหญิงทั้งสองคนต้องสมรสโดยคายินยอมเป็นสามี ภรรยากัน
- 99. เฉลยข้อที่ 3 ข. ผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมจะสมรสกันไม่ได้ถ้า บุคคลทั้งสองคนสมรสกันการสมรสนั้นสมบูรณ์แต่มีผลทาให้การรับบุตร บุญธรรมนั้นยกเลิกไป กล่าวคือ บุคคลทั้งสองไม่มีฐานะเป็นผู้รับบุตร บุญธรรมและบุตรบุญธรรมอีกต่อไป แต่จะมีฐานะเป็นสามีภรรยาแทน
- 100. คาถามข้อที่ 4 เด็กที่เกิดจากหญิงที่สมรสซ้อนหรือสมรสครั้งหลังกฎหมายสันนิฐาน ว่าเป็ นบุตรของใคร ก.สามีคนแรก ข. สามีคนใหม่ ค. สามีทั้ง 2 คน ง. ไม่มีข้อใดถูก
- 101. เฉลยข้อที่ 4 ข. เด็กที่เกิดจากหญิงที่สมรสซ้อนให้สันนิษฐานว่าเป็นบุตรที่ชอบ ด้วยกฎหมายของชายผู้เป็นสามีซึ่งได้จดทะเบียนครั้งหลัง เช่น นายดา สมรสกับนางแดง ต่อมานางแดงแอบไปจดทะเบียนสมรสกับนายเขียว ซึงเป็นการสมรสซ้อน หลังจากนั้นนางแดงคลอดบุตร บุตรคนดังกล่าว กฎหมายสันนิษฐานว่าเป็นชอบด้วยกฎหมายของนายเขียว แม้การ สมรสระหว่างนางแดงกับนายเขียวจะเป็นโมฆะก็ตาม
- 102. คาถามข้อที่ 5 ผู้รับบุตรบุญธรรมมีอายุ 25ปี จดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมที่มีอายุ 11 ปี ถือว่าเป็ นการจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมที่สมบูรณ์หรือไม่ ก. สมบูรณ์ เพราะผู้รับบุตรบุญธรรมมีอายุครบ 25 ปี ข. ไม่สมบูรณ์ เพราะบุตรบุญธรรมยังไม่ครบ 15 ปี ค. สมบูรณ์ เพราะบุตรบุญธรรมจะมีอายุเท่าใดก็ได้ ง. ไม่สมบูรณ์ เพราะผู้รับบุตรบุญธรรมมีอายุห่างกันกับบุตรบุญ ธรรมไม่ถึง 15 ปี
- 103. เฉลยข้อที่ 5 ง. เพราะผู้รับบุตรบุญธรรมต้องมีอายุมากกว่าบุตรบุญธรรมอย่างน้อย 15ปี