Մերի Կարապետյան

1. Արյան
շրջանառություն

2. Արյան շրջանառության մեծ և փոքր շրջանները
• Օրգանիզմում արյունը շարժվում է անոթների երկու փակ
համակարգով՝ մեծ և փոքր շրջաններով։

3. Արյան շրջանառության մեծ շրջանը
• ,Արյան ուղին որը սկսվում է ձախ փորոքից՝ աորտայով և ավարտվում աջ նախասրտում՝
,վերին և ստորին սիներակներում կոչվում է արյան շրջանառության մեծ շրջան։ Ձախ փորոքի
,կծկման հետևանքով թթվածնով հարուստ արյունը մղվում է աորտա որն ամենախոշոր անոթն
,է։ Աորտայից ճյուղավորվում են զարկերակներ որոնք արյուն են մատակարարում
բոլոր օրգաններին և հյուսվածքներին։ Օրգաններում զարկերակները ճյուղավորվում են փոքր
,տրամաչափի զարկերակների ապա զարկերակիկների և մազանոթների։ Մազանոթներից
, ,մարմնի բոլոր բջիջներն են անցնում սննդանյութեր թթվածին իսկ բջիջներից
մազանոթներ՝ածխաթթու գազ և նյութափոխանակության այլ արգասիքներ։

4. • Մազանոթներում արյունը զարկերակայինից փոխարկվում է երակային արյուն։ Երակային
, ,մազանոթները միանալով կազմում են երակիկներ ապա երակներ որոնք միանալով
,առաջացնում են խոշոր երակներ՝ վերին ու ստորին սիներակներ։ Իրանից ստորին
, ,վերջույթներից որովայնի խոռոչի օրգաններից երակային արյունը ստորին սիներակով իսկ
, ,գլխից պարանոցից վերին վերջույթներից՝ վերին սիներակով թափվում է աջ նախասիրտ։
22-23Արյան շրջապտույտն արյան մեծ շրջանով տևում է վրկ։ Երակային արյունն աջ
,նախասրտից լցվում է աջ փորոք այնտեղից ուղղվում արյան շրջանառության փոքր շրջան։

5. Արյան շրջանառության փոքր շրջանը
• ,Արյան ուղին որը սկսվում է աջ փորոքից՝ թոքային ցողունով և ավարտվում ձախ
,նախասրտում՝ չորս թոքային երակներով կոչվում է արյան շրջանառության փոքր շրջան։ Աջ
,փորոքը կծկվելով արյունը մղում է թոքային ցողուն որը բաժանվում է երկու թոքային
,զարկերակների։ Թոքերում զարկերակները բաժանվում են փոքր զարկերակների ապա
,զարկերակիկների և վերածվում մազանոթների որոնք ցանցապատում են թոքաբշտիկները։
Թոքաբշտիկների և նրանց շրջապատող մազանոթների միջև տեղի է ունենում
գազափոխանակություն։

6. Թոքաբշտիկներում գտնվող թթվածինն անկայուն միացություն մեջ է մտնում
,հեմոգլոբինի հետ և երակային արյունը փոխարկվում է զարկերակայինի։
,Այնուհետև արյունը հավաքվում է երակների մեջ որոնք միանալով առաջացնում են
թոքային չորս երակներ։ Յուրաքանչյուր թոքից երկուական երակներով
,զարկերակային արյունը հոսում է ձախ նախասիրտ։ Դա բացառություն է քանի որ
երակներով հոսում է միայն երակային արյուն։

7. Թոքաբշտիկներում գտնվող թթվածինն անկայուն միացություն մեջ է մտնում
,հեմոգլոբինի հետ և երակային արյունը փոխարկվում է զարկերակայինի։
,Այնուհետև արյունը հավաքվում է երակների մեջ որոնք միանալով առաջացնում են
թոքային չորս երակներ։ Յուրաքանչյուր թոքից երկուական երակներով
,զարկերակային արյունը հոսում է ձախ նախասիրտ։ Դա բացառություն է քանի որ
երակներով հոսում է միայն երակային արյուն։