ความรู้เกียวกับพืชและอาหารพืช
พืชโตได้อย่างไรพืชโตได้อย่างไร
??????????
สิงทีทําให้พืชเจริญเติบโตได้ มี 2 อย่าง
• ดิน
• นํา
• อากาศ
• แสงแดด
• อุณหภูมิ
• ธาตุอาหาร
ปัจจัยภายนอก
ลักษณะของ
พันธุกรรม (genetic)
ของพืช
ปัจจัยภายใน
สิงทีต้องคํานึง
อากาศ เป็นสิงสําคัญทีละเลยไม่ได้ช่องว่างระหว่างเม็ดดิน ส่วนหนึงจะเป็นนําและที
เหลือจะเป็นอากาศ และอากาศในดินมีความสําคัญต่อการเจริญเติบโตของพืชมาก เพราะ
รากพืชต้องการ แก๊สออกซิเจนในการหายใจ
ดังนัน..การไถดินและการปรับปรุงโครงสร้างของดินจึงมีความสําคัญมากพอๆ กับธาตุ
อาหารในดิน
กลางวัน พืชจะใช้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์มาสร้างอาหาร และคายก๊าซอ๊อกซิเจนกับไอ
นําออกมาทางปากใบ
กลางคืน พืชนําก๊าซอ๊อกซิเจนไปหายใจ และคายก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกมาทาง
ปากใบเช่นกัน
เรืองคาใจ..ใครหรือเปล่า
Place
พืชกินอาหารทางไหน : มีปากหรือเปล่า
ตอบ: พืชไม่มีปากกินอาหาร
กินอาหารโดยใช้วิธีการดูดซึม หรือ (osmosis) ผ่านรากอ่อน
แต่มีปากใบ ทีเปิดในเวลากลางวัน สามารถดูดซึมเข้าทางผิวใบได้
ธาตุอาหารหรือปุ๋ ย
Place
ปุ๋ ยคืออะไร “ปุ๋ ย” ตามพระราชบัญญัติปุ๋ ย พ.ศ.๒๕๑๘ ได้บัญญัติไว้ดังนี
“ปุ๋ ย หมายถึง สารอินทรีย์หรือสารอนินทรีย์ไม่ว่าจะเกิดขึนเอง
ตามธรรมชาติหรือทําขึนก็ตาม ใช้เป็นธาตุอาหารพืชได้
ไม่ว่าโดยวิธีใดหรือทําให้เกิดการเปลียนแปลงทางเคมีในดิน
เพือบํารุงความเติบโตแก่พืช”
ชนิดของปุ๋ ย
ปุ๋ ยเคมี
ปุ๋ ยทีได ้จากสารอนินทรีย์หรือ
อินทรีย์สังเคราะห์
รวมถึงปุ๋ ยเชิงเดียว ปุ๋ ยเชิงผสม
ปุ๋ ยเชิงประกอบ
และรวมถึงปุ๋ ยอินทรีย์ทีมีปุ๋ ย
เคมีผสมอยู่ด ้วย แต่ไม่รวมถึง
ปูนประเภทต่างๆ
ปุ๋ ยอินทรีย์
ได ้แก่ ปุ๋ ยทีได ้จากอินทรียวัตถุ
ซึงผลิตด ้วยกรรมวิธีทีทําขึน
โดยการ บด สับ หมัก ร่อน
หรือวิธีการใดๆ ทีไม่ใช่ปุ๋ ยเคมี
ปุ๋ ยชีวภาพ
ปุ๋ ยทีประกอบไปด ้วยจุลินทรีย์ทีมีชีวิต
ทีสามารถสร้างธาตุอาหารหรือช่วย
ให ้ให ้ธาตุอาหารทีเป็นประโยชน์
กับพืชได ้
อ้างอิง: นางนรีลักษณ์ ชูวรเวช กรมวิชาการเกษตร ก.เกษตรและสหกรณ์
ปุ๋ ยอินทรีย์ (OM)
Place
ใส่ปุ๋ ยอินทรีย์เพืออะไร
- การปรับปรุงคุณสมบัติทางกายภาพของดิน ซึงเป็นตัว
แทรกระหว่างเม็ดดิน ทําให้ดินทรายจัดและดินเหนียวกลายเป็นดินร่วนได้
- ช่วยอุ้มนําในดิน
- ให้ความอบอุ่นแก่รากพืช
- เป็นอาหารของจุลินทรีย์
- ลดความเป็นกรดด่างของดิน
-ให้ธาตุอาหารแก่พืช (ธาตุหลักไม่มากแต่มีธาตุเสริมหลายชนิด)
-ลดความเป็นพิษของธาตุโลหะหนักบางชนิดเช่น ปรอท แคดเมียมและตะกัว
- ช่วยให้จุลินทรีย์และสิงมีชีวิตในดิน เช่นไส้เดือน เจริญเติบโตได้ดี
- เกิดมวลชีวภาพ (Soil Biomass) ทําให้ดินดูดปุ๋ ยเคมีได้ดีขึน
อะไรบ้างทีเรียกว่าปุ๋ ยอินทรีย์
Place
• ปุ๋ ยคอก หรือจากมูลสัตว์ต่างๆ เช่น ขีวัวขีวัว ขีไก่ ตระกูลขีต่างๆ
• ปุ๋ ยหมัก เศษซากพืชต่างๆ เช่น แกลบ ฟาง ตอซังข้าวและข้าวโพด
• ปุ๋ ยพืชสด เช่น ปอเทือง ถัว ซีรูเลียม ถัวพุ่ม ถัวแปบ
• สิงปฏิกูล เช่น เศษซากอาหาร
• ของเสียจากโรงงาน เช่น กากมันสําปะหลัง กากผงชูรส กากมัน
กากอ้อย ขีเค้กจากโรงงานหีบอ้อย
ปุ๋ ยชีวภาพ
- แหนแดง
- ไรโซเบียม (พบในปมรากพืชตระกูลถัว)
- จุลินทรีย์ IMO
- สาหร่ายสีเขียวแกมนําเงิน
ชนิดของปุ๋ ยเคมี
คือปุ๋ ยทีมีธาตุอาหารเพียงธาตุเดียวหรือไม่เกินสอง
ไนโตรเจน N
46-0-0 หรือยูเรีย
21-0-0 หรือ แอมโมเนียมซัลเฟต
26-0-0 แอมโมเนียมคลอไรด์
ฟอสฟอรัส (P)
0-46-0 ทริเปิลซูเปอร์ฟอสเฟต
18-46-0 ไดแอมโมเนียม ฟอสเฟต หรือ DAP
11-52-0 โมโนแอมโมเนียมฟอสเฟต หรือ MAP
โพแทสเซียม (K)
0-0-60 โพแทสเซียมคลอไรด์
แม่ปุ๋ ย ปุ๋ ยผสม
ปุ๋ ยผสมคือ
ปุ๋ ยเคมีทีให้ธาตุอาหารหลักมากกว่า 1
ธาตุโดยการนําแม่ปุ๋ ยมากกว่า 2 ชนิดมา
ผสมกัน เช่น
16-8-8
16-20-0
15-15-15
13-13-21
25-7-7
5-10-40
16-3-3
ชนิดของธาตุอาหารทีจําเป็นต่อพืช
ธาตุหลัก
ไนโตรเจน (N)
ฟอสฟอรัส (P)
โปแตสเซียม (K)
มหธาตุ คือธาตุทีพืชต้องการเป็นจํานวนมากและขาดไม่ได้ มี 9 ธาตุคือ
ออกซิเจน คาร์บอน และไฮโดรเจน โดยที 3 ธาตุนีพืชจะได้จากนําและอากาศ
(ไม่ต้องหามาใส่)
ธาตุรอง
แคลเซียม (Ca)
แมกนีเซียม (Mg)
กํามะถัน (S)
ธาตุอาหารทีจําเป็นต่อพืช
จุลธาตุ พืชต้องการในปริมาณเล็กน้อย แต่ก็ขาดไม่ได้เช่นกันมี ทังหมด 8 ธาตุดังนี
(ได้มาจากดิน พืชใช้ในปริมาณเล็กน้อย ยกเว้นดินทีปลูกพืชมานานมากอาจขาด
จุลธาตได้)
เหล็ก (Fe) แมงกานีส (Mn)
ทองแดง (Cu) สังกะสี (Zn)
โบรอน B) โมลิบดีนัม (Mo)
คลอรีน (Cl) นิกเกิล(Ni)
ธาตุอาหารตัวทีมีอยู่น้อยทีสุด
จะเป็นตัวกําหนดการ
เจริญเติบโตของพืช หากขาด
ธาตุตัวใดตัวหนึงไม่เพียงพอต่อ
ความต้องการของพืช พืชก็จะ
สามารถโตและให้ผลผลิตได้
สูงสุดได้แค่เท่ากับตัวทีตําสุด
แม้ว่าพืชจะได้รับธาตุอาหารอืน
เพียงพอแล้วก็ตาม
“การเจริญเติบโตของพืชขึนอยู่
กับปริมาณธาตุอาหารทีมีอยู่
น้อยทีสุด”
กฎของ Law Of Minimum
ประโยชน์ของธาตุอาหารต่อพืช
ประโยชน์ของธาตุอาหารต่อพืช
ประโยชน์ของธาตุอาหารต่อพืช
ประโยชน์ของธาตุอาหารต่อพืช
ประโยชน์ของธาตุอาหารต่อพืช
ความสําคัญของกรดอะมิโนต่อการเจริญเติบโตของพืช
โปรตีน
ฮอร์โมนพืช
ผนังเซลล์
ฮอร์โมนพืช
ออกซิน
จิบเบอเรลลิน ไซโตไคนิน เอทธิลีน
ราก
ดอก เนือเยือ
เร่งการสุกแก่
กรดอะมิโน
ฮอร์โมนทีเกียวกับการเจริญเติบโตของพืช
ของฮอร์โมนพืชของฮอร์โมนพืชประเภทประเภทของฮอร์โมนพืชของฮอร์โมนพืช
ออกซิน (auxins)
ควบคุมการเจริญเติบโตของพืชควบคุมการเจริญเติบโตของพืช
จิบเบอเรลลิน (giberellins)
ส่งเสริมการยืดตัวของต้นการตังท้องและออกดอกส่งเสริมการยืดตัวของต้นการตังท้องและออกดอก
ไซโตไคนนิน (Cytokinins)
การพัฒนาของตาและการแบ่งเซลล์การพัฒนาของตาและการแบ่งเซลล์
เอทธิลีน (Ethylene)
การสุกแก่ของผลและการการสุกแก่ของผลและการ หลุดร่วงของใบหลุดร่วงของใบ
ดิน เกิดขึนได้อย่างไร
หินและแร่ อินทรียวัตถุ
ฮิวมัสวัตถุต้นกําเนิดดิน
ดิน
สลายตัว สลายตัว
พืชและสัตว์ช่วยคลุกเคล้า
ภาพแสดงกระบวนการสร้างดิน
ส่วนประกอบของดินมีอะไรบ้าง
ค่า pH ในดินคืออะไร
pH คือ ความเป็นกรด-ด่างของสสาร วัดกันด้วยหน่วย pH ซึง
โดยปกติจะมีค่าอยู่ที 0-14
ดินทีมี pH น้อยกว่า 7 ดินมีความเป็นกรด
ดินทีมี pH เท่ากับ 7 ดินมีความเป็นกลาง
ดินทีมี pH มากกว่า 7 ดินมีความเป็นด่าง
หมายเหตุ พืชแต่ละชนิดชอบดินทีมี pH แตกต่างกัน
ชนิดของดิน
1 ดินร่วน เป็นดินทีเนือดินค่อนข้างละเอียดนุ่มมือ เป็นดินทีเหมาะกับการเพาะปลูกทีสุด
- ดินร่วนเหนียวสีนําตาล เป็นดินทีพบในบริเวณสันริมฝังแม่นํา มีความอุดมสมบูรณ์สูง
2. ดินทราย เป็นดินทีมีอนุภาคขนาดทราย 85 % เกาะตัวกันหลวมๆ มองเห็นเป็นเม็ดเดียวเวลากําจะ
สากมือปันแล้วไม่ติดกัน
- ดินทรายและดินร่วนทราย ส่วนใหญ่พบในภาคอิสานและภาคตะวันออก เป็นดินไร่หรือดินนา มี
ความอุดมสมบูรณ์ตํา มีปริมาณอินทรียวัตถุตํากว่า 1 % ส่วนใหญ่มักเป็นกรด
3. ดินเหนียว เป็นดินทีมีเนือละเอียด ในสภาพดินแห้งจะแตกออกเป็นก้อนแข็งมาก เมือเปียกนําแล้วจะมี
ความยืดหยุ่นและมีประจุบวกทําให้จับเกาะธาตุ K ได้ดี แต่ขาด N เพราะการซะล้างหน้าดิน
- ดินเหนียวสีดํา ดินกลุ่มนีจะมีปริมาณอินทรียวัตถุสูง(มากกว่า 2% มีปริมาณธาตุฟอสฟอรัสและ
โพแทสเซียมสูง)
- ดินเหนียวสีแดง เป็นดินทีอยู่ตามทีราบเชิงเขามีปริมาณอินทรียวัตถุในปริมาณปานกลาง ส่วนใหญ่
เป็นกรดรุนแรง
ตรวจดินได้ที www.iLab.Asia
ธาตุอาหารในดิน ไม่สามารถดูได้ด้วยตาเปล่า
ควรตรวจดินก่อนปลูกพืชทุกครัง เพือนําผล
ตรวจไปใช้ในการใส่ปุ๋ ยให้ตรงกับสภาพดิน
และความต้องการของพืช
Thank you
นางสาวปิยะมาศ บัวแก้ว
Tel: 089-4599003
LineID : PrimPB
Email: farmkaset@gmail.com
WebSite : www.Farmkaset.ORG
Facebook: www.facebook.com/primfarmkaset

ความรู้เรื่องปุ๋ยเบื้องต้น