หมอครอบครัว ระบบยา

1. หมอครอบครัว- ระบบยาชุมชน
จรัส สิงห์แก้ว

2. แนวคิดหมอครอบครัว
คือ ทีมสุขภาพ ที่ลงไปดูแลสุขภาพประชาชนในชุมชน ได้อย่างต่อเนื่อง
และ เป็นที่ปรึกษาด้านสุขภาพแก่ประชาชน
หมอครอบครัว มีบทบาทหน้าที่ ทั้งก่อนป่วย คือ ส่งเสริมสุขภาพ และ
ป้ องกันโรค การคัดกรองและการส่งต่อ
และมีบทบาทหน้าที่ ขณะป่วย คือ การควบคุมโรค การรักษา
และ การฟื้นฟูสมรรถภาพ

3. หมอครอบครัวมีทั่วไทย ทุกตาบล
ทุกอาเภอ จะมีทีมหมอครอบครัว 3 ระดับเสมอ
คือ ทีมหมอครอบครัวสหสาขาวิชาชีพ มีหมอเป็นหัวหน้าทีม ในระดับอาเภอ
ปกติ 1 ทีม จะดูแล ประมาณ 3 ตาบล
หมอครอบครัวระดับตาบล ถือเป็นคัทพอยต์ คือ ผู้ลงไปดูแลชาวบ้านตัวจริง มี
คุณสมบัติดังนี้
1 มี จนท. รพสต เป็นหัวหน้าทีม
2 มีอสม และสมาชิกอปท ผู้นาชุมชน พระ หมอพื้นบ้าน จิตอาสา มาร่วมเป็น
ทีม
3 ทุกครอบครัว สามารถประสานขอรับคาปรึกษา ได้ด้วยการติดต่อผ่านทาง
โทรศัพท์ได้ตลอด 24 ชั่วโมง

4. หมอครอบครัวในระดับตาบล
ดูแลประชาชนกลุ่มเป้ าหมายพิเศษ ที่เรียกว่า Essential care
มี 3 ทีมในแต่ละตาบล
มีการสารวจปัญหา ตามกลุ่มประชากรเป้ าหมาย และนามาวางแผนดูแล
ร่วมกัน
คุณลักษณะที่สาคัญ คือ Matrix team คละระหว่างคนใน
สาธารณสุข และ คนนอกสาธารณสุข
หมอครอบครัว มีลักษณะ เก่งหลากหลายด้าน ทาเป็น
หลายๆเรื่อง เรียกว่ามี skill mixed

5. ระบบยาในตาบล
2 ระบบ
คือ ในรพสต ถูกควบคุมกากับตามมาตรฐานเภสัชกรรม
และ ในชุมชน ถูกกับโดย จพง สธ ตามกฏหมาย
แต่ทั้ง สอง ระบบ ...มีเป้ าหมายที่ ชาวบ้านได้ใช้ยา อย่าง ปลอดภัย

6. เหตุไม่ปลอดภัยในการใช้ยาใน รพสต
จนท. ขาดความรู้ ไม่ตระหนัก ไม่เรียนรู้ ไม่ทาตามกฏ
ขาดระบบพี่เลี้ยงลงไปดุแล
ระบบการจัดการเรื่องยาไม่ดี สถานที่ไม่เหมาะสม

7. เหตุไม่ปลอดภัยยาในชุมชน
ยาหมดอายุ ยาหมดสภาพ
ยาอันตราย
ขาดความรู้ ใช้ยาเกิน
สถานที่เก็บไม่เอื้อ

8. หลักการด้านยาชุมชน
ทาอย่างไรให้ชุมชนได้ใช้ยาอย่างปลอดภัย และ ทันเวลา
ต้นทุน
7-11
ร้านขายยา
ร้านชา
คลินิก
ยาสามัญประจาบ้าน
รพสต.
ข้อดี ข้อเสีย
ความรู้
การเก็บ
ยาหมดอายุ
ไว้ใจได้กา??

9. ข้อคิด
ยาสามัญประจาบ้าน ควรมีหรือเปล่า.......
1. การเก็บดีไหม บ้านร้อนหรือเปล่า
2. ถ้าไปเอาที่เซเว่น(มีแอร์นะ) หรือ ร้านยา (ควบคุมคุณภาพ) จะ
ดีกว่า ไหม
3. ฉุกเฉินขนาดไหนใช้ยาอะไร ...เอาแค่ยาธาตุน้าขาว กับยาพารา ก็
พอกระมัง

10. อสม. ควรมียาไว้ให้ชุมชนไหม
• ก็ดีนะ ถ้า..
• อสม.มีความรู้และใส่ใจเรื่องยา
• อสม จิตบริการ เรียกดึกดื่นก็เอายายื่นให้ได้
• ที่บ้านอสม ปลอดภัย ไม่ร้อน ยาไม่เสื่อมเร็ว

11. ทาไงให้ชุมชนใช้ยาปลอดภัย
คุยกันบ่อยๆ ทุกเวที คุยเชิงประสบการณ์
ลงไปจุดhigh light คือ ร้านชา ไปติว ไปสอน ไม่เหวี่ยงแห หมั่นเอา
เอกสารไปให้เขา สร้างแรงจูงใจติดป้ าย กรณีทาได้ดี
จัดระบบปรึกษา ใครกินยาอะไรใหม่ๆ ถามหมอก่อนเน่อ ใช้โทรศัพท์ หรือที่
มีไลน์ ก็โพสต์ถามกัน....ดีนะเอ่อ

12. ชุมชนเป็นญาติเรา เราเป็นญาติชุมชน