Επιμέλεια: Αρτινού Ιωάννα4ο Γυμνάσιο Π. Φαλήρου
Κ. Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β΄ Γ/σίου Όνομα: ____ Φ 5η
Θεσσαλονίκη 1927 – Αθήνα 1985. Παιδί προσφυγικής οικογένειας. Σπούδασε
φιλολογία (ΑΠΘ) και εργάστηκε ως καθηγητής Μ.Ε. σε σχολεία της Αθήνας, σε επαρχία,
στη Βεγγάζη (Λιβύη), και ως βοηθός καθηγητή στο ΑΠΘ.
Ανάμεσα στα έργα του κυριαρχούν τα «πεζογραφήματα», δηλαδή ένα είδος
ανάμεσα στο διήγημα και στο δοκίμιο, που κυριαρχεί ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής,
ταυτισμένος με το συγγραφέα, που αφηγείται προσωπικά βιώματα του παρελθόντος.
Σημαντική είναι η δράση του στη Λαογραφία: εξέδωσε ανθολογίες δημοτικών
τραγουδιών, λαϊκών παραμυθιών, και ασχολήθηκε με το ελληνικό θέατρο σκιών (Καραγκιόζης).
ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ του διηγήματος
Η αξία του _______________ πολιτισμού, της _____________ π__________________: το σύνολο
των στοιχείωντου πολιτισμούπου παραδίδονταιαπόγενιά σε γενιά. Χαρακτηρίζει έναν τόπο και είναι
στοιχείο της ταυτότητας των κατοίκων του: τους συνδέει με το παρελθόν τους με τις ρίζες τους. Έχει
ομαδικό χαρακτήρα. Τέτοια στοιχεία είναι τα δημοτικά τραγούδια, οι χοροί, οι μύθοι και οι θρύλοι, τα
παραμύθια κάθε τόπου,τα καλλιτεχνήματα,τα υφαντά,τα κεντήματα,ταεργαλεία,οι τοπικές φορεσιές
και γιορτές, η αρχιτεκτονική κάθε περιοχής, τα έθιμα, η ονοματοδοσία κλπ .
Η αποκοπήτωνπαιδιώναπότον τοπικό τους πολιτισμό: συμβαίνειγιατίτα αστικά κέντρα (οι μεγάλες
πόλεις) περιφρονούν τα παραπάνω στοιχεία, θεωρώντας τα «αναχρονιστικά» ή «βλάχικα».
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού και των μεθόδων του: σημαντικότατος για τη διαμόρφωση της μαθητικής
προσωπικότητας και των αξιών που θα υιοθετήσουν τα παιδιά στην ενήλικη ζωή τους.
η πονηριά των μαθητών: προκειμένου να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους χωρίς επιπτώσεις.
Τόπος: ___________________________________________________________________________
Πρόσωπα :________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________
1. ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΙΤΡΟΠΟΙ:εναλλάσσονται 1. αφήγηση 2. Διάλογος 3. σχόλιο του αφηγητή
και 4. περιγραφή. Να εντοπίσετε (στο βιβλίο) από ένα παράδειγμα.
2. ΓΛΩΣΣΑ: ______________, καθημερινή, με στοιχεία προφορικότητας: εντοπίστε
ιδιαίτερες/ιδιωματικές λέξεις (___________________, ___________________, ______________)
ΥΦΟΣ: ζωντανό, παραστατικό, μεστοχαστικήκαιεξομολογητικήδιάθεση.
ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ: ο Ιωάννου χρησιμοποιεί 1. Εικόνες 2. Μεταφορές 3. Παρομοιώσεις
4.Επαναλήψεις 5. Επαναφορές και 6. Ασύνδετο σχήμα: βρείτε από ένα παράδειγμα (στο βιβλίο)
3. Στο διήγημα συγκρούονταιδύομοντέλα διδασκαλίας: η Νέα Παιδαγωγική, το «Σχολείο
εργασίας» και η ΠαλαιάΠαιδαγωγική, η «Δασκαλοκεντρική διδασκαλία». Να δημιουργήσετε στο
ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ Να’ σαι καλά, δάσκαλε! - σελ.32
2.
Επιμέλεια: Αρτινού Ιωάννα4ο Γυμνάσιο Π. Φαλήρου
τετράδιό σας δύο στήλες, εντάσσοντας τα παρακάτω χαρακτηριστικά σε μία από τις δύο μεθόδους
διδασκαλίας:
καθηγητής παντογνώστης – ενεργητική συμμετοχή μαθητών – αυτενέργεια και πρωτοβουλία μαθητών –
μονόλογος«από καθέδρας» - δημιουργικήαφομοίωσηγνώσης –στείρα απομνημόνευση γνώσεων –σχολείο
ενταγμένο στην κοινωνική ζωή – συνεργασία και έρευνα μαθητών – δάσκαλος «αυθεντία» - έπαινος και
ενθάρρυνση – φόβοςκαταλόγου- προσβολές –– διαλογικό μάθημα – ανάπτυξη κρίσης και κοινωνικοποίηση
μαθητών – πρακτική εφαρμογή γνώσης – άβουλος, παθητικός μαθητής – σεβασμός στην προσωπικότητα
του μαθητή - αξιοπρέπεια και αγάπη – ευγενικές υποδείξεις – αυταρχισμός - μηχανική αναπαραγωγή του
μαθήματος – καθηγητής υποστηρικτικός και συμβουλευτικός – δράσεις εκτός σχολικού χώρου –
καθηγητικός μονόλογος – «το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο»
4. Η προσωπικότητα του καθηγητή έχει τα ακόλουθα γνωρίσματα. Δικαιολογήστε όσα
περισσότερα μπορείτε:
Έχει όραμα, πάθος για τη δουλειά του – είναι καλλιεργημένος, καταρτισμένος πάνω στο αντικείμενό
του – σωστός παιδαγωγός – γνωρίζει τη μαθητική ψυχολογία – αυστηρός κατά περίσταση - μεταδίδει
αγάπη – εμπνέει τους μαθητές του – είναι καταδεχτικός κι όχι ψηλομύτης – άριστος γνώστης της
παράδοσης – εγκάρδιος – αξιαγάπητος – ευαίσθητος – ενθαρρυντικός... (συμπληρώστε ό,τι νομίζετε)
5. (και ΕΡ. 1 και 4, σελ.36) Σύμφωνα και με τη δική σας εμπειρία, πώς αντιμετωπίζει
συνήθως ένα παιδί της πόλης τη λαϊκή παράδοση; (έθιμα, μουσική, χορούς, συνήθειες,
αντικείμενα...) Ποιες είναι οι δικές του επιλογές;
6. Η αφήγηση είναι αναδρομική: πώς θα μπορούσαμε να το υποστηρίξουμε;
Ο αφηγητής (____________πρόσωπος, ______________διηγητικός ) μιλά σχολιάζοντας στην
τελευταία παράγραφο του διηγήματος. Είναι πλέον μεγαλύτερος, ωριμότερος από τον αφηγητή-
μαθητή του επαρχιακού Γυμνασίου. Τι εννοεί για την εξέλιξη του συμμαθητή του;
............................................................................................................................ .................
Στην ταινία «Ο κύκλος των χαμένων ποιητών», σε ένα
συντηρητικό κολέγιο των ΗΠΑ, στα 1959, ο νέος φιλόλογος
Κήτινγκ θα εμπνεύσει τους μαθητές του, κόντρα στις συντηρητικές αντιλήψεις
του σχολείου και των γονέων των μαθητών.
Ο Κήτινγκ,αγνοώντας τις αρχές του σχολείου που συνοψίζονταν στο σύνθημα
«Παράδοση, Τιμή, Πειθαρχία, Διάκριση», προτρέπει τους μαθητές του να
αποκτήσουν αυτοπεποίθηση, να κάνουν αυτό που πιστεύουν, να
δημιουργούν αλλά και να αμφισβητούν. Το βασικό του εργαλείο είναι η
ποίηση αλλά και η... ανορθόδοξη διδακτική του.
Δείτε την ταινία ή τα αποσπάσματα και γράψε τις εντυπώσεις ή τα σχόλιά σας
Όλη η ταινία στο: http://tvxs.gr/webtv/tainies/o-kyklos-ton-xamenon-poiiton
https://www.youtube.com/watch?v=WS-JgoDK-l8
(πώς ο Κήτινγκ αντιμετωπίζει την παραδοσιακή προσέγγιση της ποίησης...) 5.32΄
https://www.youtube.com/watch?v=x2FE5VpnRyY (γιατί διαβάζουμε ποίηση) 1.27΄
https://www.youtube.com/watch?v=BzGeRizMxwg (ανεπίσημο τρέιλερ) 4.01΄