ประเด็นการศึกษาของนักประวัติศาสตร์อาจทาให้เห็นความสาคัญของหลักฐาน
แตกต่างกัน เช่นงานเขียนประวัติศาสตร์เรื่องการเสื่อมและการล่มสลายของจักรวรรดิ
โรมัน ของเอ็ดเวิร์ด กิบบอน ในสมัยปลายศตวรรษที่ 18 (The history of the Decline
and Fall of the Roman Empire)
สาหรับผู้ศึกษาประวัติศาสตร์โรมันจะถือว่าเป็นหลักฐานชัน้รองเพราะผู้แต่งไม่ได้
มีความเกี่ยวข้องเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้
สาหรับผู้ศึกษาทางประวัติศาสตร์กรอบความคิดและโลกทัศน์ของปัญญาชนจะ
ถือว่าเป็นหลักฐานชัน้ต้นเพราะงานเขียนนีเ้กิดขึน้ภายในช่วงเวลานัน้
เอ็ดเวิร์ด กิบบอน
(Edward Gibbon)
ผู้แตง่