SlideShare a Scribd company logo
МОНГОЛ УЛСЫН СОЁЛ УРЛАГИЙН ИХ СУРГУУЛЬ
СОЁЛ ИРГЭНШЛИЙН СУРГУУЛЬ
РЕФЕРАТ
S.PL101
сэдэв: Шинэ үеийн философи
ШАЛГАСАН: Энхбаяр
Гүйцэтгэсэн:
ОРШИЛ
Шинэ үеийн философи нь XVII - XVIII
зууныг хамардаг.
17-р зуун бол хөрөнгөтний хувьсгалууд
эхэлж, капитализм бүрэлдэж байсан шинэ
нийгмийн зуун юм.
Сэргэн мандалтын үеийн сэтгэгчдийн үзэл
санааг Шинэ үеийн философи уламжлан
хөгжүүлсэн байна.
Шинэ үеэс хойшхи оюуны амьдралын төрх нь
дундад зууны оюуны амьдралын төрхөөс
ялгагдах олон чухал онцлогтой.
Шинэ үед шашны нэр хүнд буурч, шинжлэх
ухааны нэр хүнд огцом өссөн үе билээ.
Энэ үед шинжлэх ухаан, философи хоёр нийлэн,
бие биенийхээ хөгжилд харилцан хүчтэй
нөлөөлж байв.
ШИНЭ ҮЕИЙН АНГЛИЙН ФИЛОСОФИЧ
Ф.БЕКОН /1561-1626/ “МЭДЛЭГ БОЛ ХҮЧ”
ХЭМЭЭН ҮЗЭЖ
ХҮНИЙГ БАЙГАЛИАС ДЭЭГҮҮР
ТАВИГЧ БОЛСОН.
Шинжлэх ухааны танин
мэдэхүйн дедукцын
аргыг боловсруулаад
“Би сэтгэж байна, тиймээс би
оршиж байна”
хэмээн рационализм-ын үндсийг
тавигч болсон.
Францынфилософич
Р.Декартынтооцоолснооржинхэнэфилософиболонолынхэсэгба
аргаараанэгдмэлбайхёстой.Зүйрлэвэл тэрньургаасаглагармодшиг
байхёстой.Тэрмодныүндэсньфилософи,ихбиеньфилософийн
хэсэгболохфизик,саглагароройнхэсэгньбүххавсрагашинжлэх
ухаанжишээньёсзүй,анагаахзэрэгюм.Тэрээрскептицизмгэдэгбол
баттайүнэнмэдлэгтхүрэхчухаларгаюмгэжүзсэн.
ДЕКАРТ НЬ ТАНИН МЭДЭХҮЙН 4Н
ЗАРЧМЫГ ТОДОРХОЙЛСОН БАЙНА.
ҮҮНД:
 Танин мэдэхүйн эргэлзээгүй үнэнд тулгуурлах
 Төвөгтэй, нийлмэл асуудлыг хэсгүүдэд задлаж
үзэх
 Дэс дараалалтай сэтгэх
 Тодорхой бөгөөд батлагдсан асуудлаас
тодорхойгүй батлагдаагүй асуудалд шилжин орох
замаар судлах
Т.Гоббс.(1588-1679)
Шашныүзэлбаримтлалаасангидтөрбаиргэнийфилософийгболовсруулсан.
Шинжлэхухаан,математик,оюундүгнэлтгаргахсэтгэлгээньтооцохүйлявц, үг
хэлньинстинкттуршлагынтөрөлзүйлбөгөөдбодомж,оюундүгнэлтийнуг
сурвалжболногэж үзсэн.
Зөнбилиг“интиуци” байхгүй,дефиници“зөвтайлбар”л байна.Нэрнь
сэтгэлгээнийтэмдэг,үнэннь бодомж,ерөнхийойлголтуудньнэрнийхийсвэрлэл,
сэтгэгчсубъектньобъектуудыгтөсөөлнө.Ерөнхийойлголтуудыгхийсвэрлэхарга
ньаналитик аргагэжүзэжбайв
Иссак Ньютон.(1643-1727)
Шинэ үеийн материалист философич, байгаль шинжээч эрдэмтэн.
Сонгодог механик ба жижиг биетийн хөдөлгөөний тухай онолоо бүх
ертөнцийн татах хүчний тухай хуулиар баталж, тодорхой шинжлэх
ухааны хуулиарфилософийн дүгнэлт гаргах арга зүйг боловсруулсан.
Байгалийнфилософийн үндэс нь математикийнмэдлэг, математик
аргын боловсруулалт гэж үзсэн.
Ф.Шеллинг (1775-1854)
Субъект,объектын эсрэг,тэсрэгийншинжийг адилтгалын гарааныхаа
цэгийгболгож, Фихтегийнболовсруулсанхөгжлийн зарчмыг хэрэглэсэн.
Сэтгэц өөрийнхөөтухайсэтгэж байгаа цагт бид нар объект (сэтгэц),
субъект(сэтгэгч сэтгэц)-ийнадилсал, нэгдлийг өөрөөухамсарлахуйн
баримтаас олж авдаг гэж энэхүү философичүзсэн байна.
Мэдлэг бол зөвхөн ШУ-ны биш, хариннийгмийнулс төр,зан суртахуун,
урлагийнхөгжлийн хураангуйдүгнэсэн нэгдмэл мөн гэж тайлбарладаг.
В.Г.Ф. Гегель (1770-1831)
Бүх Европын философийн хөгжилд өөрийнхөө философиорасар
их нөлөөлсөн Германысонгодог философийноргил мөн.
Тэрээранх ертөнцийн диалектиктанин мэдэхүйг болон түүнд
нийцсэн судалгааныдиалектик аргыг боловсруулжээ.
Танин мэдэхүй зөвхөн танин мэдэх үйл явцад л хэрэгжих
бололцоотой гэж баталжээ.
Объектив идеалист Гегелийн үзлээр
Дэлхийн бүх хөгжил нь туйлын санаа буюу ертөнцийн оюун
ухаанаар нөхцөлддөг
Гегелийн туйлын санаа хэмээх ойлголт нь:
Санааны дээд илрэл бөгөөд урлаг, шашин, философи гэсэн 3н
салбараас бүрддэг.
Сэтгэхүй илрэн буй зөрчлийг хуучнаасшинэ ойлголтонд шилжих
арга замааршийдвэрлэх чадвартай.
Энэ утга санаагаар зөрчил бол системийн болон аливаа хөгжлийн
үйл явц нь дараах механизмаар явагддаг:
тезис, антитезис, синтез гурвын нэгдэл юм.
Ф.Энгельс диалектик материализмын гол
баримтлалуудыг боловсруулсан бол,
К.Маркс түүхийг ойлгох материалист онол,
формацийн онолыг боловсруулжээ.
Ф.Энгельс хөдөлмөрийн онолдоо
“хөдөлмөр хүнийг бий болгосон” хэмээн
дүгнэжээ.
Б. Спиноза нь
Метафизикт тулгуурласан ёс зүйн философийг бүтээсэн.
Танин мэдэхүйг мэдрэхүйн ба оюун ухааны
2 төрөлд хувааж,
эрх чөлөө нь таньж мэдэгдсэн зайлшгүй
хэмээн тодорхойлжээ.
Тэрээр хүн ба нийгмийн асуудлыг
байгалийн зүй тогтолд захируулан
авч үзсэн.
Сэтгэл нь биеийн тухай үзэл санаа
бөгөөд рациональ зөн билигтэй
холбоотой.
Санаа нь төв субьект болдог.
Хүсэл сонирхол нь үзэл санаануудыг
ерөнхийлсөн түгээмэл шинжтэй
ойлголт.
Английн философич Л.Локк
1690 онд бичсэн “хүний оюун ухааны туршлага”
зохиолдоо танин мэдэхүйн сенсуалист буюу мэдэрч
танин мэдэх онолыг хөгжүүлсэн.
Хүний амьдралын туршлага нь итгэл
үнэмшил,бодрол бясалгал,хүсэл эрмэлзлэл
мөн.Танин мэдэхүйд дур зорго, сэтгэл
хөдлөл салшгүй холбоотой.
Танин мэдэхүйн үндэс нь сэрэл ба рефлекс
мөн.Хүний сэтгэлгээ нь тодорхой
зорилго,чиглэлтэй байна.
Ж.Локк субстанц хэмээх ойлголтыг ахуйн
ойлголтоос танин мэдэхүйн ойлголтод
шилжүүлэв.
Энгийн үзэл санааг нэгтгэх синтетик үйл
ажиллагааны 1 шинж бол субстанц хэмээх
үзэл санаа мөн.
Францын соён гэгээрүүлэх үе
философи деист, материалист шашингүйн үзэл, нийгэм-улс
төрийн утопи үзэлд гол нь чиглэдэг.
Тэд хүний зол жаргалын эрмэлзэлийгхүний зан суртахуунт чанарын
үндэс мөн гээд, улмаарзол жаргалыг хүний бодитой хэрэгцээг
хангасны үр дүн гэж тооцжээ.
Роберт Оуэн утопи- социалист үзлийг боловсруулсан.
ШИНЭ ҮЕИЙН ФИЛОСОФИД
ГЕРМАНЫ ФИЛОСОФИ ЧУХАЛ БАЙР
ЭЗЭЛДЭГ.
ЛЕЙБНИЦ “МОНАДА”-ГИЙН ОНОЛЫГ
БОЛОВСРУУЛЖ,
МОНАДА НЬ ХҮРТЭХҮЙ, ХҮСЭЛ, ТӨСӨӨЛӨЛ,
ЭРМЭЛЗЛЭЛ ХЭМЭЭХ 4Н ЧАНАРЫГ ӨӨРТӨӨ
АГУУЛДАГ ХЭМЭЭН ҮЗДЭГ.
XVII зуунд Лейбниц нь орчлон
ертөнц нь хувааж үл болох
энгийн юмс буюу субстанцаас
бүрэлдэн тогтдог гэдэг онолыг
боловсруулаад тэднийг монад
гэжээ.
Бурхан нь дээд оюун ухаан,биегүй субстанц.
Субстанц нь байгалиас өгөгдсөн бодит
зүйлийг санаандаа нэгтгэсэн “монад” юм.
Монадууд нь энгийн, хувиршгүй чанартай,
орон зайнаас ангид цэг. Монадын гол атрибут
чанар нь физик “хүч” юм.
Монад бүхэн давтагдашгүй чанартай бөгөөд
адилслын хуульд захирагдана.
Германы соён гэгээрүүлэгчид хүмүүст шинж чанарыг нь
болон амьдралын зорилгыг нь ойлгуулан мэдүүлэх,
урамшуулан зоригжуулагч үнэнийг нээж,
түүнд хүрэх зам мөрийг зааж өгөхийг
өөрсдийн эрхэм зорилгоо болгосон юм.
Гол төлөөлөгч нь Христиан Вольф.
XIX ЗУУНЫ ГЕРМАНЫ ФИЛОСОФИЙГ:
1. СОНГОДОГ ИДЕАЛИЗМ
2. XIX ЗУУНЫ ДУНД БА II
ХАГАСЫН
3. ИРРАЦИОНАЛИЗМ
ХЭМЭЭХ 3Н ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛД ХУВААН
ҮЗЭЖ БОЛНО.
Идеализм :
Аливаа юмсын эхлэл, эх үндэс нь санаалаг зүйлс хэмээн үздэг үзэл.
Зөвхөн оюунухаан оршин байдаг, бие махбодь гэдэг бол оюун ухаан
дахь үзэл санаа мөн.
Материализм:
Аливаа юмсын эхлэл бол материаллаг эхлэл буюу матери юм гэж
үздэг үзэл. Зөвхөн бие л оршин байдаг, оюун ухаан бол биесийн цогц
мөн.
Иррационализм:
Амьдралын утга учир – логик сэтгэлгээ.
И.Кантын(1724-1804)
философиньсоёнгэгээрүүлэхүзлийноргил,мөншүүмжлэлтфилософиюм.
Түүнийфилософиньшүүмжлэлтийнөмнөх(1770онхүртэлх),шүүмжлэлтгэсэнхоёрүедхуваагддаг.
Эхнийхнь:байгалийнсудлал-шинжлэх ухаанд,
хоёрдахьнь:эпистемологи,хүнийфилософидилүүүршимээөгсөнюм.
Мөнгүнухаанлигхүнсудлалыгүндэслэгчмөн.Энэ талаарөгүүлэхдээфилософинь:
“Биюугмэдэжчадахвэ?”, асуултанд:/хүнийүйлажиллагаатанинмэдэхүйгээс
эхлэхёстой/.
“Биюухийхёстойвэ?”асуултанд:/практикоюунухаанбуюуёсзүйнсургаалаараа
хариултөгсөн/
“Биюунднайдажболохвэ?” /Бидбурхантэнгэртитгэдгээрээёссуртахуунтайхэрэг
биш,харинёссуртахууныачаарбурхантэнгэртитгэж, ёссуртахууныдээдчин
эрмэлзлэлээбурханчилж,түүнднайдлагатавьдаг.
“Хүнгэдэг юувэ?”/хүнболуг чанараараахоёрдмолшинжтэйбөгөөдмэдрэгдэгч
ертөнцөдамьдардагийнхувьдхүнзансуртахууныхуулиндзахирагддаг/
гэдэгасуултуудадхариултөгснөөр
соёнгэгээрлийнүеийгтөгсөгчдийнтөлөөлөгч,шинэЕвропынфилософийнэхлэлийг
тавьсансэтгэгчболсон.
Фихте:
Байгаль бол “би” хэмээн хүнийсгэгдсэн бүтээгдэхүүн мөн гэж үзээд,
танин мэдэхүй ба байгаль болон ертөнцийг
холбон нэгтгэжээ.
“Би” бол динамик, үйлч ухамсар,хүний болон бурханы нэгдэл
хийгээд хувийн болон туршлагынхүрээний нэгдэл мөн гэжээ.
Фихте философид ШУ-ны үнэн зөв мэдлэг олж авах, ШУ-ны
сургааль олж авах асуудал,чөлөөт байдлын асуудлыг шийдвэрлэжээ.
 Философийн түүхэн товчоон 44-48 хуудас
( Эрхэм- Очирын Тамир)
 Философи 68-73 хуудас
(Д.Содномгомбо, Р.Дарьхүү)
Ном зүй

More Related Content

What's hot

Emfipism end patsionalism
Emfipism end patsionalismEmfipism end patsionalism
Emfipism end patsionalism
Baasansuren Naranbaatar
 
эсээ бичвэр
эсээ бичвэрэсээ бичвэр
эсээ бичвэрsodko27
 
Сэтгэхүй ба хэл яриа
Сэтгэхүй ба хэл яриаСэтгэхүй ба хэл яриа
Сэтгэхүй ба хэл яриа
Ариунгэрэл Миз
 
Дорнын философи
Дорнын философиДорнын философи
Дорнын философи
Munkhbaatar S. Uuld
 
Сэргэн мандалтын Философи
Сэргэн мандалтын ФилософиСэргэн мандалтын Философи
Сэргэн мандалтын Философи
Baasansuren Naranbaatar
 
Монголын түүхийн үечлэл
Монголын түүхийн үечлэлМонголын түүхийн үечлэл
Монголын түүхийн үечлэл
Uka Sola
 
Макро эдийн засгийн судлах зүйл, үндсэн зорилго ба асуудал
Макро эдийн засгийн судлах зүйл, үндсэн зорилго ба асуудал Макро эдийн засгийн судлах зүйл, үндсэн зорилго ба асуудал
Макро эдийн засгийн судлах зүйл, үндсэн зорилго ба асуудал
Adilbishiin Gelegjamts
 
сэтгэхүй ба хэл яриа
сэтгэхүй ба хэл яриасэтгэхүй ба хэл яриа
сэтгэхүй ба хэл яриа
Ариунгэрэл Миз
 
эрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
эрдэм шинжилгээний ажил бичих зааварэрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
эрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
Шинэбаяр Найдан
 
төрийн ёс ёслол. Òåõíîëîãè 3à
төрийн ёс ёслол. Òåõíîëîãè 3àтөрийн ёс ёслол. Òåõíîëîãè 3à
төрийн ёс ёслол. Òåõíîëîãè 3àBayarmaa Nymtsooj
 
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүнДотоодын нийт бүтээгдэхүүн
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн
NYAM-OCHIR BOLD
 
Aристотель
AристотельAристотель
Aристотель
eeneepeace
 

What's hot (20)

Emfipism end patsionalism
Emfipism end patsionalismEmfipism end patsionalism
Emfipism end patsionalism
 
эсээ бичвэр
эсээ бичвэрэсээ бичвэр
эсээ бичвэр
 
1хүний гарал үүсэл
1хүний гарал үүсэл1хүний гарал үүсэл
1хүний гарал үүсэл
 
Философи гэж юу вэ
Философи гэж юу вэФилософи гэж юу вэ
Философи гэж юу вэ
 
Сэтгэхүй ба хэл яриа
Сэтгэхүй ба хэл яриаСэтгэхүй ба хэл яриа
Сэтгэхүй ба хэл яриа
 
Lecture 3
Lecture 3 Lecture 3
Lecture 3
 
Дорнын философи
Дорнын философиДорнын философи
Дорнын философи
 
Сэргэн мандалтын Философи
Сэргэн мандалтын ФилософиСэргэн мандалтын Философи
Сэргэн мандалтын Философи
 
Монголын түүхийн үечлэл
Монголын түүхийн үечлэлМонголын түүхийн үечлэл
Монголын түүхийн үечлэл
 
хүртэхүй
хүртэхүйхүртэхүй
хүртэхүй
 
Эссе
ЭссеЭссе
Эссе
 
Макро эдийн засгийн судлах зүйл, үндсэн зорилго ба асуудал
Макро эдийн засгийн судлах зүйл, үндсэн зорилго ба асуудал Макро эдийн засгийн судлах зүйл, үндсэн зорилго ба асуудал
Макро эдийн засгийн судлах зүйл, үндсэн зорилго ба асуудал
 
сэтгэхүй ба хэл яриа
сэтгэхүй ба хэл яриасэтгэхүй ба хэл яриа
сэтгэхүй ба хэл яриа
 
Lects5
Lects5Lects5
Lects5
 
эрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
эрдэм шинжилгээний ажил бичих зааварэрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
эрдэм шинжилгээний ажил бичих заавар
 
төрийн ёс ёслол. Òåõíîëîãè 3à
төрийн ёс ёслол. Òåõíîëîãè 3àтөрийн ёс ёслол. Òåõíîëîãè 3à
төрийн ёс ёслол. Òåõíîëîãè 3à
 
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүнДотоодын нийт бүтээгдэхүүн
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн
 
лекц 4
лекц 4лекц 4
лекц 4
 
даяаршил
даяаршилдаяаршил
даяаршил
 
Aристотель
AристотельAристотель
Aристотель
 

Viewers also liked

нүүр хуудас
нүүр хуудаснүүр хуудас
нүүр хуудасbymbaa_4164
 
бие даалт
бие даалтбие даалт
бие даалтbuzuuhai
 
реферат бичих заавар сэдэв
реферат бичих заавар сэдэвреферат бичих заавар сэдэв
реферат бичих заавар сэдэв
Ганзориг Ганбаяр
 
Платоны үзэл санаа
Платоны үзэл санааПлатоны үзэл санаа
Платоны үзэл санаа
Д. Наранцацралт
 
Эртний монголчуудын дунд шашин шүтлэгийн анхны хэлбэрүүд үүссэн нь
Эртний монголчуудын дунд  шашин шүтлэгийн  анхны хэлбэрүүд үүссэн ньЭртний монголчуудын дунд  шашин шүтлэгийн  анхны хэлбэрүүд үүссэн нь
Эртний монголчуудын дунд шашин шүтлэгийн анхны хэлбэрүүд үүссэн нь
gbd01
 
Harhorum hot
Harhorum hotHarhorum hot
Harhorum hotTsatsral
 
Сэргэн мандалт (Урлагийн түүх)
Сэргэн мандалт (Урлагийн түүх)Сэргэн мандалт (Урлагийн түүх)
Сэргэн мандалт (Урлагийн түүх)
Энхтунгалаг Баасанхүү
 
николай кузанский золоо
николай кузанский золоониколай кузанский золоо
николай кузанский золооCEO ZOL
 
эртний улсуудын нийгэм соёлын амьдрал 1
эртний улсуудын нийгэм соёлын амьдрал 1эртний улсуудын нийгэм соёлын амьдрал 1
эртний улсуудын нийгэм соёлын амьдрал 1MoAltantuya
 
Бие даалтын стандарт
Бие даалтын стандартБие даалтын стандарт
Бие даалтын стандартAdilbishiin Gelegjamts
 

Viewers also liked (13)

Түүх реферат
Түүх рефератТүүх реферат
Түүх реферат
 
нүүр хуудас
нүүр хуудаснүүр хуудас
нүүр хуудас
 
бие даалт
бие даалтбие даалт
бие даалт
 
реферат бичих заавар сэдэв
реферат бичих заавар сэдэвреферат бичих заавар сэдэв
реферат бичих заавар сэдэв
 
лекц1.
лекц1.лекц1.
лекц1.
 
Платоны үзэл санаа
Платоны үзэл санааПлатоны үзэл санаа
Платоны үзэл санаа
 
Эртний монголчуудын дунд шашин шүтлэгийн анхны хэлбэрүүд үүссэн нь
Эртний монголчуудын дунд  шашин шүтлэгийн  анхны хэлбэрүүд үүссэн ньЭртний монголчуудын дунд  шашин шүтлэгийн  анхны хэлбэрүүд үүссэн нь
Эртний монголчуудын дунд шашин шүтлэгийн анхны хэлбэрүүд үүссэн нь
 
Harhorum hot
Harhorum hotHarhorum hot
Harhorum hot
 
Сэргэн мандалт (Урлагийн түүх)
Сэргэн мандалт (Урлагийн түүх)Сэргэн мандалт (Урлагийн түүх)
Сэргэн мандалт (Урлагийн түүх)
 
оршил
оршилоршил
оршил
 
николай кузанский золоо
николай кузанский золоониколай кузанский золоо
николай кузанский золоо
 
эртний улсуудын нийгэм соёлын амьдрал 1
эртний улсуудын нийгэм соёлын амьдрал 1эртний улсуудын нийгэм соёлын амьдрал 1
эртний улсуудын нийгэм соёлын амьдрал 1
 
Бие даалтын стандарт
Бие даалтын стандартБие даалтын стандарт
Бие даалтын стандарт
 

Similar to реферат философи

орчин үеийн философи
орчин үеийн философиорчин үеийн философи
орчин үеийн философиArsenic Halcyon
 
Buynhishig soyn gegeeruulegchdin uzel
Buynhishig    soyn gegeeruulegchdin uzel  Buynhishig    soyn gegeeruulegchdin uzel
Buynhishig soyn gegeeruulegchdin uzel А. Aku
 
MHON101-хичээл-4
MHON101-хичээл-4MHON101-хичээл-4
MHON101-хичээл-4
E-Gazarchin Online University
 
XX зууны соёлын философи
XX зууны соёлын философиXX зууны соёлын философи
XX зууны соёлын философи
П. Эрдэнэсайхан
 
сэргэн мандалтын үеийн философи
сэргэн мандалтын үеийн философисэргэн мандалтын үеийн философи
сэргэн мандалтын үеийн философи
Б. Ононгоо
 
Xx зууны соёлын философи
Xx зууны соёлын философиXx зууны соёлын философи
Xx зууны соёлын философи
П. Эрдэнэсайхан
 
бие хүний талаар үзэл баримтлалууд
бие хүний талаар үзэл баримтлалуудбие хүний талаар үзэл баримтлалууд
бие хүний талаар үзэл баримтлалуудSiner AG
 
дундад зуун
дундад зуундундад зуун
дундад зуун
ochirjav
 
Эртны дорно дахины философи
Эртны дорно дахины философиЭртны дорно дахины философи
Эртны дорно дахины философиCEO ZOL
 
Sem
SemSem
хэл , шашин соёлын үзэгдэ л болох нь
хэл , шашин соёлын үзэгдэ л болох ньхэл , шашин соёлын үзэгдэ л болох нь
хэл , шашин соёлын үзэгдэ л болох ньА. Aku
 
монгол улсын их сургууль
монгол улсын их сургуульмонгол улсын их сургууль
монгол улсын их сургуульCEO ZOL
 

Similar to реферат философи (20)

P1
P1P1
P1
 
орчин үеийн философи
орчин үеийн философиорчин үеийн философи
орчин үеийн философи
 
Buynhishig soyn gegeeruulegchdin uzel
Buynhishig    soyn gegeeruulegchdin uzel  Buynhishig    soyn gegeeruulegchdin uzel
Buynhishig soyn gegeeruulegchdin uzel
 
MHON101-хичээл-4
MHON101-хичээл-4MHON101-хичээл-4
MHON101-хичээл-4
 
XX зууны соёлын философи
XX зууны соёлын философиXX зууны соёлын философи
XX зууны соёлын философи
 
сэргэн мандалтын үеийн философи
сэргэн мандалтын үеийн философисэргэн мандалтын үеийн философи
сэргэн мандалтын үеийн философи
 
Xx зууны соёлын философи
Xx зууны соёлын философиXx зууны соёлын философи
Xx зууны соёлын философи
 
Philo
PhiloPhilo
Philo
 
P1
P1P1
P1
 
Lecture.4. rev 1.2
Lecture.4. rev 1.2Lecture.4. rev 1.2
Lecture.4. rev 1.2
 
лекц №1
лекц №1лекц №1
лекц №1
 
бие хүний талаар үзэл баримтлалууд
бие хүний талаар үзэл баримтлалуудбие хүний талаар үзэл баримтлалууд
бие хүний талаар үзэл баримтлалууд
 
Ernii dorno dahini
Ernii dorno dahiniErnii dorno dahini
Ernii dorno dahini
 
Culture
CultureCulture
Culture
 
дундад зуун
дундад зуундундад зуун
дундад зуун
 
Эртны дорно дахины философи
Эртны дорно дахины философиЭртны дорно дахины философи
Эртны дорно дахины философи
 
Sem
SemSem
Sem
 
хэл , шашин соёлын үзэгдэ л болох нь
хэл , шашин соёлын үзэгдэ л болох ньхэл , шашин соёлын үзэгдэ л болох нь
хэл , шашин соёлын үзэгдэ л болох нь
 
монгол улсын их сургууль
монгол улсын их сургуульмонгол улсын их сургууль
монгол улсын их сургууль
 
Leg1
Leg1Leg1
Leg1
 

реферат философи

  • 1. МОНГОЛ УЛСЫН СОЁЛ УРЛАГИЙН ИХ СУРГУУЛЬ СОЁЛ ИРГЭНШЛИЙН СУРГУУЛЬ РЕФЕРАТ S.PL101 сэдэв: Шинэ үеийн философи ШАЛГАСАН: Энхбаяр Гүйцэтгэсэн:
  • 2. ОРШИЛ Шинэ үеийн философи нь XVII - XVIII зууныг хамардаг. 17-р зуун бол хөрөнгөтний хувьсгалууд эхэлж, капитализм бүрэлдэж байсан шинэ нийгмийн зуун юм. Сэргэн мандалтын үеийн сэтгэгчдийн үзэл санааг Шинэ үеийн философи уламжлан хөгжүүлсэн байна.
  • 3. Шинэ үеэс хойшхи оюуны амьдралын төрх нь дундад зууны оюуны амьдралын төрхөөс ялгагдах олон чухал онцлогтой. Шинэ үед шашны нэр хүнд буурч, шинжлэх ухааны нэр хүнд огцом өссөн үе билээ. Энэ үед шинжлэх ухаан, философи хоёр нийлэн, бие биенийхээ хөгжилд харилцан хүчтэй нөлөөлж байв.
  • 4. ШИНЭ ҮЕИЙН АНГЛИЙН ФИЛОСОФИЧ Ф.БЕКОН /1561-1626/ “МЭДЛЭГ БОЛ ХҮЧ” ХЭМЭЭН ҮЗЭЖ ХҮНИЙГ БАЙГАЛИАС ДЭЭГҮҮР ТАВИГЧ БОЛСОН.
  • 5. Шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн дедукцын аргыг боловсруулаад “Би сэтгэж байна, тиймээс би оршиж байна” хэмээн рационализм-ын үндсийг тавигч болсон. Францынфилософич Р.Декартынтооцоолснооржинхэнэфилософиболонолынхэсэгба аргаараанэгдмэлбайхёстой.Зүйрлэвэл тэрньургаасаглагармодшиг байхёстой.Тэрмодныүндэсньфилософи,ихбиеньфилософийн хэсэгболохфизик,саглагароройнхэсэгньбүххавсрагашинжлэх ухаанжишээньёсзүй,анагаахзэрэгюм.Тэрээрскептицизмгэдэгбол баттайүнэнмэдлэгтхүрэхчухаларгаюмгэжүзсэн.
  • 6. ДЕКАРТ НЬ ТАНИН МЭДЭХҮЙН 4Н ЗАРЧМЫГ ТОДОРХОЙЛСОН БАЙНА. ҮҮНД:  Танин мэдэхүйн эргэлзээгүй үнэнд тулгуурлах  Төвөгтэй, нийлмэл асуудлыг хэсгүүдэд задлаж үзэх  Дэс дараалалтай сэтгэх  Тодорхой бөгөөд батлагдсан асуудлаас тодорхойгүй батлагдаагүй асуудалд шилжин орох замаар судлах
  • 7. Т.Гоббс.(1588-1679) Шашныүзэлбаримтлалаасангидтөрбаиргэнийфилософийгболовсруулсан. Шинжлэхухаан,математик,оюундүгнэлтгаргахсэтгэлгээньтооцохүйлявц, үг хэлньинстинкттуршлагынтөрөлзүйлбөгөөдбодомж,оюундүгнэлтийнуг сурвалжболногэж үзсэн. Зөнбилиг“интиуци” байхгүй,дефиници“зөвтайлбар”л байна.Нэрнь сэтгэлгээнийтэмдэг,үнэннь бодомж,ерөнхийойлголтуудньнэрнийхийсвэрлэл, сэтгэгчсубъектньобъектуудыгтөсөөлнө.Ерөнхийойлголтуудыгхийсвэрлэхарга ньаналитик аргагэжүзэжбайв
  • 8. Иссак Ньютон.(1643-1727) Шинэ үеийн материалист философич, байгаль шинжээч эрдэмтэн. Сонгодог механик ба жижиг биетийн хөдөлгөөний тухай онолоо бүх ертөнцийн татах хүчний тухай хуулиар баталж, тодорхой шинжлэх ухааны хуулиарфилософийн дүгнэлт гаргах арга зүйг боловсруулсан. Байгалийнфилософийн үндэс нь математикийнмэдлэг, математик аргын боловсруулалт гэж үзсэн.
  • 9. Ф.Шеллинг (1775-1854) Субъект,объектын эсрэг,тэсрэгийншинжийг адилтгалын гарааныхаа цэгийгболгож, Фихтегийнболовсруулсанхөгжлийн зарчмыг хэрэглэсэн. Сэтгэц өөрийнхөөтухайсэтгэж байгаа цагт бид нар объект (сэтгэц), субъект(сэтгэгч сэтгэц)-ийнадилсал, нэгдлийг өөрөөухамсарлахуйн баримтаас олж авдаг гэж энэхүү философичүзсэн байна. Мэдлэг бол зөвхөн ШУ-ны биш, хариннийгмийнулс төр,зан суртахуун, урлагийнхөгжлийн хураангуйдүгнэсэн нэгдмэл мөн гэж тайлбарладаг.
  • 10. В.Г.Ф. Гегель (1770-1831) Бүх Европын философийн хөгжилд өөрийнхөө философиорасар их нөлөөлсөн Германысонгодог философийноргил мөн. Тэрээранх ертөнцийн диалектиктанин мэдэхүйг болон түүнд нийцсэн судалгааныдиалектик аргыг боловсруулжээ. Танин мэдэхүй зөвхөн танин мэдэх үйл явцад л хэрэгжих бололцоотой гэж баталжээ.
  • 11. Объектив идеалист Гегелийн үзлээр Дэлхийн бүх хөгжил нь туйлын санаа буюу ертөнцийн оюун ухаанаар нөхцөлддөг Гегелийн туйлын санаа хэмээх ойлголт нь: Санааны дээд илрэл бөгөөд урлаг, шашин, философи гэсэн 3н салбараас бүрддэг. Сэтгэхүй илрэн буй зөрчлийг хуучнаасшинэ ойлголтонд шилжих арга замааршийдвэрлэх чадвартай. Энэ утга санаагаар зөрчил бол системийн болон аливаа хөгжлийн үйл явц нь дараах механизмаар явагддаг: тезис, антитезис, синтез гурвын нэгдэл юм.
  • 12. Ф.Энгельс диалектик материализмын гол баримтлалуудыг боловсруулсан бол, К.Маркс түүхийг ойлгох материалист онол, формацийн онолыг боловсруулжээ. Ф.Энгельс хөдөлмөрийн онолдоо “хөдөлмөр хүнийг бий болгосон” хэмээн дүгнэжээ.
  • 13. Б. Спиноза нь Метафизикт тулгуурласан ёс зүйн философийг бүтээсэн. Танин мэдэхүйг мэдрэхүйн ба оюун ухааны 2 төрөлд хувааж, эрх чөлөө нь таньж мэдэгдсэн зайлшгүй хэмээн тодорхойлжээ.
  • 14. Тэрээр хүн ба нийгмийн асуудлыг байгалийн зүй тогтолд захируулан авч үзсэн. Сэтгэл нь биеийн тухай үзэл санаа бөгөөд рациональ зөн билигтэй холбоотой. Санаа нь төв субьект болдог. Хүсэл сонирхол нь үзэл санаануудыг ерөнхийлсөн түгээмэл шинжтэй ойлголт.
  • 15. Английн философич Л.Локк 1690 онд бичсэн “хүний оюун ухааны туршлага” зохиолдоо танин мэдэхүйн сенсуалист буюу мэдэрч танин мэдэх онолыг хөгжүүлсэн.
  • 16. Хүний амьдралын туршлага нь итгэл үнэмшил,бодрол бясалгал,хүсэл эрмэлзлэл мөн.Танин мэдэхүйд дур зорго, сэтгэл хөдлөл салшгүй холбоотой. Танин мэдэхүйн үндэс нь сэрэл ба рефлекс мөн.Хүний сэтгэлгээ нь тодорхой зорилго,чиглэлтэй байна. Ж.Локк субстанц хэмээх ойлголтыг ахуйн ойлголтоос танин мэдэхүйн ойлголтод шилжүүлэв. Энгийн үзэл санааг нэгтгэх синтетик үйл ажиллагааны 1 шинж бол субстанц хэмээх үзэл санаа мөн.
  • 17. Францын соён гэгээрүүлэх үе философи деист, материалист шашингүйн үзэл, нийгэм-улс төрийн утопи үзэлд гол нь чиглэдэг. Тэд хүний зол жаргалын эрмэлзэлийгхүний зан суртахуунт чанарын үндэс мөн гээд, улмаарзол жаргалыг хүний бодитой хэрэгцээг хангасны үр дүн гэж тооцжээ. Роберт Оуэн утопи- социалист үзлийг боловсруулсан.
  • 18. ШИНЭ ҮЕИЙН ФИЛОСОФИД ГЕРМАНЫ ФИЛОСОФИ ЧУХАЛ БАЙР ЭЗЭЛДЭГ. ЛЕЙБНИЦ “МОНАДА”-ГИЙН ОНОЛЫГ БОЛОВСРУУЛЖ, МОНАДА НЬ ХҮРТЭХҮЙ, ХҮСЭЛ, ТӨСӨӨЛӨЛ, ЭРМЭЛЗЛЭЛ ХЭМЭЭХ 4Н ЧАНАРЫГ ӨӨРТӨӨ АГУУЛДАГ ХЭМЭЭН ҮЗДЭГ. XVII зуунд Лейбниц нь орчлон ертөнц нь хувааж үл болох энгийн юмс буюу субстанцаас бүрэлдэн тогтдог гэдэг онолыг боловсруулаад тэднийг монад гэжээ.
  • 19. Бурхан нь дээд оюун ухаан,биегүй субстанц. Субстанц нь байгалиас өгөгдсөн бодит зүйлийг санаандаа нэгтгэсэн “монад” юм. Монадууд нь энгийн, хувиршгүй чанартай, орон зайнаас ангид цэг. Монадын гол атрибут чанар нь физик “хүч” юм. Монад бүхэн давтагдашгүй чанартай бөгөөд адилслын хуульд захирагдана.
  • 20. Германы соён гэгээрүүлэгчид хүмүүст шинж чанарыг нь болон амьдралын зорилгыг нь ойлгуулан мэдүүлэх, урамшуулан зоригжуулагч үнэнийг нээж, түүнд хүрэх зам мөрийг зааж өгөхийг өөрсдийн эрхэм зорилгоо болгосон юм. Гол төлөөлөгч нь Христиан Вольф.
  • 21. XIX ЗУУНЫ ГЕРМАНЫ ФИЛОСОФИЙГ: 1. СОНГОДОГ ИДЕАЛИЗМ 2. XIX ЗУУНЫ ДУНД БА II ХАГАСЫН 3. ИРРАЦИОНАЛИЗМ ХЭМЭЭХ 3Н ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛД ХУВААН ҮЗЭЖ БОЛНО.
  • 22. Идеализм : Аливаа юмсын эхлэл, эх үндэс нь санаалаг зүйлс хэмээн үздэг үзэл. Зөвхөн оюунухаан оршин байдаг, бие махбодь гэдэг бол оюун ухаан дахь үзэл санаа мөн. Материализм: Аливаа юмсын эхлэл бол материаллаг эхлэл буюу матери юм гэж үздэг үзэл. Зөвхөн бие л оршин байдаг, оюун ухаан бол биесийн цогц мөн. Иррационализм: Амьдралын утга учир – логик сэтгэлгээ.
  • 23. И.Кантын(1724-1804) философиньсоёнгэгээрүүлэхүзлийноргил,мөншүүмжлэлтфилософиюм. Түүнийфилософиньшүүмжлэлтийнөмнөх(1770онхүртэлх),шүүмжлэлтгэсэнхоёрүедхуваагддаг. Эхнийхнь:байгалийнсудлал-шинжлэх ухаанд, хоёрдахьнь:эпистемологи,хүнийфилософидилүүүршимээөгсөнюм. Мөнгүнухаанлигхүнсудлалыгүндэслэгчмөн.Энэ талаарөгүүлэхдээфилософинь: “Биюугмэдэжчадахвэ?”, асуултанд:/хүнийүйлажиллагаатанинмэдэхүйгээс эхлэхёстой/. “Биюухийхёстойвэ?”асуултанд:/практикоюунухаанбуюуёсзүйнсургаалаараа хариултөгсөн/ “Биюунднайдажболохвэ?” /Бидбурхантэнгэртитгэдгээрээёссуртахуунтайхэрэг биш,харинёссуртахууныачаарбурхантэнгэртитгэж, ёссуртахууныдээдчин эрмэлзлэлээбурханчилж,түүнднайдлагатавьдаг. “Хүнгэдэг юувэ?”/хүнболуг чанараараахоёрдмолшинжтэйбөгөөдмэдрэгдэгч ертөнцөдамьдардагийнхувьдхүнзансуртахууныхуулиндзахирагддаг/ гэдэгасуултуудадхариултөгснөөр соёнгэгээрлийнүеийгтөгсөгчдийнтөлөөлөгч,шинэЕвропынфилософийнэхлэлийг тавьсансэтгэгчболсон.
  • 24. Фихте: Байгаль бол “би” хэмээн хүнийсгэгдсэн бүтээгдэхүүн мөн гэж үзээд, танин мэдэхүй ба байгаль болон ертөнцийг холбон нэгтгэжээ. “Би” бол динамик, үйлч ухамсар,хүний болон бурханы нэгдэл хийгээд хувийн болон туршлагынхүрээний нэгдэл мөн гэжээ. Фихте философид ШУ-ны үнэн зөв мэдлэг олж авах, ШУ-ны сургааль олж авах асуудал,чөлөөт байдлын асуудлыг шийдвэрлэжээ.
  • 25.  Философийн түүхэн товчоон 44-48 хуудас ( Эрхэм- Очирын Тамир)  Философи 68-73 хуудас (Д.Содномгомбо, Р.Дарьхүү) Ном зүй