ΓΙΚΟΜΜΑΣΙ΢ΜΟ΢ ΚΑΙ
ΔΚ΢ΤΓΥΡΟΝΙ΢ΜΟ΢
Ο ΓΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
Η ζύλζεζε ηες ειιεληθής βοσιής
κεηά ηης εθιογές ηοσ 2000
ΝΔ 124
ΠΑΣΟΚ 159
ΣΥΝ 6
ΚΚΕ 11
283
Η ζύλζεζε ηες βοσιής κεηά ηης εθιογές
7ες Μαρηίοσ 2004
282
Δθινγέο 2004
45,4
40,5
5,9
3,3 4,9
ΝΔ
ΠΑ΢ΟΚ
ΚΚΕ
΢ΥΡΙΖΑ
ΛΟΙΠΟΙ
Δθινγέο 2007
41,83
38,1
8,15
5,04
3,8 3,08
ΝΔ
ΠΑ΢ΟΚ
ΚΚΕ
΢ΥΡΙΖΑ
ΛΑΟ΢
ΛΟΙΠΟΙ
ΔΚΛΟΓΔΣ 2009
43,92
33,48
7,54
5,63
4,6 4,83
ΠΑ΢ΟΚ
ΝΔ
ΚΚΕ
ΛΑΟ΢
΢ΥΡΙΖΑ
ΛΟΙΠΟΙ
ΕΚΛΟΓΕΣ 1881
46%
44%
2% 8%
Τρικούπης
Κοσμοσνδοσρος
Δημοκραηικοί
Λοιποί
ΕΚΛΟΓΕΣ 1885
22%
76%
2%
Τρικούπης
Δηλιγιάννης
Δημοκραηικοί
Πνηα είλαη ε ζεκαζία ηνπ όξνπ
Δηθνκκαηηζκόο;
1. Ύπαξμε δύν θπξίαξρσλ
θνκκάησλ ζηελ πνιηηηθή ζθελή
2. Δλαιιαγή ησλ θνκκάησλ απηώλ
ζηελ εμνπζία
Πώο ζπλδέεηαη ν δηθνκκαηηζκόο
κε ηελ αξρή ηεο δεδειωκέλεο;
1. Τα θόκκαηα κεηνςεθίαο ζηεξνύληαη ηε
δπλαηόηεηα λα ζρεκαηίζνπλ θπβέξλεζε
Δεκηοσργούληαη ζηαζερόηερες θσβερλήζεης
Κσρηαρτούλ ηα κεγάια θόκκαηα
Κσρηαρτεί ε πόιωζε
Δηακορθώλεηαη ε ιογηθή ηες χαμένης ψήφου
2. Τα κηθρά θόκκαηα ωζούληαη ζε ζσλέλωζε κε ηα
κεγάια
Ο ΔΚ΢ΤΓΥΡΟΝΙ΢ΜΟ΢
Πώο αληηιακβάλεζηε ηνλ όξν
Εκσσγτρονισμός;
• Μεηαξξύζκηζε θαη πξνζαξκνγή ζε λέεο
θαη ζύγρξνλεο ζπλζήθεο, απαηηήζεηο,
απόςεηο θηι.
• Μπνξεί λα αθνξά ην θξάηνο, ηελ
πνιηηηθή δσή, ηελ νηθνλνκία θ.ν.θ.
1. Η εδραίωζη ηοσ
δικομμαηιζμού
Η πνξεία πξνο ην δηθνκκαηηζκό
• Τν δηάζηεκα κεηαμύ ηνπ 1875 θαη ηνπ 1880
απνηειεί κεηαβαηηθή πεξίνδν.
• Σηηο εθινγέο ηνπ 1875 θαη ηνπ 1879 θαλέλα
θόκκα δελ θέξδηζε ηελ θνηλνβνπιεπηηθή
πιεηνςεθία.
• Λίγα ρξόληα αξγόηεξα, ην 1884, ηα δύν κεγάια
θόκκαηα, ηνπ Τξηθνύπε θαη ηνπ Γειηγηάλλε,
έιεγραλ ην 92,2% ησλ εδξώλ ζην Κνηλνβνύιην.
• Τν θνηλνβνπιεπηηθό ζύζηεκα θαη ν
δηθνκκαηηζκόο ζεκειηώζεθαλ.
ΣΟ ΣΡΙΚΟΤΠΙΚΟ ΚΟΜΜΑ
Παροσζιάζει ήδη από ηο 1875
ένα ζσζηημαηικό πρόγραμμα
εκζσγτρονιζμού ηης τώρας
Ποιοι ήηαν οι ζηότοι
ηοσ ηρικοσπικού
προγράμμαηος;
Σηελ νπζία, ν Τξηθνύπεο εθπξνζωπνύζε ηνλ
εμεπξωπαϊζκό ηεο πνιηηηθήο δωήο, ελώ ν Δειηγηάλλεο
ηελ παξαδνζηαθή ιεηηνπξγία ηεο. Ο Τξηθνύπεο πίζηεπε
όηη ην θξάηνο ρξεηαδόηαλ πνιηηηθή θαη νηθνλνκηθή
αλόξζωζε, πξηλ γίλεη ιόγνο γηα εκπινθή ζε
αιπηξωηηθέο πεξηπέηεηεο. Γη' απηό θαη επεδίωμε λα
θαηαζηήζεη ηε ρώξα δηεζλώο αμηόπηζηε, λα ελζαξξύλεη
ηελ έλαξμε ηεο εθβηνκεράληζεο, λα βειηηώζεη ηηο
επηθνηλωλίεο κε ηελ θαηαζθεπή ζηδεξνδξόκωλ θαη ηελ
δηάλνημε ηνπ Ιζζκνύ ηεο Κνξίλζνπ, θαη λα
εθζπγρξνλίζεη ην ζηξαηό θαη ην λαπηηθό Ωζηόζν, έλα
ηέηνην πξόγξακκα ήηαλ δαπαλεξό θαη ζπλεπαγόηαλ
απμεκέλε θνξνινγία.
R. Clogg. Σπλνπηηθή Ιζηνξία ηεο Ειιάδαο 1770-1990, εθδ. Ιζηνξεηήο, Αζήλα
΢ΣΟΥΟΙ
Πνιηηηθή θαη Οηθνλνκηθή Αλόξζσζε
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΞ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΓΟΜΔΣ ΑΜΥΝΑ
Οηθ. αλόξζσζε
Δθβηνκεράληζε
Γηεζλήο αμηνπηζηία Δπηθνηλσλίεο
Σηδεξόδξνκνο
Γηώξπγα Κνξίλζνπ
Δθζπγρξνληζκόο
Σηξαηνύ - Ναπηηθνύ
Σηόρνη Τξηθνππηθνύ Πξνγξάκκαηνο
• Τν ηξηθνππηθό θόκκα ήδε από ην 1875 παξνπζίαζε έλα
ζπζηεκαηηθό πξόγξακκα εθζπγρξνληζκνύ ηεο ρώξαο,
αξθεηά θνληά ζηηο αληηιήςεηο ηνπ Κνπκνπλδνύξνπ, ην
νπνίν πξνέβιεπε:
1. ζπγθξόηεζε θξάηνπο δηθαίνπ ,
2. εμνξζνινγηζκό ηεο δηνίθεζεο, θπξίσο κε ηνλ
θαζνξηζκό ησλ πξνζόλησλ ησλ δεκνζίσλ
ππαιιήισλ, ώζηε λα πεξηνξηζηεί ε επλνηνθξαηία,
3. αλάπηπμε ηεο νηθνλνκίαο θαη θπξίσο
4. ελίζρπζε ηεο γεσξγίαο,
5. βειηίσζε ηεο άκπλαο θαη
6. ηεο ππνδνκήο, θαηά θύξην ιόγν ηνπ ζπγθνηλσληαθνύ
δηθηύνπ ηεο ρώξαο.
Σηόρνη Τξηθνππηθνύ
Πξνγξάκκαηνο
Εξοπθολογιζμόρ διοίκηζηρ
Κπάηορ δικαίος
ΠΟΛΙΣΙΚΗ
Ενίζσςζη γεωπγίαρ
Βεληίω ζη ςποδομών
Ο ικονομική ανάπηςξη
Ο ΙΚΟ ΝΟ Μ ΙΑ
Βεληίωζη ηηρ Άμςναρ
ΑΜ ΤΝΑ
ΕΚ ΢ΤΓΥΡΟ ΝΙ΢Μ Ο΢
Ποια μέζα
τρηζιμοποιήθηκαν για
ηην σλοποίηζη ηων
ζηότων ηοσ Σρικοσπικού
προγράμμαηος;
Σύλνιν θόξσλ σο πνζνζηό επί ηνπ
εζληθνύ εηζνδήκαηνο ην 1886
Γαλλία 12%
Αγγλία 8%
Βέλγιο 6%
Δλλάδα 31%
1/4
1/5
1/3
Τα θπξηόηεξα δάλεηα από ην εμσηεξηθό
θαηά ηελ πεξίνδν 1880-1892
ΔΤΟΣ ΑΙΣΙΑ ΠΟ΢Ο
1880 Κάιπςε ειιεηκκάησλ 1877-
1880
120.000.000
1884 100.000.000
1887 Μνλνπσιίσλ 185.000.000
1889 30.000.000
1889 125.000.000
1890 Σηδεξνδξόκσλ 45.000.000
1891 Σηδεξνδξόκσλ 15.000.000
1892 Δζληθώλ δξόκσλ 20.000.000
Σπλνιηθό ρξένο 1892 818.000.000
Σσγθοηλωληαθό
δίθησο
Ειιεηκκαηηθοί
προϋποιογηζκοί
Προζηαζία
κολοπωιίωλ
ΜΔ΢Α ΤΛΟΠΟΙΗ΢Η΢
ΣΡΙΚΟΤΠΙΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ΢
• Γηα ηελ πινπνίεζε απηνύ ηνπ πξνγξάκκαηνο
έγηλαλ νη εμήο πξνζπάζεηεο:
1. νξγαλσηηθέο κεηαβνιέο θαη
2. βειηίσζε ησλ νηθνλνκηθώλ ηνπ θξάηνπο, κε ηελ
i. αύμεζε ησλ θόξσλ θαη ηε
ii. ζύλαςε δαλείσλ θαη
3. παξνρή θηλήηξσλ ζηελ ηδησηηθή πξσηνβνπιία
γηα επελδύζεηο.
Ποιες ήηαν οι ζσνέπειες ηης
εθαρμογής ηοσ
ηρικοσπικού
προγράμμαηος;
Δμέιημε ησλ θόξσλ ζηελ Διιάδα
(ζε εθαηνκκύξηα δξαρκέο)
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
1871 1880 1895
Άμεζοι
Έμμεζοι
Σύνολο
63%
53%
38%
120,9%
26,5%
Πξνϋπνινγηζκνί ηνπ ειιεληθνύ
θξάηνπο
(ζε εθαηνκκύξηα δξαρκέο)Έηη Σακηικά
έζοδα
΢σνολικές
δαπάνες
΢σνολικά
ελλείμμαηα
Μ.Ο
εηήζιοσ
ελλείμμαηος
1833-
1878
933,5 1.170 236,5
1879-
1892
992,9 1.464 471,1
5,2
(θαη’ έηος)
36,2
(θαη’ έηος)
596%
Σε σποηρηπιάζηα περίοδο ηο
έιιεηκκα εκθαλίδεηαη
δηπιαζηαζκέλο
25.3%
47,4%
ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ
1. Εξάνηληζη
θοπολογουμένων
2. Υπεπβολική
επιβάπυνζη
πποϋπολογιζμού
3. Πηώχευζη
Ποια μορθή παροσζιάζει ο
δημόζιος ηομέας μέτρι ηη
δεκαεηία ηοσ 1870;
Πνζνζηό (%)απαζρνινύκελσλ ζηνλ ηξηηνγελή
ηνκέα ζην ζύλνιν ηνπ ελεξγνύ πιεζπζκνύ
Υώρες 1856-1879 1879-1880
Απζηξία 11,6 15,8
Βέιγην 12,8 24,2
Γαλία 11,9 15,9
Ιζπαλία 15,5 14,7
Γαιιία 21,4 22,3
Μ. Βξεηαλία 26,9 30,8
Διβεηία 15,6
Ιηαιία 15,5 12,9
Διιάδα 19,09 27,7
Ο δεκόζηνο ηνκέαο
• Η καηάζηαζη μέτρι
ηη δεκαεηία ηοσ
1870
 Τν θξάηνο είλαη ν θύξηνο
εξγνδόηεο
 Δμαζθαιίδεη ζέζεηο
εξγαζίαο
 Δμαζθαιίδεη επθαηξίεο
θνηλσληθήο εμέιημεο
• Η διαθοροποίηζη
 Οη λέεο ζπλζήθεο
δεκηνπξγνύλ
θνηλσληθά ζηξώκαηα
πνπ δε δεηνύλ από
ην θξάηνο δηνξηζκό,
αιιά κέηξα
πξνώζεζεο ησλ
ζπκθεξόλησλ ηνπο
Πολλοί απευθύνονηαι ζηο
δημόζιο για διοπιζμό
Σρικοσπιζμός και Γηλιγιαννιζμός
• Ποιο ήηαν ηο πρόγραμμα ηοσ
ηρικοσπικού κόμμαηος;
• Ποιο ήηαν ηο πρόγραμμα ηοσ
δηλιγιαννικού κόμμαηος;
Χαξαθηεξηζηηθή είλαη ε νλνκαζία ηωλ δπν θνκκάηωλ: ν Τξηθνύπεο είρε ην «Νεωηεξηθό» θόκκα,
ελώ ν Δειηγηάλλεο ην «Εζληθό». Γηα ηνλ Τξηθνύπε, λεωηεξηζκόο ήηαλ ε δηάθξηζε ηωλ εμνπζηώλ
θαη ε αλάπηπμε ηεο ηδηωηηθήο θνηλωλίαο κέρξη ηελ απηνλόκεζε ηεο. Γηα ηνπο αληηπάινπο ηνπ,
«εζληθή» ήηαλ απηή θαζαπηή ε αλάπηπμε ηνπ αλάκηθηνπ «θξαηηθό-θνηλωληθνύ» ζπγθξνηήκαηνο,
κέζα ζην νπνίν έδξεπαλ αλαπόζπαζηα θαη ηα ηδηωηηθά ζπκθέξνληα. Έηζη ν αγώλαο κεηαμύ ηωλ
δπν παξαηάμεωλ αλαθεξόηαλ πξώηηζηα ζηε ρξήζε ηεο θξαηηθήο κεραλήο, θαη γη' απηό ήηαλ
θαηεπζείαλ πνιηηηθόο. Από ηα δύν πνιηηηθά πξνγξάκκαηα, ηνπ Τξηθνύπε ήηαλ πεξηζζόηεξν
εληνπηζκέλν θνηλωληθά: εμππεξέηεζε ηνπ κεγάινπ ηδηωηηθνύ θεθαιαίνπ ζηελ πνξεία γηα ηελ
αζηηθνπνίεζε θαη ηνλ εμεπξωπαϊζκό ηωλ θνηλωληθώλ ζρέζεωλ. Οη επηδηώμεηο ηνπ Δειηγηάλλε
ήηαλ ιηγόηεξν ρξωκαηηζκέλεο ηαμηθά, πξάγκα πνπ επέηξεπε ηε ζπλύπαξμε ζηνλ ίδην ρώξν
«όιωλ ηωλ δπζαξεζηεκέλωλ, από ηελ άθξα δεμηά ωο ηελ άθξα αξηζηεξά». Κνηλόο
παξαλνκαζηήο κέζα ζην δειηγηαλληθό ζπλνλζύιεπκα ήηαλ ε άξλεζε ηνπ ρωξηζκνύ ηωλ
εμνπζηώλ. Κεληξηθόο ζηόρνο ηνπ αληηηξηθνππηζκνύ ήηαλ όρη ν κεξηζκόο, αιιά ε ζπγθέληξωζε
ηωλ εμνπζηώλ θαη ε δηεύζπλζε ηνπο από ηελ πνιηηηθή. Χαξαθηεξηζηηθό ηνπ Τξηθνύπε ήηαλ ην
πάζνο γηα ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε, ελώ ηωλ αληηπάιωλ ηνπ ην πάζνο γηα ηελ αλαξξίρεζε ζηα
δεκόζηα αμηώκαηα θαη γηα ηελ θπξηαξρία ηεο πνιηηηθήο εμνπζίαο πάλω ζηελ νηθνλνκηθή. Έηζη, ν
Τξηθνύπεο θαηεγνξήζεθε ζαλ «πινπηνθξάηεο», ελώ νη αληίπαινη ηνπ ζαλ «αξρνκαλείο». Σηελ
νιηγαξρία ηνπ πινύηνπ αληηηάρζεθε ε νιηγαξρία ηεο πνιηηηθήο δωήο. Η πξώηε ρεηξαγωγήζεθε
από ηνπο θεθαιαηνύρνπο, ελώ ε δεύηεξε από ην πλεύκα ηνπ κηθξναζηηζκνύ θαη ηνπ ιαϊθηζκνύ.
Μέζα ζην δειηγηαλληθό ζηξαηόπεδν βξέζεθαλ επίζεο θαη νη πξνεξρόκελνη από ηα παιαηά
«ηδάθηα» θαη ηνλ θνηδακπαζηζκό.
…………………………………………………………………………………………………….
Τν θξάηνο, γηα ηνλ Τξηθνύπε, ήηαλ έλα εξγαιείν γηα ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε, ελώ γηα ην
Δειηγηάλλε ήηαλ έλαο αληηθεηκεληθόο ζηόρνο. Ο Τξηθνύπεο απέβιεπε ζην λα ρξεζηκνπνηήζεη ην
θξάηνο, ελώ ν Δειηγηάλλεο ζην λα ην θαηαθηήζεη. Έηζη, ν θξαηηθόο παξεκβαηηζκόο ζηελ
νηθνλνκηθή θαη θνηλωληθή δωή ήηαλ επηδίωμε παξνδηθή γηα ηνλ έλα, κνληκόηεξε γηα ηνλ άιιν.
Τα πξνγξάκκαηα ησλ θνκκάησλ
• Οη αληίζεηνη κε ηελ πνιηηηθή ηνπ Τξηθνύπε βνπιεπηέο ζπζπεηξώζεθαλ γύξσ
από ηνλ Θ. Γειηγηάλλε, ν νπνίνο ζε κεγάιν βαζκό εμέθξαδε πνιηηηθέο
απόςεηο αληίζεηεο από εθείλεο ηνπ Φ. Τξηθνύπε.
• Ο Γειηγηάλλεο δελ απνδερόηαλ ην ρσξηζκό ησλ εμνπζηώλ θαη ζηόρεπε ζηε
ζπγθέληξσζε θαη ηνλ έιεγρν ηνπο από ην θόκκα.
• Ο Τξηθνύπεο ζεσξνύζε ην θξάηνο σο κνριό ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη
επηδίσθε ηνλ εθζπγρξνληζκό κε θάζε θόζηνο, ελώ
• ν Γειηγηάλλεο πξνέβαιιε ην αίηεκα ηεο θνηλσληθήο δηθαηνζύλεο, κε ηε κείσζε
ησλ θόξσλ θαη ηελ παξνρή επθαηξηώλ ζηνπο πξνζηαηεπόκελνπο ηνπ γηα
θαηάιεςε δεκνζίσλ ζέζεσλ.
• Σηα εδάθε ηεο Θεζζαιίαο, ζηα νπνία θπξηαξρνύζε ε κεγάιε ηδηνθηεζία, νη
ηξηθνππηθνί ππνζηήξηδαλ ηνπο κεγαινγαηνθηήκνλεο, ελώ
• νη δειηγηαλληθνί πξνζπάζεζαλ, ρσξίο ηειηθά λα ην θαηνξζώζνπλ, λα
ρνξεγήζνπλ γε ζηνπο αγξόηεο θαη έιαβαλ θάπνηα κέηξα γηα ηε βειηίσζε ηεο
ζέζεο ηνπο.
• Ο Γειηγηάλλεο επέθξηλε ην θνηλσληθό θόζηνο ηνπ εθζπγρξνληζκνύ θαη
ππνζηήξηδε έλα θξάηνο θνηλσληθήο αιιειεγγύεο. Τν θόκκα ηνπ απερζαλόηαλ
ην ηπρνδησθηηθό ρξεκαηηζηηθό θεθάιαην θαη ππνζηήξηδε κηα αξγή νηθνλνκηθή
αλάπηπμε πνπ ζα βαζηδόηαλ ζε παξαδνζηαθέο παξαγσγηθέο δξαζηεξηόηεηεο.
Τα πξνγξάκκαηα ησλ θνκκάησλ
Γηλιγιαννικό πρόγραμμα
1. Σπγθέληξσζε ησλ εμνπζηώλ
θαη έιεγρόο ηνπο από ην
θόκκα
2. Κξάηνο θνηλσληθήο
αιιειεγγύεο
3. Κνηλσληθή δηθαηνζύλε
4. Αξγή νηθνλνκηθή αλάπηπμε
ζηεξηγκέλε ζε
παξαδνζηαθέο παξαγσγηθέο
δξαζηεξηόηεηεο θαη όρη ζην
ηπρνδησθηηθό ρξεκαηηζηηθό
θεθάιαην
5. Γε ζηνπο αγξόηεο θαη
βειηίσζε ηεο ζέζεο ηνπο
Σρικοσπικό πρόγραμμα
1. Φσξηζκόο εμνπζηώλ
2. Τν θξάηνο, κνριόο
νηθνλνκηθήο
αλάπηπμεο
3. Δθζπγρξνληζκόο κε
θάζε θόζηνο
4. Αλάπηπμε κε
εθρξεκαηηζκό ηεο
νηθνλνκίαο
5. Υπέξ ησλ
κεγαινγαηνθηεκόλσλ
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Να δηαθξίλεηε ηα παξαθάησ ζηνηρεία ζε ζηόρνπο (Σ), κέζα (Μ) θαη
απνηειέζκαηα (Α) ηεο πνιηηηθήο ηνπ ηξηθνππηθνύ θόκκαηνο
1. Αλάπηπμε ηεο νηθνλνκίαο Σ Μ Α
2. Αύμεζε θόξσλ Σ Μ Α
3. Βειηίσζε ηεο Άκπλαο Σ Μ Α
4. Δμάληιεζε θνξνινγνπκέλσλ Σ Μ Α
5. Βειηίσζε ησλ ππνδνκώλ ηεο ρώξαο Σ Μ Α
6. Παξνρή θηλήηξσλ ζηελ ηδησηηθή πξσηνβνπιία Σ Μ Α
7. Σπγθξόηεζε θξάηνπο δηθαίνπ Σ Μ Α
8. Σύλαςε δαλείσλ Σ Μ Α
9. Οξγαλσηηθέο κεηαβνιέο Σ Μ Α
10. Υπεξβνιηθή επηβάξπλζε ηνπ πξνϋπνινγηζκνύ Σ Μ Α
Βάιηε ζε θύθιν ην ζσζηό (Σ) ή ην ιάζνο
(Λ)
1. Ο Τξηθνύπεο ηάρζεθε ππέξ ηεο δηαλνκήο ησλ
θηεκάησλ ζηνπο αθηήκνλεο ηεο Θεζζαιίαο Σ Λ
2. Η ππεξβνιηθή θνξνιόγεζε ήηαλ ν ηξόπνο πνπ
επέιεμε ν Τξηθνύπεο γηα ηελ πινπνίεζε ηνπ
εθζπγρξνληζηηθνύ ηνπ πξνγξάκκαηνο Σ Λ
3. Ο Γειηγηάλλεο ήηαλ ππέξ ηεο δηάθξηζεο ησλ
εμνπζηώλ Σ Λ
Να γξάςεηε, ζην θελό αξηζηεξά, ην γξάκκα ηνπ
δεδνκέλνπ ηεο ζηήιεο Β πνπ αληηζηνηρεί ζην δεδνκέλν
ηεο ζηήιεο Α. (Κάπνην δεδνκέλν ηεο ζηήιεο Β
πεξηζζεύεη).
Α
1 Γηλιγιαννιζμός
2 Σρικοσπιζμός
Β΄
α. κείσζε θόξσλ
β. θαηάιεςε δεκόζησλ ζέζεσλ
γ. ππνζηήξημε κεγαινγαηνθηεκόλσλ
δ. ζπγθέληξσζε θαη έιεγρνο εμνπζηώλ από
ην θόκκα
ε. θνηλσληθνπνίεζε ησλ κέζσλ παξαγσγήο
θαη δηαλνκή ησλ αγαζώλ αλάινγα κε ηηο
αλάγθεο ηνπ θαζελόο
ε. θξάηνο θνηλσληθήο αιιειεγγύεο
ζη. ην θξάηνο σο κνριόο νηθνλνκηθήο
αλάπηπμεο
δ. εθζπγρξνληζκόο κε θάζε θόζηνο

η εδραίωση του δικομματισμού.

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    Η ζύλζεζε ηεςειιεληθής βοσιής κεηά ηης εθιογές ηοσ 2000 ΝΔ 124 ΠΑΣΟΚ 159 ΣΥΝ 6 ΚΚΕ 11 283
  • 4.
    Η ζύλζεζε ηεςβοσιής κεηά ηης εθιογές 7ες Μαρηίοσ 2004 282
  • 5.
  • 6.
  • 7.
  • 9.
  • 11.
  • 13.
    Πνηα είλαη εζεκαζία ηνπ όξνπ Δηθνκκαηηζκόο; 1. Ύπαξμε δύν θπξίαξρσλ θνκκάησλ ζηελ πνιηηηθή ζθελή 2. Δλαιιαγή ησλ θνκκάησλ απηώλ ζηελ εμνπζία
  • 14.
    Πώο ζπλδέεηαη νδηθνκκαηηζκόο κε ηελ αξρή ηεο δεδειωκέλεο; 1. Τα θόκκαηα κεηνςεθίαο ζηεξνύληαη ηε δπλαηόηεηα λα ζρεκαηίζνπλ θπβέξλεζε Δεκηοσργούληαη ζηαζερόηερες θσβερλήζεης Κσρηαρτούλ ηα κεγάια θόκκαηα Κσρηαρτεί ε πόιωζε Δηακορθώλεηαη ε ιογηθή ηες χαμένης ψήφου 2. Τα κηθρά θόκκαηα ωζούληαη ζε ζσλέλωζε κε ηα κεγάια
  • 16.
    Ο ΔΚ΢ΤΓΥΡΟΝΙ΢ΜΟ΢ Πώο αληηιακβάλεζηεηνλ όξν Εκσσγτρονισμός; • Μεηαξξύζκηζε θαη πξνζαξκνγή ζε λέεο θαη ζύγρξνλεο ζπλζήθεο, απαηηήζεηο, απόςεηο θηι. • Μπνξεί λα αθνξά ην θξάηνο, ηελ πνιηηηθή δσή, ηελ νηθνλνκία θ.ν.θ.
  • 17.
    1. Η εδραίωζηηοσ δικομμαηιζμού
  • 18.
    Η πνξεία πξνοην δηθνκκαηηζκό • Τν δηάζηεκα κεηαμύ ηνπ 1875 θαη ηνπ 1880 απνηειεί κεηαβαηηθή πεξίνδν. • Σηηο εθινγέο ηνπ 1875 θαη ηνπ 1879 θαλέλα θόκκα δελ θέξδηζε ηελ θνηλνβνπιεπηηθή πιεηνςεθία. • Λίγα ρξόληα αξγόηεξα, ην 1884, ηα δύν κεγάια θόκκαηα, ηνπ Τξηθνύπε θαη ηνπ Γειηγηάλλε, έιεγραλ ην 92,2% ησλ εδξώλ ζην Κνηλνβνύιην. • Τν θνηλνβνπιεπηηθό ζύζηεκα θαη ν δηθνκκαηηζκόο ζεκειηώζεθαλ.
  • 21.
    ΣΟ ΣΡΙΚΟΤΠΙΚΟ ΚΟΜΜΑ Παροσζιάζειήδη από ηο 1875 ένα ζσζηημαηικό πρόγραμμα εκζσγτρονιζμού ηης τώρας
  • 23.
    Ποιοι ήηαν οιζηότοι ηοσ ηρικοσπικού προγράμμαηος;
  • 24.
    Σηελ νπζία, νΤξηθνύπεο εθπξνζωπνύζε ηνλ εμεπξωπαϊζκό ηεο πνιηηηθήο δωήο, ελώ ν Δειηγηάλλεο ηελ παξαδνζηαθή ιεηηνπξγία ηεο. Ο Τξηθνύπεο πίζηεπε όηη ην θξάηνο ρξεηαδόηαλ πνιηηηθή θαη νηθνλνκηθή αλόξζωζε, πξηλ γίλεη ιόγνο γηα εκπινθή ζε αιπηξωηηθέο πεξηπέηεηεο. Γη' απηό θαη επεδίωμε λα θαηαζηήζεη ηε ρώξα δηεζλώο αμηόπηζηε, λα ελζαξξύλεη ηελ έλαξμε ηεο εθβηνκεράληζεο, λα βειηηώζεη ηηο επηθνηλωλίεο κε ηελ θαηαζθεπή ζηδεξνδξόκωλ θαη ηελ δηάλνημε ηνπ Ιζζκνύ ηεο Κνξίλζνπ, θαη λα εθζπγρξνλίζεη ην ζηξαηό θαη ην λαπηηθό Ωζηόζν, έλα ηέηνην πξόγξακκα ήηαλ δαπαλεξό θαη ζπλεπαγόηαλ απμεκέλε θνξνινγία. R. Clogg. Σπλνπηηθή Ιζηνξία ηεο Ειιάδαο 1770-1990, εθδ. Ιζηνξεηήο, Αζήλα
  • 28.
    ΢ΣΟΥΟΙ Πνιηηηθή θαη ΟηθνλνκηθήΑλόξζσζε ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΞ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΓΟΜΔΣ ΑΜΥΝΑ Οηθ. αλόξζσζε Δθβηνκεράληζε Γηεζλήο αμηνπηζηία Δπηθνηλσλίεο Σηδεξόδξνκνο Γηώξπγα Κνξίλζνπ Δθζπγρξνληζκόο Σηξαηνύ - Ναπηηθνύ
  • 29.
    Σηόρνη Τξηθνππηθνύ Πξνγξάκκαηνο •Τν ηξηθνππηθό θόκκα ήδε από ην 1875 παξνπζίαζε έλα ζπζηεκαηηθό πξόγξακκα εθζπγρξνληζκνύ ηεο ρώξαο, αξθεηά θνληά ζηηο αληηιήςεηο ηνπ Κνπκνπλδνύξνπ, ην νπνίν πξνέβιεπε: 1. ζπγθξόηεζε θξάηνπο δηθαίνπ , 2. εμνξζνινγηζκό ηεο δηνίθεζεο, θπξίσο κε ηνλ θαζνξηζκό ησλ πξνζόλησλ ησλ δεκνζίσλ ππαιιήισλ, ώζηε λα πεξηνξηζηεί ε επλνηνθξαηία, 3. αλάπηπμε ηεο νηθνλνκίαο θαη θπξίσο 4. ελίζρπζε ηεο γεσξγίαο, 5. βειηίσζε ηεο άκπλαο θαη 6. ηεο ππνδνκήο, θαηά θύξην ιόγν ηνπ ζπγθνηλσληαθνύ δηθηύνπ ηεο ρώξαο.
  • 30.
    Σηόρνη Τξηθνππηθνύ Πξνγξάκκαηνο Εξοπθολογιζμόρ διοίκηζηρ Κπάηορδικαίος ΠΟΛΙΣΙΚΗ Ενίζσςζη γεωπγίαρ Βεληίω ζη ςποδομών Ο ικονομική ανάπηςξη Ο ΙΚΟ ΝΟ Μ ΙΑ Βεληίωζη ηηρ Άμςναρ ΑΜ ΤΝΑ ΕΚ ΢ΤΓΥΡΟ ΝΙ΢Μ Ο΢
  • 31.
    Ποια μέζα τρηζιμοποιήθηκαν για ηηνσλοποίηζη ηων ζηότων ηοσ Σρικοσπικού προγράμμαηος;
  • 32.
    Σύλνιν θόξσλ σοπνζνζηό επί ηνπ εζληθνύ εηζνδήκαηνο ην 1886 Γαλλία 12% Αγγλία 8% Βέλγιο 6% Δλλάδα 31% 1/4 1/5 1/3
  • 35.
    Τα θπξηόηεξα δάλεηααπό ην εμσηεξηθό θαηά ηελ πεξίνδν 1880-1892 ΔΤΟΣ ΑΙΣΙΑ ΠΟ΢Ο 1880 Κάιπςε ειιεηκκάησλ 1877- 1880 120.000.000 1884 100.000.000 1887 Μνλνπσιίσλ 185.000.000 1889 30.000.000 1889 125.000.000 1890 Σηδεξνδξόκσλ 45.000.000 1891 Σηδεξνδξόκσλ 15.000.000 1892 Δζληθώλ δξόκσλ 20.000.000 Σπλνιηθό ρξένο 1892 818.000.000 Σσγθοηλωληαθό δίθησο Ειιεηκκαηηθοί προϋποιογηζκοί Προζηαζία κολοπωιίωλ
  • 39.
    ΜΔ΢Α ΤΛΟΠΟΙΗ΢Η΢ ΣΡΙΚΟΤΠΙΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ΢ •Γηα ηελ πινπνίεζε απηνύ ηνπ πξνγξάκκαηνο έγηλαλ νη εμήο πξνζπάζεηεο: 1. νξγαλσηηθέο κεηαβνιέο θαη 2. βειηίσζε ησλ νηθνλνκηθώλ ηνπ θξάηνπο, κε ηελ i. αύμεζε ησλ θόξσλ θαη ηε ii. ζύλαςε δαλείσλ θαη 3. παξνρή θηλήηξσλ ζηελ ηδησηηθή πξσηνβνπιία γηα επελδύζεηο.
  • 40.
    Ποιες ήηαν οιζσνέπειες ηης εθαρμογής ηοσ ηρικοσπικού προγράμμαηος;
  • 41.
    Δμέιημε ησλ θόξσλζηελ Διιάδα (ζε εθαηνκκύξηα δξαρκέο) 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 1871 1880 1895 Άμεζοι Έμμεζοι Σύνολο 63% 53% 38% 120,9% 26,5%
  • 43.
    Πξνϋπνινγηζκνί ηνπ ειιεληθνύ θξάηνπο (ζεεθαηνκκύξηα δξαρκέο)Έηη Σακηικά έζοδα ΢σνολικές δαπάνες ΢σνολικά ελλείμμαηα Μ.Ο εηήζιοσ ελλείμμαηος 1833- 1878 933,5 1.170 236,5 1879- 1892 992,9 1.464 471,1 5,2 (θαη’ έηος) 36,2 (θαη’ έηος) 596% Σε σποηρηπιάζηα περίοδο ηο έιιεηκκα εκθαλίδεηαη δηπιαζηαζκέλο 25.3% 47,4%
  • 46.
  • 47.
    Ποια μορθή παροσζιάζειο δημόζιος ηομέας μέτρι ηη δεκαεηία ηοσ 1870;
  • 48.
    Πνζνζηό (%)απαζρνινύκελσλ ζηνληξηηνγελή ηνκέα ζην ζύλνιν ηνπ ελεξγνύ πιεζπζκνύ Υώρες 1856-1879 1879-1880 Απζηξία 11,6 15,8 Βέιγην 12,8 24,2 Γαλία 11,9 15,9 Ιζπαλία 15,5 14,7 Γαιιία 21,4 22,3 Μ. Βξεηαλία 26,9 30,8 Διβεηία 15,6 Ιηαιία 15,5 12,9 Διιάδα 19,09 27,7
  • 49.
    Ο δεκόζηνο ηνκέαο •Η καηάζηαζη μέτρι ηη δεκαεηία ηοσ 1870  Τν θξάηνο είλαη ν θύξηνο εξγνδόηεο  Δμαζθαιίδεη ζέζεηο εξγαζίαο  Δμαζθαιίδεη επθαηξίεο θνηλσληθήο εμέιημεο • Η διαθοροποίηζη  Οη λέεο ζπλζήθεο δεκηνπξγνύλ θνηλσληθά ζηξώκαηα πνπ δε δεηνύλ από ην θξάηνο δηνξηζκό, αιιά κέηξα πξνώζεζεο ησλ ζπκθεξόλησλ ηνπο Πολλοί απευθύνονηαι ζηο δημόζιο για διοπιζμό
  • 50.
    Σρικοσπιζμός και Γηλιγιαννιζμός •Ποιο ήηαν ηο πρόγραμμα ηοσ ηρικοσπικού κόμμαηος; • Ποιο ήηαν ηο πρόγραμμα ηοσ δηλιγιαννικού κόμμαηος;
  • 53.
    Χαξαθηεξηζηηθή είλαη ενλνκαζία ηωλ δπν θνκκάηωλ: ν Τξηθνύπεο είρε ην «Νεωηεξηθό» θόκκα, ελώ ν Δειηγηάλλεο ην «Εζληθό». Γηα ηνλ Τξηθνύπε, λεωηεξηζκόο ήηαλ ε δηάθξηζε ηωλ εμνπζηώλ θαη ε αλάπηπμε ηεο ηδηωηηθήο θνηλωλίαο κέρξη ηελ απηνλόκεζε ηεο. Γηα ηνπο αληηπάινπο ηνπ, «εζληθή» ήηαλ απηή θαζαπηή ε αλάπηπμε ηνπ αλάκηθηνπ «θξαηηθό-θνηλωληθνύ» ζπγθξνηήκαηνο, κέζα ζην νπνίν έδξεπαλ αλαπόζπαζηα θαη ηα ηδηωηηθά ζπκθέξνληα. Έηζη ν αγώλαο κεηαμύ ηωλ δπν παξαηάμεωλ αλαθεξόηαλ πξώηηζηα ζηε ρξήζε ηεο θξαηηθήο κεραλήο, θαη γη' απηό ήηαλ θαηεπζείαλ πνιηηηθόο. Από ηα δύν πνιηηηθά πξνγξάκκαηα, ηνπ Τξηθνύπε ήηαλ πεξηζζόηεξν εληνπηζκέλν θνηλωληθά: εμππεξέηεζε ηνπ κεγάινπ ηδηωηηθνύ θεθαιαίνπ ζηελ πνξεία γηα ηελ αζηηθνπνίεζε θαη ηνλ εμεπξωπαϊζκό ηωλ θνηλωληθώλ ζρέζεωλ. Οη επηδηώμεηο ηνπ Δειηγηάλλε ήηαλ ιηγόηεξν ρξωκαηηζκέλεο ηαμηθά, πξάγκα πνπ επέηξεπε ηε ζπλύπαξμε ζηνλ ίδην ρώξν «όιωλ ηωλ δπζαξεζηεκέλωλ, από ηελ άθξα δεμηά ωο ηελ άθξα αξηζηεξά». Κνηλόο παξαλνκαζηήο κέζα ζην δειηγηαλληθό ζπλνλζύιεπκα ήηαλ ε άξλεζε ηνπ ρωξηζκνύ ηωλ εμνπζηώλ. Κεληξηθόο ζηόρνο ηνπ αληηηξηθνππηζκνύ ήηαλ όρη ν κεξηζκόο, αιιά ε ζπγθέληξωζε ηωλ εμνπζηώλ θαη ε δηεύζπλζε ηνπο από ηελ πνιηηηθή. Χαξαθηεξηζηηθό ηνπ Τξηθνύπε ήηαλ ην πάζνο γηα ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε, ελώ ηωλ αληηπάιωλ ηνπ ην πάζνο γηα ηελ αλαξξίρεζε ζηα δεκόζηα αμηώκαηα θαη γηα ηελ θπξηαξρία ηεο πνιηηηθήο εμνπζίαο πάλω ζηελ νηθνλνκηθή. Έηζη, ν Τξηθνύπεο θαηεγνξήζεθε ζαλ «πινπηνθξάηεο», ελώ νη αληίπαινη ηνπ ζαλ «αξρνκαλείο». Σηελ νιηγαξρία ηνπ πινύηνπ αληηηάρζεθε ε νιηγαξρία ηεο πνιηηηθήο δωήο. Η πξώηε ρεηξαγωγήζεθε από ηνπο θεθαιαηνύρνπο, ελώ ε δεύηεξε από ην πλεύκα ηνπ κηθξναζηηζκνύ θαη ηνπ ιαϊθηζκνύ. Μέζα ζην δειηγηαλληθό ζηξαηόπεδν βξέζεθαλ επίζεο θαη νη πξνεξρόκελνη από ηα παιαηά «ηδάθηα» θαη ηνλ θνηδακπαζηζκό. ……………………………………………………………………………………………………. Τν θξάηνο, γηα ηνλ Τξηθνύπε, ήηαλ έλα εξγαιείν γηα ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε, ελώ γηα ην Δειηγηάλλε ήηαλ έλαο αληηθεηκεληθόο ζηόρνο. Ο Τξηθνύπεο απέβιεπε ζην λα ρξεζηκνπνηήζεη ην θξάηνο, ελώ ν Δειηγηάλλεο ζην λα ην θαηαθηήζεη. Έηζη, ν θξαηηθόο παξεκβαηηζκόο ζηελ νηθνλνκηθή θαη θνηλωληθή δωή ήηαλ επηδίωμε παξνδηθή γηα ηνλ έλα, κνληκόηεξε γηα ηνλ άιιν.
  • 54.
    Τα πξνγξάκκαηα ησλθνκκάησλ • Οη αληίζεηνη κε ηελ πνιηηηθή ηνπ Τξηθνύπε βνπιεπηέο ζπζπεηξώζεθαλ γύξσ από ηνλ Θ. Γειηγηάλλε, ν νπνίνο ζε κεγάιν βαζκό εμέθξαδε πνιηηηθέο απόςεηο αληίζεηεο από εθείλεο ηνπ Φ. Τξηθνύπε. • Ο Γειηγηάλλεο δελ απνδερόηαλ ην ρσξηζκό ησλ εμνπζηώλ θαη ζηόρεπε ζηε ζπγθέληξσζε θαη ηνλ έιεγρν ηνπο από ην θόκκα. • Ο Τξηθνύπεο ζεσξνύζε ην θξάηνο σο κνριό ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη επηδίσθε ηνλ εθζπγρξνληζκό κε θάζε θόζηνο, ελώ • ν Γειηγηάλλεο πξνέβαιιε ην αίηεκα ηεο θνηλσληθήο δηθαηνζύλεο, κε ηε κείσζε ησλ θόξσλ θαη ηελ παξνρή επθαηξηώλ ζηνπο πξνζηαηεπόκελνπο ηνπ γηα θαηάιεςε δεκνζίσλ ζέζεσλ. • Σηα εδάθε ηεο Θεζζαιίαο, ζηα νπνία θπξηαξρνύζε ε κεγάιε ηδηνθηεζία, νη ηξηθνππηθνί ππνζηήξηδαλ ηνπο κεγαινγαηνθηήκνλεο, ελώ • νη δειηγηαλληθνί πξνζπάζεζαλ, ρσξίο ηειηθά λα ην θαηνξζώζνπλ, λα ρνξεγήζνπλ γε ζηνπο αγξόηεο θαη έιαβαλ θάπνηα κέηξα γηα ηε βειηίσζε ηεο ζέζεο ηνπο. • Ο Γειηγηάλλεο επέθξηλε ην θνηλσληθό θόζηνο ηνπ εθζπγρξνληζκνύ θαη ππνζηήξηδε έλα θξάηνο θνηλσληθήο αιιειεγγύεο. Τν θόκκα ηνπ απερζαλόηαλ ην ηπρνδησθηηθό ρξεκαηηζηηθό θεθάιαην θαη ππνζηήξηδε κηα αξγή νηθνλνκηθή αλάπηπμε πνπ ζα βαζηδόηαλ ζε παξαδνζηαθέο παξαγσγηθέο δξαζηεξηόηεηεο.
  • 55.
    Τα πξνγξάκκαηα ησλθνκκάησλ Γηλιγιαννικό πρόγραμμα 1. Σπγθέληξσζε ησλ εμνπζηώλ θαη έιεγρόο ηνπο από ην θόκκα 2. Κξάηνο θνηλσληθήο αιιειεγγύεο 3. Κνηλσληθή δηθαηνζύλε 4. Αξγή νηθνλνκηθή αλάπηπμε ζηεξηγκέλε ζε παξαδνζηαθέο παξαγσγηθέο δξαζηεξηόηεηεο θαη όρη ζην ηπρνδησθηηθό ρξεκαηηζηηθό θεθάιαην 5. Γε ζηνπο αγξόηεο θαη βειηίσζε ηεο ζέζεο ηνπο Σρικοσπικό πρόγραμμα 1. Φσξηζκόο εμνπζηώλ 2. Τν θξάηνο, κνριόο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο 3. Δθζπγρξνληζκόο κε θάζε θόζηνο 4. Αλάπηπμε κε εθρξεκαηηζκό ηεο νηθνλνκίαο 5. Υπέξ ησλ κεγαινγαηνθηεκόλσλ
  • 56.
  • 57.
    Να δηαθξίλεηε ηαπαξαθάησ ζηνηρεία ζε ζηόρνπο (Σ), κέζα (Μ) θαη απνηειέζκαηα (Α) ηεο πνιηηηθήο ηνπ ηξηθνππηθνύ θόκκαηνο 1. Αλάπηπμε ηεο νηθνλνκίαο Σ Μ Α 2. Αύμεζε θόξσλ Σ Μ Α 3. Βειηίσζε ηεο Άκπλαο Σ Μ Α 4. Δμάληιεζε θνξνινγνπκέλσλ Σ Μ Α 5. Βειηίσζε ησλ ππνδνκώλ ηεο ρώξαο Σ Μ Α 6. Παξνρή θηλήηξσλ ζηελ ηδησηηθή πξσηνβνπιία Σ Μ Α 7. Σπγθξόηεζε θξάηνπο δηθαίνπ Σ Μ Α 8. Σύλαςε δαλείσλ Σ Μ Α 9. Οξγαλσηηθέο κεηαβνιέο Σ Μ Α 10. Υπεξβνιηθή επηβάξπλζε ηνπ πξνϋπνινγηζκνύ Σ Μ Α
  • 58.
    Βάιηε ζε θύθινην ζσζηό (Σ) ή ην ιάζνο (Λ) 1. Ο Τξηθνύπεο ηάρζεθε ππέξ ηεο δηαλνκήο ησλ θηεκάησλ ζηνπο αθηήκνλεο ηεο Θεζζαιίαο Σ Λ 2. Η ππεξβνιηθή θνξνιόγεζε ήηαλ ν ηξόπνο πνπ επέιεμε ν Τξηθνύπεο γηα ηελ πινπνίεζε ηνπ εθζπγρξνληζηηθνύ ηνπ πξνγξάκκαηνο Σ Λ 3. Ο Γειηγηάλλεο ήηαλ ππέξ ηεο δηάθξηζεο ησλ εμνπζηώλ Σ Λ
  • 59.
    Να γξάςεηε, ζηνθελό αξηζηεξά, ην γξάκκα ηνπ δεδνκέλνπ ηεο ζηήιεο Β πνπ αληηζηνηρεί ζην δεδνκέλν ηεο ζηήιεο Α. (Κάπνην δεδνκέλν ηεο ζηήιεο Β πεξηζζεύεη). Α 1 Γηλιγιαννιζμός 2 Σρικοσπιζμός Β΄ α. κείσζε θόξσλ β. θαηάιεςε δεκόζησλ ζέζεσλ γ. ππνζηήξημε κεγαινγαηνθηεκόλσλ δ. ζπγθέληξσζε θαη έιεγρνο εμνπζηώλ από ην θόκκα ε. θνηλσληθνπνίεζε ησλ κέζσλ παξαγσγήο θαη δηαλνκή ησλ αγαζώλ αλάινγα κε ηηο αλάγθεο ηνπ θαζελόο ε. θξάηνο θνηλσληθήο αιιειεγγύεο ζη. ην θξάηνο σο κνριόο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο δ. εθζπγρξνληζκόο κε θάζε θόζηνο