Βασικές γνώσεις για λήψη και ανάγνωση ηλεκτροκαρδιογραφήματος

1. ΗλεκτροΚαρδιοΓράφημα

2. Η συστολή
του μυοκαρδίου είναι αποτέλεσμα των
ηλεκτρικών δυναμικών (ερεθισμάτων) που
δημιουργούνται στις καρδιακές κοιλότητες.

3. Το ΗΚΓ
Είναι η απεικόνιση της ηλεκτρικής
δραστηριότητας της καρδιάς.
Η μυϊκή δραστηριότητα γίνεται σχεδόν
ταυτόχρονα με την ηλεκτρική.
Έπαρμα P =
Εκπόλωση κόλπων
συστολή κόλπων
Έπαρμα QRS =
Εκπόλωση κοιλιών
Συστολή κοιλιών
Έπαρμα P Έπαρμα QRS
Έπαρμα T =
Επαναπόλωση της
καρδιάς
Έπαρμα Τ

5. Η λήψη ενός ολοκληρωμένου ΗΚΓ απαιτεί έναν
ηλεκτροκαρδιογράφο 12 απαγωγών.
Απαγωγή είναι η ηλεκτρική απεικόνιση ενός
τμήματος της καρδιάς.

6. Κάθε απαγωγή είναι ουσιαστικά «μια
κάμερα» που καταγράφει την καρδιά
(ηλεκτροδυναμικά) από μια διαφορετική
οπτική γωνία.

8. Ένας ηλεκτροκαρδιογράφος 12 απαγωγών
αποτελείται από:
- 3 ηλεκτρόδια άκρων :
(συν το ηλεκτρόδιο της γείωσης)
 Ένα ηλεκτρόδιο για το αριστερό χέρι (L)
 Ένα ηλεκτρόδιο για το αριστερό πόδι (F)
 Ένα ηλεκτρόδιο για το δεξί χέρι (R)
 Ένα ηλεκτρόδιο γείωσης (Ν)

9. Τα τρία ηλεκτρόδια των άκρων (F, L, R) σε συνδυασμό
μεταξύ τους δημιουργούν 6 απαγωγές (καταγραφές):
DI DII DIII aVR aVL aVF

10. - 6 προκάρδια ηλεκτρόδια
Τα 6 προκάρδια ηλεκτρόδια δημιουργούν 6 απαγωγές
(καταγραφές): V1 V2 V3 V4 V5 V6

11. Το φυσιολογικό ΗΚΓ δίνει 5 πληροφορίες:
1 Συχνότητα
2 Ρυθμός
3 Άξονας
4 Υπερτροφίες
5 Ισχαιμίες – Εμφράγματα

12. 1. Συχνότητα
Με το μάτι μπορούμε να υπολογίσουμε τη
συχνότητα. 2 τρόποι:
 1ος τρόπος
3’’ 3’’
Μετράμε πόσα επάρματα R υπάρχουν σε 6’’
και πολλαπλασιάζουμε x 10

13.  2ος τρόπος:
Εντοπίζουμε ένα έπαρμα R που να πέφτει επάνω σε έντονη
γραμμή.
Μετράμε τον αριθμό των μεγάλων κουτιών μέχρι το
επόμενο R.
Αν το δεύτερο έπαρμα R είναι σε απόσταση 1 μεγάλο κουτί
τότε η συχνότητα είναι 300, 2 κουτιά - 150, 3 κουτιά -
100, 4 κουτιά - 75, κτλ
Απομνημονεύουμε την ακολουθία: 300 - 150 - 100 - 75 - 60 - 50
300 150 100 75

14. Παράδειγμα 1
•Συχνότητα: 30
•Ρυθμικότητα: φυσιολογική
ΦΛΕΒΟΚΟΜΒΙΚΗ ΒΡΑΔΥΚΑΡΔΙΑ

15. Παράδειγμα 2
•Συχνότητα: 130/min
•Ρυθμικότητα: φυσιολογική
ΦΛΕΒΟΚΟΜΒΙΚΗ ΤΑΧΥΚΑΡΔΙΑ

16. 2. Ρυθμός
 Ελέγχουμε τη ρυθμικότητα
Εξετάζουμε τις αποστάσεις μεταξύ των
επαρμάτων R
– Είναι ίσες οι αποστάσεις ;
– Μερικές είναι άνισες ;

17. Παράδειγμα 3
•Συχνότητα: 70/min
•Ρυθμικότητα: έκτακτες συστολές (R)
ΕΚΤΑΚΤΕΣ ΚΟΛΠΙΚΕΣ ΣΥΣΤΟΛΕΣ
Μικρότερη Μικρότερη

18. Παράδειγμα 4
•Συχνότητα: 90/min
•Ρυθμικότητα: πλήρης αρρυθμία
ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

19. 2. Ρυθμός
 Ελέγχουμε τη ρυθμικότητα
 Ελέγχουμε αν υπάρχουν σοβαρές
αρρυθμίες: έκτακτες κοιλιακές
συστολές

20. Παράδειγμα 5
•Συχνότητα: 70/min
•Ρυθμικότητα: έκτακτη κοιλιακή συστολή

21. Παράδειγμα 6
•Συχνότητα: 130/min
•Ρυθμικότητα: Πολλαπλές κοιλιακές έκτακτες συστολές
ΚΟΙΛΙΑΚΗ ΤΑΧΥΚΑΡΔΙΑ = ΑΝΑΚΟΠΗ

22. Παράδειγμα 7
•Συχνότητα: 0
•Ρυθμικότητα: «Κοιλιακή ρυθμική αναρχία»
ΚΟΙΛΙΑΚΗ ΜΑΡΜΑΓΥΡΗ = ΑΝΑΚΟΠΗ

23. 5. Ισχαιμία – Έμφραγμα
 Ανάσπαση του ST από την ισοηλεκτρική γραμμή
μεγαλύτερης από 1 μικρό κουτί σε δύο τουλάχιστον
απαγωγές αντιστοιχεί με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου.

24. 1. Φυσιολογικό
2. Μέσα σε 1 ώρα
Ανάσπαση ST:
Νέκρωση
μυοκαρδίου
3 & 4. Χορηγήθηκε θρομβόλυση : μειώνεται σταδιακά η ανάσπαση ST,
αναστρέφεται το Τ, σημάδι επαναιμάτωσης του μυοκαρδίου. Εμφανίζεται Q.
5. 24 ώρες μετά. Επαναφορά του ST στην ισο-ηλεκτρική γραμμή.
Το Τ παραμένει ανεστραμμένο. Βαθύ Q.
6. Μερικούς μήνες αργότερα. Σχεδόν φυσιολογικό ΗΚΓ. Παραμένει για πάντα
το βαθύ Q που δηλώνει την ουλή του μυοκαρδίου.

25.  Υλικά:
– Ηλεκτροκαρδιογράφος.
– Ειδικό gel ή βαμβάκι εμποτισμένο με νερό.
– Κομμάτι χαρτοβάμβακα ή γάζες στεγνές.
– Στυλό.
ΛΗΨΗ ΗΚΓ

26.  Πριν από την λήψη του ΗΚΓ ο
εξεταζόμενος θα πρέπει:
– να είναι ήρεμος,
– να μην έχει υποβληθεί προηγουμένως σε
έντονη σωματική δραστηριότητα ή
– να μην έχει λάβει φαρμακευτικές ουσίες ή
άλλους παράγοντες (καφεΐνη, νικοτίνη) που
μπορεί να επηρεάσουν την φυσιολογική
δραστηριότητα της καρδιάς.
– Το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεαστεί ακόμα
από κίνηση, ομιλία ή ακραίες τιμές
θερμοκρασίας του περιβάλλοντος.

27.  Τοποθετούμε τα ηλεκτρόδια:
 Ηλεκτρόδια των άκρων:
 Ένα ηλεκτρόδιο για το αριστερό χέρι (L)
 Ένα ηλεκτρόδιο για το αριστερό πόδι (F)
 Ένα ηλεκτρόδιο για το δεξί χέρι (R)
 Ένα ηλεκτρόδιο γείωσης (Ν)

28.  Τα προκάρδια ηλεκτρόδια:
Το ηλεκτρόδιο «V1»: 4ο μεσοπλεύριο διάστημα
δεξιό ημιθωράκιο (στο στερνικό χείλος).
Το ηλεκτρόδιο «V2»: 4ο μεσοπλεύριο διάστημα
αριστερό ημιθωράκιο (στο στερνικό χείλος).
Το ηλεκτρόδιο «V3» τοποθετείται στο μέσο της
νοητής ευθείας γραμμής μεταξύ του
ηλεκτροδίου «V2» και του ηλεκτροδίου «V4».
Το ηλεκτρόδιο «V4» τοποθετείται στο 5ο
μεσοπλεύριο διάστημα στην μεσοκλειδική
γραμμή (κάτω από την θηλή στους άνδρες – στις
γυναίκες κάτω από τον μαστό).
Το ηλεκτρόδιο «V5» τοποθετείται στο 5ο
μεσοπλεύριο διάστημα στην πρόσθια
μασχαλιαία γραμμή (στην ευθεία της V4).
Το ηλεκτρόδιο «V6» τοποθετείται στο 5ο
μεσοπλεύριο διάστημα στην μέση μασχαλιαία
γραμμή (στην ευθεία των V4 και V5).

29.  Κατά τη διάρκεια της λήψης του ΗΚΓ:
Συστήνουμε στον ασθενή να μην μιλάει, να μην
κινείται.
– Ανοίγουμε τον ΗΚΓ και πιέζουμε το κουμπί της
έναρξης.
– Η διαδικασία είναι αυτοματοποιημένη και
σταματάει μόνη της
– Στο τέλος, απενεργοποιούμε το ΗΚΓ
– Αφαιρούμε τα ηλεκτρόδια και στεγνόνουμε το
θώρακα και τα άκρα
– Αξιολογούμε την καταγραφή:
 Σωστή λήψη
 Πιθανή αρρυθμία που απειλή τη ζωή
 Πιθανό ΟΕΜ