Χορήγηση φαρμάκων έκτακτης ανάγκης

1. ΧΟΡΗΓΗΣΗ
ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΕ
ΕΚΤΑΚΤΕΣ
ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ
Παναγιωτίδης Κώστας
Εκπαιδευτικός – Νοσηλευτής
ΔΙΕΚ

2.  Δεν γίνεται χορήγηση φαρμάκων κατά την παροχή Πρώτων
Βοηθειών.
 Μπορεί να γίνει όμως σε έκτακτες περιπτώσεις:
- αν απειλείται η ζωή του ατόμου
και
- μόνο μετά από ιατρική οδηγία
Για παράδειγμα:
- σε χώρους εργασίας,
- σε ασθενή με χρόνιο νόσημα (έχει ιατρική οδηγία και τα
μαζί του).

3. 1. Αλλεργικές αντιδράσεις-Αναφυλαξία
Είναι η υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος
ακόμα και σε σχετικά αβλαβείς ουσίες. Οι ουσίες που την προκαλούν
ονομάζονται αλλεργιογόνα.
Τα συμπτώματα μιας αλλεργίας μπορεί να είναι:
 Δερματικά: οίδημα στα χείλη, στους οφθαλμούς και/ή στα άκρα,
κνησμός, αίσθημα καύσου, εξανθήματα.
 Αναπνευστικά: συριγμός, δύσπνοια, σφίξιμο στον λαιμό, βήχας,
βραχνή φωνή, πόνος/σφίξιμο στο στήθος, ρινική
συμφόρηση/αλλεργική ρινίτιδα, δυσκολία στην κατάποση.

4.  Γαστρεντερικά: ναυτία, κωλικοειδής πόνος, εμετός, διάρροια,
κνησμός στο στόμα ή στο λαιμό.
 Κυκλοφορικά: ωχρό/μελανό χρώμα δέρματος, ισχνοί ή αδύναμοι
σφυγμοί, λιποθυμία, ζάλη, χαμηλή αρτηριακή πίεση.
 Άλλα: άγχος, αίσθημα «επικείμενης καταστροφής»,
κνησμός/ύγρανση των ματιών, πονοκέφαλος,
κνησμός/ερυθρότητα των ματιών

5. Η αντιμετώπιση των αλλεργιών γίνεται:
 Με P
.O. φάρμακα:
1. Αντιισταμινικά φάρμακα, π.χ. Clarityne ® , Xozal ®
2. Κορτιζόνης (από το στόμα), π.χ. Prezolon ®, Medrol ®

6.  Με ΕΝΕΣΙΜΑ φάρμακα
Γενικά τα ενέσιμα φάρμακα μπορεί να χορηγηθούν ενδομυϊκά,
υποδόρια, ενδοφλέβια, διαδερμικά και ενδοαρτηριακά.
Στην περίπτωση των Πρώτων Βοηθειών, δηλαδή σε επείγουσα
κατάσταση, οι οδοί που χρησιμοποιούνται από τον πάσχοντα ή από
άτομο εκπαιδευμένο, είναι η ενδομυϊκή ή η υποδόρια.

7. ΑΔΡΕΝΑΛΙΝΗ
Οι ενέσεις αδρεναλίνης χορηγούνται ιδιαίτερα σε άτομα που
διατρέχουν κίνδυνο αναφυλαξίας.
Η αναφυλαξία είναι μια απειλητική για τη ζωή αντίδραση που
προκαλεί πτώση της αρτηριακής πίεσης και δύσπνοια.
Η ένεση αδρεναλίνης βοηθά στην άμεση ανακούφιση από τα
συμπτώματα της αναφυλαξίας προκαλώντας:
- Αγγειοσύσπαση (με αποτέλεσμα την αύξηση της αρτηριακής
πίεσης)
- Βρογχοδιαστολή
Οι ενέσεις αδρεναλίνης χορηγούνται επίσης σε άτομα που έχουν
ιστορικό συμβάντος αναφυλαξίας, ως προληπτικό μέτρο νέου
συμβάντος.

8.  Η προτιμώμενη οδός χορήγησης είναι η ενδομυϊκή ένεση
 Η ένεση γίνεται στην προσθιοπλάγια επιφάνεια του μηρού

9.  Υπάρχουν και οι αυτοχορηγούμενες ενέσεις αδρεναλίνης
(epinephrine), που είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να μπορούν
εύκολα να χρησιμοποιούνται από τον ίδιο τον ασθενή ή άλλους
 Η ένεση μπορεί να γίνει και πάνω από ελαφρύ ρουχισμό

10. Τρόπος χορήγησης Anapen®
Αν ο ασθενής, που παρουσιάζει συμπτώματα αναφυλακτικού
σοκ, διαθέτει προγεμισμένη και αυτοχορηγούμενη ένεση
αδρεναλίνης τύπου Anapen τον βοηθάμε να την κάνει ή την
χορηγούμε εμείς.
Υπάρχουν διάφορες δοσολογίες χορήγησης. Η κάθε μια
αντιστοιχεί σε μια σύριγγα έτοιμη για χρήση (διαφορετικά
χρώματα).
150 μg
300 μg
500 μg

11. Καπάκι βελόνας
(μαύρο)
Κούμπωμα ασφαλείας
(Γκρι)
Κουμπί
χορήγησης
φαρμάκου
(κόκκινο)

12. Βήματα χορήγησης
1. Αφαιρούμε το μαύρο
καπάκι (πρέπει να
παρασέρνει μαζί του
και ένα γκρι
εσωτερικό καπάκι)
2. Αφαιρούμε το γκρι
κούμπωμα ασφαλείας

13. 3. Εφαρμόζουμε τη
σύριγγα στην έξω
επιφάνεια του μηρού
σε γωνία 90 μοιρών
και την κρατάμε με
πίεση (είτε πάνω από
τα ρούχα είτε χωρίς
ρούχα)

14. 4. Πιέζουμε το κόκκινο
κουμπί και ακούγεται
ένα «κλικ».
Κρατάμε τη σύριγγα
στην ίδια θέση για 10
δευτερόλεπτα.
Tην αφαιρούμε και
κάνουμε ένα ελαφρύ
μασάζ στην περιοχή.

15. ΚΟΡΤΙΖΟΝΗ
 Χορηγείται ενδομυϊκά ή ενδοφλέβια (από εξουσιοδοτημένο
προσωπικό, μέσα σε νοσοκομείο)
Solu-Medrol ®, Solu-Cortef ®

16. Προετοιμασία ένεσης Solu-Cortef ® ή Solu-Medrol ® με σύστημα
Act-O-Vial.
Το σύστημα αυτό περιέχει 2 φιαλίδια ενωμένα. Το ένα περιέχει το
διαλύτη (1) το άλλο περιέχει το φάρμακο σε μορφή σκόνης (2).
(1) ΔΙΑΛΥΤΗΣ
(2) ΦΑΡΜΑΚΟ

17. 1. Πιέσουμε το πώμα προς
τα κάτω, κρατώντας το
φιαλίδιο κάθετα
2. Κουνάμε το φιαλίδιο
μέχρι να διαλυθεί
πλήρως η σκόνη του
φαρμάκου

18. 3. Αφαιρούμε το
προστατευτικό πλαστικό
που καλύπτει το
λαστιχένιο πώμα του
φιαλιδίου
4. Απολυμάνουμε το
λάστιχο με αλκοολούχο
αντισηπτικό

19. 5. Αναρροφούμε με ΑΤΜΕ
το φάρμακο και
προετοιμάζουμε τη
σύριγγά μας κατάλληλα
για την ενδομυϊκή
χορήγηση. (αλλαγή
βελόνας, κτλ.)

20.  Ταχυκαρδία
 Εφίδρωση
 Έντονο αίσθημα
πείνας
 Ζαλάδα
 Τρέμουλο
 Αδυναμία και
κούραση
 Μούδιασμα γύρω
από το στόμα
 Πόνος στην κοιλιά
 Πονοκέφαλος
 Άσχημη διάθεση
 Αδυναμία
συγκέντρωσης
2. Σακχαρώδης διαβήτη: Υπογλυκαιμία
Συμπτώματα

21. Η υπογλυκαιμία, σε περίπτωση απώλειας συνείδησης
αντιμετωπίζεται με την ενδομυϊκή χορήγηση ΓΛΥΚΑΓΟΝΗ
Η γλυκαγόνη είναι ορμόνη του οργανισμού που έχει την ιδιότητα
να αυξάνει γρήγορα τη γλυκόζη του αίματος.
Η ένεση γλυκαγόνης είναι τελείως ακίνδυνη και μπορεί να γίνει
από οποιονδήποτε αρκεί να γνωρίζει πώς γίνεται η ενδομυϊκή
ένεση.

22. Υπάρχουν και έτοιμα κιτ για χορήγηση γλυκαγόνης, η
προετοιμασία διαφέρει ανάλογα με την εταιρεία. Μερικά μοιάζουν
με την ana pen.

23. Χορηγούμε υπόθετο από το ορθό (σύμφωνα με
ιατρική οδηγία), κατά τη διάρκεια της κρίσης αν
παρατείνεται (παιδιά)
3. Επιληψία