Download to read offline
More Related Content
Similar to ΚΠΔ Μικρο και Μακρο προσέγγιση
More from George Papavasileiou
ΚΠΔ Μικρο και Μακρο προσέγγιση
- 1. ΚΑΜΠΥΛΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ: ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΚΑΙ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
- 2. Α. Η ΜΙΚΡΟΙΟΚΟΝΟΜΙΚΗΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ Η ΣΧΕΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ ΚΑΙ ΟΡΙΑΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ Η ΣΧΕΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ ΚΑΙ ΟΡΙΑΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ Η ΣΧΕΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΝ ΤΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ
- 3. ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ Παραγωγή δύοαγαθών Χ και Ψ Απασχόληση 8 εργατών, που έχουν την ίδια εξειδίκευση και μπορούν να χρησιμοποιηθούν καθ’ όλους τους δυνατούς συνδυασμούς στην παραγωγή των δύο αγαθών. Η εργασία είναι ο μοναδικός μεταβλητός συντελεστής και η αμοιβή της W=40 ευρώ. Παραγωγή με πλήρη απασχόληση των παραγωγικών συντελεστών και με δεδομένη τεχνολογία σύμφωνα με τα στοιχεία του παρακάτω πίνακα:
- 4. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΕργασίαΕργασία Ποσότητα Ποσότητα LX LΨ Χ Ψ Α 0 8 0 86 Β 1 7 1 85 Γ 2 6 3 82 Δ 3 5 6 76 Ε 4 4 10 64 Ζ 5 3 15 44 Η 6 2 18 26 Θ 7 1 20 10 Ι 8 0 21 0
- 5. ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΥΣΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ Ο ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΑΘΟ Χ: LX QΧ VCX MP X Κ Ε Χ MCX Α 0 0 0 - - - Β 1 1 40 1 1 40 Γ 2 3 80 2 1,5 20 Δ 3 6 120 3 2 13,3 Ε 4 10 160 4 3 10 Ζ 5 15 200 5 4 8 Η 6 18 240 3 6 13,3 Θ 7 20 280 2 8 20 Ι 8 21 320 1 10 40
- 6. ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΥΣΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ Ο ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΑΘΟ Ψ: LΨ QΨ VCΨ MP Ψ Κ Ε Ψ MCΨ Α 8 86 320 - - - Β 7 85 280 1 1 40 Γ 6 82 240 3 0,66 13,33 Δ 5 76 200 6 0,50 6,66 Ε 4 64 160 12 0,33 3,33 Ζ 3 44 120 20 0,25 2 Η 2 26 80 18 0,166 2,22 Θ 1 10 40 16 0,125 2,5 Ι 0 0 0 10 0,1 4
- 7. ΣΧΕΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣΚΑΙ ΟΡΙΑΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Αν πάρουμε μεταξύ δύο διαδοχικών συνδυασμών το λόγο των οριακών προϊόντων των δύο αγαθών, θα μας δώσει το κόστος ευκαιρίας μεταξύ αυτών των συνδυασμών.
- 8. LX MPX LΨMPΨ MPΨ/ MPX=ΚΕΧ MPΧ/ MPΨ=ΚΕΨ Α 0 1 8 1 1 1 Β 1 2 7 3 1,5 0,66 Γ 2 3 6 6 2 0,5 Δ 3 4 5 12 3 0,33 Ε 4 5 4 20 4 0,25 Ζ 5 3 3 18 6 0,16 Η 6 2 2 16 8 0,125 Θ 7 1 1 10 10 0,1 Ι 8 0
- 9. ΣΧΕΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ ΚΑΙΟΡΙΑΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ Αν πάρουμε, μεταξύ δύο συνδυασμών, το λόγο του οριακού κόστους του αγαθού Χ(Ψ) προς το Οριακό Κόστος του αγαθού Ψ(Χ), τότε θα βρούμε το Κόστος Ευκαιρίας του αγαθού Χ(Ψ) μεταξύ αυτών των συνδυασμών.
- 10. LX QX MCXLΨ MCΨ QΨ MCΨ/ MCX=ΚΕΧ MCΧ/MCΨ=ΚΕΨ Α 0 0 40 8 40 86 1 1 Β 1 1 20 7 13,3 85 1,5 0,66 Γ 2 3 13,3 6 6,66 82 2 0,5 Δ 3 6 10 5 3,33 76 3 0,33 Ε 4 10 8 4 2 64 4 0,25 Ζ 5 15 13,3 3 2,2 44 6 0,16 Η 6 18 20 2 2,5 26 8 0,125 Θ 7 20 40 1 4 10 10 0,1 Ι 8 21 0 0
- 11. Στη βραχυχρόνια περίοδοισχύει: MC=P, τότε ο λόγος της τιμής του αγαθού Χ ως προς την τιμή του αγαθού Ψ μας δίνει το Κόστος Ευκαιρίας του αγαθού Χ Αντίστροφα, ο λόγος της τιμής του αγαθού Ψ ως προς την τιμή του αγαθού Χ μας δίνει το Κόστος Ευκαιρίας του αγαθού Ψ
- 12. ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ Οι απλοποιήσειςστους προηγούμενους τύπους γίνονται γιατί έχουμε υποθέσει ότι η αμοιβή της εργασίας,ως μοναδικού μεταβλητού συντελεστή, είναι σταθερή W=40€ , επομένως το ΔVC=40€ και στην παραγωγή του αγαθού Χ και στην παραγωγή του αγαθού Ψ. Τα πράγματα περιπλέκονται: αν θεωρήσουμε την μεταβολή της εργασίας διαφορετική στην παραγωγή του αγαθού Χ από του αγαθού Ψ. Αν είναι διαφορετική η μεταβολή της εργασίας είτε στην παραγωγή του Χ, είτε στην παραγωγή του Ψ.
- 13. Η ΚΑΤΑ HICKSΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ (ΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝ –ΔΥΟ ΕΙΣΡΟΕΣ) Καμπύλη ισοπαραγωγής ονομάζεται ο γεωμετρικός τόπος των σημείων-συνδυασμών των ποσοτήτων L εργασίας και κεφαλαίου K των οποίων το καθένα αποφέρει την ίδια παραγόμενη ποσότητα προϊόντος. Το σύνολο όλων των καμπυλών ισοπαραγωγής, οι οποίες βρίσκονται στο πρώτο τεταρτημόριο ονομάζεται χάρτης ισοπαραγωγής. Ένα παραγόμενο προϊόν μπορεί να είναι εντάσεως κεφαλαίου ή εντάσεως εργασίας, οπότε ο χάρτης ισοπαραγωγής διαφοροποιείται.
- 14. ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΚΑΜΠΥΛΩΝΙΣΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ α) Η κλίση τους είναι αρνητική β) Κάθε σημείο στο «διάστημα των εισροών» ανήκει σε κάποια καμπύλη ισοπαραγωγής γ) Οι καμπύλες ισοπαραγωγής δεν τέμνονται δ) Είναι κυρτές προς την αρχή των αξόνων.
- 15. Οριακός Λόγος ΤεχνικήςΥποκατάστασης • Οριακός λόγος τεχνικής υποκατάστασης της εργασίας (L) από το κεφάλαιο (Κ) ονομάζεται η απόλυτη τιμή του λόγου ΔΚ/ΔL • Στην ουσία είναι η ποσότητα του ενός συντελεστή που πρέπει να εγκαταλειφθεί για χρησιμοποιηθεί μία επιπλέον μονάδα του άλλου συντελεστή, έτσι ώστε το επίπεδο παραγωγής να παραμείνει αμετάβλητο. • Παράδειγμα: Α Β: MRTSL,K = - ΔΚ/ΔL=-(30-60)/(400-100)=0,1 Καμπύλη ισοπαραγωγής για Q=200 μονάδες. • Αυτό σημαίνει ότι από το σημείο Α στο Β για κάθε μονάδα εργασίας που προστίθεται πρέπει να αφαιρούνται κατά μέσο όρο 0,1 μονάδες κεφαλαίου, ώστε να διατηρηθεί το ύψος παραγωγής στις 200 μονάδες. • Ο Οριακός Λόγος Τεχνικής Υποκατάστασης μειώνεται. (Αξίωμα)
- 16. Γραμμή ίσου κόστους •Η γραμμή ίσου κόστους αποτελεί το γεωμετρικό τόπο όλων των συνδυασμών των εισροών(Κ,L), τους οποίους ο παραγωγός μπορεί να αγοράσει δεδομένων των τιμών αυτών και διαθέτοντας ένα χρηματικό ποσό. • C = r K + w L , όπου: • r είναι το κόστος του κεφαλαίου και w είναι το κόστος της εργασίας και C το χρηματικό ποσό που διαθέτει ο παραγωγός.
- 17. • Ξέρουμε πωςη γραμμή ίσου προϊόντος ισούται με: • Ξέρουμε πως η γραμμή ίσου κόστους ισούται με: • Άρα στο σημείο Ε όπου εφάπτονται οι καμπύλες ίσου προϊόντος και ίσου κόστους θα ισχύει:
- 18. Στο σημείο επαφήςτης καμπύλης ισοπαραγωγής με την καμπύλη ίσου κόστους (σημείο Ε) επιτυγχάνεται ο άριστος συνδυασμός των εισροών που μεγιστοποιεί το προϊόν.
- 19. Συνθήκη ισορροπίας της παραγωγής •Μεγιστοποίηση της παραγωγής δεδομένου του συνολικού κόστους: Ο παραγωγός μεγιστοποιεί την παραγωγή δεδομένου του συνολικού κόστους και των τιμών των εισροών όταν ο οριακός λόγος τεχνικής υποκατάστασης ισούται προς τον λόγο των τιμών αυτών. MRTSΚ,L = w/r • Ελαχιστοποίηση του συνολικού κόστους δεδομένης της παραγωγής: Όταν η παραγωγή είναι δεδομένη η ελαχιστοποίηση του συνολικού κόστους αυτής γίνεται στον συνδυασμό εκείνο των εισροών όπου ο οριακός λόγος τεχνικής υποκατάστασης ισούται με τον λόγο των δεδομένων τιμών των εισροών. MRTSΚ,L = w/r
- 20. Δύο προϊόντα μιαεισροή Υπάρχει περίπτωση μια επιχείρηση να παράγει δύο αγαθά (συμπαραγόμενα) χρησιμοποιώντας μία μόνο εισροή. •Το πρόβλημα που τίθεται είναι πως χρησιμοποιείται η εισροή για παραγωγή εναλλακτικών ποσοτήτων των δύο αγαθών. •Οι καμπύλες των παραγωγικών δυνατοτήτων ή μετασχηματισμού των προϊόντων παίζουν τον ίδιο ρόλο με εκείνον των καμπυλών ισοπαραγωγής. •Κάθε καμπύλη παραγωγικών δυνατοτήτων ή μετασχηματισμού των προϊόντων είναι ο γεωμετρικός τόπος των σημείων-συνδυασμών των συμπαραγόμενων αγαθών Α και Β, καθένα των οποίων παράγεται χρησιμοποιώντας την ίδια ποσότητα μιας εισροής. •Το σύνολο όλων των καμπυλών μετασχηματισμού του προϊόντος, οι οποίες πληρούν το πρώτο τεταρτημόριο, ονομάζεται χάρτης μετασχηματισμού των προϊόντων. •Για την κατασκευή των καμπυλών μετασχηματισμού των προϊόντων δεν λαμβάνονται υπόψη τα έσοδα από την πώληση των προϊόντων καθώς και οι τιμές αυτών.
- 21. Χαρακτηριστικά των ΚαμπυλώνΠαραγωγικών Δυνατοτήτων ή μετασχηματισμού των προϊόντων Χαρακτηριστικά: • Η κλίση πρέπει να είναι αρνητική. • Κάθε σημείο στο διάστημα των «προϊόντων-εκροών» ανήκει σε κάποια καμπύλη μετασχηματισμού των προϊόντων. • Οι καμπύλες των παραγωγικών δυνατοτήτων δεν τέμνονται. • Οι καμπύλες μετασχηματισμού των προϊόντων πρέπει να είναι κοίλες προς την αρχή των αξόνων(αξίωμα αυξανόμενου οριακού λόγου μετασχηματισμού των προϊόντων). • Ο λόγος μετασχηματισμού μετράει τον αριθμό των μονάδων του προϊόντος Β, τις οποίες πρέπει να υποκαταστήσει το προϊόν Α χρησιμοποιώντας την ίδια ποσότητα εισροής.
- 22. ΓΡΑΜΜΗ ΙΣΩΝ ΕΣΟΔΩΝ •Η γραμμή ίσων εσόδων αποτελεί τον γεωμετρικό τόπο όλων των συνδυασμών προϊόντων Α και Β, οι οποίοι πωλούμενοι αποφέρουν ένα συγκεκριμένο έσοδο στον παραγωγό, δεδομένων των τιμών των προϊόντων. • Εξίσωση εσόδων: Ε= PΑQΑ+PΒQΒ ή QΒ=(Ε/ PΒ)- (PΑ/PΒ) QΑ οι τιμές είναι σταθερές. • Η κλίση αυτής ισούται με το αρνητικό του λόγου των τιμών των παραγόμενων προϊόντων. • Ισορροπία παραγωγής: μεγιστοποίηση εσόδων δεδομένης της εισροής • Ο άριστος συνδυασμός παραγωγής πραγματοποιείται όταν μετακινώντας παράλληλα την γραμμή ίσων εσόδων γίνεται εφαπτομένη της δεδομένης καμπύλης μετασχηματισμού των προϊόντων. Η μεγιστοποίηση των συνολικών εσόδων πραγματοποιείται όταν ο οριακός λόγος μετασχηματισμού των προϊόντων ισούται με τον λόγο των τιμών αυτών.
- 23. Συνθήκη ισορροπίας τηςπαραγωγής • Μεγιστοποίηση των εσόδων δεδομένης της εισροής: Η μεγιστοποίηση των εσόδων από την πώληση των δύο συμπαραγόμενων προϊόντων δεδομένης της ποσότητας της χρησιμοποιούμενης εισροής και των τιμών πραγματοποιείται όταν ο οριακός λόγος μετασχηματισμού των προϊόντων ισούται προς τον λόγο των τιμών αυτών. MRTSΚ,L = w/r • Ελαχιστοποίηση της εισροής δεδομένων των εσόδων: Η συνθήκη ισορροπίας του παραγωγού στην περίπτωση της ελαχιστοποίησης της εισροής δεδομένων των εσόδων πραγματοποιείται όταν ο οριακός λόγος μετασχηματισμού των προϊόντων ισούται προς τον λόγο των τιμών αυτών. MRTSΚ,L = w/r
- 24. Β. Η ΜΑΚΡΟΙΟΚΟΝΟΜΙΚΗΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ Η θεωρία της γενικής ισορροπίας: έχει σαν αντικείμενο τη διερεύνηση των συνθηκών εκείνων, με τις οποίες επιτυγχάνεται ισορροπία σε όλες τις αγορές.
- 25. ΘΕΩΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Θεωρίακαταναλωτή • Εξωγενή στοιχεία: α) η συνάρτηση χρησιμότητας, β) το χρηματικό εισόδημα, γ) οι τιμές των αγαθών. • Μεταβλητές: οι ζητούμενες ποσότητες των αγαθών που έπρεπε να προσδιοριστούν. • Βασική υπόθεση: μεγιστοποίηση της συνολικής χρησιμότητας. Θεωρία παραγωγού • Εξωγενή στοιχεία: α) η συνάρτηση παραγωγής, β) οι τιμές όλων των αγαθών και των συντελεστών παραγωγής. • Μεταβλητές: α) οι ποσότητες των εισροών που αγοράζει και χρησιμοποιεί στην παραγωγή και β) οι παραγόμενες ποσότητες του προϊόντος. • Βασική υπόθεση: μεγιστοποίηση του συνολικού κέρδους.
- 26. Ισορροπία μιας αγοράς •Εξωγενή στοιχεία: α) οι συναρτήσεις χρησιμότητας όλων των καταναλωτών, β) οι συναρτήσεις παραγωγής όλων των επιχειρήσεων, γ) το χρηματικό εισόδημα όλων των καταναλωτών, δ) οι τιμές όλων των αγαθών και των συντελεστών παραγωγής, εκτός από αυτή που θέλουμε να προσδιορίσουμε. • Μεταβλητές: η τιμή του προϊόντος που εξετάζουμε και οι ποσότητές του, τις οποίες αγοράζει και πουλάει αντίστοιχα κάθε καταναλωτής και παραγωγός. • Βασική υπόθεση: α) μεγιστοποίηση χρησιμότητας καταναλωτή, β) μεγιστοποίηση του κέρδους του παραγωγού, γ) η συνολική ζήτηση είναι ίση με την συνολική προσφορά του παραγόμενου προϊόντος.
- 27. Η θεωρία τηςγενικής ισορροπίας • Εξωγενή στοιχεία: α) τις συναρτήσεις χρησιμότητας όλων των καταναλωτών. (περιορισμός χρηματικό εισόδημα), β) συναρτήσεις παραγωγής όλων των παραγωγών. (περιορισμός το συνολικό κόστος παραγωγής ή η συνολική παραγωγή). • Μεταβλητές: οι τιμές και οι ποσότητες όλων των αγαθών και των συντελεστών παραγωγής. • Βασική υπόθεση: α) η μεγιστοποίηση της χρησιμότητας για κάθε καταναλωτή, β) η μεγιστοποίηση των συνολικών κερδών για κάθε παραγωγό, γ) κάθε αγορά βρίσκεται σε ισορροπία.
- 28. Γενική ισορροπία τηςπαραγωγής Υποθέτουμε ότι στην οικονομία: • Έχουμε δύο μόνο επιχειρήσεις παραγωγούς. • Είναι δεδομένο το σύνολο της χρησιμοποιούμενης ποσότητας των Π.Σ. τους οποίους διακρίνουμε σε δύο κατηγορίες, εργασία L και κεφάλαιο Κ. • Κάθε παραγωγός παράγει ένα μόνο αγαθό. • Είναι δεδομένη η τεχνολογία παραγωγής. • Χρησιμοποιούμε στην ανάλυση το διάγραμμα του Edgeworth • Η άριστη κατανομή των Π.Σ. επιτυγχάνεται όταν έχουμε τέλειο ανταγωνισμό στην αγορά αυτών.
- 29. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Προϊόν Β • Καμπύλεςισοπαραγωγής IB=10, IIB=30, IIIB=60, IVB=80 μονάδων του αγαθού Χ Προϊόν Γ • Καμπύλες ισοπαραγωγής IΓ=15, IIΓ=40, IIIΓ=60, IVΓ=70 μονάδων του αγαθού Ψ • Κατασκευάζουμε σε ένα διάγραμμα το χάρτη των καμπυλών ισοπαραγωγής της επιχείρησης Β και το χάρτη ισοπαραγωγής της επιχείρησης Γ. • Το ΟΒ θεωρούμε σαν αρχή του χάρτη ισοπαραγωγής της επιχείρησης Β και το ΟΓ σαν αρχή του χάρτη ισοπαραγωγής της επιχείρησης Γ. • Δημιουργείται η γραμμή των άριστων σημείων παραγωγής.
- 30.
- 31. Γραμμή άριστων σημείωνπαραγωγής • Οι άριστοι συνδυασμοί είναι τα σημεία στα οποία εφάπτονται μεταξύ τους οι καμπύλες ισοπαραγωγής των δύο επιχειρήσεων. Στα σημεία αυτά ο οριακός λόγος τεχνικής υποκατάστασης αυτών είναι ο ίδιος και ισούται με το λόγο των τιμών των συντελεστών παραγωγής. • Η γραμμή των άριστων σημείων παραγωγής δίνει τη δυνατότητα στην κοινωνία να παράγει περισσότερο προϊόν όταν χρησιμοποιεί ακριβώς τις ίδιες συνολικές ποσότητες εργασίας και κεφαλαίου. • Η γραμμή των άριστων σημείων παραγωγής είναι ομαλή αν υποθέσουμε ότι έχουμε σταθερές αποδόσεις κλίμακας στην παραγωγή των αγαθών.
- 32. Η καμπύλη ΠαραγωγικώνΔυνατοτήτων Η γραμμή των άριστων σημείων παραγωγής έχει σαν συντεταγμένες τις ποσότητες των χρησιμοποιούμενων συντελεστών παραγωγής (Κ, L). Η γραμμή αυτή μπορεί να τοποθετηθεί στο διάστημα των παραγόμενων από τις δύο επιχειρήσεις προϊόντων, οπότε καλείται Καμπύλη Παραγωγικών Δυνατοτήτων ή μετασχηματισμού του προϊόντος. Η καμπύλη παραγωγικών δυνατοτήτων αποτελεί στη γενική ισορροπία της παραγωγής ό,τι και η καμπύλη δυνατοτήτων χρησιμότητας στη γενική ισορροπία της ανταλλαγής.
- 33. Καμπύλη Παραγωγικών Δυνατοτήτωντης οικονομίας
- 34. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ • Απεικονίζεταιμε μετατόπιση της καμπύλης παραγωγικών δυνατοτήτων προς τα δεξιά και οφείλεται στην αύξηση της ποσότητας των παραγωγικών συντελεστών ή στην βελτίωση της ποιότητάς τους ή σε αύξηση της ποσότητας των παραγωγικών συντελεστών και την ταυτόχρονη βελτίωση της τεχνολογίας. • Η οικονομική μεγέθυνση είναι «η σταθερή διαχρονική αύξηση του συνολικού προϊόντος μιας οικονομίας». Γενικότερα, ως ρυθμός μεγέθυνσης ορίζεται η ετήσια ποσοστιαία μεταβολή του παραγόμενου προϊόντος μιας οικονομίας και συνεπώς αποτελεί ποσοτικό δείκτη.
- 35. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ • Ηοικονομική ανάπτυξη υπονοεί τη χρήση τόσο οικονομικών όσο και μη οικονομικών παραγόντων για τη γενική βελτίωση των όρων διαβίωσης και του επιπέδου ευημερίας. Περιλαμβάνει την αύξηση του εισοδήματος αλλά και τη μείωση της φτώχειας, την εξασφάλιση τροφής, υγείας, παιδείας και ποιότητας ζωής. Ο όρος οικονομική ανάπτυξη είναι ποιοτικός (κυρίως) δείκτης, ο οποίος σχετίζεται με τις δυνατότητες ικανοποίησης των ατομικών και κοινωνικών αναγκών. • Το περιεχόμενο των δύο όρων είναι, κυρίως, συμπληρωματικό, καθώς η οικονομική ανάπτυξη προϋποθέτει την οικονομική μεγέθυνση. Ενδέχεται, όμως, η εφαρμογή κάποιων πολιτικών μεγέθυνσης να περιορίζουν τις δυνατότητες οικονομικής ανάπτυξης. • Είναι δυνατόν να υπάρχει οικονομική μεγέθυνση χωρίς σημαντική ανάπτυξη, όταν για παράδειγμα υπάρχει υψηλή συγκέντρωση εισοδήματος σε μια μερίδα του πληθυσμού και παράλληλα απουσιάζει ή είναι πολύ περιορισμένη η οικονομική διάχυση και η ποιοτική αναβάθμιση. Από την άλλη είναι απίθανο να υπάρχει σημαντική ανάπτυξη χωρίς το λιγότερο μια μέτρια οικονομική μεγέθυνση. Με άλλα λόγια, οικονομική μεγέθυνση μπορεί να είναι απαραίτητη, αλλά όχι και ικανή συνθήκη για την ανάπτυξη.
- 36. Η ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ • ο παραδοσιακός δείκτης μέτρησης της ανάπτυξης (που ουσιαστικά μετρά τη μεγέθυνση) είναι το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν. Υπάρχουν τρεις τρόπου μέτρησης του ΑΕΠ: • Η μέθοδος της δαπάνης μετρά το ΑΕΠ προσθέτοντας τη δαπάνη που γίνεται για την αγορά των προϊόντων. Αθροίζει τη δαπάνη για καταναλωτικά αγαθά, για επενδυτικά αγαθά καθώς και τις δαπάνες του κράτους. • Η μέθοδος των αμοιβών των συντελεστών παραγωγής μετρά το ΑΕΠ προσθέτοντας τα εισοδήματα ή τις αμοιβές που πληρώνουν οι επιχειρήσεις στα νοικοκυριά για τους συντελεστές παραγωγής που έχουν προσφέρει (μισθοί, ενοίκια, τόκοι δανεισμού κεφαλαίου κ.τ.λ.). • Η μέθοδος της προστιθέμενης αξίας μετρά το ΑΕΠ υπολογίζοντας την αξία της παραγωγής η οποία είναι το άθροισμα των προστιθεμένων αξιών της οικονομίας. • Οι τρεις προσεγγίσεις είναι ισοδύναμες λόγω της θεμελιώδους ταυτότητας των εθνικών λογαριασμών. Συνολική δαπάνη= Συνολικό Εισόδημα = Συνολική Παραγωγή
- 37. Θεωρίες Ανάπτυξης • ΟAdam Smith: Η μεγέθυνση εξαρτάται από τις δυνατότητες παραγωγής (προσφορά) μιας οικονομίας, η οποία θα πρέπει να βρίσκει τρόπους να αυξήσει τους παραγωγικούς συντελεστές (εργασία, κεφάλαιο, έδαφος) ή την παραγωγικότητά τους. Θεωρεί ότι η οικονομική μεγέθυνση δεν είναι δυνατόν να συνεχίζεται επ’ αόριστο, καθώς η αύξηση του πληθυσμού και η συσσώρευση κεφαλαίου έχουν ένα ανώτατο όριο. Η οικονομία μπαίνει σε μια περίοδο στασιμότητας. • Ο David Ricardo υποστηρίζει ότι καθώς οι παραγωγικοί συντελεστές δεν έχουν δυνατότητες απεριόριστης αύξησης, δεν είναι εφικτή η διαρκής ανάπτυξη. Εισάγει επίσης την έννοια της φθίνουσας αποδοτικότητας για να υποστηρίξει την απαισιόδοξη θέση του. Εστιάζει το πρόβλημα στην πεπερασμένη έκταση της γης και τη μείωση της αποδοτικότητάς της. Αυτό μειώνει τα κέρδη των επιχειρηματιών και τη δυνατότητα αποταμιεύσεων και επενδύσεων.
- 38. • ο ThomasRobert Malthus ισχυριζόταν ότι ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού είναι πολλαπλάσιος της αύξησης του προϊόντος και αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τον υποσιτισμό. • Karl Marx: Καθώς η οικονομία μεγεθύνεται, το ποσοστό κέρδους επί του κεφαλαίου φθίνει, γεγονός που προκαλεί ανταγωνισμό μεταξύ των καπιταλιστών. Ο ανταγωνισμός αυτός οδηγεί στην περαιτέρω ισχυροποίηση των πιο ισχυρών οικονομικά και στη διεύρυνση της εργατικής τάξης και του προλεταριάτου. Οι περίοδοι ύφεσης και οι οικονομικές κρίσεις του καπιταλιστικού συστήματος γίνονται όλο και πιο συχνές και έντονες. Καθώς οι καπιταλιστές μειώνουν όλο και περισσότερο τους μισθούς των εργατών για να κρατήσουν υψηλά τα κέρδη, τόσο δημιουργούνται οι συνθήκες για την επαναστατική ανατροπή του καπιταλιστικού καθεστώτος.
- 39. Το νεοκλασικό υπόδειγμαοικονομικής ανάπτυξης (υπόδειγμα Solow): • Κατά τη μακροχρόνια περίοδο ισχύουν τα συμπεράσματα της νεοκλασικής θεωρίας, ενώ στη βραχυχρόνια περίοδο ισχύει η κεϋνσιανή θεωρία. • Κεντρικές υποθέσεις του υποδείγματος είναι η ακαμψία των ονομαστικών μισθών, η ανελαστικότητα ζήτησης επενδύσεων ως προς το επιτόκιο, η ανελαστικότητα ζήτησης χρήματος ως προς το εισόδημα και άλλες ατέλειες του οικονομικού συστήματος. • Ο ρόλος του κράτους στη (μακρόχρονη) αναπτυξιακή πορεία μιας χώρας είναι περιορισμένος. • Οι οικονομίες θα καταλήξουν στο ίδιο σημείο εισοδήματος μακροχρόνια και θα συγκλίνουν ως αποτέλεσμα της «υπόθεσης της σύγκλισης» (υπόδειγμα Solow-Swan). • οι φτωχότερες χώρες εμφανίζουν ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης μεγαλύτερους των πλουσίων.
- 40. Joseph Schumpeter: • Ηοικονομική ανάπτυξη δεν συνδέεται απλά με την αύξηση των παραγωγικών συντελεστών αλλά προσδιορίζεται από την καινοτομία. Η καινοτομία αντιπροσωπεύει την αποδόμηση της υφιστάμενης παραγωγικής διαδικασίας μέσα από μια διαδικασία «δημιουργικής καταστροφής». • Η οικονομική πρόοδος δεν είναι μια ομαλή διαδικασία αλλά έρχεται σε κύματα, δημιουργεί αντιδράσεις και κοινωνικές εκρήξεις λόγω της αδυναμίας τμημάτων της κοινωνίας να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις της αλλαγής, και έτσι η πρόοδος δοκιμάζεται από βίαιες καταστροφές. • Η συσσώρευση κεφαλαίου οδηγεί στον γιγαντισμό των επιχειρήσεων και στη μη ορθολογική λήψη αποφάσεων, η οποία προκαλεί ακανόνιστη αυξομείωση του επιπέδου της οικονομικής δραστηριότητας. • Ο καπιταλισμός βαθμιαία θα καταστραφεί εκ των έσω όχι λόγω της αποτυχίας του αλλά από την ίδια του την επιτυχία, η οποία θα φέρει ριζικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές. Ο καπιταλισμός θα παραχωρήσει τη θέση του σε κάποια μορφή δημόσιου ελέγχου ή σοσιαλισμού.
- 41. • Τα πέντεστάδια ανάπτυξης κατά τον W. Rostow: • Η παραδοσιακή οικονομία(αγροτική οικονομία) έχει περιορισμένες παραγωγικές δυνατότητες, είναι ιεραρχικά δομημένη, έχει ελάχιστη κινητικότητα και κάνει περιορισμένη χρήση της τεχνολογίας. • Το στάδιο προϋποθέσεων οι οποίες δεν προέρχονται από ενδογενείς δυνάμεις, αλλά από την εξωτερική παρέμβαση των πιο αναπτυγμένων χωρών. • Το στάδιο της απογείωσης αναφέρεται στη Βιομηχανική Επανάσταση, που συνδέεται με τις μεταβολές στις μεθόδους παραγωγής. • Το στάδιο της ωριμότητας, όπου η κοινωνία εφαρμόζει στην παραγωγή τη σύγχρονη τεχνολογία. Η βιομηχανική διαδικασία χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη νέων ηγετικών κλάδων που υποσκελίζουν τους ηγετικούς κλάδους του προηγούμενου σταδίου της απογείωσης. • Το στάδιο της μαζικής κατανάλωσης χαρακτηρίζεται από τη μετατόπιση των ενδιαφερόντων της κοινωνίας από τα ζητήματα της παραγωγής σε ζητήματα διάρθρωσης των δαπανών. Έχουμε αύξηση της δύναμης και επιρροής της οικονομίας στον διεθνή χώρο, αύξηση των πόρων που διατίθενται για τη βελτίωση των κοινωνικών παροχών, μεγιστοποίηση και αναδιάρθρωση της ιδιωτικής κατανάλωσης, έτσι ώστε να συμπεριλαμβάνει, μαζί με τις βασικές ανάγκες, τη μαζική κατανάλωση διαρκών καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών.
- 42. Το Μονοπάτι Ανάπτυξης– Επενδύσεων του Dunning Προέρχεται από τις θεωρίες Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και συνδέει την οικονομική ανάπτυξη των χωρών με τις εισροές και εκροές των Α.Ξ.Ε. τους. • 1o στάδιο: ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης, προστατευτισμός και απουσία εισροής και εκροής Α.Ξ.Ε. • 2o στάδιο: οι εκροές Α.Ξ.Ε. εξακολουθούν να είναι χαμηλές, ενώ οι εισροές Α.Ξ.Ε. για την παραγωγή φθηνών τυποποιημένων προϊόντων και υποδομών ανέρχονται ταχύτατα. • 3o στάδιο: αρχίζουν να ανέρχονται οι εκροές Α.Ξ.Ε., ενώ αντίθετα οι εισροές μειώνονται, καθώς κατευθύνονται σε χώρες του προηγούμενου σταδίου, εξαιτίας της αύξησης του εργατικού κόστους. Το βιοτικό επίπεδο ανέρχεται, και η οικονομία στρέφεται στην παραγωγή διαφοροποιημένων προϊόντων και καινοτομίας. • 4o στάδιο: η χώρα γίνεται καθαρός επενδυτής . Στο στάδιο αυτό, τόσο οι εισροές όσο και οι εκροές Α.Ξ.Ε. προέρχονται (κατευθύνονται) αντίστοιχα όλο και περισσότερο από (σε) χώρες του ίδιου επιπέδου ανάπτυξης. • 5o στάδιο: (αφορά ελάχιστες ιδιαίτερα ανεπτυγμένες χώρες), οι πολυεθνικές επιχειρήσεις εξαπλώνονται σε χώρες ίδιου επιπέδου ανάπτυξης με κίνητρο την αναζήτησης αποτελεσματικότητας και στρατηγικών κεφαλαίων.
- 43. Ευχαριστώ για τηνπροσοχή σας!