1. ХИЧЭЭЛИЙН ТОДОРХОЙЛОЛТ
ХИЧЭЭЛИЙН НЭР: ХҮНСНИЙ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ АРГУУД - I
ИНДЕКС: FT-412
КРЕДИТ: 2
СУДЛАХ ЦАГ 1 : 2 : 3 (лекц : лаборатори : бие даалт)
УНЭЛГЭЭНИЙ ЗАДАРГАА (70 оноо)
Ирц идэвх – 10 оноо
Мини шалгалт – 4 оноо
Явцын шалгалт – 20 оноо
Лаборатори – 16 оноо
Бие даалт – 20 оноо
Анхаарах зүйл
Лабораторийн ажлаа цагт нь хийх, хамгаалах
Хичээлээс хоцрохгүй байх
Шалгалтаас хоцрохгүй байх
Бие даалтаа цагт нь хураалгах
Davaa-chemistryblogspot.com шалгаж байх
ЛЕКЦИЙН СЭДВИЙН АГУУЛГА
Эзэмшүүлэх
Сэдэв Мэдлэг Чадвар Цаг
(Судлагдахуун) (Ур ухаан)
- Шинжилгээний арга гэдэг нэр томьѐоны үүсэл - Электрохимийн, фотометрийн,
- Хүнсний шинжилгээний аргуудын үндсэн хромотографийн аргуудын ялгаа ба
судлагдахуун төсөөт тал, онцлогуудын талаар
Шинжилгээний орчин
- Ангилал баримжаалах, харьцуулах
үеийн аргууд, тэдгээрийн
1 - Судалгааны арга, хууль дүрмийг 2
онцлог, ангилал хэрэглээ - Судалгааны аргууд (электрохимийн, фотометрийн,
хэрэглэж сурах
хромотографийн)
- - Судлагдахууныг шинжлэх ухааны
- Хүчин зүйлс тэдгээрийн ангилал хэлээр зөв бичиж, унших, ярих,
хэрэглэх
- Олон аргуудаас сонгож
- Анализын физик-химийн аргууд судалгаанд хэрэглэх
- Ангилал, судлах зүйл, ач холбогдол, хэрэглээ - Эдгээр аргуудыг харьцуулах,
Анализын физик-химийн - Анализын оптик арга ялгаат ба төсөөт талыг ялган
2 аргын судлах зүйл ач - Жингийн арга 2
холбогдол ба хэрэглээ таних
- Эзэлхүүний арга - Элементийн агуулга, дээжийн
- Цахилгаан химийн арга жин, хэрэглэх аргын мэдрэх
- Хроматографын арга чадварыг диаграммаар дүрслэн
илэрхийлэх
- Аргын мөн чанар ба ангилал - Шинжилж байгаа уусмалд
3 2
- Онолын үндэс дүрсэн янз бүрийн электродуудын

2. - Электродын потенциал потенциалыг хэмжих
Анализын - Потенциометрийн аргад хэрэглэгдэх - Янз бүрийн хэлхээний ц.х.х-
потенциометрийн арга электродууд ийг хэмжиж системийн шинж
- Электродуудын ангилал чанарыг тодорхойлох
- Потенциометрийн титрлэлт ба түүний ангилал - Анализын эзэлхүүний аргаар
- Потенциометрийн аргын багаж төхөөрөмж эквивалент цэгийг тодорхойлох
- Аргын мөн чанар ба ангилал
- Уусмалын цахилгаан дамжуулах
- Онолын үндэс
чанарыг хэмжиж түүн дээр
Анализын - Электролитын цахилгаан дамжуулах чанар
4 тулгуурлан аналитик 2
кондуктометрийн арга - Өндөр давтамжийн кондуктометр
тодорхойлолт хийх
- Кондуктометрийн титрлэлт ба түүний ангилал
- Хүчил шүлтийн уусмалыг
- Кондуктометрийн аргын багаж төхөөрөмж
титрлэх
- Цахилгааны тоо хэмжээг
- Аргын мөн чанар ба ангилал тодорхойлох
- Электролизийн онолын үндэс - Электролизоор металлуудыг
Анализын - Фарадейн хууль ялгаж салгах Мини
5 2
кулонометрийн арга - Туйлшралын тухай ойлголт - Титрлэлтийн муруй байгуулах, шалгалт
- Кулонометрийн титрлэлт ба түүний ангилал тооцоот бодлого бодох
- Кулонометрийн аргын багаж төхөөрөмж - Титрлэлтийн эцсийн цэгийг рН-
метрээр бүртгэж тогтоох
- Полярографийн жишиг муруйн
- Аргын мөн чанар ба ангилал аргаар металлыг тодорхойлох
- Онолын үндэс - Полярографийн чанарын ба
- Туйлшралын буюу вольт-металлуудыг тооны анализтэй танилцах
6 амперометрийн муруйн ерөнхий шинж чанар 2
- Амперметрийн титрлэлтийн
- Полярографийн төхөөрөмжийн ерөнхий бүдүүвч аргаар тодорхойлох
Анализын полярографийн - Полярографийн тооны ба чанарын анализ - Усанд ууссан хүчилтөрөгчийн
арга - Амперометрийн титрлэлт ба түүний ангилал долгионыг буулгах ба арилгах
- Полярографийн аргын багаж төхөөрөмж
- Аргын мөн чанар ба ангилал - Дурын ажлын уусмалаа
- Шингээлтийн фотометрийн үндсэн хууль бэлтгэх
- Онолын үндэс, үндсэн хууль - Өнгөтэй бодисын уусмал
7 Анализын оптик аргууд 2
- Фотометрийн анализын практик аргууд дундуур гэрэл нэвтрүүлж
- Нефелометр ба турбидиметрийн аргууд шингээлтийн ба цацралын эрчмийг
- Поляриметрийн арга судлах

3. - Тохирох багажийг сонгон
хэмжилт хийж, туршилтын үр
дүнгээ онолтой харьцуулан
дүгнэлт хийх
- Ажлын уусмал бэлтгэн
- Аргын мөн чанар ба ангилал рефрактометр багажийн
- Онолын үндэс тусламжтайгаар хугарлын
Рефрактометрийн илтгэгчийг нь хэмжих замаар уг
- Багаж төхөөрөмжийн тухай
Люминесценцын, Хэт Мини
8 - Люминесценцын үзэгдлийн ангилал, гаралт уусмалын концентрацийг 2
улаан гэрлийн шалгалт
спектроскопын аргууд - Дөлөн фотометр тодорхойлох
- Атом шингээлтийн спектроскопын арга - Хэмжилтийн үр дүнгийн
математик-статистик
боловсруулалт хийх
ЛАБОРАТОРИЙН СЭДВИЙН АГУУЛГА
Эзэмшүүлэх
Сэдэв Мэдлэг Чадвар Цаг
(Судлагдахуун) (Ур ухаан)
- Амилаза ферментийн идэвх
- Амилаза ферментийн идэвхийг тодорхойлох
- Уусмалын оптик нягт
- Фотоэлектроколориметр багажын ажиллах
- Шинжилгээний дээж бэлтгэх арга зүй
Гурилын амилазын зарчимтай танилцах
1 - Ферментийн бэлдмэл 4
идэвхийг тодорхойлох - Хяналтын болон туршилтын уусмалын оптик
- Уусмал бэлтгэх тооцоо
нягтыг фотоэлектроколориметрээр тодорхойлох
- Фотоэлектроколориметр багажын ажиллах
зарчим - Тооцоот бодлого бодох
- Эверсийн аргаар цардуулын хэмжээг
- Эверсийн арга
тодорхойлох
- Шинжилгээний дээж бэлтгэх арга зүй
- Поляриметр багажын ажиллах зарчимтай
2
Гурилын цардуулын - Поляриметрийн багажын ажиллах зарчим танилцах 4
хэмжээг тодорхойлох - Уусмал бэлтгэх тооцоо
- Хяналтын болон туршилтын уусмалын
- Эргэлийн өнцөг
эргэлтийн өнцгийг поляриметрээр тодорхойлох
- Ассиметр нүүрстөрөгч
- Тооцоот бодлого бодох
- Тухайн бүтээгдэхүүнийг инвертийн уусмалд
- Аргын мөн чанар шилжүүлэх
- Шинжилгээний дээж бэлтгэх арга зүй - Инвертийн өмнөх (энгийн) ба инвертийн
Энгийн болон - Инвертийн уусмал
нийлмэл нүүрс ус дараах (нийт) сахарыг тодорхойлох
3 - Поляриметрийн багажын ажиллах зарчим - Поляриметр багажын ажиллах зарчимтай 4
тодорхойлох
Бертраны арга - Уусмал бэлтгэх тооцоо танилцах
- Эргэлийн өнцөг - Хяналтын болон туршилтын уусмалын
- Ассиметр нүүрстөрөгч эргэлтийн өнцгийг поляриметрээр тодорхойлох
- Тооцоот бодлого бодох

4. - Шинжилгээний дээж бэлтгэх арга зүй
- Эрдэс бодисын хэмжээг тодорхойлох арга - Эрдэс бодисын хэмжээг тодорхойлох арга
зүй зүйтэй танилцах
Эрдэс бодисын Органик нэгдлийг өндөр хэм (5000-6000С)-д
4 - Органик нэгдэл 4
хэмжээг тодорхойлох шатаах
- Шатах процесс
- Урвалын тэгшитгэл бичиж, тэнцүүлэх
- Урвалын тэгшитгэл - Хэмжилт хийж, үр дүнг тооцох
- Хэмжилтийн үр дүн
- Маргарин ба цөцгийн тосноос
- - Шинжилгээний дээж бэлтгэх арга зүй шинжилгээний дээж бэлтгэх арга зүйтэй
- - Мөнгөний нитратын стандарт уусмал танилцах
Маргарин ба цөцгийн
- - Эквивалент цэг - Мөнгөний нитратын стандарт уусмал
5 тосон дахь хоолны 4
давсыг тодорхойлох - Титрлэлтийн муруй бэлтгэх, уусмалын тооцоо хийх
- Маргарин ба цөцгийн тосон дахь хоолны - Титрлэх арга зүйтэй танилцах
давсыг тодорхойлох арга зүй - Маргарин ба цөцгийн тосон дахь хоолны
давсыг тодорхойлох
- Махнаас шинжилгээний дээж бэлтгэх арга
зүйтэй танилцах
- Шинжилгээний дээж бэлтгэх арга зүй
Амин-аммиакийн - Мөнгөний нитратын стандарт уусмал
- Уургийн задрал
6 азотын агуулгыг бэлтгэх, уусмалын тооцоо хийх 4
- Амин-аммиакын азотын агуулгыг
тодорхойлох - Титрлэх арга зүйтэй танилцах
тодорхойлох арга зүй
- Амин-аммиакын азотын агуулгыг
тодорхойлох
- Пропион хүчлийн бактерийн эсийг угааж
- Пропион хүчлийн бактерийн эс
Исгэлэн сүүн кобаламиныг гидролизын замаар усан
- Кобаламины гидролиз
бүтээгдэхүүний уусмалд шилжүүлэн ялгах
- Оксикобаламин Уусмалын оптик нягт
7
кобаламин
- Шинжилгээний дээж бэлтгэх арга зүй
- Гарган авсан гидролизд гэрлээр үйлчлэн 4
аминдэмийн кобаламиныг оксикобаламинд шилжүүлэх
- Уусмал бэлтгэх тооцоо
агууламжийг - Хяналтын болон туршилтын уусмалын оптик
тодорхойлох - Фотоэлектроколориметр багажын ажиллах нягтыг фотоэлектроколориметрээр тодорхойлох
зарчим - Тооцоот бодлого бодох
- Ургамалд агуулагдах каротиноидууд - Спектрофотометр багажын ажиллах зарчимтай
танилцах
- Стандарт уусмал
Каротиноид - Хяналтын болон туршилтын уусмалын оптик
- Уусмалын оптик нягт
тодорхойлох нягтыг спектофотометрээр тодорхойлох
8 - Шинжилгээний дээж бэлтгэх арга зүй 4
спектрофотометрийн Тооцоот бодлого бодох Ургамалд агуулагдах
- Уусмал бэлтгэх тооцоо
арга каротиноидыг бензинээр хандлан авч ялгарсан
- Спектрофотометр багажын ажиллах зарчим
хэмжээг стандарт уусмалтай харьцуулан жиших
дээр энэхүү арга нь үндэслэгдэнэ.
Лабораторийн ажлыг дараах 4 хэсгээр дүгнэгдэнэ.

5. 1. Онолын хэсэг
2. Туршилтын бэлтгэлийг үнэлэх шалгалтын асуултууд бөглөсөн байдал
3. Туршилтын заавар
4. Туршилтын мэдлэгийг шалгах асуулт
Хэмжээс
Сэдэв Хэлбэр Арга Үнэлэх шалгуур жүүлэлт
(Оноо)
эзэмшүүлэх
Ухагдахуун
Тухайн ухагдахууныг:
даалгавар
Шинжилгээний орчин үеийн аргууд, - Томьѐолох, тодорхойлох
Ухагдахууны сүлжээ үүсгэх
тэдгээрийн онцлог, ангилал хэрэглээ - Мөн чанар, гол шинжийг илрүүлэх
- Хэрэглэх, хөгжүүлэх
Үнэлэх шалгуур тус бүрээр илрүүлэх чадваруудыг нь үнэлэн
даалгава
Оюутан бодит баримтанд тулгуурлан ажиллаж:
Бодит
Анализын физик-химийн аргын Графикаар өгөгдсөн
- өгөгдсөн зүйлийн зүй тогтлыг илрүүлэх
р
судлах зүйл ач холбогдол ба хэрэглээ мэдээллийг бичвэр болгох
- диаграмм, бүдүүвчээр дүрслэх гэх мэт
тохирох оноожуулалтыг хийнэ.
шийдвэрлэх
даалгавар
Тухайн мэдээлэлд:
Асуудал
- оновчтой асуудал дэвшүүлэх
Анализын потенциометрийн арга Чөлөөт хариулттай асуулт
- зүй тогтлыг нь илрүүлэх
- логик дарааллыг нь тогтоох, зөв сэтгэх
Оюутан тухайн хичээлээр:
даалгава
Дүгнэх
- зөв мэдлэг эзэмшсэн эсэх
Анализын кондуктометрийн арга Сонгох ба нөхөх тест
р
- дүгнэлт хийж чадаж байгаа эсэх
- жишээ баримтаар баяжуулсан эсэх гэх мэт
Оюутныг бүтээлийн сангаар нь:
- өөрийн сонирхсон сэдвээр хийсэн бүтээл
даалгавар
Бүтээлч
Өгөгдсөн сэдвээр мэдээлэл байгаа эсэх
Анализын кулонометрийн арга
цуглуулах - реферат
- эссэ
- фото зураг, цуглуулга гэх мэт
тулгуурласан
Туршлагад
даалгавар
Оюутан сорил туршилтын үр дүнг:
Анализын полярографийн арга Туршилт хийх - анализ хийн, задлан шинжлэх
- өөрчлөлт, зүй тогтлыг илрүүлэх

6. Оюутны ярианд анхаарлаа хандуулан:
Эргүүлж
даалгава
Бэлэн мэдээллийн утга
- мэдээллийн агуулгыг бүрэн гаргасан эсэх
ярих
Анализын оптик аргууд санааг бүдүүвчээр
р
- яриа нь логик дэс дараатай эсэх
илэрхийлэх
- химийн хэлийг зөв хэрэглэсэн эсэх
тулгуурласа
Туршлагад
н даалгавар
Оюутан сорил туршилтын үр дүнг:
Рефрактометрийн Люминесценцын,
- анализ хийн, задлан шинжлэх
Хэт улаан гэрлийн спектроскопын Туршилт хийх
- урвалын тэгшитгэл бичих
аргууд
- өөрчлөлт, зүй тогтлыг илрүүлэх