2. Ι΢ΣΟΡΙΚΟ
Η ΢ΗΜΑ΢ΙΑ ΣΩΝ
ΣΑ ΑΓΩΝΙ΢ΜΑΣΑ ΟΛΤΜΠΙΑΚΩΝ
ΑΓΩΝΩΝ
ΑΓΩΝΩΝ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΥΙΑ

3. ΣΑ ΑΓΩΝΙ΢ΜΑΣΑ
ΑΓΩΝΕ΢
ΠΑΛΗ Η ΠΤΓΜΑΧΙΑ
ΔΡΟΜΟΤ
ΣΟ ΠΑΓΚΡΑΣΙΟ ΠΕΝΣΑΘΛΟ ΑΡΜΑΣΟΔΡΟΜΙΑ
ΕΠΙ΢ΣΡΟΦΗ

4. ΑΓΩΝΕ΢ ΔΡΟΜΟΤ
Ο απιόο αγώλαο δξόκνπ, ην «ζηάδηνλ» ήηαλ ην πξώην αγώληζκα πνπ θαζηεξώζεθε.
Μέρξη ηνπο 15νπο Οιπκπηαθνύο αγώλεο νη αζιεηέο πνπ έπαηξλαλ κέξνο θνξνύζαλ κηα
κηθξή πνδηά, ελώ αξγόηεξα αγσλίδνληαλ εληειώο γπκλνί, επηδεηθλύνληαο ηελ επίδνζή
ηνπο ζην πνιεκηθό βάδηζκα θαη ηξέμηκν. Σέξκα ήηαλ ην ζεκείν πνπ βξηζθόηαλ ην
βξαβείν, ελώ νη ζεαηέο ζηέθνληαλ δεμηά θαη αξηζηεξά θαηά κήθνο ηεο ακκώδνπο
δηαδξνκήο πνπ είρε κήθνο εμαθνζίσλ Οιπκπηαθώλ πνδηώλ (πεξίπνπ 192 κέηξα). Οη
αζιεηέο αληαγσλίδνληαλ ζε νκάδεο ηεζζάξσλ. Οη επί κέξνπο ληθεηέο αληαγσλίδνληαλ
κεηαμύ ηνπο, επίζεο ζε νκάδεο ηεζζάξσλ. ΢ηνλ «δίαπιν» νη αζιεηέο έηξεραλ ηελ δηπιή
δηαδξνκή επηζηξέθνληαο ζην ζεκείν ηεο αθεηεξίαο, ελώ ζηνλ «δόιηρν» ε δηαδξνκή ήηαλ
δώδεθα «δίαπινη», δειαδή 24 «ζηάδηα». Η δηαδξνκή ηνπ «νπιηηόδξνκνπ» είρε κήθνο
δύν «ζηαδίσλ», θαη νη πνιεκηζηέο αξρηθά θνξνύζαλ ηνλ πιήξε εμνπιηζκό
(πεξηθεθαιαία, θλεκίδεο, αζπίδα) θαη αξγόηεξα ήηαλ γπκλνί θαη θξαηνύζαλ κόλν
αζπίδα.
Οη έθεβνη αγσλίδνληαλ κόλν ζην απιό «ζηάδην», δειαδή ζηνλ αγώλα δξόκνπ κηαο
δηαδξνκήο

5. Η πάιε ήηαλ πνιύ δεκνθηιέο άζιεκα. ΢ύκθσλα κε ηνλ κύζν ν Θεζέαο
ήηαλ απηόο πνπ αλαθάιπςε ηελ ηερληθή ηεο πάιεο, έηζη ώζηε ν ληθεηήο
λα κελ είλαη εμαξηεκέλνο κόλν από ηελ θπζηθή ηνπ ζσκαηηθή
δύλακε, αιιά από ηελ ηερληθή, ηελ επειημία θαη ηελ γξεγνξάδα ησλ
θηλήζεώλ ηνπ. Ο έθεβνο Κξαηίλνο θεκηδόηαλ όρη κόλν γηα ηελ λίθε
ηνπ, αιιά θαη γηα ηελ θαιαηζζεζία ησλ θηλήζεσλ ηνπ.
΢ηελ πάιε δηαθξίλνπκε δύν αγσλίζκαηα. ΢ην πξώην ν αζιεηήο είρε
ζθνπό λα ξίμεη ηνλ αληίπαιν ηξεηο θνξέο κε ηνπο ώκνπο ζην ρώκα, ελώ
ζην δεύηεξν ν αγώλαο ζπλερηδόηαλ αθόκα θαη ζην έδαθνο, κέρξη πνπ ν
ληθεκέλνο αλαγθαδόηαλ λα παξαδερηεί ηελ ήηηα ηνπ ζεθώλνληαο ην
ρέξη.
ΕΠΙ΢ΣΡΟΦΗ

6. Η πυγμαχία ήταν βίαιο και ςυχνά θανατηφόρο αγώνιςμα. Σα χέρια ήταν
ενιςχυμένα με χοντρά δερμάτινα λουριά από τον αγκώνα μέχρι τισ γροθιέσ, ενώ τα
δάχτυλα έμεναν ακάλυπτα για να κλείνουν ςχηματίζοντασ γροθιά. Σα λουριά
μπορεί να ήταν ενιςχυμένα με ςβολάκια από μολύβι ή καρφιά. ΢ε περίπτωςη που
ο αγώνασ κρατούςε πολλή ώρα χωρίσ νικητή, οι αγωνιςτέσ έπρεπε να κάνουν την
ονομαζόμενη «κλίμακα». Δηλαδή οι πυγμάχοι έςτεκαν ακίνητοι χωρίσ να
αμύνονται ή να αποφεύγουν το χτύπημα, ενώ εναλλακτικά αντάλλαςςαν
χτυπήματα μέχρι που ένασ από τουσ δυο κατέρρεε. Αν και πολλέσ μαρτυρίεσ
έχουμε για τα φοβερά και αιματηρά τραύματα του αγωνίςματοσ, η τέχνη τησ
πυγμαχίασ ήταν άλλη. Νικητήσ ήταν αυτόσ που κατόρθωνε να μη χτυπηθεί.
Ακόμα καλύτερα ήταν αυτόσ που κατόρθωνε να μη χτυπηθεί αλλά ούτε και να
χτυπήςει τον αντίπαλο, κάνοντάσ τον απλά να καταρρεύςει εξουθενωμένοσ από
τισ άκαρπεσ επιθετικέσ προςπάθειέσ του.
ΕΠΙ΢ΣΡΟΦΗ

7. ΠΑΓΚΡΑΤΙΟ
Σν δπζθνιόηεξν άζιεκα ζηνπο Οιπκπηαθνύο
αγώλεο ήηαλ αλακθηζβήηεηα ην παγθξάηην.
Ήηαλ ζπλδπαζκόο ηεο πάιεο θαη ηεο
ππγκαρίαο. Ο ληθεηήο έπξεπε λα ληθήζεη
ζπλδπάδνληαο ηελ επειημία αιιά θαη ηελ
δύλακε ηεο γξνζηάο, ζπκβνιίδνληαο έηζη ηνλ
εξωηθό αγώλα ηνπ άνπινπ πνιεκηζηή ζηελ
κάρε. ΢ε αληίζεζε κε ηελ θαζεαπηνύ
ππγκαρία, νη αζιεηέο ηνπ παγθξαηίνπ
αγωλίδνληαλ κε γπκλά ρέξηα θαη δε ρηππνύζαλ
κε ηελ γξνζηά, αιιά κε ηα δάρηπια ηεο ππγκήο.
Δπν ζξπιηθνί αζιεηέο ηνπ παγθξαηίνπ έκεηλαλ
ζηελ ηζηνξία, ν Θεαγέλεο θαη ν Πνιπδάκαο.
ΕΠΙ΢ΣΡΟΦΗ

8. ΕΠΙ΢ΣΡΟΦΗ ΠΕΝΣΑΘΛΟ ΕΠΙ΢ΣΡΟΦΗ
Το πζντακλο αποτελείτο από πζντε επί μζρουσ αγωνίςματα, τροχάδην, άλμα, πάλη, διςκοβολία και
ακόντιο. Οι ακλθτζσ του πζντακλου ιταν φθμιςμζνοι για τθν καλαιςκθςία του αρμονικά
γυμναςμζνου ςϊματόσ τουσ. Η διεξαγωγι του πζντακλου άρχιηε με τθν ρίψθ δίςκου ι με το
άλμα, και ςυνζχιηε με τθν ρίψθ ακοντίου, τον αγϊνα δρόμου και τθν πάλθ. Η προκαταρκτικι
εξάςκθςθ που γινότανε ςτα ακλθτικά γυμναςτιρια ςυμπεριλάμβανε τζςςερισ κατθγορίεσ
άλματοσ, το άλμα φψουσ (επί τόπου), άλμα φψουσ (με φόρα), άλμα μήκουσ και άλμα βάθουσ, ενϊ
ςτουσ Ολυμπιακοφσ αγϊνεσ μνθμονεφεται μόνο το άλμα μικουσ. Η εκκίνθςθ γινόταν από μια
ελαςτικι ςανίδα, τον «βατήρα», ενϊ οι ακλθτζσ χρθςιμοποιοφςαν ζνα βοθκθτικό όργανο, τουσ
«αλτήρεσ». Ο κανονιςμόσ του ακλιματοσ επζβαλε ςτον ακλθτι να προςγειωκεί όρκιοσ και να
ςτακεί ακίνθτοσ ακριβϊσ ςτο ςθμείο τθσ επαφισ του με το ζδαφοσ. Το ςθμείο τθσ πικανισ
προςγείωςθσ ιταν αναςκαμμζνο για να είναι το χϊμα λίγο πιο μαλακό.. Η διςκοβολία ιταν
αγϊνιςμα βολισ που εξελίχτθκε από τθν ρίψθ πζτρασ ςτθν μάχθ, και διεξάγονταν αρχικά με απλζσ
πζτρεσ κάπωσ μεγάλων διαςτάςεων, όπωσ ςυμπεραίνουμε από ζνα αρχαιολογικό εφρθμα ςτον χϊρο
τθσ Ολυμπίασ. Η τεχνικι ρίψθσ δίςκου είναι απακανατιςμζνθ ςε πολλζσ αγγειογραφίεσ, ανάγλυφα
και ανδριάντεσ, το πιο φθμιςμζνο από αυτά είναι ο παγκόςμια γνωςτόσ διςκοβόλοσ του Μφρωνα. Το
ακόντιο ιταν επίςθσ εμπνευςμζνο από το αντίςτοιχο πολεμικό ι κυνθγετικό όπλο, αν και ςτθν
προκειμζνθ μορφι ιταν ειδικά καταςκευαςμζνο για αποκλειςτικι ακλθτικι χριςθ. Ήταν
κοντφτερο, λεπτότερο και ελαφρότερο, ενϊ κατζλθγε ςε μακρφ μυτερό άκρο. Στθν μζςθ του
κονταριοφ ιταν προςαρμοςμζνθ θ «αγκφλη», που ιταν λουράκι ι κθλιά για να υποβοθκάει τον
ακλθτι ςτθν εξακόντιςι του, χωρίσ όμωσ να είναι εξακριβωμζνθ θ ακριβισ λειτουργία τθσ αγκφλθσ.
Επίςθσ δεν είναι γνωςτό αν το ακόντιο ιταν άκλθμα βολισ ι ςκοποβολισ.

9. ΑΡΜΑΣΟΔΡΟΜΙΑ
Η αξκαηνδξνκία δηεμάγνληαλ ζε ηδηαίηεξν ζηάδην, ην
«ιπποδρόμιο», αγλώζηωλ ζήκεξα δηαζηάζεωλ. Σν κνλαδηθό
ηππνδξόκην πνπ δηαζώδεηαη ζήκεξα ζηελ Ειιάδα βξίζθεηαη
ζην Λύθαην όξνο θαη έρεη κήθνο 300 κέηξα, ή ελάκηζε
ζηαδίνπ, θαη πιάηνπο εθαηό κέηξωλ. Σν ηππνδξόκην ηεο
Οιπκπίαο πξέπεη θαηά ηα ιεγόκελα ηνπ Παπζαλία λα είρε
κεγαιύηεξν πιάηνο. Ο κεραληζκόο εθθίλεζεο ήηαλ εθεύξεζε
ηνπ Κιενίηα, ηελ νπνία ηειεηνπνίεζε ν Αξηζηείδεο. ΢ην έλα
άθξν ηνπ ηππνδξνκίνπ ήηαλ θηηζκέλνο ν ζηξνγγπιόο βωκόο
ηνπ Σαξάμηππνπ, αθνύ ηα άινγα πάζαηλαλ απξνζδόθεηα
παληθό όηαλ πεξλνύζαλ από ην ζεκείν απηό. Οη
αξκαηνδξνκίεο μεθηλνύζαλ κε ηηο πξώηεο ειηαρηίδεο ηα
ραξάκαηα θαη δηαξθνύζαλ κέρξη ην απόγεπκα.
ΕΠΙ΢ΣΡΟΦΗ

10. Από το 776 π.Χ. και μετά οι Αγώνεσ, ςιγά-ςιγά, έγιναν πιο
ςημαντικοί ςε ολόκληρη την αρχαία Ελλάδα φτάνοντασ ςτο
απόγειο τουσ κατά τον 6ο και 5ο αι. π.Χ.. Οι Ολυμπιακοί είχαν
επίςησ θρηςκευτική ςημαςία αφού γίνονταν προσ τιμή του θεού
Δία, του οποίου το τεράςτιο άγαλμα ςτεκόταν ςτην Ολυμπία. Ο
αριθμόσ των αγωνιςμάτων έγινε είκοςι και ο εορταςμόσ γινόταν
ςτην διάρκεια μερικών ημερών. Οι νικητέσ των αγώνων
θαυμάζονταν και γίνονταν αθάνατοι μέςα από ποιήματα και
αγάλματα. Σο έπαθλο για τουσ νικητέσ ήταν ένα ςτεφάνι από
κλαδί ελιάσ.
ΕΠΙ΢ΣΡΟΦΗ

11. ΣΟ Ι΢ΣΟΡΙΚΟ ΣΩΝ ΟΛΤΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ
Oη αγώλεο νξγαλώζεθαλ από ηνλ Όμπιιν, βαζηιηά ησλ Ηξαθιεηδώλ κεηά ηελ θάζνδό ηνπο ζηελ Ηιεία [κεηά ην 1200
π.Χ.].
Αξγόηεξα αλαδηνξγαλώζεθαλ από ηνλ Ίθηην, πνπ ζύλαςε ζπκθσλία (ηελ ηεξή
εθερεηξία) κε ην βαζηιηά θαη λνκνζέηε ηεο ΢πάξηεο Λπθνύξγν θαη ην βαζηιηά ηεο Πίζαο
Κιεηζζέλε. Σόηε ινηπόλ ε Οιπκπία κεηαηξάπεθε ζε παλειιήλην θέληξν. Οη αξραίεο
γξαπηέο πεγέο αλαθέξνπλ σο έηνο έλαξμεο ησλ αγώλσλ ην 776 π.Χ. Οη Πηζάηεο
δηνξγάλσλαλ ηνπο αγώλεο από ην 688 έσο ην 572 π.Χ. Σν 570 π.Χ. νη Ηιείνη
θαηέιαβαλ ηελ Πίζα θαη έζεζαλ ππό ηνλ έιεγρό ηνπο ηε δηνξγάλσζε ησλ αγώλσλ.
΢ηελ ειιεληζηηθή επνρή όκσο, έραζαλ ηνλ αξρηθό ηνπο ραξαθηήξα θαη κεηαηξάπεθαλ
ζε επαγγεικαηηθέο αζιεηηθέο εθδειώζεηο θάηη πνπ παγηώζεθε ζηε ξσκατθή επνρή. Σα
κεγάια ηζηνξηθά γεγνλόηα πνπ δηαδξακαηίζζεθαλ, ζηελ πνξεία ησλ αηώλσλ ζηνλ
ειιαδηθό ρώξν, είραλ ηνλ αληίθηππό ηνπο ζηα αζιεηηθά ηδεώδε ησλ Οιπκπηαθώλ
αγώλσλ, κε απνηέιεζκα λα επέιζεη ζηαδηαθή πηώζε ησλ εζηθώλ αμηώλ, πνπ
επηδεηλώζεθε αηζζεηά από ην 146 κ.Χ., όηαλ ε θπξίσο Ειιάδα ππνηάρζεθε ζην
ξσκατθό θξάηνο θαη νη Ηιείνη έραζαλ ηελ αλεμαξηεζία ηνπο. Σν 2ν αη. κ.Χ., όηαλ
παξαρσξήζεθε ην δηθαίσκα ηνπ Ρσκαίνπ πνιίηε ζε όινπο ηνπο θαηνίθνπο ηεο
ξσκατθήο απηνθξαηνξίαο παξαηεξήζεθε θαη κία δηεζλνπνίεζε ησλ αγώλσλ
Σελικά, καταργικθκαν από το ,Θεοδόςιο Α΄ το 393 μ.Χ. (293θ Ολυμπιάδα), όταν με διάταγμά
του απαγορεφκθκε θ λειτουργία όλων των ειδωλολατρικών Ιερών. Ο υπερεκνικόσ χαρακτιρασ
τουσ επιηεί και ςτουσ ςφγχρονουσ Ολυμπιακοφσ Αγώνεσ, που φςτερα από διακοπι 15 αιώνων
οργανώκθκαν ςτθν Ακινα το 1896, και τελοφνται από τότε κάκε τζςςερα χρόνια.

12. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
 GOOGLE ΑΝΑΖΗΣΗ΢Η ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΩΝ ΚΑΙ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

13. ΣΗΝ ΕΡΓΑ΢ΙΑ ΕΠΙΜΕΛΗΘΗΚΕ
 ΚΑΡΑΚΑ΢Η΢ ΓΡΗΓΟΡΗ΢